संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) चालू घडामोडी – ऑक्टोबर 2026

भाग 1

23 ऑक्टो – 26 ऑक्टो

संरक्षण आणि सुरक्षा: 13.

• 26 ऑक्टो — भारतीय नौदलाचे पहिले प्रशिक्षण स्क्वाड्रन (INS तीर, INS सुजाता आणि तटरक्षक दलाचे जहाज सारथी) कोलंबो येथे 26 ते 28 ऑक्टोबर दरम्यान भेट देणार असून 27 ऑक्टोबर रोजी गाले फेस ग्रीन येथे भारत आणि श्रीलंकेच्या नौदलांचा संयुक्त बँड कार्यक्रम होणार आहे.
• 25 ऑक्टो — भारतीय हवाई दलाच्या 94 व्या वर्धापन दिनानिमित्त वाराणसीतील नमो घाटावर 'विंग्ज ओव्हर गंगा' या संकल्पनेवर आधारित हवाई दल दिन हवाई प्रात्यक्षिक 2026 पार पडले; त्यात 100 हून अधिक विमानांनी भाग घेतला आणि पंतप्रधान मोदी प्रमुख पाहुणे होते.
• 24 ऑक्टो — इंडो-पॅसिफिक प्रादेशिक संवाद (IPRD-2026) 3 ते 5 नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्लीतील माणेकशॉ सेंटरमध्ये होणार असून त्याची संकल्पना 'इंडो-पॅसिफिकमधील विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि शैक्षणिक सहकार्य' अशी आहे. नॅशनल मेरिटाइम फाउंडेशन हे नॉलेज पार्टनर आहे.
• 24 ऑक्टो — DRDO च्या नौदल साहित्य संशोधन प्रयोगशाळेने (NMRL) हजीरा (गुजरात) येथील L&T येथे आपल्या एअर इंडिपेंडंट प्रोपल्शन (AIP) ऊर्जा मॉड्यूलचा सेटिंग टू वर्क फेज-2 पूर्ण केला; हे मॉड्यूल 2027 च्या सुरुवातीला MDL तर्फे कलवरी श्रेणीच्या पाणबुडीत बसवले जाणार आहे.
• 23 ऑक्टो — 1 नोव्हेंबर 2026 पासून रांची हे CISF कोळसा क्षेत्र सुरक्षेचे राष्ट्रीय कमांड केंद्र बनणार आहे, कारण CISF पूर्व क्षेत्राचे मुख्यालय 'राष्ट्रीय कोळसा क्षेत्र' (National Coal Sector) म्हणून रूपांतरित केले जात आहे.
• 23 ऑक्टो — आकाश हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्रे ताजिकिस्तान आणि तुर्कमेनिस्तानला विकण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
• 23 ऑक्टो — भारत-ब्राझील-दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील 9 वा नौदल सराव IBSAMAR 2026 दक्षिण आफ्रिकेत पार पडला.
• 23 ऑक्टो — CISF चे 1 नोव्हेंबरपासून क्षेत्रनिहाय कार्यात्मक कमांडमध्ये पुनर्गठन केले जाईल.
• 23 ऑक्टो — सोलर डिफेन्स अँड एरोस्पेस लि. (नागपूर) ने लष्कराला नागास्त्र लोइटरिंग म्युनिशन्स पोहोचवली; चाचण्या ऑगस्ट 2026 मध्ये राजस्थानातील महाजन फील्ड फायरिंग रेंजवर झाल्या. प्रकाराचे नाव आणि वितरणाची तारीख याबाबत वृत्तांत तफावत आहे.
• 23 ऑक्टो — DRDO ARDE (पुणे)ने HAL च्या ALH Mk-IV (रुद्र) आणि LCH प्रचंड यांसाठीच्या भारताच्या पहिल्या स्वदेशी 20 मिमी विमान तोफ आणि बुर्ज (गन व टरेट) साठी SSS डिफेन्स आणि कल्याणी समूह यांना विकास-सह-उत्पादन भागीदार म्हणून शॉर्टलिस्ट केले; उत्पादनाचे प्रमाण 60:40 असेल.
• 23 ऑक्टो — लष्करी कमांडर परिषदेत राजनाथ सिंह यांनी संयुक्त राष्ट्र शांतिरक्षकांचा सत्कार केला आणि 2025-26 मध्ये संरक्षण उत्पादन विक्रमी 1.78 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचल्याचे सांगितले; निर्यात सुमारे 38,000 कोटी रुपयांची झाली.
• 23 ऑक्टो — राजनाथ सिंह नवे भूदल युद्ध सिद्धांत (लँड वॉरफेअर डॉक्ट्रिन) प्रकाशित करणार असल्याचे वृत्त होते; ड्रोन, AI आणि अचूक शस्त्रांवर भर देणारी 20 ते 30 वर्षांची ही दृष्टी 2018 च्या सिद्धांताची जागा घेते. त्यांनी वार्षिक संयुक्त राष्ट्र जर्नलही प्रकाशित केले.
• 23 ऑक्टो — लष्करी कमांडर परिषद 21 ते 23 ऑक्टोबर दरम्यान नवी दिल्लीत लष्करप्रमुख जनरल धीरज सेठ यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली. संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी समारोप सत्राला संबोधित केले.

भाग 2

13 ऑक्टो – 23 ऑक्टो

संरक्षण आणि सुरक्षा: 12.

• 23 ऑक्टो — गृह मंत्रालय आणि भारतीय लष्कर यांनी नोव्हेंबरच्या दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत 3 दिवसांच्या अभ्यासक्रमात 600 नागरी संरक्षण मास्टर प्रशिक्षकांना (12 राज्यांतील/केंद्रशासित प्रदेशांतील प्रत्येकी 50) प्रशिक्षण देण्याचा प्रायोगिक उपक्रम सुरू केला. प्रत्येक जण 100 स्वयंसेवकांना (एकूण सुमारे 60,000) प्रशिक्षण देईल; 15 ऑगस्ट 2026 रोजी लाल किल्ल्यावरून पंतप्रधानांनी दिलेल्या हाकेनंतर हे पाऊल उचलले आहे.
• 21 ऑक्टो — भारत-रशिया नौदल सराव INDRA 2026 व्लादिवोस्तोकजवळ पार पडला; त्यात INS सह्याद्री सहभागी झाली. INS त्रिशूलने 21 ऑक्टोबर रोजी लिस्बन बंदराला भेट दिली.
• 21 ऑक्टो — सिंगापूर-भारत सागरी द्विपक्षीय सरावाचा 33 वा SIMBEX-2026 विशाखापट्टणम येथे 21 ते 26 ऑक्टोबरदरम्यान होत आहे. सिंगापूरची युद्धनौका RSS सुप्रीम ही फॉर्मिडेबल श्रेणीतील स्टेल्थ फ्रिगेट आहे; SIMBEX ची सुरुवात 1994 मध्ये 'लायन किंग' या नावाने झाली.
• 21 ऑक्टो — संरक्षण मंत्रालयाने (संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह) सुधारित लो-लेव्हल लाइट-वेट रडार (LLLR-I) साठी BEL सोबत 770 कोटी रुपयांचा करार केला; हे रडार ड्रोन आणि क्रूझ क्षेपणास्त्रांच्या धोक्यांना तोंड देते. DRDO-LRDE च्या आश्लेषा रडारचे हे श्रेणीसुधारित रूप असून 360 अंश टप्प्यासाठी त्यात GaN-आधारित चार AESA पॅनेल बसवले आहेत.
• 21 ऑक्टो — संरक्षण मंत्रालयाने सैन्यासाठी सुधारित लो-लेव्हल लाइट-वेट रडारकरिता भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड सोबत सुमारे 770 कोटी रुपयांचा करार केला. भारत-सिंगापूर नौदल सराव 33 वा SIMBEX विशाखापट्टणम येथे सुरू झाला.
• 19 ऑक्टो — तिरुवनंतपुरम येथे सुरू असलेल्या भारत-ऑस्ट्रेलिया सरावाच्या 5 व्या आवृत्तीसाठी, म्हणजे AUSTRAHIND 2026 साठी, न्यूझीलंडने प्रथमच निरीक्षक पाठवले.
• 16 ऑक्टो — भारतीय लष्कराच्या आसाम रेजिमेंटने ब्रिटनमधील वेल्स येथे झालेल्या एक्सरसाइज कँब्रियन पेट्रोल 2026 मध्ये सुवर्णपदक जिंकले; 1959 मध्ये सुरू झालेल्या ब्रिटिश सैन्याच्या या गस्त स्पर्धेत 100 हून अधिक संघ असतात.
• 16 ऑक्टो — उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनी कारवार येथे नौदलाचे पहिले स्वदेशी बहुउद्देशीय जहाज INS समर्थक नौदलाच्या ताफ्यात दाखल केले. ते L&T ने कट्टुपल्ली येथे बांधले असून त्यात 75 टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी घटक आहेत.
• 15 ऑक्टो — संरक्षण मंत्रालयाने 4,106 कोटी रुपयांचे करार केले: हवाई दलासाठीच्या GSAT-7C दळणवळण उपग्रहासाठी NSIL सोबत 2,563 कोटी रुपयांचा आणि नौदलासाठीच्या वरुणास्त्र अवजड टॉर्पेडोंसाठी BDL सोबत 1,543 कोटी रुपयांचा.
• 14 ऑक्टो — DRDO ने शस्त्र चाचण्यांतील प्रायोगिक माहिती सुरक्षित करण्यासाठी ओडिशातील चांदीपूर येथील प्रूफ अँड एक्सपरिमेंटल एस्टॅब्लिशमेंटच्या प्रत्यक्ष नेटवर्कवर आपल्या क्वांटम की डिस्ट्रिब्युशन (QKD) प्रणालीची चाचणी घेतली.
• 13 ऑक्टो — आसाममधील तेजपूर येथे 24 पत्रकारांसाठीचा तीन आठवड्यांचा संरक्षण वार्ताहर अभ्यासक्रम पार पडला; समारोप समारंभाचे अध्यक्षस्थान गजराज कोरचे GOC लेफ्टनंट जनरल नीरज शुक्ला यांनी भूषवले.
• 13 ऑक्टो — भारतीय तटरक्षक दलाने महाराष्ट्रातील रत्नागिरी येथे पहिले स्वदेशी ALH MK-III हेलिकॉप्टर (CG 875) तटरक्षक प्रदेश (पश्चिम) मध्ये दाखल केले. ते 12.7 मिमी मशीन गनने सज्ज आहे.

भाग 1

22 ऑक्टो – 26 ऑक्टो

शिखर परिषदा, करार आणि सराव: 15.

• 26 ऑक्टो — लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांच्या अध्यक्षतेखाली 12 वी ब्रिक्स संसदीय मंच बैठक नवी दिल्लीत 26 ऑक्टोबर रोजी सुरू झाली (27 ऑक्टोबरपर्यंत चालेल); पंतप्रधान मोदी उपस्थित राहणार होते आणि संकल्पनेच्या नेमक्या शब्दांबाबत वृत्तांमध्ये भिन्नता आहे.
• 24 ऑक्टो — हरिओम पाईप इंडस्ट्रीजने आंध्र प्रदेशात 700 कोटी रुपयांच्या पोलाद प्रकल्पासाठी सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली, असे 24 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 24 ऑक्टो — NLC इंडिया लिमिटेड (NLCIL) ने शाश्वत पद्धतीने पल्पवुडची कापणी करण्यासाठी TNPL (तमिळनाडू न्यूजप्रिंट अँड पेपर्स लिमिटेड) सोबत सामंजस्य करार (MoU) केला, असे 24 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 24 ऑक्टो — फार्मव्हिजन प्रायव्हेट लिमिटेडने पोलंडमध्ये रोपवाटिका कंपनी यांकोव्स्कीसोबत युरोपीय रोपवाटिका तंत्रज्ञान भारतात आणण्यासाठी सामंजस्य करार केला असून, 2027 पासून जम्मू-काश्मीरच्या फलोत्पादनासाठी लागवड साहित्य तयार करणारा संयुक्त उपक्रम सुरू होईल.
• 24 ऑक्टो — सीकर, चुरू आणि झुंझुनू यांची पाण्याची गरज यमुना जल कराराद्वारे भागवण्याची राजस्थानची योजना आहे, तर नर्मदा जल करार बाडमेर, सांचोर, जालोर, भिनमाल आणि रानीवाडा यांच्यासाठी आहे.
• 24 ऑक्टो — बिहारच्या उद्योग विभागाने 12 औद्योगिक युनिट्ससोबत 4,092 कोटी रुपयांच्या प्रस्तावित गुंतवणुकीसाठी सामंजस्य करार (MoU) केले; यात मिंट लाइफ सायन्सेस (1,500 कोटी रुपये) आणि ABIS ग्रुप (600 कोटी रुपये) आघाडीवर आहेत. हे प्रस्ताव असून निश्चित गुंतवणूक नाही.
• 24 ऑक्टो — आंतरराष्ट्रीय वैध मापन शास्त्र समिती (CIML) ची 61 वी बैठक 26 ते 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत होणार आहे; भारतात ती प्रथमच होत असून ग्राहक व्यवहार विभाग OIML (स्थापना 1955) च्या सहकार्याने तिचे आयोजन करत आहे.
• 24 ऑक्टो — BRICS संसदीय मंचाची चार सत्रे आहेत (लवचिकता, नवोन्मेष, सहकार्य, शाश्वतता); एका वृत्तानुसार त्याची संकल्पना 'लोककेंद्री विकासासाठी संसदांना बळकट करणे' अशी आहे.
• 24 ऑक्टो — 12 वा BRICS संसदीय मंच नवी दिल्लीतील संविधान सदनाच्या मध्यवर्ती सभागृहात (सेंट्रल हॉल) 26-27 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणार असून, 25 ऑक्टोबर रोजी शिष्टमंडळांच्या सचिवांची पूर्वतयारी बैठक होईल.
• 23 ऑक्टो — लेह येथे दोन दिवसांच्या लडाख पश्मीना कॉन्क्लेव्हमध्ये वस्त्रोद्योग मंत्रालय आणि लडाख उद्योग विभागाने सामंजस्य करार (MoU) केला, GI मानांकन मिळालेल्या लडाख पश्मीनावर टपाल तिकीट प्रकाशित झाले आणि तीन वर्षांत 4 लाख पश्मीना शेळ्यांचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले.
• 23 ऑक्टो — तेलंगणा सरकार, मायक्रोसॉफ्ट, 1M1B आणि MeitY स्टार्टअप हब यांनी हैदराबादमध्ये हरित कौशल्ये आणि AI सेंटर ऑफ एक्सलन्स सुरू केले.
• 23 ऑक्टो — इंग्लंडच्या अपील न्यायालयाने भारताचे अपील फेटाळून लावत, संयुक्त अरब अमिरातीचा गुंतवणूकदार RAKIA ला आंध्र प्रदेशातील बॉक्साइट प्रकल्पासंदर्भात भारताविरुद्ध लवादाची प्रक्रिया पुढे नेण्याची परवानगी दिली.
• 23 ऑक्टो — गुजरात सरकार आणि स्कॉटिश सरकार यांनी नवीकरणीय ऊर्जा, व्यापार, गुंतवणूक, क्रीडा, शिक्षण आणि संशोधन क्षेत्रांत सहकार्यासाठी करार केला.
• 23 ऑक्टो — टस्क यांच्या भेटीदरम्यान 23 ऑक्टोबर रोजी बेंगळुरू येथे 2 रा भारत-पोलंड व्यवसाय मंच झाला.
• 22 ऑक्टो — वाणिज्यमंत्री पीयूष गोयल यांनी सुमारे 100 उद्योगांसह जर्मनी (बर्लिनमधील DGAP येथील इंडिया सेंटर) आणि नेदरलँड्सला भेट दिली.

भाग 2

13 ऑक्टो – 22 ऑक्टो

शिखर परिषदा, करार आणि सराव: 15.

• 22 ऑक्टो — पंतप्रधान मोदी यांनी संयुक्त अरब अमिरातीचे शेख थयाब बिन मोहम्मद बिन झायेद अल नाह्यान यांचे स्वागत केले आणि 22 ऑक्टोबर रोजी इस्रायलचे पंतप्रधान नेतान्याहू यांच्याशी फोनवर संवाद साधला.
• 22 ऑक्टो — भारत-पोलंड संबंधांच्या इतिहासात दुसऱ्या महायुद्धात नवानगरच्या जाम साहेबांनी बालाचडी (जामनगर) येथे सुमारे 1,000 पोलिश मुलांना आश्रय दिला आणि वळिवडे (कोल्हापूर) छावणीत 5,000 हून अधिक निर्वासितांना सामावून घेतले गेले. पोलंडने ऑपरेशन गंगा (2022) मध्येही भारतीय विद्यार्थ्यांना बाहेर काढण्यास मदत केली.
• 22 ऑक्टो — भारत आणि पोलंड यांच्यात 1954 पासून राजनैतिक संबंध आहेत. त्यांची धोरणात्मक भागीदारी मोदींच्या वॉर्सा भेटीदरम्यान ऑगस्ट 2024 मध्ये सुरू झाली आणि 2024-2028 साठी कृती आराखडा आहे. पोलंड 1999 मध्ये NATO मध्ये आणि 2004 मध्ये EU मध्ये सामील झाला.
• 22 ऑक्टो — पोलंडने आपत्ती-सक्षम पायाभूत सुविधा आघाडी (CDRI) मध्ये सामील होण्याचा मानस व्यक्त केला, तर भारताने त्याला इंडो-पॅसिफिक महासागर उपक्रमासाठी (IPOI) आमंत्रित केले. दोन्ही देशांनी कृषी कार्यगट पुन्हा सुरू करण्यावर आणि थेट विमानसेवेवर चर्चा करण्यावरही सहमती दर्शवली.
• 22 ऑक्टो — भारत आणि पोलंड अंतराळ, अणुऊर्जा, सेमीकंडक्टर, AI, क्वांटम आणि महत्त्वपूर्ण खनिजे या क्षेत्रांत सहकार्याची योजना आखत असून, भूविज्ञान, खाणकाम आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांवरील सामंजस्य करारावर (MoU) वाटाघाटी होणार आहेत. कोणत्याही MoU वर स्वाक्षरी झाली का, याबाबत वृत्तांत तफावत आहे.
• 22 ऑक्टो — सुमारे 6 अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या द्विपक्षीय व्यापाराला 2030 पर्यंत दुप्पट करण्याचे भारत आणि पोलंडचे उद्दिष्ट आहे. संरक्षण उद्योग संवाद आणि दहशतवादविरोधी संवाद आयोजित करण्याची त्यांची योजना असून, दोघांनीही पहलगाम हल्ल्यासह (22 एप्रिल 2025) दहशतवादाचा निषेध केला.
• 22 ऑक्टो — पोलंडचे पंतप्रधान डोनाल्ड टस्क यांनी 21 ते 23 ऑक्टोबर दरम्यान भारताला भेट दिली; 2010 नंतर पोलिश पंतप्रधानांची ही पहिली भेट आहे. 22 ऑक्टोबर रोजी नवी दिल्लीतील हैदराबाद हाऊस येथे त्यांनी पंतप्रधान मोदी यांच्याशी चर्चा केली.
• 20 ऑक्टो — भारत-न्यूझीलंड मुक्त व्यापार करार 20 ऑक्टोबर 2026 रोजी लागू झाला असून त्याअंतर्गतची पहिली खेप चेन्नई येथून रवाना करण्यात आली.
• 19 ऑक्टो — संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी ताजिकिस्तानमधील दुशान्बे येथे झालेल्या 25 व्या SCO शासनप्रमुख परिषदेत भारताचे प्रतिनिधित्व केले आणि 2026 अखेरपर्यंत भारत पहिल्या SCO सभ्यता संवाद मंचाचे यजमानपद भूषवेल, अशी घोषणा केली.
• 19 ऑक्टो — भारत-ऑस्ट्रेलिया 5 वा सराव AUSTRAHIND 2026 केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथे सुरू झाला (19 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर). सुमारे 240 कर्मचारी त्यात सहभागी आहेत.
• 16 ऑक्टो — SAARC चलन अदलाबदल आराखड्यांतर्गत भारताने मालदीवसाठीच्या 3,000 कोटी रुपयांच्या (30 अब्ज रुपये) चलन स्वॅप सुविधेला मुदतवाढ देण्यास मंजुरी दिली, अशी घोषणा मालेतील उच्चायुक्तालयाने केली.
• 15 ऑक्टो — PM-SETU अंतर्गत कौशल्य मंत्रालयाने AM/NS इंडिया तसेच गुजरात आणि आंध्र प्रदेश सरकारांसोबत नऊ ITI च्या श्रेणीसुधारणेसाठी करार केला. सुरत समूह 240 कोटी रुपयांत पाच ITI चे श्रेणीसुधारण करेल.
• 14 ऑक्टो — भारत 2022 पासून SIOFA चा सहकार्यशील बिगर-करारकर्ता पक्ष होता आणि तो करारकर्ता पक्षाचा दर्जा मिळवणार असल्याचे वृत्त आहे; सामील होण्याचे दस्तऐवज सुपूर्द झाल्याची पुष्टी झालेली नाही.
• 14 ऑक्टो — केंद्रीय मंत्रिमंडळाने दक्षिण हिंद महासागर मत्स्यव्यवसाय करार (SIOFA) मध्ये भारताच्या सामील होण्यास मंजुरी दिली; ही जुलै 2006 मध्ये स्वीकारलेली आणि जून 2012 पासून लागू असलेली प्रादेशिक मत्स्यव्यवसाय संस्था असून तिचे मुख्यालय रियुनियनमधील ले पोर्ट येथे आहे.
• 13 ऑक्टो — केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांच्या अध्यक्षतेखाली मुंबईत 21 वी सागरी राज्य विकास परिषद भरली. सर्व बंदरांमध्ये वन नेशन वन पोर्ट सुधारणा आणि सागरी एकल खिडकी (Maritime Single Window) एकात्मीकरण पूर्ण करण्यासाठी मार्च 2027 ही मुदत ठरवण्यात आली.

भाग 1

24 ऑक्टो – 25 ऑक्टो

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान: 11.

• 25 ऑक्टो — दिल्लीत सर्व 1,086 सरकारी शाळांमध्ये स्वतंत्र प्रथमोपचार कक्ष उभारण्याची योजना असून त्यासाठी वर्षाला सुमारे 48.87 कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. प्रत्येक कक्षात एक प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचारी (उदा. ANM) असेल; तेथे प्राथमिक उपचार आणि मासिक पाळीदरम्यान आवश्यक गोपनीयता मिळेल, मात्र औषधे किंवा तपासण्यांची सोय नसेल.
• 25 ऑक्टो — बिहार हे आयुष्मान भारत डिजिटल मिशनच्या 'स्कॅन अँड रजिस्टर' श्रेणीत देशात पहिल्या क्रमांकावर आहे (8.12 कोटी); तेथे 6.77 कोटी ABHA आयडी तयार झाले आहेत, असे राज्य आरोग्य समितीच्या 21 ऑक्टोबरच्या अहवालात म्हटले आहे.
• 25 ऑक्टो — AIIMS नागपूरला राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्राकडून बायोसेफ्टी लेव्हल-III प्रयोगशाळेसाठी 30 कोटी रुपयांची मंजुरी मिळाली असून ही प्रयोगशाळा सुमारे वर्षभरात सुरू होईल आणि NIV पुणेवरील अवलंबित्व कमी होईल, अशी अपेक्षा आहे.
• 25 ऑक्टो — त्यांनी IIT मद्रासमधील सुधा गोपालकृष्णन ब्रेन सेंटरकडे लक्ष वेधले; परम शक्ती महासंगणकाच्या मदतीने 100 मानवी मेंदूंचे 3D नकाशे तयार करणे आणि ती माहिती जगभरातील शास्त्रज्ञांसाठी खुली करणे, हे या केंद्राचे उद्दिष्ट आहे.
• 25 ऑक्टो — ई-संजीवनी टेलिमेडिसिन मंचामुळे सुमारे 50 कोटी टेली-कन्सल्टेशन शक्य झाली आहेत, असे सांगून पंतप्रधानांनी अंदमान आणि निकोबारमधील बाराटांग बेटावरील एका जारवा बालकाचे उदाहरण दिले, ज्याच्या न्यूमोनियाचे निदान दूरस्थ तज्ज्ञाच्या मदतीने झाले.
• 24 ऑक्टो — हैदराबादमधील डेव्हफेस्ट 2026 मध्ये तेलंगणाने आयटी मंत्री डी. श्रीधर बाबू यांचा AI अवतार सादर केला, ज्याला 'AI मंत्री' म्हणून मांडण्यात आले; राज्याला जागतिक AI केंद्र बनवायचे आहे.
• 24 ऑक्टो — काश्मीर विद्यापीठाच्या आंतरशाखीय संशोधन आणि नवोन्मेष केंद्राला (CIRI) त्याच्या जैववैद्यकीय संशोधनासाठी ICMR ने उत्कृष्टता केंद्र (Centre of Excellence) दर्जा दिला.
• 24 ऑक्टो — गुवाहाटी वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालयाने (GMCH) ईशान्य भारतातील सरकारी रुग्णालयातील पहिले यकृत प्रत्यारोपण केले; आसामच्या सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेतील हे पहिलेच यकृत प्रत्यारोपण आहे.
• 24 ऑक्टो — आंध्र प्रदेशात दोन अंतराळ शहरे उभारण्याची योजना असून, एक तिरुपतीजवळ आणि दुसरे लेपाक्षी येथे असेल, असे 24 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 24 ऑक्टो — तमिळनाडू AI-आधारित ई-सेवई 2.0 तयार करत आहे; एकाच छताखाली सुमारे 1,000 सरकारी सेवा आणण्यासाठीचा हा मंच आहे.
• 24 ऑक्टो — केरळने दुर्मीळ आनुवंशिक स्नायू आजार स्पाइनल मस्क्युलर अॅट्रोफी (SMA) साठी जेनेरिक औषध उपलब्ध करून दिले आहे. चिंतेचे कारण नाही, असे आरोग्यमंत्र्यांनी सांगितले आणि 26 ऑक्टोबर रोजी विधानसभेत स्पष्टीकरण देणार असल्याचेही म्हटले.

भाग 2

22 ऑक्टो – 24 ऑक्टो

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान: 11.

• 24 ऑक्टो — बेंगळुरूतील कर्नाटक-समर्थित AI आणि रोबोटिक्स तंत्रज्ञान उद्यान ARTPARK विस्ताराच्या तयारीत असून, BRAINZ (बंगळुरू रोबोटिक्स अँड AI इनोव्हेशन झोन), आर्टगॅरेज आणि आर्टलॅब्स हे त्याच्या पुढील टप्प्याचे नेतृत्व करतील.
• 24 ऑक्टो — केंद्रीय आरोग्यमंत्री जे. पी. नड्डा यांनी सांगितले की, पाच वर्षांत 10,000 जागा वाढवण्याच्या 15,000 कोटी रुपयांच्या योजनेअंतर्गत केंद्राने हिमाचल प्रदेशातील सहा महाविद्यालयांत 320 नवीन पदव्युत्तर (PG) वैद्यकीय जागांना सुमारे 415 कोटी रुपयांच्या खर्चासह मंजुरी दिली.
• 24 ऑक्टो — गुजरातने राज्यभर सुमारे 500 कोटी रुपयांचे आरोग्यसेवा प्रकल्प सुरू केले; त्यात अहमदाबादमधील 223 कोटी रुपयांचे न्यूरोसायन्स सेंटर समाविष्ट आहे.
• 24 ऑक्टो — डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी मिशन मौसमअंतर्गत IITM दिल्ली येथे AATAL या वातावरणीय रसायनशास्त्र आणि एरोसोल विषारीपणा विश्लेषण प्रयोगशाळेचे उद्घाटन केले; ही प्रयोगशाळा वायू प्रदूषकांचे स्रोत रिअल टाइममध्ये शोधेल.
• 23 ऑक्टो — लखनऊ येथील उत्तर प्रदेश राज्य न्यायवैद्यक विज्ञान संस्थेने (UPSIFS) AI, क्वांटम तंत्रज्ञान, सायबर गुन्हे आणि डीपफेक या विषयांवर तीन दिवसांच्या टेकसंगमचे (23 ते 25 ऑक्टोबर) आयोजन केले; दुसऱ्या दिवशी मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ प्रमुख पाहुणे होते.
• 23 ऑक्टो — SKUAST-काश्मीरने तंगधार येथील बटलान गावात स्थानिक करनाह मेंढीचे संवर्धन करण्यासाठी दोन सामुदायिक युनिट स्थापन केली; प्रत्येकात चार मेंढ्या आणि एक नर मेंढा आहे. हा उपक्रम पशु अनुवांशिक संसाधनांवरील ICAR-NBAGR नेटवर्क प्रकल्पांतर्गत आहे.
• 23 ऑक्टो — पंतप्रधान टीबी मुक्त भारत अभियानाअंतर्गत केंद्रशासित प्रदेश क्षयरोगमुक्त करण्यासाठी जम्मू-काश्मीर सरकारने कारवाई तीव्र केली.
• 23 ऑक्टो — महाराष्ट्रात 2026 मधील 50 वे मरणोत्तर अवयवदान 22 ऑक्टोबर रोजी नवी मुंबईतील अपोलो हॉस्पिटल्समध्ये नोंदले गेले, आणि 51 वे 23 ऑक्टोबर रोजी ठाण्यातील ज्युपिटर हॉस्पिटलमध्ये झाले; दोन्ही ZTCC मुंबईच्या राज्य वाटप मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार.
• 23 ऑक्टो — CSIR-CRRI, नवी दिल्ली येथे CSIR च्या महासंचालक डॉ. एन. कलैसेल्वी यांच्या हस्ते इंडियन एअरपोर्ट पेव्हमेंट सिम्पोझियम (IAPS) 2026 चे उद्घाटन झाले.
• 23 ऑक्टो — राज्यमंत्री जितिन प्रसाद यांनी डेहराडून येथील सहस्रधारा रोडवरील IT पार्कमध्ये सुमारे 30,000 चौरस फुटांच्या STPI इन्क्युबेशन सुविधेचे उद्घाटन केले.
• 22 ऑक्टो — केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने लडाखमधील पहिले वैद्यकीय महाविद्यालय लेह येथे शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून सुरू करण्यास मंजुरी दिली असून 103 मंजूर नियमित पदांवर टप्प्याटप्प्याने भरती केली जाईल.

भाग 3

12 ऑक्टो – 22 ऑक्टो

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान: 11.

• 22 ऑक्टो — गोव्यातील पहिली AI टेक कॉन्क्लेव्ह 22-23 ऑक्टोबर रोजी पणजी येथील INOX कोर्टयार्ड येथे 'लोक, पृथ्वी आणि प्रगतीसाठी AI' या संकल्पनेवर झाली; पहिल्या दिवशी गोवा AI धोरण 2026 चे अनावरण होणार होते, आणि 2027 मध्ये ती पुन्हा होण्याचे वृत्त आहे.
• 22 ऑक्टो — आंध्र प्रदेशातील गुंटूर येथे गुडघ्याच्या कृत्रिम सांध्यातील (इम्प्लांट) औषधप्रतिरोधक संसर्ग झालेल्या 72 वर्षीय रुग्णावर फेज थेरपीचा वापर करण्यात आला.
• 22 ऑक्टो — CSIR-CCMB ला आढळले की DZIP3 हा पेशींमधील विषाणूविरोधी सतर्कता स्विचचा भाग आहे.
• 20 ऑक्टो — मध्य प्रदेश सेमीकंडक्टर समिट 2026 ची घोषणा इंदूर येथे 23 आणि 24 ऑक्टोबरसाठी करण्यात आली. राज्याच्या सेमीकंडक्टर धोरण 2025 अंतर्गत 25 टक्के अनुदान आणि 10 वर्षे प्रति युनिट 2 रुपये दराने वीज दिली जात असल्याचे वृत्त आहे.
• 20 ऑक्टो — जपानचे MMX (Martian Moons eXploration) यान मंगळाच्या फोबोस आणि डिमोस या चंद्रांचा अभ्यास करण्यासाठी 20 ऑक्टोबर (जपानी वेळेनुसार) रोजी तानेगाशिमा येथून H3 रॉकेटद्वारे प्रक्षेपित करण्यात आले. त्यात फ्रेंच-जर्मन IDEFIX रोव्हर आहे.
• 19 ऑक्टो — बोडोलँड विद्यापीठातील हेमेन शर्मा, संजय बसुमतारी आणि संजीब बरुआ या तीन शिक्षकांचा 2026 च्या स्टॅनफोर्ड-एल्सेव्हियर जगातील अव्वल 2 टक्के शास्त्रज्ञांच्या यादीत समावेश झाला; ही यादी स्कोपसच्या उद्धरण आकडेवारीवर आधारित आहे.
• 16 ऑक्टो — NIT राउरकेलाच्या संशोधकांना फणसाच्या सालींपासून बनवलेल्या झिर्कोनियम-प्रक्रिया केलेल्या सक्रिय कार्बनचा वापर करून पाण्यातील फ्लोराईड काढणाऱ्या तंत्रज्ञानाचे पेटंट मिळाले; प्रयोगशाळेतील चाचण्यांत त्यातून 90 ते 97 टक्के फ्लोराईड निघाले.
• 16 ऑक्टो — ओडिशा उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश हरीश टंडन यांनी साक्षीदारांना दूरस्थ पद्धतीने साक्ष नोंदवता यावी म्हणून इंटरनेट आणि व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगची सोय असलेल्या दोन मोबाइल e-सेवा व्हॅनना हिरवा झेंडा दाखवला. त्या मोबाइल लोक अदालतींनाही मदत करतात.
• 15 ऑक्टो — पुण्यातील भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था (IITM) येथे APARC अर्ली करिअर रिसर्चर वर्कशॉप 2026 चे आयोजन करण्यात आले; उदयोन्मुख विज्ञान, तंत्रज्ञान व नवोन्मेष परिषदेची (ESTIC 2026) हा पूर्वतयारी कार्यक्रम होता.
• 15 ऑक्टो — मध्य प्रदेश मंत्रिमंडळाने 15 ऑक्टोबर रोजी मंजूर केलेल्या सुमारे 27,050 कोटी रुपयांच्या प्रस्तावांपैकी राष्ट्रीय आयुष मिशनसाठी 1,697.62 कोटी रुपये आणि आयुष महाविद्यालये व रुग्णालयांसाठी 3,535 कोटी रुपये मंजूर केले.
• 12 ऑक्टो — बिरबल साहनी संस्थेच्या शास्त्रज्ञांनी तिनसुकियामधील मकुम कोळसा क्षेत्रातून टेट्रामेरिस्टोफायलम मकुमेन्सिस ही जीवाश्म वनस्पतीची नवी प्रजाती वर्णन केली; हे पान सुमारे 24 दशलक्ष वर्षे जुने असून उशिरा ऑलिगोसीन काळातील आहे.

भाग 1

23 ऑक्टो – 26 ऑक्टो

पर्यावरण आणि परिसंस्था: 12.

• 26 ऑक्टो — बंगालच्या उपसागरातील डीप डिप्रेशन 26 ऑक्टोबर रोजी तीव्र होऊन 'अर्नब' चक्रीवादळ बनल्याचे वृत्त असून (हे नाव बांगलादेशने दिले आहे) ते 28 ऑक्टोबर रोजी आंध्र प्रदेश किनाऱ्यावर धडकण्याचा अंदाज आहे.
• 25 ऑक्टो — झारखंड राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या दिवाळी आणि छठ पूजेसाठीच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार फटाके फक्त रात्री 8 ते 10 या वेळेतच फोडता येतील आणि 125 डेसिबलपेक्षा जास्त आवाजाच्या फटाक्यांवर बंदी आहे; जमशेदपूरमध्ये सुमारे 10 ठिकाणी आवाजाची पातळी मोजली जाते.
• 25 ऑक्टो — छत्तीसगडच्या बिजापूर जिल्ह्यातील इंद्रावती व्याघ्र प्रकल्पात पावसाळ्यानंतर जंगल सफारी सुरू करण्याचे नियोजन आहे; प्रशिक्षित पर्यटक मार्गदर्शक म्हणून गावकरी आणि मुख्य प्रवाहात आलेले माजी नक्षलवादी यांचा विचार केला जात आहे.
• 25 ऑक्टो — वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यात मृत्यू झाल्यास नुकसानभरपाई 12 लाख रुपये करावी, असा प्रस्ताव छत्तीसगडच्या राज्य वन्यजीव मंडळाने ठेवला असून त्याला सरकारच्या मंजुरीची प्रतीक्षा आहे; महाराष्ट्रात 20 लाख, कर्नाटकात 15 लाख आणि केरळमध्ये 10 लाख रुपये दिले जातात.
• 25 ऑक्टो — केंद्रीय मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी जंगल आणि वन्यजीवांच्या संरक्षणासाठी निलगढ येथून रायसेन रायसेन जिल्ह्यातील नव्या निलगढला स्थलांतर करणाऱ्या आदिवासी कुटुंबांना प्रत्येक कुटुंबाला 15 लाख रुपये (यात घरासाठी 5 लाख रुपये आणि पाच एकर जमिनीचा समावेश) देण्याची घोषणा केली.
• 25 ऑक्टो — नायब राज्यपाल विनय कुमार सक्सेना यांनी लडाखला देशातील पहिला 100 टक्के सेंद्रिय केंद्रशासित प्रदेश म्हणून घोषित केले; जुलै 2026 मध्ये या केंद्रशासित प्रदेशात रासायनिक आणि कृत्रिम खतांच्या विक्रीवर आणि वापरावर बंदी घालण्यात आली होती.
• 25 ऑक्टो — त्यांनी उत्तराखंडमधील टिहरी गढवाल येथील हेवल नदीच्या पुनरुज्जीवनाचे उदाहरण दिले; पावसाचे पाणी साठवणे, भूजल पुनर्भरण आणि मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण यांमुळे हे शक्य झाले, आणि त्यातून डझनभर नैसर्गिक जलस्रोतही पुन्हा सुरू झाले.
• 24 ऑक्टो — हिवाळ्यातील प्रदूषण रोखण्यासाठी मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी 'नो PUC, नो फ्युएल' (PUC नसेल तर इंधन नाही) हे धोरण जाहीर केले. दिल्लीच्या हिवाळी कृती आराखड्यात 1 नोव्हेंबर 2026 पासून काही वाहनांवर बंदीही घातली जाऊ शकते.
• 24 ऑक्टो — जागतिक गिबन दिनानिमित्त आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा म्हणाले की, हूलॉक गिबनला राज्याच्या नैसर्गिक वारशात विशेष स्थान आहे; त्यांनी या प्राण्यांसाठीच्या कॅनोपी ब्रिज (झाडांवरील पूल) उपक्रमावर प्रकाश टाकला.
• 24 ऑक्टो — मुझफ्फरपूरच्या कुरहानी ब्लॉकमधील नाज ओझैर हे एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकला पर्याय म्हणून टाकाऊ मक्याच्या सालींपासून कप, ताटल्या आणि स्ट्रॉ बनवतात; त्यांच्या पेटंट प्रमाणपत्रावर 21 फेब्रुवारी 2024 ही तारीख असून त्यांचा स्टार्टअप MNO स्वदेशी इंडिया आहे.
• 24 ऑक्टो — गुजरातमधील स्टॅच्यू ऑफ युनिटीजवळ 12 कोटी रुपये खर्चाच्या, 12 एकरांवरील रेन फॉरेस्ट प्रकल्पाचे उद्घाटन 31 ऑक्टोबर रोजी पंतप्रधान मोदी यांच्या हस्ते होणार आहे.
• 23 ऑक्टो — गुवाहाटी विद्यापीठाच्या संशोधकांनी युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या मानस राष्ट्रीय उद्यानातील गवताळ प्रदेशात (बक्सा आणि चिरांग जिल्हे) ऑस्बेकिया आसामेन्सिस ही फुलझाडाची नवी प्रजाती ओळखली.

भाग 2

21 ऑक्टो – 23 ऑक्टो

पर्यावरण आणि परिसंस्था: 12.

• 23 ऑक्टो — महाराष्ट्राच्या पर्यावरणमंत्री पंकजा मुंडे यांनी मुंबई महानगर क्षेत्रासाठी स्वच्छ हवा कृती कार्यक्रम जाहीर केला; 2019 च्या राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रमाच्या धर्तीवर महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (MPCB) निधीतून 200 ते 300 कोटी रुपयांचा राज्यव्यापी M-CAP तयार करण्याचीही विभागाची योजना आहे.
• 23 ऑक्टो — जंगलातील अतिक्रमण लवकर ओळखण्यासाठी आसाम उपग्रह आणि AI आधारित निगराणी वापरण्याच्या तयारीत असून राज्यातील जंगलांसाठी अशा देखरेखीचे आदेश दिले आहेत.
• 23 ऑक्टो — गुजरात आपल्या कृषी आणि पशुसंवर्धन विभागाच्या 800 कार्यालयांवर छतावरील सौर यंत्रणा बसवणार असून, त्यातून वर्षाला सुमारे 31.94 लाख युनिट वीजनिर्मिती आणि वीजबिलात सुमारे 2.5 कोटी रुपयांची बचत अपेक्षित आहे.
• 23 ऑक्टो — हिम बिबट्या हा हिमाचल प्रदेशाचा राज्य प्राणी आणि लडाखचे प्राणी-प्रतीक आहे. IUCN यादीत तो 'संवेदनशील' (Vulnerable) श्रेणीत असून 1975 पासून CITES परिशिष्ट I मध्ये आहे.
• 23 ऑक्टो — भारताच्या हिम बिबट्या लोकसंख्या मूल्यांकनात (SPAI) 718 हिम बिबटे आढळले: लडाख 477, उत्तराखंड 124, हिमाचल प्रदेश 51, अरुणाचल प्रदेश 36, सिक्कीम 21 आणि जम्मू-काश्मीर 9.
• 23 ऑक्टो — 21 ते 23 ऑक्टोबर दरम्यान भारत मंडपम येथे झालेली 7 वी अॅग्रिव्होल्टाइक्स जागतिक परिषद MNRE ने आयोजित केली; ग्लोबल साउथमध्ये ती प्रथमच झाली. संकल्पना 'पॉवरिंग द ग्लोबल साउथ' होती आणि ती PM-KUSUM शी जोडलेली आहे.
• 22 ऑक्टो — आसाममधील गोलपाडा जिल्ह्यातील विहिरींमध्ये गिचक नकाना आणि रक्तमिच्थिस अंची हे दोन नवे अंध भूमिगत मासे सापडले, ज्यामुळे भूजल परिसंस्थांचे महत्त्व अधोरेखित होते.
• 22 ऑक्टो — वंडलूर येथील अरिग्नर अण्णा प्राणी उद्यान 22 आणि 23 ऑक्टोबर रोजी बंद ठेवण्यात आले, कारण तेथील पाणपक्ष्यांमध्ये H5N1 एव्हियन इन्फ्लुएंझा (बर्ड फ्लू)ची लागण निश्चित झाली. 3 ते 7 ऑक्टोबर दरम्यान सात पक्षी मरण पावले.
• 22 ऑक्टो — मुंबई उच्च न्यायालयाने 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी मुंबईच्या हवेच्या गुणवत्तेला आणीबाणीची परिस्थिती म्हटले आणि नागरी संस्थांना धूळ नियंत्रण आणि औद्योगिक उत्सर्जनावर कृती आराखडा सादर करण्याचे आदेश दिले.
• 22 ऑक्टो — पंजाबमध्ये 22 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत पिकांचे अवशेष (पराली) जाळण्याच्या 510 घटना नोंदल्या गेल्या, त्यात तरणतारण (247) आणि अमृतसर (136) आघाडीवर आहेत; 184 प्रकरणांत पर्यावरणीय भरपाई आकारली गेली, गेल्या हंगामात ती 5,114 प्रकरणांत आकारली होती.
• 22 ऑक्टो — हवा गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (CAQM) अध्यक्ष राजेश वर्मा यांच्या नेतृत्वाखाली चंदीगडमध्ये पंजाब आणि हरियाणासोबत पराली जाळण्याचा आढावा घेतला आणि आपल्या निर्देश क्रमांक 99 व 92 चा संदर्भ दिला.
• 21 ऑक्टो — दिल्लीतील AQI आदल्या दिवशीच्या 179 वरून 244 वर गेल्यानंतर हवा गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी दिल्ली-NCR मध्ये GRAP चा टप्पा 1 लागू केला. AQI 201 ते 300 दरम्यान असताना टप्पा 1 लागू होतो.

भाग 3

14 ऑक्टो – 20 ऑक्टो

पर्यावरण आणि परिसंस्था: 11.

• 20 ऑक्टो — गुवाहाटी विद्यापीठातील वनस्पतीशास्त्रज्ञांनी बोंगाईगाव जिल्ह्यातील अभयपुरी येथे आर्डिसिया कलरेटा हे झुडूप पुन्हा शोधले; सुमारे 204 वर्षांनंतर भारतात त्याची ही पहिली पुष्टी झालेली नोंद आहे. तेथे केवळ 12 झाडे आढळली.
• 20 ऑक्टो — गुजरातने सुरत जिल्ह्यातील बालेठी गावात संयुक्त वन व्यवस्थापन उत्कृष्टता केंद्राला मंजुरी दिली. गावाच्या सामुदायिक वन मॉडेलचा वापर करून हे केंद्र पाच वर्षांत वन समित्यांच्या सुमारे 7,500 सदस्यांना प्रशिक्षण देईल.
• 20 ऑक्टो — ग्रीन दिवाळी अभियान हे मिशन LiFE शी जोडलेले आहे; ही मोहीम 2021 मध्ये ग्लासगो येथील COP26 मध्ये जाहीर करण्यात आली आणि 20 ऑक्टोबर 2022 रोजी गुजरातमधील एकता नगर येथे सुरू झाली.
• 20 ऑक्टो — WWF-इंडिया (EIACP PC-RP) पर्यावरण मंत्रालयाच्या सहकार्याने ग्रीन दिवाळी अभियान 2026 हे 20 ऑक्टोबर ते 8 नोव्हेंबर या काळात 130 NCAP शहरांत राबवत आहे.
• 17 ऑक्टो — चेन्नईतील पॅरीज भागात 17 ऑक्टोबर 2026 च्या रात्री 36 सेंमी पावसाची नोंद झाली, जी शहरातील सर्वाधिक आहे. IMD ने सांगितले की हा ढगफुटीचा प्रकार नव्हता, तर वरच्या थरातील वाऱ्यांच्या चक्राकार स्थितीमुळे पडलेला मुसळधार पाऊस होता.
• 15 ऑक्टो — पंतप्रधानांनी 15 ऑक्टोबर रोजी उद्घाटन केलेल्या लडाखमधील प्रकल्पांमध्ये लेहमधील सिंधू घाट येथील भारतातील पहिले शिलाचित्र संवर्धन उद्यान, 9 MW क्षमतेचा हानू लघु जलविद्युत प्रकल्प आणि 40 गावांतील 40 जलस्रोतांचा समावेश असलेला प्रकल्प हिम सरोवर यांचा समावेश होता.
• 15 ऑक्टो — आसाम वन विभागाने सोनितपूरमधील नामेरी व्याघ्र प्रकल्पात इयत्ता 8 वी आणि त्यापुढील विद्यार्थ्यांसाठी नामेरी वाइल्ड क्लासरूम सुरू केली; त्यात पक्षीनिरीक्षण, जंगलफेरी आणि जिया-भराली नदीत राफ्टिंग यांचा समावेश आहे.
• 15 ऑक्टो — संशोधकांनी कार्बी आंगलाँग येथून डिस्फेआ आसामेन्सिस ही डॅमसेल्फ्लायची नवी प्रजाती वर्णन केली; पाच नर नमुन्यांच्या आधारे केलेल्या या वर्णनापूर्वी ती सॅफायर टॉरेंट डार्ट (Dysphaea walli) समजली जात होती.
• 15 ऑक्टो — ईशान्य मान्सून तमिळनाडूवर त्याच्या 20 ऑक्टोबरच्या सामान्य तारखेच्या सुमारे पाच दिवस आधी दाखल झाला. नैर्ऋत्य मान्सून राज्यात 20 टक्के पावसाच्या तुटीसह संपला होता.
• 15 ऑक्टो — सुमारे 144 वर्षांनंतर आशियाई सिंह बरडा वन्यजीव अभयारण्यात परतले असून तेथे अंदाजे 17 सिंह (सहा प्रौढ आणि 11 बछडे) आहेत. बरडा पोरबंदर आणि देवभूमी द्वारका जिल्ह्यांत असून ते 1979 मध्ये अधिसूचित झाले; त्याचे क्षेत्र 192.31 चौरस किमी आहे.
• 14 ऑक्टो — छत्तीसगडने बारनवापारा (बलोदा बाजार) येथील 50 काळवीट गोमर्डा वन्यजीव अभयारण्यात (सारंगढ-बिलाईगढ) हलवण्यास मंजुरी दिली; तेथे ही प्रजाती पाच दशकांपूर्वी नाहीशी झाली होती. बारनवापारातील कळपाची सुरुवात 2017-18 मध्ये 77 प्राण्यांनी झाली.

भाग 1

25 ऑक्टो – 26 ऑक्टो

क्रीडा: 16.

• 26 ऑक्टो — बॅलन डी'ओर 2026 पुरस्कार सोहळा 26 ऑक्टोबर रोजी लंडन पॅलेडियम येथे होणार असून लंडनमध्ये हा सोहळा प्रथमच होत आहे आणि पुरस्काराचा हा 70 वा वर्धापन दिन आहे; सूत्रसंचालन थिएरी हेन्री आणि केट स्कॉट करणार आहेत.
• 25 ऑक्टो — सहावी आसाम रायफल्स हाफ मॅरेथॉन 22 नोव्हेंबर 2026 रोजी शिलाँग येथे होणार असून तिची बक्षीस रक्कम 25 लाख रुपये आहे, अशी घोषणा 25 ऑक्टोबर रोजी करण्यात आली. पाचवी स्पर्धा 14 डिसेंबर 2025 रोजी झाली होती.
• 25 ऑक्टो — नाशिक जिल्ह्यात नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाने कोजागिरी पौर्णिमेला सामूहिक शंखनाद आयोजित केला; त्यात 517 सहभागींनी आधीचा 303 चा विक्रम मोडून गिनीज विक्रम केल्याचे वृत्त आहे.
• 25 ऑक्टो — हिमाचलचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री विक्रमादित्य सिंह यांनी शिमला ग्रामीणमधील बनुटी येथे खेल महाकुंभ 2026 चे उद्घाटन केले; 20 दिवस चालणाऱ्या या स्पर्धेत कबड्डी, व्हॉलीबॉल, क्रिकेट आणि बॉक्सिंग यांचा समावेश असून सुमारे 10,000 खेळाडू सहभागी होण्याची अपेक्षा आहे.
• 25 ऑक्टो — पिथोरागढ जिल्ह्यातील गुंजी येथे आदि कैलास परिक्रमा रन 2.0 ही स्पर्धा सुमारे 1,100 खेळाडूंच्या सहभागाने पार पडली; केंद्र सरकारच्या व्हायब्रंट व्हिलेजेस कार्यक्रमांतर्गत उत्तराखंड पर्यटन विकास मंडळ ती आयोजित करते, आणि बक्षिसांची रक्कम 34 लाख रुपयांहून अधिक आहे.
• 25 ऑक्टो — उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांनी माना खिंडीपासून बद्रीनाथ आणि जोशीमठमार्गे औलीपर्यंत धावण्याच्या 100 माईल्स हिमालयन एन्ड्युरन्स अल्ट्रा रनची घोषणा केली; ही स्पर्धा मे 2027 च्या पहिल्या आठवड्यात होणार आहे.
• 25 ऑक्टो — झारखंडमधील साहिबगंज येथील इमॅन्युएल किस्कू याने चेन्नईत झालेल्या 41 व्या राष्ट्रीय कनिष्ठ अॅथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धेत 80 मीटर अडथळा शर्यतीच्या अंतिम फेरीत 10.10 सेकंद वेळेसह राष्ट्रीय विक्रम केला आणि रोहित राज याचा 10.28 सेकंदांचा विक्रम मोडला.
• 25 ऑक्टो — ओडिशाची जलतरणपटू प्रत्यासा राय हिने अहमदाबादमधील पहिल्याच SFI शॉर्ट कोर्स सीनियर राष्ट्रीय जलक्रीडा अजिंक्यपद स्पर्धेत 100 मीटर बॅकस्ट्रोकमध्ये 1:02.21 वेळेसह सुवर्णपदक जिंकले, तसेच रिलेमध्ये ओडिशाला रौप्यपदक मिळवून देण्यातही हातभार लावला.
• 25 ऑक्टो — केरळ शालेय क्रीडा महोत्सव 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी कोझिकोड येथे सुरू झाला; 10 ठिकाणी होणाऱ्या स्पर्धांमध्ये 9,309 खेळाडू सहभागी होत आहेत.
• 25 ऑक्टो — तिसऱ्या काश्मीर आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉनला श्रीनगरमध्ये मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांनी सुमारे 2,000 धावपटूंच्या उपस्थितीत हिरवा झेंडा दाखवला; केनियाच्या कानाब कालोब ओमोलो आणि लेमेन्सा हार्पा यांनी अनुक्रमे पुरुष आणि महिला गटातील पूर्ण मॅरेथॉन जिंकली.
• 25 ऑक्टो — पंजाबचे मुख्यमंत्री भगवंत मान यांनी कैरो येथील BWF जागतिक कनिष्ठ अजिंक्यपद स्पर्धेत मुलांच्या एकेरीत कांस्यपदक जिंकणाऱ्या नाभा येथील 17 वर्षीय जगशेर सिंह खंगुरा याचा सत्कार केला.
• 25 ऑक्टो — पंजाब 27 ऑक्टोबर ते 5 नोव्हेंबरदरम्यान हीरो आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी (पुरुष हॉकी) स्पर्धेचे यजमानपद भूषवत आहे: साखळी सामने जालंधरच्या सुरजित सिंह स्टेडियमवर, तर उपांत्य फेरी आणि अंतिम सामना मोहालीच्या बलबीर सिंह स्टेडियमवर होतील.
• 25 ऑक्टो — भारतीय महिला संघाने वडोदरा येथील दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात झिम्बाब्वेचा 121 धावांनी पराभव करून तीन सामन्यांची मालिका जिंकली, असे 25 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 25 ऑक्टो — थायलंडच्या पोर्नानोंग फतलम हिने हीरो महिला इंडियन ओपन गोल्फ स्पर्धेचे विजेतेपद चौथ्यांदा पटकावले; भारताची वाणी कपूर दुसऱ्या स्थानावर राहिली.
• 25 ऑक्टो — युकी भांबरी आणि अमेरिकेचा रायन सेगरमन यांनी ATP 250 अल्माटी ओपन स्पर्धेचे दुहेरीचे विजेतेपद पटकावले; अंतिम सामन्यात त्यांनी अव्वल मानांकित लुकास मीडलर आणि नील ओबरलायट्नर यांचा 7-6(3), 6-7(1), 10-2 असा पराभव केला.
• 25 ऑक्टो — बाकू येथील पहिल्याच फिफा U15 विश्वचषक स्पर्धेत भारताने कॅमेरूनचा 2-1 असा पराभव केला; गट K मधील हा भारताचा दुसरा विजय ठरला. कर्णधार आर. लालरेमरुअतफेला याने विजयी गोल केला आणि गोलरक्षक जेनित निंगथौजम याने पेनल्टी अडवली.

भाग 2

23 ऑक्टो – 24 ऑक्टो

क्रीडा: 16.

• 24 ऑक्टो — ओडिशाच्या जयंती बेहेरा हिने जपानमधील आयची-नागोया येथील आशियाई पॅरा गेम्समध्ये महिलांच्या 400 मीटर T47 प्रकारात 1:00.65 वेळेसह रौप्यपदक जिंकले. ओडिशाच्या पायल नाग हिनेही महिलांच्या पॅरा कंपाउंड दुहेरीत रौप्यपदक पटकावले.
• 24 ऑक्टो — अरुणाचल प्रदेशातील तवांग जिल्ह्यातील तवांग मॅरेथॉन 2026 मध्ये सुमारे 4,000 खेळाडू आणि लष्करी जवान सहभागी झाले, असे 24 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 24 ऑक्टो — सरकारने भाडे कमी करण्यासाठी हस्तक्षेप केल्यानंतर केरळ ब्लास्टर्स एफसीला 2026-27 च्या ISL घरच्या सामन्यांसाठी कोचीतील जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम प्रति सामना 3.5 लाख रुपये भाड्याने देण्यात आले.
• 24 ऑक्टो — कर्नाटकच्या तेजस नंदकुमार याने आशियाई पॅरा गेम्समध्ये 100 मीटर बॅकस्ट्रोक S7 प्रकारात कांस्यपदक जिंकले, असे 25 ऑक्टोबर 2026 च्या वृत्तात म्हटले आहे.
• 24 ऑक्टो — दोन वेळचा ऑलिम्पिक पदकविजेता नीरज चोप्रा याने सोनीपतमधील स्पोर्ट्स युनिव्हर्सिटी हरियाणा येथे UBS अॅथलेटिक्स किड्स कप (वय 7 ते 15) निमित्त मुलांची भेट घेतली आणि घोट्याच्या दुखापतीनंतर मे 2027 मध्ये पुन्हा स्पर्धेत उतरण्याचा आपला मानस असल्याचे सांगितले.
• 24 ऑक्टो — मुंबईच्या चाळी आणि झोपडपट्ट्यांतील 11 तरुणांच्या संघाने नेपाळमध्ये (23 ते 25 ऑक्टोबर) झालेल्या पहिल्या बॉक्स लंगडी विश्वचषक स्पर्धेत अंतिम सामन्यात थायलंडचा 19-15 असा पराभव करून सुवर्णपदक जिंकल्याचे वृत्त आहे.
• 24 ऑक्टो — भारताने 19 वर्षांखालील महिला T20 विश्वचषक 2023 (दक्षिण आफ्रिका) आणि 2025 (मलेशिया) मध्ये जिंकला. 2027 मध्ये भारत आयर्लंड, वेस्ट इंडिज आणि नेपाळसह गट A मध्ये असून 22 जानेवारी रोजी कीर्तिपूर येथे वेस्ट इंडिजविरुद्ध स्पर्धेची सुरुवात करेल.
• 24 ऑक्टो — ICC 19 वर्षांखालील महिला T20 विश्वचषक 2027 ही 3 री आवृत्ती 21 जानेवारी ते 6 फेब्रुवारी 2027 दरम्यान 16 संघांसह बांगलादेश आणि नेपाळ संयुक्तपणे आयोजित करतील. अंतिम सामना चट्टोग्राम येथील मतिउर रहमान स्टेडियमवर होईल.
• 24 ऑक्टो — आगामी: भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यातील 3 रा T20 आंतरराष्ट्रीय सामना 27 ऑक्टोबर रोजी वेलिंग्टन येथे होणार असल्याचे वृत्त आहे.
• 24 ऑक्टो — आगामी: 31 ऑक्टोबर ते 13 नोव्हेंबर या काळात उन्हाळी युवा ऑलिम्पिक स्पर्धा डाकार, सेनेगल येथे होणार आहेत.
• 24 ऑक्टो — पॅरिसमधील फ्रेंच ओपन सुपर 750 स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत पी. व्ही. सिंधूने जपानच्या हिना अकेची हिचा 21-10, 20-22, 21-16 असा पराभव केला आणि 25 ऑक्टोबर रोजी अंतिम फेरीत जागतिक क्रमवारीत 1 ल्या क्रमांकाच्या दक्षिण कोरियाच्या अन से-यंग हिच्याशी तिची लढत होणार होती.
• 23 ऑक्टो — दिल्लीचे शिक्षण आणि क्रीडा मंत्री आशिष सूद यांनी त्यागराज स्टेडियमवर 70 व्या राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धांचे उद्घाटन केले. 14 खेळांचा समावेश असलेल्या या स्पर्धेत 14,000 हून अधिक खेळाडू आणि अधिकारी सहभागी होण्याची अपेक्षा असून तिचे आयोजन स्कूल गेम्स फेडरेशन ऑफ इंडिया करत आहे.
• 23 ऑक्टो — खेलो इंडिया गेम्स तेलंगणात 11 डिसेंबरपासून होणार असून, राज्याने या स्पर्धेच्या तयारीला वेग दिला आहे.
• 23 ऑक्टो — कॉमनवेल्थ कबड्डी अजिंक्यपद स्पर्धेसाठी भारताचे कर्णधार पुरुष संघात सुरजीत सिंह (उपकर्णधार नवीन कुमार) आणि महिला संघात निधी शर्मा (उपकर्णधार रितू) हे आहेत.
• 23 ऑक्टो — कॉमनवेल्थ कबड्डी अजिंक्यपद स्पर्धेतील देश: भारत, श्रीलंका, बांगलादेश, नायजेरिया, केनिया, टांझानिया, कॅनडा, सिंगापूर, मलेशिया, युगांडा, इंग्लंड, स्कॉटलंड आणि ऑस्ट्रेलिया.
• 23 ऑक्टो — कॉमनवेल्थ कबड्डी अजिंक्यपद स्पर्धेचे आयोजन आंतरराष्ट्रीय कबड्डी महासंघाच्या (IKF) मान्यतेने अमॅच्युअर कबड्डी फेडरेशन ऑफ इंडिया (AKFI) करत आहे. उपांत्य फेरी 30 ऑक्टोबरला आणि अंतिम फेरी 31 ऑक्टोबरला होईल.

भाग 3

23 ऑक्टो

क्रीडा: 16.

• 23 ऑक्टो — पहिली कॉमनवेल्थ कबड्डी अजिंक्यपद स्पर्धा 2026 अहमदाबाद येथील वीर सावरकर क्रीडा संकुलात 23 ते 31 ऑक्टोबर दरम्यान होत असून त्यात 13 देश, 23 संघ, 400 हून अधिक खेळाडू आणि 62 सामने (39 पुरुषांचे, 23 महिलांचे) आहेत.
• 23 ऑक्टो — ताश्कंद येथील 29 व्या ITTF-ATTU आशियाई टेबल टेनिस अजिंक्यपद स्पर्धेत हरमीत देसाई आणि यशस्विनी घोरपडे यांनी मिश्र दुहेरीत कांस्यपदक जिंकले; तेथे 72 वर्षांत भारताचे हे पहिले मिश्र दुहेरीतील पदक आहे. उपांत्य फेरीत जपानच्या सोरा मात्सुशिमा आणि मिवा हरिमोटो यांच्याकडून त्यांचा 9-11, 9-11, 8-11 असा पराभव झाला.
• 23 ऑक्टो — आशियाई पॅरा गेम्समध्ये सिमरन हिने महिलांच्या 100 मीटर आणि 200 मीटर T12 अशा दोन्ही प्रकारांत सुवर्णपदक जिंकले आणि स्पर्धा विक्रम केला.
• 23 ऑक्टो — पॅरा बॅडमिंटनचे वर्ग: WH1 आणि WH2 हे व्हीलचेअर वर्ग, SL3 आणि SL4 हे उभे राहून खेळणाऱ्या पायांच्या दिव्यांगत्वाचे वर्ग, SU5 हा हाताच्या दिव्यांगत्वाचा वर्ग आणि SH6 हा कमी उंचीचा वर्ग आहे.
• 23 ऑक्टो — 23 ऑक्टोबर रोजी पॅरा बॅडमिंटनमधील सुवर्णपदके: नितेश कुमार (पुरुष एकेरी SL3, प्रमोद भगतचा 21-18, 21-16 असा पराभव), नवीन शिवकुमार (SL4, इंडोनेशियाच्या फ्रेडी सेटियावानचा 21-9, 21-17 असा पराभव) आणि थुलसिमती मुरुगेसन व मानसी जोशी (महिला दुहेरी SL3-SU5).
• 23 ऑक्टो — आशियाई पॅरा गेम्समध्ये सचिन सर्जेराव खिलारी याने पुरुषांच्या F46 गोळाफेकीत सुवर्णपदक जिंकले.
• 23 ऑक्टो — सुवर्णा राज हिने आशियाई पॅरा गेम्समध्ये महिलांच्या थाळीफेक F54 प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले.
• 23 ऑक्टो — पूजा जत्यान आणि भावना चौधरी यांनी महिलांच्या रिकर्व्ह दुहेरीत रौप्यपदक जिंकले, हे या प्रकारातील भारताचे पहिले पदक आहे. हरविंदर सिंह आणि विजय सुंडी यांनी रिकर्व्ह दुहेरीत सुवर्णपदक जिंकले.
• 23 ऑक्टो — स्वाती चौधरी हिने महिलांच्या वैयक्तिक W1 तिरंदाजीत रौप्यपदक जिंकले; आशियाई पॅरा गेम्समधील भारताचे हे पहिले W1 पदक असल्याचे वृत्त आहे.
• 23 ऑक्टो — शीतल देवी हिने महिलांच्या कंपाउंड वैयक्तिक पॅरा तिरंदाजीत सुवर्णपदक जिंकले, तसेच तोमन कुमार याच्यासह कंपाउंड मिश्र सांघिक सुवर्णपदक इंडोनेशियाचा 151-148 असा पराभव करून पटकावले. त्यांच्या रँकिंग फेरीतील 1,402 गुणांनी 1,400 चा जुना विक्रम मोडला.
• 23 ऑक्टो — भारताने आशियाई पॅरा गेम्समध्ये पुरुषांच्या भालाफेकीत संपूर्ण व्यासपीठ काबीज केले: सुमित अंतिल सुवर्ण, महेंद्र गुर्जर रौप्य आणि संदीप संजय सरगर कांस्य. गुर्जर आणि सरगर या दोघांनी स्पर्धा विक्रम केले.
• 23 ऑक्टो — संदीप कुमार याने आशियाई पॅरा गेम्समध्ये पुरुषांच्या 400 मीटर T64 प्रकारात 52.28 सेकंद या विश्वविक्रमी वेळेसह सुवर्णपदक जिंकले.
• 23 ऑक्टो — खेळनिहाय भारताच्या आशियाई पॅरा गेम्स 2026 पदकांत पॅरा अॅथलेटिक्समध्ये 65 (22 सुवर्ण, 19 रौप्य, 24 कांस्य), पॅरा बॅडमिंटनमध्ये 16 (3 सुवर्ण), पॅरा जलतरणात 11, पॅरा टेबल टेनिसमध्ये 7 कांस्य, पॅरा तिरंदाजीत 6 आणि पॅरा नेमबाजीत 5 पदकांचा समावेश आहे.
• 23 ऑक्टो — आशियाई पॅरा गेम्समधील भारताची यापूर्वीची सर्वोत्तम कामगिरी हांगझोऊ 2023 मध्ये होती; वृत्तांनुसार 111 पदके, किंवा डोपिंगमुळे तीन पदके काढून घेतल्यानंतर 108. भारताने जपानला 168 खेळाडू पाठवले, तर हांगझोऊला 309.
• 23 ऑक्टो — जपानमधील आयची-नागोया येथे झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये हरियाणाच्या खेळाडूंनी 32 पदके जिंकली, ज्यात भारताच्या 21 सुवर्णपदकांपैकी 14 सुवर्णपदकांचा समावेश आहे; राज्यातील सुवर्णविजेत्यांत परवीन हुड्डा (बॉक्सिंग) आणि सुजीत कलकल (कुस्ती) यांचा समावेश आहे.
• 23 ऑक्टो — दिल्लीतील AITA च्या केवळ महिला प्रशिक्षकांसाठीच्या अभ्यासक्रमाला क्रीडा राज्यमंत्री रक्षा खडसे यांनी ACE 2032 उपक्रमांतर्गत संबोधित केले; खेलो इंडियाअंतर्गत ASMITA महिला लीग्समध्ये 2021 पासून 3 लाखांहून अधिक महिला सहभागी झाल्या आहेत.

भाग 4

16 ऑक्टो – 23 ऑक्टो

क्रीडा: 15.

• 23 ऑक्टो — मोंटेनेग्रोमधील बुडवा येथे झालेल्या युरोपियन चेस क्लब कपमध्ये (17 ते 23 ऑक्टोबर) निहाल सरीन याने खुल्या विभागात बोर्ड 2 वर 6 पैकी 5 गुणांसह वैयक्तिक सुवर्णपदक जिंकले, तर कोनेरू हंपी हिने महिला विभागात बोर्ड 2 वर 6 पैकी 4.5 गुणांसह सुवर्णपदक पटकावले.
• 23 ऑक्टो — श्रुती लक्ष्मीनारायणन हिने त्याच जागतिक बिलियर्ड्स अजिंक्यपद स्पर्धेत महिलांचे विजेतेपद राखले; तिने ते सलग तिसऱ्या वर्षी जिंकले.
• 23 ऑक्टो — पंकज अडवाणी याने इंग्लंडमधील ग्रेट विर्ली येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात इंग्लंडच्या रॉबर्ट हॉलचा 1,906-1,206 असा पराभव करून WBL जागतिक बिलियर्ड्स अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली. बिलियर्ड्स आणि स्नूकर मिळून हे त्याचे 29 वे जागतिक विजेतेपद असून बिलियर्ड्समधील 21 वे आहे.
• 22 ऑक्टो — किश्तवाडची पॅरा तिरंदाज शीतल देवी हिने जपानमधील आयची-नागोया येथील आशियाई पॅरा गेम्स 2026 मध्ये पायल नाग हिच्यासह महिला दुहेरी तिरंदाजीत रौप्यपदक जिंकले.
• 22 ऑक्टो — अहमदाबादमध्ये गुजरात राज्य बुद्धिबळ संघटनेतर्फे 22 ते 31 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान राजपथ क्लब येथे पश्चिम आशियाई युवा आणि कनिष्ठ बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा होत आहेत, ज्यात 8 वर्षांखालील ते 20 वर्षांखालील खुला आणि मुलींचा विभाग आहे.
• 22 ऑक्टो — राजगीर येथे 22 ते 28 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान भारत विरुद्ध न्यूझीलंड 20 वर्षांखालील रग्बी मालिका होत असून 27 ऑक्टोबर रोजी रग्बी सेव्हन्स सामने होतील. भारत-न्यूझीलंड क्रीडा संबंधांची 100 वर्षे यानिमित्त साजरी होत आहेत.
• 22 ऑक्टो — श्रीलंकेने इंग्लंडच्या 8 बाद 433 धावांचा पाठलाग करत 22 ऑक्टोबर रोजी रावळपिंडी येथे दोन गडी राखून विजय मिळवला. ब्रुकच्या 202 धावांनी बेन स्टोक्सच्या 182 या इंग्लंडच्या पुरुष एकदिवसीय सामन्यातील आधीच्या सर्वोच्च धावसंख्येला मागे टाकले.
• 22 ऑक्टो — इंग्लंडच्या हॅरी ब्रुक याने रावळपिंडी येथे श्रीलंकेविरुद्ध 116 चेंडूंत 202 धावा केल्या, हे पुरुषांच्या एकदिवसीय सामन्यातील सर्वात वेगवान द्विशतक आहे (114 चेंडूंत 200 धावा, शुभमन गिलचा 117 चा विक्रम मागे). एकदिवसीय द्विशतक करणारा तो इंग्लंडचा पहिला फलंदाज आहे.
• 22 ऑक्टो — वृत्तांनुसार न्यूझीलंडमधील T20 मालिकेसाठी श्रेयस अय्यर भारताचा कर्णधार आणि मिचेल सँटनर न्यूझीलंडचा कर्णधार आहे.
• 22 ऑक्टो — क्राइस्टचर्च येथील हॅगले ओव्हलवर 1 ल्या T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यात भारताने न्यूझीलंडचा 2 चेंडू राखून 4 गडी राखून पराभव केला. न्यूझीलंडने 4 बाद 225 (ग्लेन फिलिप्स 40 चेंडूंत 82) आणि भारताने 6 बाद 230 धावा केल्या. संजू सॅमसन सामनावीर ठरला, तसेच नमन धीरनेही योगदान दिले. भारताने 5 सामन्यांच्या मालिकेत 1-0 अशी आघाडी घेतली आहे.
• 21 ऑक्टो — पहिली छत्तीसगड हॉकी लीग रायपूरमधील सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्टेडियमवर 21 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर दरम्यान होत आहे; केंद्रीय राज्यमंत्री रक्षा खडसे यांनी तिचे उद्घाटन केले असून 'चलो रे संगी, हॉकी खेलबो' हे तिचे घोषवाक्य आहे.
• 19 ऑक्टो — रणजी करंडक स्पर्धा BCCI आयोजित करते आणि तिला रणजितसिंहजी यांचे नाव दिले आहे. तिची घोषणा 1934 मध्ये झाली, पहिला हंगाम 1934-35 चा होता आणि करंडक पतियाळाचे महाराजा भूपिंदर सिंह यांनी भेट दिला.
• 19 ऑक्टो — मोना अग्रवाल हिने महिलांच्या 10 मीटर एअर रायफल स्टँडिंग SH1 प्रकारात स्पर्धा विक्रमी 250.0 गुणांसह सुवर्णपदक जिंकले; अवनी लेखराने 249.6 गुणांसह रौप्यपदक पटकावले. मोनाचे 629.1 हे पात्रता गुण स्पर्धेतील पात्रता विक्रम ठरले; जागतिक विक्रम 629.4 आहे.
• 19 ऑक्टो — मिझोरमच्या चिन्मय सुतार याने नागालँडविरुद्ध सोविमा येथे 517 चेंडूंत नाबाद 400 धावा केल्या. यापेक्षा मोठी रणजी धावसंख्या फक्त भाऊसाहेब निंबाळकर यांची नाबाद 443 (1948) आहे; त्यानंतर पृथ्वी शॉ 379, संजय मांजरेकर 377, तसेच एम. व्ही. श्रीधर आणि तन्मय अग्रवाल 366 यांचा क्रमांक लागतो.
• 16 ऑक्टो — भुवनेश्वरमधील कलिंगा स्टेडियमवर ओडिशाने आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या भारताच्या पुरुष आणि महिला हॉकी संघांना 5.61 कोटी रुपये दिले, तसेच ओडिशाच्या अमित रोहिदास, शिलानंद लाक्रा आणि सुनेलिता टोप्पो यांना प्रत्येकी 20 लाख रुपये दिले.

भाग 1

23 ऑक्टो – 25 ऑक्टो

पुरस्कार आणि सन्मान: 11.

भाग 2

21 ऑक्टो – 23 ऑक्टो

पुरस्कार आणि सन्मान: 11.

भाग 3

12 ऑक्टो – 21 ऑक्टो

पुरस्कार आणि सन्मान: 11.

भाग 1

26 ऑक्टो

महत्त्वाचे दिवस: 13.

• 26 ऑक्टो — सतर्कता जागरूकता सप्ताहामागील संस्था केंद्रीय सतर्कता आयोग संथानम समितीच्या सल्ल्यानुसार 1964 मध्ये स्थापन झाला आणि 2003 मध्ये CVC कायद्यान्वये त्याला वैधानिक दर्जा मिळाला.
• 26 ऑक्टो — जनजातीय गौरव दिवस 15 नोव्हेंबर रोजी आदिवासी नेते बिरसा मुंडा (जन्म 1875) यांच्या सन्मानार्थ साजरा होतो, म्हणजे 2026 मध्ये त्यांची 151 वी जयंती आहे; हा दिवस 2021 पासून पाळला जात असून झारखंडचा स्थापना दिवसही याच दिवशी असतो.
• 26 ऑक्टो — बालदिन 14 नोव्हेंबर रोजी 1889 मध्ये जन्मलेल्या जवाहरलाल नेहरू यांच्या सन्मानार्थ साजरा केला जातो, म्हणजे 2026 मध्ये त्यांची 137 वी जयंती आहे; 1964 मध्ये त्यांच्या निधनानंतर 20 नोव्हेंबरऐवजी हीच तारीख ठरली.
• 26 ऑक्टो — राष्ट्रीय शिक्षण दिन 11 नोव्हेंबर रोजी स्वतंत्र भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री मौलाना अबुल कलाम आझाद (जन्म 1888) यांच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो; 2008 पासून हा दिवस पाळला जात आहे.
• 26 ऑक्टो — राष्ट्रीय विधी सेवा दिन 9 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो; विधी सेवा प्राधिकरण कायदा, 1987 हा 9 नोव्हेंबर 1995 रोजी लागू झाला आणि त्याद्वारे NALSA ची स्थापना झाली, त्याच्याशी हा दिवस निगडित आहे.
• 26 ऑक्टो — उत्तराखंड स्थापना दिवस 9 नोव्हेंबर रोजी असून 2000 मध्ये भारताचे 27 वे राज्य म्हणून झालेल्या राज्यनिर्मितीचे तो स्मरण करून देतो; 2026 मध्ये त्याचा 26 वा वर्धापन दिन असून रौप्यमहोत्सवानंतर एका वर्षाने येणारा हा दिवस आहे.
• 26 ऑक्टो — भारतात राष्ट्रीय कर्करोग जागरूकता दिन 7 नोव्हेंबर रोजी, मेरी क्युरी यांच्या जन्मदिनी, पाळला जातो; कर्करोगाचा प्रतिबंध आणि लवकर निदान यांना चालना देणे हा त्याचा उद्देश आहे.
• 26 ऑक्टो — 'वंदे मातरम्' गीताला 150 वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने पंतप्रधान मोदी यांनी 7 नोव्हेंबर 2025 रोजी सुरू केलेला वर्षभराचा स्मरणोत्सव 7 नोव्हेंबर 2026 रोजी संपणार आहे; हे गीत 1875 मध्ये बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांनी लिहिल्याचे मानले जाते.
• 26 ऑक्टो — बहुतेक दिनदर्शिकांनुसार धनत्रयोदशी 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी, नरक चतुर्दशी (छोटी दिवाळी) 7 नोव्हेंबर रोजी आणि रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी दिवाळी (लक्ष्मीपूजन) आहे.
• 26 ऑक्टो — संयुक्त राष्ट्रांचा युद्ध आणि सशस्त्र संघर्षात पर्यावरणाच्या शोषणास प्रतिबंध करण्याचा आंतरराष्ट्रीय दिवस 6 नोव्हेंबर रोजी पाळला जातो; संयुक्त राष्ट्र महासभेने 2001 मध्ये तो निश्चित केला.
• 26 ऑक्टो — आसामी गायक, संगीतकार आणि कवी भूपेन हजारिका यांना 1992 मध्ये दादासाहेब फाळके पुरस्कार आणि 2019 मध्ये भारतरत्न मिळाला; त्यांचे 5 नोव्हेंबर 2011 रोजी निधन झाले, 2026 मध्ये त्यांची 15 वी पुण्यतिथी आहे.
• 26 ऑक्टो — संयुक्त राष्ट्र महासभेने डिसेंबर 2015 मध्ये जपानच्या प्रस्तावावरून 5 नोव्हेंबर हा दिवस जागतिक त्सुनामी जागरूकता दिन म्हणून घोषित केला; 2026 ची संकल्पना 'त्सुनामीसाठी सज्ज व्हा: लवचिकतेची सुरुवात तुमच्यापासून' असल्याचे सांगितले जाते.
• 26 ऑक्टो — भारताच्या सशस्त्र स्वातंत्र्यलढ्याचे जनक मानले जाणारे क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचा जन्म महाराष्ट्रातील शिरढोण येथे 4 नोव्हेंबर 1845 रोजी झाला; 2026 मध्ये त्यांची 181 वी जयंती आहे.

भाग 2

26 ऑक्टो

महत्त्वाचे दिवस: 13.

• 26 ऑक्टो — रामन परिणामाबद्दल 1930 चा भौतिकशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार आणि 1954 मध्ये भारतरत्न मिळवणारे भौतिकशास्त्रज्ञ सी. व्ही. रामन यांचा जन्म 7 नोव्हेंबर 1888 रोजी झाला; 2026 मध्ये त्यांची 138 वी जयंती आहे.
• 26 ऑक्टो — 3 नोव्हेंबर हा मेजर सोमनाथ शर्मा यांचा 79 वा बलिदान दिन; 4 थ्या कुमाऊँ रेजिमेंटचे हे अधिकारी 1947 मध्ये काश्मीरमधील बडगाम येथे धारातीर्थी पडले आणि पहिल्या परमवीर चक्र पुरस्काराचे ते मानकरी ठरले.
• 26 ऑक्टो — अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहेत; प्रतिनिधिगृहाच्या सर्व 435 जागा आणि 100 सदस्यीय सिनेटमधील सुमारे एक तृतीयांश जागांसाठी मतदान होणार आहे.
• 26 ऑक्टो — संयुक्त राष्ट्रांचा पत्रकारांवरील गुन्ह्यांतील दंडमुक्ती संपवण्याचा आंतरराष्ट्रीय दिवस 2 नोव्हेंबर रोजी पाळला जातो; 2013 मधील महासभेच्या ठरावाने तो निश्चित झाला असून 2 नोव्हेंबर 2013 रोजी माली येथे दोन फ्रेंच पत्रकारांची हत्या झाली होती, त्याचे हा दिवस स्मरण करून देतो.
• 26 ऑक्टो — दूरसंचार विभागाने ऑपरेटरना 4G आणि 5G नेटवर्कवरील येणाऱ्या कॉलवर नोंदणीकृत कॉलरचे नाव (CNAP, कॉलिंग नेम प्रेझेंटेशन) दाखवण्यास सांगितल्याचे वृत्त असून ही सुविधा 1 नोव्हेंबरपासून सुरू होईल.
• 26 ऑक्टो — भारतातील दुसरी वंदे भारत स्लीपर गाडी बेंगळुरू-मुंबई मार्गावर धावणार असून तिचा प्रवास सुमारे 16 तासांचा असल्याचे सांगितले जाते; ही गाडी 1 नोव्हेंबरपासून सुरू होणार असल्याचे वृत्त असून सामान्य प्रवाशांसाठी 2 नोव्हेंबरपासून सेवा उपलब्ध होईल.
• 26 ऑक्टो — 1 नोव्हेंबर रोजीचा जागतिक वीगन दिन 1994 मध्ये लुईस वॉलिस यांनी प्रथम पाळला; 1944 मध्ये युनायटेड किंगडममध्ये स्थापन झालेल्या वीगन सोसायटीला 50 वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने त्याची सुरुवात झाली.
• 26 ऑक्टो — हरियाणा आणि पंजाब ही दोन्ही राज्ये 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी 60 वर्षे पूर्ण करत आहेत: पंजाब पुनर्रचना कायद्याने 1 नोव्हेंबर 1966 रोजी हरियाणा स्वतंत्र राज्य झाले आणि चंदीगड दोन्ही राज्यांची समान राजधानी राहिली.
• 26 ऑक्टो — छत्तीसगड हे राज्य 1 नोव्हेंबर 2000 रोजी मध्य प्रदेशातून वेगळे होऊन भारताचे 26 वे राज्य बनले; 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी त्याचा 26 वा स्थापना दिवस आहे.
• 26 ऑक्टो — आंध्र प्रदेश राज्याचा स्थापना दिवस 1 नोव्हेंबर रोजी पाळला जातो; 1956 मध्ये हैदराबाद राज्यातील तेलुगू भाषिक भाग आंध्र राज्यात विलीन झाल्याशी तो जोडलेला असून दिनदर्शिकांनुसार 2026 हे 70 वे वर्धापन वर्ष आहे.
• 26 ऑक्टो — 1 नोव्हेंबर 2026 रोजीचा केरळ पिरवी हा मलबार, कोचीन आणि त्रावणकोर एकत्र करून 1956 मध्ये स्थापन झालेल्या राज्याला 70 वर्षे पूर्ण झाल्याचा दिवस आहे; ऑगस्ट 2026 मध्ये संसदेने राज्याचे नाव केरळम असे बदलल्यानंतरचा हा पहिलाच दिवस आहे.
• 26 ऑक्टो — जागतिक शहर दिन 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी असून यंदाची संकल्पना 'शहराचे पुनरुज्जीवन: सर्वांसाठी पुरेशी घरे' अशी आहे; जागतिक कार्यक्रमाचे यजमानपद फुझोऊ (चीन) कडे असून त्यात शांघाय पुरस्काराचे चौथे पर्व होईल. हा दिवस संयुक्त राष्ट्रांनी 2013 मध्ये निश्चित केला आणि 2014 मध्ये प्रथम पाळला गेला.
• 26 ऑक्टो — भारताच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची 31 ऑक्टोबर 1984 रोजी त्यांच्याच अंगरक्षकांनी हत्या केली; 2026 मध्ये त्यांची 42 वी पुण्यतिथी असून दिल्लीतील त्यांच्या समाधीस्थळी शक्ती स्थळ येथे त्यांना आदरांजली वाहिली जाते.

भाग 3

25 ऑक्टो – 26 ऑक्टो

महत्त्वाचे दिवस: 13.

• 26 ऑक्टो — नर्मदा नदीवर केवडिया येथे उभारलेला सरदार पटेल यांचा 182 मीटर उंचीचा स्टॅच्यू ऑफ युनिटी पुतळा शिल्पकार राम व्ही. सुतार यांनी साकारला असून त्याचे उद्घाटन 31 ऑक्टोबर 2018 रोजी झाले; राष्ट्रीय एकता दिवस 2014 पासून पाळला जातो.
• 26 ऑक्टो — गुजरातमधील नडियाद येथे 31 ऑक्टोबर 1875 रोजी जन्मलेले सरदार वल्लभभाई पटेल हे भारताचे पहिले उपपंतप्रधान आणि गृहमंत्री होते; संस्थानांच्या विलीनीकरणात त्यांनी नेतृत्व केले आणि 1991 मध्ये त्यांना भारतरत्न हा सन्मान मिळाला.
• 26 ऑक्टो — 1875 मध्ये आर्य समाज स्थापन करणारे आणि 'सत्यार्थ प्रकाश' या ग्रंथाचे लेखक स्वामी दयानंद सरस्वती यांचे अजमेर येथे 30 ऑक्टोबर 1883 रोजी निधन झाले; 2026 मध्ये त्यांची 143 वी पुण्यतिथी आहे.
• 26 ऑक्टो — भारतीय अणुऊर्जा आयोगाचे पहिले अध्यक्ष आणि TIFR चे संस्थापक असलेले अणुशास्त्रज्ञ होमी जहांगीर भाभा यांचा जन्म 30 ऑक्टोबर 1909 रोजी झाला; 2026 मध्ये त्यांची 117 वी जयंती आहे.
• 26 ऑक्टो — स्वामी विवेकानंदांच्या आयर्लंडमध्ये जन्मलेल्या शिष्या भगिनी निवेदिता (मूळ नाव मार्गारेट नोबल) यांचा जन्म 28 ऑक्टोबर 1867 रोजी झाला; 2026 मध्ये त्यांची 159 वी जयंती आहे.
• 26 ऑक्टो — युनेस्को 27 ऑक्टोबर रोजी जागतिक दृकश्राव्य वारसा दिन पाळते; 1980 मधील चलचित्रांच्या जतन आणि संरक्षणाविषयीच्या युनेस्को शिफारशीचे स्मरण करणारा हा दिवस चित्रपट, रेडिओ आणि दूरचित्रवाणी अभिलेखागारांच्या संरक्षणाला चालना देतो.
• 26 ऑक्टो — पायदळ दिन 27 ऑक्टोबर रोजी असून हा बहुधा 80 वा पायदळ दिन असेल, कारण 2025 मध्ये 79 वा साजरा झाला होता. 27 ऑक्टोबर 1947 रोजी घुसखोरांना रोखण्यासाठी 1 ली शीख रेजिमेंट विमानाने श्रीनगरला पोहोचवण्यात आली, ही स्वतंत्र भारताची पहिली लष्करी कारवाई होती; त्याचे स्मरण या दिवशी केले जाते.
• 26 ऑक्टो — 26 ऑक्टोबर रोजी आणखी दोन दिवस पाळले जातात: 1955 च्या कायमस्वरूपी तटस्थतेच्या कायद्याशी निगडित ऑस्ट्रियाचा राष्ट्रीय दिन, आणि इंटरसेक्स व्यक्तींच्या हक्कांकडे लक्ष वेधण्यासाठी 1996 मध्ये सुरू झाल्याचे सांगितले जाणारा इंटरसेक्स जागरूकता दिन.
• 26 ऑक्टो — प्रताप या हिंदी साप्ताहिकाचे कानपूरमधून संपादन करणारे स्वातंत्र्यसैनिक आणि पत्रकार गणेश शंकर विद्यार्थी यांचा जन्म 26 ऑक्टोबर 1890 रोजी झाला, म्हणजे 2026 मध्ये त्यांची 136 वी जयंती आहे; जातीय दंगली थांबवण्याचा प्रयत्न करताना 1931 मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला.
• 26 ऑक्टो — जम्मू-काश्मीर विलीनीकरण दिन 26 ऑक्टोबर रोजी पाळला जातो: 1947 मध्ये या दिवशी महाराजा हरी सिंग यांनी सामीलनाम्यावर स्वाक्षरी करून जम्मू आणि काश्मीर भारताशी जोडले; गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड माउंटबॅटन यांनी तो 27 ऑक्टोबर 1947 रोजी स्वीकारला.
• 26 ऑक्टो — महर्षी वाल्मिकी जयंती 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी साजरी होत आहे; हिंदू कालगणनेतील अश्विन महिन्याची ही पौर्णिमा (शरद पौर्णिमा) असून वाल्मिकींना रामायण या महाकाव्याचे रचयिते आणि 'आदिकवी' मानले जाते.
• 26 ऑक्टो — सतर्कता जागरूकता सप्ताह 2026 ला 26 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 11 वाजता सरकारी सेवकांच्या सचोटीच्या प्रतिज्ञेने सुरुवात झाली; हा सप्ताह 1 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल आणि यंदाची संकल्पना 'समृद्धीसाठी सचोटी' आहे. त्याचबरोबर 17 ऑगस्ट ते 16 नोव्हेंबर दरम्यान प्रतिबंधात्मक सतर्कता मोहीमही राबवली जात आहे.
• 25 ऑक्टो — गारो हिल्स स्वायत्त जिल्हा परिषदेने मेघालयचे पहिले मुख्यमंत्री विल्यमसन ए. संगमा यांना त्यांच्या 36 व्या स्मृतिदिनानिमित्त, म्हणजे 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी, आदरांजली वाहिली.

भाग 4

23 ऑक्टो – 25 ऑक्टो

महत्त्वाचे दिवस: 13.

• 25 ऑक्टो — गुरू रामदास यांचे प्रकाश पर्व अमृतसरमधील सुवर्ण मंदिरात 25 ते 27 ऑक्टोबरदरम्यान साजरे होत असून त्यात कीर्तन दरबार, 26 ऑक्टोबरला अकाल तख्तपासून नगर कीर्तन आणि 27 ऑक्टोबरला दीपमाला व आतषबाजी असे कार्यक्रम आहेत.
• 25 ऑक्टो — पाटण्यातील बापू टॉवर आणि बिहार विधिमंडळ यांसह पाच सरकारी इमारती 25 ऑक्टोबर रोजी संध्याकाळी 7 ते 8 या वेळेत डिस्लेक्सिया जागरूकता महिन्यानिमित्त लाल रंगाने उजळवण्यात आल्या. हा भवन निर्माण विभागाचा उपक्रम आहे.
• 25 ऑक्टो — पंतप्रधानांनी आर्य समाजाचे नेते आणि गदर पक्षाचे संस्थापक सदस्य भाई परमानंद यांची जयंती 4 नोव्हेंबर रोजी असल्याची आठवण करून दिली.
• 25 ऑक्टो — 'फायबर ऑप्टिक्सचे जनक' म्हणून ओळखले जाणारे आणि पंजाबमधील मोगा येथे जन्मलेले नरिंदर सिंह कपानी यांची 100 वी जयंती 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी देश साजरी करणार आहे; तरुणांनी त्यांच्याबद्दल वाचावे, असे आवाहन पंतप्रधानांनी केले.
• 25 ऑक्टो — पंतप्रधान मोदी यांच्या मासिक रेडिओ कार्यक्रम 'मन की बात'चा 139 वा भाग 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी सकाळी 11 वाजता प्रसारित होणार होता.
• 24 ऑक्टो — 24 ऑक्टोबर 1801 रोजी तिरुप्पत्तूर किल्ल्यात पेरिया आणि चिन्ना मरुधू यांना फाशी देण्यात आली, त्या घटनेला 225 वर्षे पूर्ण झाल्याचे स्मरण करण्यात आले; त्यांचे जम्बुद्वीप घोषणापत्र 16 जून 1801 रोजी काढण्यात आले होते.
• 24 ऑक्टो — शिवगंगेचे स्वातंत्र्यसैनिक मरुधू बंधू (पेरिया आणि चिन्ना मरुधू) यांना ब्रिटिशांनी 24 ऑक्टोबर 1801 रोजी फाशी दिले होते; त्यांच्या स्मृतिदिनी तमिळनाडूत शिवगंगा जिल्ह्यात आदरांजली वाहून त्यांचे स्मरण करण्यात आले.
• 24 ऑक्टो — आगामी: 12 नोव्हेंबर रोजी सार्वजनिक सेवा प्रसारण दिन. जागतिक त्सुनामी जागरूकता दिन 5 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो.
• 24 ऑक्टो — जागतिक पोलिओ दिन (24 ऑक्टोबर) जोनास साल्क यांच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो आणि त्याचे नेतृत्व रोटरी इंटरनॅशनल करते. भारताला 27 मार्च 2014 रोजी पोलिओमुक्त घोषित करण्यात आले; येथील शेवटचा रुग्ण 13 जानेवारी 2011 रोजी हावडा येथे आढळला होता.
• 24 ऑक्टो — संयुक्त राष्ट्र दिन (24 ऑक्टोबर) हा 24 ऑक्टोबर 1945 रोजी संयुक्त राष्ट्रांची सनद लागू झाल्याचा 81 वा वर्धापन दिन आहे. संयुक्त राष्ट्रांचे 193 सदस्य देश असून दक्षिण सुदान (2011) हा सर्वात नवा सदस्य आहे आणि मुख्यालय न्यूयॉर्कमध्ये आहे.
• 24 ऑक्टो — जागतिक माध्यम आणि माहिती साक्षरता (MIL) सप्ताह 24 ते 31 ऑक्टोबर दरम्यान साजरा केला जातो; त्याची 2026 ची संकल्पना 'आपण सर्वजण आपली भूमिका बजावतो - लोकांसाठी माध्यम आणि माहिती साक्षरता' अशी आहे आणि त्याचे नेतृत्व युनेस्को करते.
• 23 ऑक्टो — उत्तर प्रदेशने सर्व 75 जिल्ह्यांत 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी वाल्मिकी जयंती दीपदान आणि रामायण पठणासह साजरी करण्याचे नियोजन केले होते; चित्रकूट, अयोध्या, कानपूर (बिठूर), श्रावस्ती आणि प्रयागराज येथे मोठे कार्यक्रम होणार होते.
• 23 ऑक्टो — स्वातंत्र्यसैनिक नेली सेनगुप्ता यांचा स्मृतिदिन 23 ऑक्टोबर रोजी असतो.

भाग 5

12 ऑक्टो – 23 ऑक्टो

महत्त्वाचे दिवस: 13.

• 23 ऑक्टो — आंतरराष्ट्रीय हिम बिबट्या दिवस 23 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. तो 12 डिसेंबर 2024 च्या संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या ठराव A/RES/79/143 वर आणि हिम बिबट्याचा अधिवास असलेल्या 12 देशांनी स्वाक्षरी केलेल्या 2013 च्या बिश्केक जाहीरनाम्यावर आधारित आहे.
• 22 ऑक्टो — आंतरराष्ट्रीय तोतरेपणा जागरूकता दिवस 22 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. 2026 ची संकल्पना 'SHADES OF STUTTERING - What's yours?' अशी असून, हा दिवस पहिल्यांदा 1998 मध्ये साजरा करण्यात आला.
• 21 ऑक्टो — पोलीस स्मृती दिनी (21 ऑक्टोबर) मुख्यमंत्री विजय यांनी कर्तव्यावर प्राण गमावलेल्या पोलिसांच्या कुटुंबांना 5.96 कोटी रुपये दिले; यंदा तमिळनाडूतील सहा पोलिसांचा कर्तव्यावर मृत्यू झाला, तर देशभरात ही संख्या 154 आहे.
• 21 ऑक्टो — पोलीस स्मृती दिनी, 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी, अमित शाह यांनी अमली पदार्थांविरुद्ध लढा (Fight Against Drugs) या संकल्पनेवर आधारित देशव्यापी पोलीस मोटरसायकल रॅलीला हिरवा झेंडा दाखवला. सहभागी स्वार 31 ऑक्टोबर रोजी गुजरातमधील एकता नगर येथे एकत्र येतील.
• 18 ऑक्टो — आंतरराष्ट्रीय शिसे विषबाधा प्रतिबंध सप्ताह 18 ते 24 ऑक्टोबर दरम्यान पाळला जातो. त्याच्या 14 व्या आवृत्तीची संकल्पना 'निदानापासून प्रतिबंधापर्यंत' अशी आहे.
• 16 ऑक्टो — ब्रिटिशांना खंडणी देण्यास नकार देणारे पांचालंकुरिचीचे पाळेगार वीरपांड्य कट्टबोम्मन यांचे स्मरण 16 ऑक्टोबर रोजी केले जाते. त्यांना 1799 मध्ये कयातार येथे फाशी देण्यात आले.
• 16 ऑक्टो — जागतिक अन्न दिन 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी FAO च्या 81 व्या वर्धापन दिनानिमित्त साजरा झाला; त्याची संकल्पना 'आज नवनिर्मिती, उद्याचे पोषण' अशी होती. जागतिक कार्यक्रम रोम येथे झाला.
• 15 ऑक्टो — 15 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिनाची संकल्पना 'निसर्गमातेची काळजी घेणाऱ्या ग्रामीण महिला शेतकरी' अशी होती. संयुक्त राष्ट्रांनी 2007 मध्ये हा दिवस निश्चित केला.
• 15 ऑक्टो — जागतिक विद्यार्थी दिन डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त 15 ऑक्टोबर रोजी पाळला जातो. 2026 मध्ये ही त्यांची 95 वी जयंती होती.
• 14 ऑक्टो — जागतिक मानक दिन IEC, ISO आणि ITU यांच्याकडून 14 ऑक्टोबर रोजी पाळला जातो. 2026 ची संकल्पना परवडणारी आणि स्वच्छ ऊर्जा (SDG 7) यावर केंद्रित होती.
• 12 ऑक्टो — तमिळ विद्वान एस. वैयापुरी पिल्लई (1891-1956) यांची 135 वी जयंती 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी साजरी झाली. त्यांनी मद्रास विद्यापीठाचा 1,17,762 शब्दांचा तमिळ लेक्सिकॉन संपादित केला.
• 12 ऑक्टो — माजी मंत्री आणि माजी राज्यपाल कैलाशपती मिश्र यांची जयंती दरवर्षी 5 ऑक्टोबर रोजी राज्य सोहळा म्हणून साजरी केली जाईल, असा निर्णय बिहार मंत्रिमंडळाने 12 ऑक्टोबर रोजी घेतला.
• 12 ऑक्टो — 12 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या जागतिक संधिवात दिनाची संकल्पना 'तुमची स्वप्ने साकार करा' अशी होती. हा दिवस 1996 मध्ये आर्थरायटिस अँड ऱ्हुमॅटिझम इंटरनॅशनलने सुरू केला.