1. હોમ
  2. કરંટ અફેર્સ
  3. UPSC (IAS)
  4. જુલાઈ 2026

UPSC (IAS) કરંટ અફેર્સ – જુલાઈ 2026

UPSC (IAS) પેપરમાં પુછાતા જુલાઈ 2026 મહિનાના સમાચાર. મંત્રીમંડળે ઑફશોર તેલ અને ગૅસની શોધખોળને વેગ આપવા અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા 2030-31 સુધી 84,084 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ સાથે રાષ્ટ્રીય ઑફશોર એક્સપ્લોરેશન યોજના ‘સમુદ્ર મંથન’ને મંજૂરી આપી. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનો નિવારણ) સુધારા અધિનિયમ, 2026ને મંજૂરી આપી. વ્યક્તિઓ માટે કેદની સજા વધીને 5-10 વર્ષ થાય છે અને દરેક રાજ્યે આવા કેસો માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટો સ્થાપવી પડશે. UNESCOએ દક્ષિણ કોરિયાના બુસાનમાં 25 જુલાઈ 2026ના રોજ તેના 48મા સત્રમાં સારનાથના પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળને વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં ઉમેર્યું. તે ભારતનું 45મું વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે.

અપડેટ: 233 સમાચાર જવાબો સાથે 119 MCQ

માઇન્ડ મેપ

કોઈ પણ શાખા પર ટૅપ કરીને તેને ખોલો. આ પેજના દરેક સમાચાર મેપમાં અને નીચે લખાણમાં આપેલા છે.

UPSC (IAS) કરંટ અફેર્સ – જુલાઈ 2026 — બધું લખાણ રૂપે વાંચો

અપડેટ: · અપડેટ:

UPSC (IAS) કરંટ અફેર્સ – જુલાઈ 2026 — 233 news items

એક નજરે

મુખ્ય ઘટનાઓ

આ પેજની સૌથી મહત્ત્વની ઘટનાઓ, અને દરેક વિષયમાં કેટલા સમાચાર છે તે.

મુખ્ય ઘટનાઓ
  1. 25 જુલાઈ — UNESCOએ દક્ષિણ કોરિયાના બુસાનમાં 25 જુલાઈ 2026ના રોજ તેના 48મા સત્રમાં સારનાથના પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળને વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં ઉમેર્યું. તે ભારતનું 45મું વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે.
  2. 17 જુલાઈ — ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટ્રેન 17 જુલાઈ 2026ના રોજ હરિયાણામાં ઉત્તર રેલવેના જીંદ-સોનીપત માર્ગ પર દોડવા લાગી, જેમાં 10 કોચ, 1,200 kWની PEM ફ્યુઅલ સેલ સિસ્ટમ અને સેવામાં મહત્તમ 75 km/hની ઝડપ છે.
  3. 11 જુલાઈ — પ્રોજેક્ટ 17Aનું છઠ્ઠું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ INS મહેન્દ્રગિરિ 11 જુલાઈ 2026ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમમાં નૌકાદળના પૂર્વીય કાફલામાં જોડાયું. મુંબઈના મઝગાંવ ડૉક શિપબિલ્ડર્સે તેને 75%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી સાથે બનાવ્યું.
  4. 7 જુલાઈ — ઝૂલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાે કોલકાતામાં 111મા સ્થાપના દિવસે એનિમલ ટેક્સોનોમી સમિટ 2026 યોજી, જેમાં ભૂપેન્દ્ર યાદવે એનિમલ ડિસ્કવરીઝ-2025 બહાર પાડ્યું, જેમાં વિજ્ઞાન માટે નવી 483 પ્રજાતિઓની ગણતરી છે.
  5. 1 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે NIIF માટે વધારાના Rs 30,000 કરોડ મંજૂર કર્યા, જેનાથી ફંડ માટે સરકારની કુલ પ્રતિબદ્ધતા Rs 30,000 કરોડથી વધીને Rs 60,000 કરોડ થઈ; તેનો મોટો ભાગ NIIF ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ IIની શરૂઆતમાં વપરાશે.
  6. 1 જુલાઈ — 16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર પરિષદ 1થી 3 જુલાઈ 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચી વચ્ચે યોજાઈ. ભારતની તાકાઇચીની આ પ્રથમ મુલાકાત હતી.
  7. 1 જુલાઈ — વિકસિત ભારત ગૅરંટી ફૉર રોજગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ, 2025, જે VB-G RAM G તરીકે ઓળખાય છે, 1 જુલાઈ 2026થી સમગ્ર ભારતમાં અમલમાં આવ્યો. તે 2005ના મનરેગાનું સ્થાન લે છે.
  8. વિશ્વ બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે ભારતને નિમ્ન-મધ્યમ આવક જૂથમાં જ રાખ્યું (2025માં માથાદીઠ GNI USD 2,760); શ્રીલંકા, વિયેતનામ, ફિલિપાઇન્સ અને જોર્ડન ઉચ્ચ-મધ્યમ આવક જૂથમાં આગળ વધ્યા.
  9. રાજ્યપાલ ગુરમીત સિંહે NEP 2020 અને ULLAS કાર્યક્રમના ધોરણો પૂર્ણ કર્યા પછી ઉત્તરાખંડને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કર્યું. તે ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય છે.
  10. હૈદરાબાદ સ્થિત સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી ભારતનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ખાનગી ઓર્બિટલ રૉકેટ વિક્રમ-1 પોતાના પ્રથમ જ પ્રયાસમાં સફળતાપૂર્વક પ્રક્ષેપિત કર્યું.
વિષય પ્રમાણે સમાચાર
રાજનીતિ, શાસન અને યોજનાઓ
56 વન-લાઇનર
આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
42 વન-લાઇનર
અર્થતંત્ર
42 વન-લાઇનર
વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ અને સુરક્ષા
59 વન-લાઇનર
સંસ્કૃતિ, સ્થળો અને પુરસ્કાર
34 વન-લાઇનર

રાજનીતિ, શાસન અને યોજનાઓ

56 વન-લાઇનર

કાયદા · અદાલતો · યોજનાઓ · સંસ્થાઓ.

રાષ્ટ્રીય

54 વન-લાઇનર

54 રાષ્ટ્રીય — 1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

રાષ્ટ્રીય — 54 વન-લાઇનર

ભાગ 1

23 જુલાઈ – 31 જુલાઈ

રાષ્ટ્રીય: 14.

  • 31 જુલાઈ — PM સૂર્ય સરોવર યોજનાનું લક્ષ્ય 2026-27થી 2030-31માં 5,000 MW તરતી સૌર ક્ષમતાનું છે. દરેક પ્રોજેક્ટ સાથે ઓછામાં ઓછા 2 કલાકના ઊર્જા સંગ્રહની વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી છે, અને યોજનાનું લક્ષ્ય 10,000 MWh સંગ્રહનું છે.
  • 31 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે રાષ્ટ્રીય રમત સંઘો માટે વધુ મજબૂત સહાય સાથે વિસ્તૃત ખેલો ઇન્ડિયા યોજનાને 2026-27થી 2030-31 માટે સંયુક્ત ₹36,441 કરોડના ખર્ચ-પરિવ્યય સાથે મંજૂરી આપી.
  • 31 જુલાઈ — રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનો નિવારણ) સુધારા અધિનિયમ, 2026ને મંજૂરી આપી. વ્યક્તિઓ માટે કેદની સજા વધીને 5-10 વર્ષ થાય છે અને દરેક રાજ્યે આવા કેસો માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટો સ્થાપવી પડશે.
  • 31 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 31 જુલાઈ 2026ના રોજ PM-KISANને વધુ પાંચ વર્ષ, 2030-31 સુધી, લંબાવી, જેનો ખર્ચ-પરિવ્યય ₹3,15,614 કરોડ (લગભગ ₹3.15 લાખ કરોડ) છે. જમીનધારક પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને વર્ષે ₹6,000 ત્રણ સમાન હપ્તામાં સીધા તેમના બૅન્ક ખાતામાં મળે છે.
  • 30 જુલાઈ — ભારતીય સાયબર ક્રાઇમ સંકલન કેન્દ્ર (I4C)એ IT અધિનિયમની કલમ 79(3)(b) હેઠળ GitHubને બ્લૂટૂથ-મેશ મેસેજિંગ ઍપ BitChatના રિપોઝિટરી દૂર કરવા નિર્દેશ આપ્યો; નિષ્ણાતો નોંધે છે કે અવરોધ સામાન્ય રીતે કલમ 69A હેઠળ આવે છે.
  • 30 જુલાઈ — ચાર્જશીટ પછી કોર્ટે 3 મહિનામાં નિર્ણય લેવો જરૂરી છે. અપીલ માત્ર હાઈકોર્ટની બે-ન્યાયાધીશોની બેન્ચમાં થઈ શકે છે, સામાન્ય રીતે 30 દિવસમાં (વધુમાં વધુ 90 દિવસ), અને હાઈકોર્ટે તેનો નિર્ણય 3 મહિનામાં લેવો જરૂરી છે.
  • 30 જુલાઈ — સુધારેલા પરીક્ષા કાયદા હેઠળની તપાસ FIR અથવા કેસ ટ્રાન્સફર થયાના 2 મહિનાની અંદર પૂર્ણ કરવી પડશે. કેન્દ્ર સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) રચી શકે છે, અને દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની સેશન્સ કોર્ટોને ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ તરીકે અધિસૂચિત કરાશે.
  • 30 જુલાઈ — જાહેર પરીક્ષા કાયદામાં 2026ના સુધારા હેઠળ જેલની સજા અને વ્યક્તિગત ગુનેગારો માટે દંડની ઉપલી મર્યાદા પણ તીવ્ર રીતે વધારવામાં આવી.
  • 30 જુલાઈ — 2026ના સુધારામાં સેવા પ્રદાતા પરનો પ્રતિબંધ મહત્તમ 4 વર્ષથી વધારીને 8 વર્ષ કરાયો છે. સંગઠિત અથવા સિન્ડિકેટ ગુના માટે જેલ 7થી 10 વર્ષ થાય છે (અગાઉ 5થી 10) અને લઘુતમ દંડ ₹1 કરોડથી વધીને ₹10 કરોડ થાય છે.
  • 30 જુલાઈ — સંસદે જાહેર પરીક્ષાઓ (ગેરરીતિ નિવારણ) સુધારા અધિનિયમ, 2026 પસાર કર્યો. લોકસભાએ 29 જુલાઈ 2026ના રોજ અને રાજ્યસભાએ 30 જુલાઈ 2026ના રોજ તેને મંજૂર કર્યો. તે 2024ના કાયદામાં સુધારો કરે છે, જે પેપર લીક અને પરીક્ષામાં ચોરી સામે ભારતનો પ્રથમ સમર્પિત કાયદો છે.
  • 29 જુલાઈ — કર્ણાટક હાઈકોર્ટે હેલ્થ સિક્યુરિટી સે નેશનલ સિક્યુરિટી સેસ અધિનિયમ, 2025ને કલમ 14નું ઉલ્લંઘન ગણાવીને રદ કર્યો, કારણ કે સેસ વાસ્તવિક નહીં પણ ધારેલા ઉત્પાદન પર લગાવાયો હતો; સંસદ નવો કાયદો પસાર કરી શકે છે.
  • 26 જુલાઈ — NEET-UG 2026 પેપર લીક પછી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક નંદન નીલેકણીની અધ્યક્ષતામાં છ સભ્યોનું પરીક્ષા સુધારા ટાસ્ક ફોર્સ રચ્યું. ISROના પૂર્વ વડા એસ. સોમનાથ અને IIT મદ્રાસના નિયામક વી. કામકોટી તેના સભ્યો છે.
  • 24 જુલાઈ — સુપ્રીમ કોર્ટે બધાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ત્રણ મહિનાની અંદર વૃદ્ધ અને ગંભીર રીતે બીમાર કેદીઓની અકાળે મુક્તિ માટે સ્વતંત્ર તબીબી બોર્ડ અને અરજીઓ ટ્રૅક કરવા e-પોર્ટલ સાથેની એકસમાન નીતિ ઘડવા જણાવ્યું.
  • 23 જુલાઈ — અબ્દુલ હમીદ વિ. રાજસ્થાન રાજ્ય કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે 1996ના સામલેટી બસ વિસ્ફોટ કેસમાં મૃત્યુદંડ રદ કર્યો, એમ ઠરાવીને કે અસરકારક કાનૂની પ્રતિનિધિત્વના અભાવે ટ્રાયલ દૂષિત થયો, અને એક વર્ષમાં નવેસરથી ટ્રાયલનો આદેશ આપ્યો.

ભાગ 2

7 જુલાઈ – 23 જુલાઈ

રાષ્ટ્રીય: 14.

  • 23 જુલાઈ — જુલાઈ 2026ના એક વિરોધ દરમિયાન મધ્ય દિલ્હીના ભાગોમાં મોબાઇલ ઇન્ટરનેટ સ્થગિત કરાયું, જેનાથી દૂરસંચાર (સેવાઓનું અસ્થાયી સ્થગન) નિયમો, 2024 પર ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ, જે હેઠળ આદેશ વધુમાં વધુ 15 દિવસ સુધી અમલમાં રહી શકે છે.
  • 22 જુલાઈ — NABARDએ NSDC સાથે ચલાવાતો ગ્રામીણ ઉદ્યમિતા કાર્યક્રમ ગ્રામોદ્યમ શરૂ કર્યો, જેનો ત્રણ વર્ષના પાઇલટ તબક્કામાં લગભગ 4,000 ગ્રામીણ ઉદ્યોગો સ્થાપવાનો ઉદ્દેશ છે.
  • 17 જુલાઈ — કૌશલ્ય વિકાસ પરની સરકારી નોંધમાં ટાંકવામાં આવેલો ઇન્ડિયા સ્કિલ્સ રિપોર્ટ 2026 રોજગારક્ષમતા 56.4% દર્શાવે છે, જે 2020ના 46%થી વધુ છે.
  • 17 જુલાઈ — PM-SETUનો લક્ષ્યાંક 200 હબ અને 800 સ્પોક ITI તથા 5 રાષ્ટ્રીય શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો દ્વારા દેશની 1,000 સરકારી ITIને અપગ્રેડ કરવાનો છે, જેમાં પાંચ વર્ષમાં 20 લાખ યુવાનોને તાલીમ અપાશે; તેને કાર્યરત કરનાર આંધ્ર પ્રદેશ પ્રથમ રાજ્ય બન્યું.
  • 16 જુલાઈ — સુપ્રીમ કોર્ટે અનુચ્છેદ 48 પર આધારિત, તમિલનાડુમાં ગાય અને વાછરડાંની કતલ પર મદ્રાસ હાઈકોર્ટના સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ પર વચગાળાનો સ્ટે આપ્યો; રાજ્યે તેને ન્યાયિક કાયદા-નિર્માણ ગણાવ્યું.
  • 16 જુલાઈ — સબિત્રી દે વિ. ભારત સંઘ (2026) કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે વિદેશી ટ્રિબ્યુનલના મંતવ્યોને ટેકો આપતા ગુવાહાટી હાઈકોર્ટના 27 ચુકાદા રદ કર્યા અને નવેસરથી સુનાવણીનો આદેશ આપ્યો, એમ કહીને કે નાગરિકતા ન્યાયી અને તર્કસંગત પ્રક્રિયાથી નક્કી થવી જોઈએ.
  • 13 જુલાઈ — સુરક્ષા ચિંતાઓને કારણે ફિલ્મ સતલુજને OTT રિલીઝ પછી ZEE5 પરથી હટાવાઈ; માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે IT નિયમો, 2021ના નિયમ 14 હેઠળ આંતર-વિભાગીય સમિતિ રચી.
  • 13 જુલાઈ — કેન્દ્રના ડ્રાફ્ટ રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા (સુધારા) બિલ, 2026માં અંત્યોદય અન્ન યોજનાના લાભાર્થીઓ માટે દરેક પરિવારને નિશ્ચિત 35 કિલોને બદલે વ્યક્તિ દીઠ દર મહિને 7 કિલો, પરિવાર દીઠ મહત્તમ 35 કિલોની મર્યાદા સાથે, પ્રસ્તાવિત કરાયા છે.
  • 9 જુલાઈ — નેશનલ એકેડેમિક ડિપોઝિટરી ડિગ્રી અને માર્કશીટને ડિજિટલ રીતે સંગ્રહે છે અને ચકાસે છે; તે 2020થી DigiLocker દ્વારા કામ કરે છે, અને શિક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ UGC નોડલ એજન્સી છે.
  • 9 જુલાઈ — એકેડેમિક બૅન્ક ઑફ ક્રેડિટ્સ વિદ્યાર્થીઓના ક્રેડિટ સંગ્રહે અને તબદીલ કરે છે, અને APAAR તેની સાથે જોડાયેલ 12 અંકનું "એક રાષ્ટ્ર, એક વિદ્યાર્થી ID" છે; ક્રેડિટ સાત વર્ષ સુધી માન્ય રહે છે અને 40% સુધી SWAYAMમાંથી આવી શકે છે.
  • 9 જુલાઈ — માર્ચ 2021માં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે શરૂ કરેલું પોષણ ટ્રેકર હવે તમામ 28 રાજ્યો અને 8 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આવરે છે અને મે 2026માં 8.93 કરોડથી વધુ લાભાર્થીઓ નોંધાયા હતા.
  • 8 જુલાઈ — અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું કે બાળ લગ્ન પ્રતિબંધ અધિનિયમ, 2006ની લગ્નની લઘુતમ વય (મહિલાઓ માટે 18, પુરુષો માટે 21) દરેક નાગરિકને તેના ધર્મ કે અંગત કાયદાને ધ્યાનમાં લીધા વિના લાગુ પડે છે.
  • 7 જુલાઈ — UDISE+ 2025-26 દર્શાવે છે કે માધ્યમિક સ્તરે ડ્રોપઆઉટ દર 2024-25ના 8.2%થી ઘટીને 7.0% થયો, જ્યારે માધ્યમિક કુલ નોંધણી ગુણોત્તર (GER) 68.5%થી વધીને 71.7% થયો.
  • 7 જુલાઈ — શિક્ષણ મંત્રાલયે 7 જુલાઈ 2026ના રોજ UDISE+ 2025-26 અહેવાલ જાહેર કર્યો. તે દેશમાં 1.02 કરોડ શિક્ષકો દર્શાવે છે, જે 2022-23ની સરખામણીએ 8.3% વધુ છે.

ભાગ 3

1 જુલાઈ – 6 જુલાઈ

રાષ્ટ્રીય: 14.

  • 6 જુલાઈ — સહકાર મંત્રાલયે 6 જુલાઈ 2026ના રોજ તેનો 5મો સ્થાપના દિવસ મનાવ્યો, જેમાં 50,000 PACSને e-PACSમાં રૂપાંતરિત કરવાની શરૂઆત, 47 અનાજ ગોદામોના શિલાન્યાસ અને NDDB માટે મિલ્ક સપ્લાય રિવ્યૂ ડેશબોર્ડ પોર્ટલ શરૂ કરાયાં.
  • 6 જુલાઈ — NCLATએ ઠરાવ્યું કે IBC મોરેટોરિયમ (કલમ 14) ગુનાની આવક હોવાનો આરોપ ધરાવતી સંપત્તિઓને PMLA હેઠળ જપ્તીથી બચાવી શકતું નથી, જે ચુકાદો સિદ્ધિ વિનાયક લૉજિસ્ટિક્સ લિ. કેસમાં અપાયો જ્યાં ED એ સંપત્તિઓ જપ્ત કરી હતી.
  • 4 જુલાઈ — ગૃહ મંત્રાલયે જાહેર કરેલી મિનિટ્સ મુજબ કેન્દ્ર લદ્દાખ માટે છઠ્ઠી અનુસૂચિને બદલે કાર્યકારી, નાણાકીય અને કાયદાકીય સત્તાઓ ધરાવતી ચૂંટાયેલી કેન્દ્રશાસિત સ્તરની સંસ્થા સાથે કસ્ટમાઇઝ્ડ અનુચ્છેદ 371 મૉડેલનો પ્રસ્તાવ મૂકી રહ્યું હોવાનું અહેવાલ છે.
  • 4 જુલાઈ — વડાપ્રધાને રાજસ્થાનમાં પ્રાદેશિક જોડાણ યોજનાનો આગળનો તબક્કો વિકસિત ઉડાન શરૂ કર્યો: લગભગ 100 એરપોર્ટને પુનર્જીવિત કરવા અને 200 હેલિપેડ બનાવવા માટે 2026-27 થી 2035-36 સુધી Rs 28,840 કરોડ.
  • 2 જુલાઈ — ખાદ્ય સલામતી અને ધોરણો (ખાદ્ય વ્યવસાયોનું લાઇસન્સિંગ અને નોંધણી) સુધારા નિયમન, 2026 જોખમ-આધારિત નિરીક્ષણ પ્રણાલી લાવે છે, જેમાં ખાદ્ય વ્યવસાયનું કેટલી વાર નિરીક્ષણ થાય તે તેની જોખમ રૂપરેખા અને પાલનના ઇતિહાસ પર આધાર રાખે છે.
  • 2 જુલાઈ — જુલાઈ 2021માં IT અને કૃષિ મંત્રાલયોએ શરૂ કરેલું કિસાન સારથિ ભારતનું સૌથી મોટું સંકલિત ડિજિટલ કૃષિ-સલાહ પ્લેટફોર્મ છે; તે 13 પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં સલાહ આપે છે અને ખેડૂતોના લગભગ 19.21 લાખ પ્રશ્નો સંભાળ્યા છે.
  • 2 જુલાઈ — ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે AI-સક્ષમ ગ્રામીણ આંતરિક ઑડિટ પોર્ટલ શરૂ કર્યું, જેને જોખમ-આધારિત અને અનુપાલન ઑડિટનું સંપૂર્ણ સંચાલન કરતું ભારતનું પ્રથમ એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ગણાવાયું છે.
  • 2 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે 2 જુલાઈ 2026ના રોજ આંધ્ર પ્રદેશના તિરુપતિ જિલ્લાના એક ગામમાં VB-G RAM Gનો રાષ્ટ્રીય શુભારંભ કર્યો.
  • 1 જુલાઈ — VB-G RAM Gનું ભંડોળ સામાન્ય રીતે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે 60:40ના પ્રમાણમાં વહેંચાય છે, પરંતુ ઉત્તર-પૂર્વ અને હિમાલયી રાજ્યો માટે 90:10; વિધાનસભા વિનાના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સંપૂર્ણ કેન્દ્રીય ભંડોળ મળે છે. 2026-27 માટે કેન્દ્રની ફાળવણી ₹95,692.37 કરોડ છે.
  • 1 જુલાઈ — VB-G RAM G નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસના કામની ખાતરી આપે છે, જ્યારે MGNREGA હેઠળ 100 દિવસ છે. તે જળ સુરક્ષા, રસ્તા જેવી મૂળભૂત ગ્રામીણ માળખાકીય સુવિધા, સ્વ-સહાય જૂથો સાથે જોડાયેલી આજીવિકા માળખાકીય સુવિધા અને આબોહવા-સહનશીલતાનાં કાર્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
  • 1 જુલાઈ — વિકસિત ભારત ગૅરંટી ફૉર રોજગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ, 2025, જે VB-G RAM G તરીકે ઓળખાય છે, 1 જુલાઈ 2026થી સમગ્ર ભારતમાં અમલમાં આવ્યો. તે 2005ના મનરેગાનું સ્થાન લે છે.
  • 2022-23 અને 2023-24ના AISHE અહેવાલો દર્શાવે છે કે 2023-24માં ઉચ્ચ શિક્ષણનો GER 30.0 અને જાતિ સમાનતા સૂચકાંક 1.08 હતો; કુલ નોંધણી 4.50 કરોડ સુધી પહોંચી.
  • UDISE+ 2025-26 એ પણ દર્શાવ્યું કે માધ્યમિક સ્તરનો કુલ નોંધણી ગુણોત્તર 68.5%થી વધીને 71.7% થયો, ધોરણ 3-5નો ડ્રોપઆઉટ દર 1.8% રહ્યો, અને વિદ્યાર્થી-શિક્ષક ગુણોત્તર NEPના 30:1ના માપદંડની અંદર રહ્યો.
  • શિક્ષણ મંત્રાલયના PGI 2.0 (2025-26)માં ચંદીગઢ ઉત્તમ-3 ગ્રેડ સાથે શ્રેષ્ઠ રહ્યું; કોઈ રાજ્ય કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ઉત્કર્ષ, ઉત્તમ-1 કે ઉત્તમ-2 સુધી પહોંચ્યો નહીં.

ભાગ 4

12 વન-લાઇનર

રાષ્ટ્રીય: 12.

  • ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયનું DAY-NRLM હેઠળનું ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ eSARAS મહિલા સ્વ-સહાય જૂથોનાં ઉત્પાદનોને સમગ્ર ભારતના ખરીદદારો સાથે સીધાં જોડે છે.
  • MANAS (મદક પદાર્થ નિષેધ અસૂચના કેન્દ્ર) નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યૂરો હેઠળનું ભારતનું રાષ્ટ્રીય નશા-વિરોધી હેલ્પલાઇન અને રિપોર્ટિંગ પ્લૅટફૉર્મ છે; તે 18 જુલાઈ 2024ના રોજ શરૂ થયું હતું.
  • નવી દિલ્હીમાં રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ સંમેલનમાં શરૂ કરાયેલું SHE-LEAPS પ્લેટફોર્મ "વિકસિત ગામ-વિકસિત ભારત" દૃષ્ટિ હેઠળ મહિલા-સંચાલિત ગ્રામીણ સાહસોને મજબૂત બનાવવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
  • વાણિજ્ય મંત્રીએ બોર્ડ ઑફ ટ્રેડની બેઠકમાં રાજ્યોને BHAVYA ઔદ્યોગિક પાર્ક યોજનાનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી; આ DPIIT યોજના 100 રોકાણ-સજ્જ પાર્ક બનાવવાની છે, જેમાં બિન-પહાડી રાજ્યોમાં 100 એકર જમીન જોઈએ.
  • 2015માં શરૂ થયેલી PMKSYને 10 વર્ષ પૂર્ણ થયાં; તેણે AIBP, જળાશય વિકાસ અને ખેતર-સ્તરના જળ કાર્યક્રમોને એકમાં જોડ્યા, તે કેન્દ્ર અને રાજ્યો દ્વારા 60:40ના પ્રમાણમાં ભંડોળ પામે છે, અને તેનો ‘પર ડ્રોપ મોર ક્રૉપ’ ભાગ સૂક્ષ્મ સિંચાઈને પ્રોત્સાહન આપે છે.
  • 3-9 વર્ષનાં બાળકો (બાલવાટિકાથી ધોરણ 3) માટે પાયાના વાંચન અને ગણનક્ષમતા માટે સમગ્ર શિક્ષા હેઠળ જુલાઈ 2021માં શરૂ થયેલા નિપુણ ભારત મિશનની પાંચ વર્ષ પછી સમીક્ષા થઈ રહી છે.
  • મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશે સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટના નાણાકીય વિવાદોનું એકવારના સમાધાનનો કરાર કર્યો; ગુજરાતે પોતાનો ખર્ચ હિસ્સો 50%થી વધારીને 75% કરવા સંમતિ આપી.
  • 43% વરસાદની ઘટ અને વિલંબિત ચોમાસા સાથે કૃષિ મંત્રાલયે ખરીફ 2026 માટે અલ નીનો સામે આકસ્મિક યોજના શરૂ કરી, જેમાં 12 રાજ્યોના 315 સંવેદનશીલ જિલ્લા દર્શાવ્યા, જેમાંથી 111માં 25%થી ઓછી સિંચાઈ છે.
  • પોલીસે ધરપકડના કારણો લેખિતમાં આપવાં ફરજિયાત છે કે કેમ એ પ્રશ્ન સુપ્રીમ કોર્ટ મોટી બેન્ચને સોંપી શકે એવો સંકેત આપ્યો, કારણ કે અગાઉના ચુકાદાઓ (પંકજ બંસલ, મિહિર રાજેશ શાહ, વિહાન કુમાર) અલગ પડે છે.
  • UGC, AICTE અને NCTEને બદલે ઉચ્ચ શિક્ષણનું એક જ સર્વોચ્ચ નિયમનકાર લાવનાર વિકસિત ભારત શિક્ષા અધિષ્ઠાન (VBSA) બિલ, 2025ની અનેક રાજ્યોએ ટીકા કરી; સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ તેની તપાસ કરી રહી છે.
  • આરોગ્ય સંશોધન વિભાગે ટિપ્પણીઓ માટે ડ્રાફ્ટ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સંશોધન નીતિ, 2026 બહાર પાડી; તેનું લક્ષ્ય જાહેર આરોગ્ય-સંશોધન ખર્ચ 2037 સુધીમાં 0.072% અને 2047 સુધીમાં 0.15% કરવાનું છે, જેમાં ICMR વૈજ્ઞાનિક નેતૃત્વ સંભાળશે.
  • પંચાયતી રાજ મંત્રાલયે DAANVEER શરૂ કર્યું, જે નાગરિકો અને સંસ્થાઓને મેરી પંચાયત મોબાઇલ ઍપ દ્વારા ગામ પંચાયતોને કમ્પ્યુટર દાન કરવા દે છે.

રાજ્યો અને સંઘપ્રદેશો

2 વન-લાઇનર

2 રાજ્યો અને સંઘપ્રદેશો — UPSC (IAS) કરંટ અફેર્સ – જુલાઈ 2026.

  • ઉત્તરાખંડ પહેલાં સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્યો અનુક્રમે મિઝોરમ, ગોવા, ત્રિપુરા, હિમાચલ પ્રદેશ અને સિક્કિમ હતાં.
  • રાજ્યપાલ ગુરમીત સિંહે NEP 2020 અને ULLAS કાર્યક્રમના ધોરણો પૂર્ણ કર્યા પછી ઉત્તરાખંડને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કર્યું. તે ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો

42 વન-લાઇનર

દ્વિપક્ષીય · જૂથો · કરાર.

આંતરરાષ્ટ્રીય

14 વન-લાઇનર

14 આંતરરાષ્ટ્રીય — 1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

  • 31 જુલાઈ — જાપાને PM સાને તાકાઇચી હેઠળ 31 જુલાઈ 2026ના રોજ લગભગ $400 મિલિયનના બજેટ સાથે પોતાનું નવું નેશનલ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો શરૂ કર્યું; તેને બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીની જાપાનની પ્રથમ કેન્દ્રીય ગુપ્તચર એજન્સી ગણાવાઈ છે.
  • 30 જુલાઈ — રિયાધમાં 43 દેશોની હાજરીવાળી બેઠક પછી સાઉદી અરેબિયા અને અન્ય દેશોએ બહુરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંરક્ષણ ગઠબંધન જાહેર કર્યું. તેનો હેતુ બાબ-અલ-મંદેબ, લાલ સમુદ્ર અને એડનના અખાતમાંથી પસાર થતા જહાજી માર્ગનું રક્ષણ કરવાનો છે.
  • 28 જુલાઈ — BIMCO-ICS સીફેરર વર્કફોર્સ રિપોર્ટ 2026માં ભારતને વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો નાવિક પુરવઠાકાર ગણાવાયો, જેમાં 3,11,936 લોકો એટલે કે વૈશ્વિક કુલના 12.16% છે. ભારતથી માત્ર ફિલિપિન્સ આગળ છે.
  • 19 જુલાઈ — જુલાઈ 2026માં રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુની રોમાનિયાની રાજકીય મુલાકાત લગભગ ત્રણ દાયકામાં ભારતીય રાષ્ટ્રપતિની પ્રથમ મુલાકાત હતી; બંને દેશો 2028ને ભારત-રોમાનિયા ઇનોવેશન વર્ષ તરીકે ઉજવવા સંમત થયા.
  • 6 જુલાઈ — સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય વૈજ્ઞાનિક સમિતિએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પર પ્રારંભિક અહેવાલ બહાર પાડ્યો: ટોચના 500 AI સુપરકમ્પ્યુટરોની કમ્પ્યુટિંગ શક્તિમાં અમેરિકા લગભગ 75% અને ચીન 15% ધરાવે છે, અને 118 દેશો મુખ્ય AI શાસન વાટાઘાટોમાંથી ગેરહાજર છે.
  • 4 જુલાઈ — ભારતના વડાપ્રધાને 4 જુલાઈ 2026ના રોજ અમેરિકાને તેની સ્વતંત્રતાની 250મી વર્ષગાંઠ પર અભિનંદન પાઠવ્યા; 1776ની સ્વતંત્રતાની ઘોષણા મુખ્યત્વે થોમસ જેફરસને લખી હતી.
  • 1 જુલાઈ — બાંગ્લાદેશે ચીનની સરકારી કંપની દ્વારા મોંગલા પોર્ટ ઇકોનોમિક ઝોન વિકસાવવાનું નક્કી કર્યું; મોંગલા તેનું બીજું સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ બંદર છે, જે સુંદરવન પાસે કોલકાતાથી લગભગ 188 કિમી દૂર છે.
  • 1 જુલાઈ — ચીનનો વંશીય એકતા અને પ્રગતિ પ્રોત્સાહન કાયદો રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ હેઠળ 1 જુલાઈ 2026ના રોજ અમલમાં આવ્યો. તેનો હેતુ ભાષા, શિક્ષણ, સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રીય ઓળખને એકરૂપ કરવાનો છે, અને લઘુમતી ઓળખ નબળી પડવાની ચિંતા છે.
  • ભારતે ગ્લોબલ સાઉથ પાસે સમર્થન માગતાં 2028-29 માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની અસ્થાયી બેઠક માટે પોતાનું અભિયાન શરૂ કર્યું; એશિયા-પેસિફિકની બેઠક માટે તાજિકિસ્તાન પણ સ્પર્ધામાં છે.
  • કેન્યાના મોમ્બાસામાં 11મી અવર ઓશન કૉન્ફરન્સમાં ગેરકાયદે, અઘોષિત અને અનિયંત્રિત (IUU) માછીમારી સામેની મોમ્બાસા ઘોષણા અપનાવાઈ; તે મત્સ્યોદ્યોગ પારદર્શિતા માટેના 10 સિદ્ધાંતોને ટેકો આપે છે, અને ભારત તેનું હસ્તાક્ષરકર્તા નથી.
  • રશિયાના મૉસ્કોમાં પુશ્કિન લાઇબ્રેરીમાં બે હ્યુમનૉઇડ રોબોટ, રૉબર્ટ અને માટિલ્ડા, નાં પ્રતીકાત્મક 'લગ્ન' થયાં. તેની કોઈ કાનૂની માન્યતા નહોતી અને તેનો હેતુ AI અને રોબોટિક્સમાં રસ વધારવાનો હતો.
  • ફ્રાન્સે 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનાં બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો.
  • અમેરિકાએ જાહેર કર્યું કે સીરિયા હવે આતંકવાદને પ્રાયોજિત કરતાં રાજ્યોની તેની યાદીમાં નથી, જેથી સીરિયા પરના નાણાકીય અને લશ્કરી-નિકાસ પ્રતિબંધો હટી જાય છે.
  • યુક્રેન અને નવ પશ્ચિમ યુરોપિયન દેશોએ (ફ્રાન્સ, જર્મની, યુકે, ઇટાલી, સ્પેન, નોર્વે, સ્વીડન, ડેનમાર્ક અને નેધરલૅન્ડ્સ) રશિયન બૅલિસ્ટિક મિસાઇલો સામે સંયુક્ત હવાઈ-સંરક્ષણ કવચ બનાવવા માટેના જોડાણ પ્રોજેક્ટ ફ્રેયાની જાહેરાત કરી.

સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ

28 વન-લાઇનર

28 સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ — 1 જુલાઈ – 30 જુલાઈ.

સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ — 28 વન-લાઇનર

ભાગ 1

1 જુલાઈ – 30 જુલાઈ

સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ: 14.

  • 30 જુલાઈ — માલદીવ્સની ઇન્સ્ટન્ટ પેમેન્ટ સિસ્ટમ ફવારાને 30 જુલાઈએ ભારતના UPI સાથે જોડવામાં આવી, જેથી રિયલ-ટાઇમ નાણાં ટ્રાન્સફર શક્ય બને છે. બૅન્ક ઑફ માલદીવ્સ અને માલદીવ્સ ઇસ્લામિક બૅન્ક પહેલા જોડાયા, અને દુકાનો માટે QR ચુકવણી પછી આવશે.
  • 21 જુલાઈ — ભારતે મત્સ્યોદ્યોગ સબસિડી પરના WTO કરાર માટે સ્વીકૃતિપત્ર જમા કરાવ્યો, અને તેમાં જોડાનાર 123મો સભ્ય બન્યો; આ કરાર ગેરકાયદે, અનોંધાયેલી અને અનિયંત્રિત (IUU) માછીમારી તથા અતિશોષિત જથ્થા માટેની સબસિડી પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
  • 19 જુલાઈ — તેમની મુલાકાત દરમિયાન ભારતે જાહેરાત કરી કે તે મોલ્ડોવા અને ઉત્તર મેસેડોનિયા માટે ITEC (ઇન્ડિયન ટેક્નિકલ ઍન્ડ ઇકોનોમિક કોઑપરેશન) તાલીમ બેઠકો બમણી કરશે, જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના વિશેષ અભ્યાસક્રમો પણ સામેલ છે.
  • 15 જુલાઈ — ભારત-બ્રિટન CETA હેઠળ બ્રિટન ભારતની લગભગ 99% નિકાસને શૂન્ય-ડ્યુટી પ્રવેશ આપે છે, જ્યારે ભારત તેની 89.5% ટેરિફ લાઇન પર છૂટછાટ આપે છે; ડેરી, બાજરી, સફરજન, ખાદ્ય તેલ અને સોનાને કોઈ છૂટછાટ નથી.
  • 10 જુલાઈ — ચાર દાયકામાં ભારતીય વડાપ્રધાનની ન્યૂઝીલેન્ડની પ્રથમ મુલાકાતમાં, બિન-બંધનકર્તા રોડમેપ ટુ 2030 હેઠળ સંબંધો વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં ફેરવાયા, અને 2030 સુધીમાં વેપાર બમણો કરીને 7 અબજ ન્યૂઝીલેન્ડ ડોલર કરવાનું લક્ષ્ય રખાયું.
  • 10 જુલાઈ — PM મોદીએ 10 અને 11 જુલાઈ 2026ના રોજ ન્યૂઝીલેન્ડની મુલાકાત લીધી. બંને દેશોએ સંરક્ષણ સહકાર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (ભૂકંપ અને સુનામી) અને દરિયાઈ સુરક્ષા પર કરારો કર્યા, અને સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સુધી ઉન્નત કર્યા.
  • 8 જુલાઈ — ભારતે જુલાઈ 2026માં ગુવાહાટીમાં બે દિવસીય BRICS એન્ટી-ડ્રગ એજન્સીઓના વડાઓની બેઠકનું આયોજન કર્યું, જે નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરોએ યોજી હતી, અને જેમાં ભારતે નાર્કોટિક્સ નિયંત્રણ પર વિઝન દસ્તાવેજ (2026-2029) રજૂ કર્યો.
  • 8 જુલાઈ — વડાપ્રધાન મોદીની ઇન્ડોનેશિયા મુલાકાત દરમિયાન બંને પક્ષોએ રેર અર્થ મેગ્નેટ્સ MoU, પૂર્વ જાવાના સિંઘાસારી SEZમાં IIM બેંગલુરુનું શાખા કેમ્પસ, ECI-KPU ચૂંટણી સહકાર સમજૂતી અને CDSCO તબીબી નિયમન MoU પર પણ સંમતિ આપી.
  • 8 જુલાઈ — ભારતે ACITI (ઓસ્ટ્રેલિયા-કેનેડા-ઇન્ડિયા ટેક્નોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન પાર્ટનરશિપ) હેઠળ ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે ત્રિપક્ષીય કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
  • 8 જુલાઈ — 2014નો નાગરિક પરમાણુ સહકાર કરાર અમલમાં મુકાયો હોવાથી ઑસ્ટ્રેલિયા હવે ભારતને યુરેનિયમ પૂરું પાડશે. ઑસ્ટ્રેલિયાએ ભારતની ત્રણ જૂની મૂર્તિઓ પણ પરત કરી.
  • 8 જુલાઈ — વડાપ્રધાન મોદીની 8થી 10 જુલાઈ 2026ની ઑસ્ટ્રેલિયા મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો યુરેનિયમ પુરવઠો, 2009ની સુરક્ષા સહકાર ઘોષણાનું નવીનીકરણ અને સાયબર-ટેક્નોલૉજી સહકાર સહિત આઠ કરાર પર સંમત થયા.
  • 6 જુલાઈ — PM મોદીએ 6 થી 8 જુલાઈ 2026 દરમિયાન ઇન્ડોનેશિયાની મુલાકાત લીધી, જે ત્યાંની તેમની ચોથી મુલાકાત હતી. બંને પક્ષોએ મિસાઇલ-ટેક્નોલોજી સહકાર, વિસ્તૃત અવકાશ સહકાર અને ઇન્ડોનેશિયામાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલ પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે SAIL ભાગીદારી પર સંમતિ આપી.
  • 4 જુલાઈ — ભારત-ઇઝરાયલ દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ 4 જુલાઈ 2026થી અમલમાં આવી. તે 1996ની સંધિનું સ્થાન લે છે, જેને ભારતે 2017માં સમાપ્ત કરી હતી, અને ઇઝરાયલ ભારતના નવા મોડેલ રોકાણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરનાર પ્રથમ OECD દેશ છે.
  • 1 જુલાઈ — શિખર બેઠકમાં ભારત અને જાપાને સેમિકન્ડક્ટર, મહત્ત્વપૂર્ણ ખનિજો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ICTમાં કોઈ એક દેશ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા સંમતિ આપી. ભારતના IndiaAI મિશન અને જાપાનના GENIAC કાર્યક્રમે પણ સહકાર શરૂ કર્યો.

ભાગ 2

1 જુલાઈ

સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ: 14.

  • 1 જુલાઈ — ભારત અને જાપાન UNICORN (યુનિફાઇડ કૉમ્પ્લેક્સ રેડિયો એન્ટેના) પ્રોજેક્ટ પર સહમત થયા. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચેનો આ પ્રથમ સંયુક્ત સહ-વિકાસ કરાર છે.
  • 1 જુલાઈ — 16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર પરિષદ 1થી 3 જુલાઈ 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચી વચ્ચે યોજાઈ. ભારતની તાકાઇચીની આ પ્રથમ મુલાકાત હતી.
  • ભારત-ન્યૂઝીલૅન્ડની ફલશ્રુતિઓમાં વાર્ષિક મેરિટાઇમ સિક્યોરિટી ડાયલૉગ, આતંકવાદ વિરોધી સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ, ન્યૂઝીલૅન્ડનું ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ અલાયન્સમાં જોડાવું, અને નાગાલૅન્ડ તથા ઉત્તરાખંડમાં કેન્દ્રો સાથેનો કિવીફ્રૂટ ઍક્શન પ્લાન સામેલ છે.
  • ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા શિખર સંમેલને સાયબર અને ક્રિટિકલ ટેક્નોલોજી પર PACTS ભાગીદારી અને 2,000 તાલીમાર્થીઓ માટે PDEU ગાંધીનગર ખાતે રૂફટોપ સોલાર ટ્રેનિંગ એકેડેમી પણ બનાવી, અને ઓસ્ટ્રેલિયનસુપરએ NIIF માટે 500 મિલિયન ઓસ્ટ્રેલિયન ડોલર આપ્યા.
  • 3જા ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા વાર્ષિક નેતા શિખર સંમેલનમાં બંને દેશોએ 2009ના માળખાનું સ્થાન લેતી સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહકાર પર સંયુક્ત ઘોષણા અપનાવી અને દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ રોડમેપ શરૂ કર્યો.
  • ભારત-ઇન્ડોનેશિયા પરિણામોમાં ONDC પર આધારિત ઇન્ડોનેશિયા ઓપન નેટવર્ક (ION), ભારતના IFC-IORમાં એક લાયઝન ઑફિસર, અને સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક રાજદ્વારા માટે ટાગોર-દેવાંતારા વર્ષ તરીકે 2026-27નો સમાવેશ પણ થયો.
  • ભારત અને ઇન્ડોનેશિયાએ USD 200 મિલિયનના બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સોદા પર સંમતિ આપી અને ઇન્ડોનેશિયાએ ભારતની અસ્ત્ર હવાથી હવામાં માર કરતી મિસાઇલ માટે પ્રથમ નિકાસ ઓર્ડર આપ્યો; બંને પક્ષોએ મલાક્કા સામુદ્રધુની નજીકના સાબાંગ બંદરને વિકસાવવા પણ સંમતિ આપી.
  • બમાકોમાં પ્રથમ ભારત-માલી નિકાસ પ્રોત્સાહન ફોરમ યોજાયું; ભારતની ડ્યુટી-ફ્રી ટેરિફ પ્રેફરન્સ યોજનાની મદદથી નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં દ્વિપક્ષીય વેપાર 55% વધીને 326.61 મિલિયન ડૉલરથી વધુ થયો.
  • જિનીવામાં પ્રથમ AI ગવર્નન્સ પર UN વૈશ્વિક સંવાદ યોજાયો; તે 2024ના ગ્લોબલ ડિજિટલ કૉમ્પેક્ટ પછી UN સામાન્ય સભાના ઠરાવ 79/325 દ્વારા સ્થપાયો હતો.
  • ભારતે નવી દિલ્હીમાં 16મી BRICS રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારોની બેઠકનું યજમાનપદ સંભાળ્યું, જેની અધ્યક્ષતા NSA અજિત ડોભાલે “બિન-પરંપરાગત સુરક્ષા પડકારો” વિષય પર કરી.
  • દૂરસંચાર વિભાગ અને મધ્ય પ્રદેશે ગ્વાલિયરમાં ભારતના પ્રથમ ટેલિકોમ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઝોન માટે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જે ફોન, ફાઇબર અને 5G/6G ઉપકરણો માટે લગભગ 350 એકરનું પ્લગ-એન્ડ-પ્લે ક્લસ્ટર છે.
  • અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયાએ 30 વર્ષના નાગરિક પરમાણુ સહકાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
  • ચીને વિશ્વભરની AI જરૂરિયાતો અને ટેક્નોલોજીને જોડવા નવું પ્લેટફોર્મ વર્લ્ડ AI કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન જાહેર કર્યું.
  • ભારતે ઇન્ડોનેશિયાના યોગ્યાકાર્તામાં આવેલા પ્રમ્બાનન મંદિર સંકુલના પુનઃસ્થાપનમાં મદદની અને 100 ટન સુધારેલા ઘઉંના બિયારણની ભેટની જાહેરાત કરી.

અર્થતંત્ર

42 વન-લાઇનર

RBI · વેપાર · અહેવાલો · યોજનાઓ.

અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ

42 વન-લાઇનર

42 અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ — 1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ — 42 વન-લાઇનર

ભાગ 1

18 જુલાઈ – 31 જુલાઈ

અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ: 14.

  • 31 જુલાઈ — મંત્રીમંડળે બૅટરી સ્ટોરેજ સાથે 5,000 MW ફ્લોટિંગ સોલર વીજળી બનાવવા ₹5,070 કરોડ સાથે પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજનાને મંજૂરી આપી, જેમાં પ્રતિ મેગાવૉટ ₹1 કરોડની કેન્દ્રીય સહાય અપાય છે.
  • 31 જુલાઈ — મંત્રીમંડળે ઑફશોર તેલ અને ગૅસની શોધખોળને વેગ આપવા અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા 2030-31 સુધી 84,084 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ સાથે રાષ્ટ્રીય ઑફશોર એક્સપ્લોરેશન યોજના ‘સમુદ્ર મંથન’ને મંજૂરી આપી.
  • 30 જુલાઈ — ભારત મેરિટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ હેઠળ ભારતનું પ્રથમ સાર્વભૌમ-સમર્થિત પ્રોટેક્શન ઍન્ડ ઇન્ડેમ્નિટી (P&I) વીમા ઉત્પાદન શરૂ કરાયું. તે જહાજો માટે 1.5 અબજ ડૉલર સુધીનું થર્ડ-પાર્ટી જવાબદારી કવચ આપે છે.
  • 28 જુલાઈ — વીમા નિયમનકાર IRDAIએ આદર પૂનાવાલાની સનોતી પ્રોપર્ટીઝ પાસેથી મેગ્મા જનરલ ઇન્સ્યોરન્સની પતંજલિ આયુર્વેદ (73.56%) અને DS ગ્રુપ (24.50%) દ્વારા 4,500 કરોડ રૂપિયામાં ખરીદીને મંજૂરી આપી. આ મંજૂરી ત્રણ મહિના માટે માન્ય છે.
  • 28 જુલાઈ — ભારતનો ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP) જૂન 2026માં 7.3% વધ્યો, જે 23 મહિનાની ટોચ છે, જ્યારે મેમાં તે 5.0% હતો. ઉત્પાદન ક્ષેત્ર 7.8% અને વીજળી તથા ગેસ પુરવઠો 10.6% વધ્યો.
  • 28 જુલાઈ — એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંકે PM સૂર્ય ઘર: મુફ્ત બિજલી યોજના હેઠળ રૂફટોપ સોલર માટે 850 મિલિયન ડોલરની લોન મંજૂર કરી. તેનો હેતુ ઓછામાં ઓછા 3.5 મિલિયન સ્થાપનો અને 30 GW ઘરેલું સોલર ક્ષમતાના લક્ષ્યને ટેકો આપવાનો છે.
  • 27 જુલાઈ — સરકારે FDI નીતિમાં સુધારો કર્યો કે વિદેશી ભંડોળવાળી ઈ-કૉમર્સ કંપનીઓ માત્ર ભારતમાં બનેલા માલની નિકાસ માટે ભારતમાં ઇન્વેન્ટરી રાખી શકે; સ્થાનિક વેચાણ માટે ઇન્વેન્ટરી-આધારિત વિદેશી ઈ-કૉમર્સ પ્રતિબંધિત રહેશે.
  • 27 જુલાઈ — કેન્દ્રએ રિઝર્વ બૅન્કના પૉલિમર નોટોના ફીલ્ડ ટ્રાયલના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી, જેમાં 10 અને 20 રૂપિયાની દરેકની 100 કરોડ નોટ હશે. મંત્રીઓએ સંસદને જણાવ્યું કે પૉલિમર નોટ કાગળની નોટોની સાથે ચલણમાં રહેશે અને તેમનું સ્થાન લેશે નહીં.
  • 27 જુલાઈ — નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જે 27 જુલાઈએ ઇન્ડિયન નેચરલ ગેસ ફ્યુચર્સ (સિમ્બોલ NATGASIND)માં ટ્રેડિંગ શરૂ કર્યું. તે સ્થાનિક બેન્ચમાર્ક પર આધારિત પ્રથમ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ઊર્જા ડેરિવેટિવ છે, જેનું IGX ગુજરાત (દહેજ) હબ ભાવ સામે રોકડમાં સમાધાન થાય છે.
  • 24 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ₹3,030 કરોડના કુલ ખર્ચ સાથે ત્રણ કેમિકલ પાર્ક સ્થાપવા BHAVYA રસાયન યોજનાને મંજૂરી આપી. કેન્દ્ર દરેક પાર્ક દીઠ ₹1,000 કરોડ સુધી આપે છે અને દરેક પાર્ક માટે ઓછામાં ઓછી 8 ચોરસ કિમી જમીન જોઈએ.
  • 21 જુલાઈ — ભારત ચારેય કપાસ પ્રજાતિઓ ઉગાડતો એકમાત્ર દેશ છે અને કપાસ વિસ્તારમાં પ્રથમ (114.84 લાખ હેક્ટર) તથા ઉત્પાદનમાં બીજા (2024-25માં 297.24 લાખ ગાંસડી) ક્રમે છે; કપાસ ઉત્પાદકતા મિશનનો ખર્ચ ₹5,659.22 કરોડ છે.
  • 20 જુલાઈ — નવા આધાર વર્ષ 2022-23 પરનો પ્રથમ કામચલાઉ કોર ઉદ્યોગોનો સૂચકાંક બહાર પડ્યો, જે 2011-12ની શ્રેણીનું સ્થાન લે છે અને લોખંડ-અયસ્કને નવમા કોર ઉદ્યોગ તરીકે ઉમેરે છે. કોર ઉદ્યોગોનો IIPમાં હવે 32.88% ભાર છે.
  • 20 જુલાઈ — નીતિ આયોગના પ્રથમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026માં મોટા રાજ્યોમાં ગુજરાત 100માંથી 56.6 સાથે પ્રથમ રહ્યું, તેની પાછળ મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુ રહ્યાં; બિહાર, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ સૌથી નીચે રહ્યાં.
  • 18 જુલાઈ — PM મોદીએ હરિયાણામાં ઉત્તર રેલવેના 89 કિમીના જિંદ-સોનીપત ખંડ પર ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેન નમો ગ્રીન રેલને લીલી ઝંડી આપી.

ભાગ 2

1 જુલાઈ – 17 જુલાઈ

અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ: 14.

  • 17 જુલાઈ — RBIએ બેંકો અને અન્ય નિયંત્રિત સંસ્થાઓને બોર્ડ-સ્તરની સમિતિ અને ઓછામાં ઓછા ચીફ જનરલ મૅનેજર દરજ્જાના અધિકારીની આગેવાનીવાળી કાર્યકારી ટીમ સાથે ડેટા ગવર્નન્સ ફ્રેમવર્ક સ્થાપવા કહેતું ડ્રાફ્ટ માર્ગદર્શન બહાર પાડ્યું.
  • 15 જુલાઈ — ભારત-યુકે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) 15 જુલાઈ 2026ના રોજ અમલમાં આવ્યો, સાથે સામાજિક સુરક્ષા અંગેનું ભારત-યુકે ડબલ કૉન્ટ્રિબ્યુશન કન્વેન્શન પણ લાગુ થયું.
  • 15 જુલાઈ — SATAT હેઠળ 3 જૂન 2026 સુધીમાં 5,000ના લક્ષ્ય સામે માત્ર 132 કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ પૂર્ણ થયા હતા; CNG અને PNGમાં CBG બ્લેન્ડિંગ FY26માં 1% ફરજિયાત છે, જે FY29 સુધીમાં વધીને 3%, 4% અને 5% થશે.
  • 15 જુલાઈ — મંત્રીમંડળે 15 જુલાઈ 2026ના રોજ ₹1,27,500 કરોડ સાથે Semicon 2.0ને પણ મંજૂરી આપી. તેના છ સ્તંભ છે: ડિઝાઇન, મશીનો અને સામગ્રી, વધુ ફેબ્સ, અદ્યતન પેકેજિંગ (ATMP/OSAT), સંશોધન અને વિકાસ, અને પ્રતિભા વિકાસ.
  • 15 જુલાઈ — MPMSનું લક્ષ્ય ₹39 લાખ કરોડનું ઉત્પાદન અને લગભગ 60,000 પ્રત્યક્ષ રોજગારનું છે. તે પાત્ર વેચાણ પર 5 થી 15% પ્રોત્સાહન આપે છે, ભારતીય ઘટકો માટે 1.5% સુધી અને ડિઝાઇન તથા R&D માટે 3% સુધી વધારાનું.
  • 15 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 15 જુલાઈ 2026ના રોજ 2026-27થી 2030-31 માટે ₹62,500 કરોડ સાથે મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (MPMS)ને મંજૂરી આપી. તે PLI-LSEM યોજનાનું સ્થાન લે છે, જે 31 માર્ચ 2026ના રોજ પૂર્ણ થઈ.
  • 10 જુલાઈ — ભારતની મુખ્ય રમકડાં-સંબંધિત નિકાસ 2017-18ના 152.7 મિલિયન ડોલરથી વધીને 2025-26માં 384.7 મિલિયન ડોલર થઈ, જેનાથી 213 મિલિયન ડોલરની વેપાર ખાધ 152 મિલિયન ડોલરના સરપ્લસમાં ફેરવાઈ; અમેરિકા સૌથી મોટું બજાર છે.
  • 7 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે ઉત્તર પ્રદેશના દાદરીમાં માર્સ્ક-કોનકોર ડેપો ખાતે માર્સ્ક માટે ભારતનું પ્રથમ મેડ-ઇન-ઇન્ડિયા નિકાસ-આયાત શિપિંગ કન્ટેનર રજૂ કર્યું.
  • 7 જુલાઈ — PM મોદીએ ગુજરાતના સાણંદ ખાતે CG સેમી OSAT (એસેમ્બલી, પૅકેજિંગ અને ટેસ્ટિંગ) સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે ભારતની સ્થાનિક ચિપ-નિર્માણ ક્ષમતામાં વધારો કરે છે.
  • 4 જુલાઈ — ભારત-ઇઝરાયલ સંધિ હેઠળ ફક્ત યજમાન દેશના કાયદાઓનું પાલન કરતાં રોકાણોને જ રક્ષણ મળે છે. રોકાણકારોએ આંતરરાષ્ટ્રીય લવાદ પહેલાં સ્થાનિક અદાલતોનો ઉપયોગ કરવો પડે છે, અને કર તથા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નિર્ણયો લવાદની બહાર રહે છે.
  • 3 જુલાઈ — સરકારે G-Secsમાં વિદેશી પ્રવેશ વિસ્તાર્યો: 1 એપ્રિલ 2026થી વિદેશી રોકાણકારો વ્યાજ અને મૂડી લાભ પરના કરમાંથી મુક્ત છે, અને ફુલી એક્સેસિબલ રૂટ હવે નવા 15, 30 અને 40 વર્ષના બોન્ડ તથા સોવરિન ગ્રીન બોન્ડને આવરે છે.
  • 2 જુલાઈ — વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનના PM સાનાએ તાકાઇચીએ સંયુક્ત રીતે હરિયાણાના ખરખોડામાં મારુતિ સુઝુકીના પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે ભારતમાં તેનો ચોથો પ્લાન્ટ છે, જેની ક્ષમતા વર્ષે 5 લાખ વાહનોની છે અને 10 લાખ સુધી વધારી શકાય છે.
  • 1 જુલાઈ — હુરુન ગ્લોબલ યુનિકોર્ન ઇન્ડેક્સ 2026માં ભારત 61 યુનિકોર્ન સાથે 4થા ક્રમે રહ્યું; ભારતીય શહેરોમાં બેંગલુરુ 25 સાથે મોખરે રહ્યું, અને અમેરિકા 806 સાથે ટોચે રહ્યું.
  • 1 જુલાઈ — કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે NIIF માટે વધારાના Rs 30,000 કરોડ મંજૂર કર્યા, જેનાથી ફંડ માટે સરકારની કુલ પ્રતિબદ્ધતા Rs 30,000 કરોડથી વધીને Rs 60,000 કરોડ થઈ; તેનો મોટો ભાગ NIIF ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ IIની શરૂઆતમાં વપરાશે.

ભાગ 3

14 વન-લાઇનર

અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ: 14.

  • RBIની નોટ-છાપકામ શાખા BRBNMPLએ બૅન્કનોટ માટે BOPP પૉલિમર સબસ્ટ્રેટ અંગે વૈશ્વિક રસ-અભિવ્યક્તિ મંગાવી. ₹10 અને ₹20 જેવા નીચા મૂલ્યની નોટો સાથે પાઇલટ થવાની શક્યતા છે.
  • જૂન 2026માં WPI ફુગાવો મે ના 9.68%થી વધીને 9.87% થયો, જેમાં ઇંધણ અને વીજળીના ભાવ કારણભૂત રહ્યા, જ્યારે છૂટક (CPI) ફુગાવો 4.38% રહ્યો, જે 18 મહિનાનું ઊંચું સ્તર છે; વધારો મુખ્યત્વે ખર્ચ-પ્રેરિત છે.
  • નવી દિલ્હીમાં ટેક્સટાઇલ્સ સમિટ 2026માં 2030 સુધીમાં USD 100 બિલિયનના કાપડ નિકાસ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા નિકાસ અને ટકાઉપણા પર ભાર મુકાયો; ભારત 6ઠ્ઠો સૌથી મોટો કાપડ નિકાસકાર છે.
  • પ્રથમ ટ્રાયલ સર્વિસીસ પ્રોડક્શન ઇન્ડેક્સ, ઔપચારિક સેવા ક્ષેત્રનો ભારતનો પ્રથમ માસિક સૂચકાંક (આધાર વર્ષ 2024-25), 19માંથી 14 પેટા-ક્ષેત્રોમાં બે અંકની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, જેમાં આવાસ અને ખાદ્ય સેવાઓ 37.2% સાથે મોખરે છે.
  • જિનીવામાં કોડેક્સ એલિમેન્ટેરિયસ કમિશને પોતાના 49મા સત્રમાં મોટી એલચી, ધાણા અને વેનીલા માટે વૈશ્વિક ધોરણો અપનાવ્યાં, જે મસાલાના વેપારમાં એકસમાન ગુણવત્તામાં મદદ કરશે.
  • DGFTએ વિદેશ વેપાર નીતિ 2023માં સુધારો કરીને નવો પેરેગ્રાફ 2.20B ઉમેર્યો, જે ILO કન્વેન્શન 29ની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીને સંપૂર્ણ કે આંશિક રીતે બળજબરીથી મજૂરી દ્વારા બનેલા માલની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
  • વિશ્વ બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે ભારતને નિમ્ન-મધ્યમ આવક જૂથમાં જ રાખ્યું (2025માં માથાદીઠ GNI USD 2,760); શ્રીલંકા, વિયેતનામ, ફિલિપાઇન્સ અને જોર્ડન ઉચ્ચ-મધ્યમ આવક જૂથમાં આગળ વધ્યા.
  • વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે વૈશ્વિક રમકડાં બજારમાં ભારતનો હિસ્સો 2032 સુધીમાં 5% સુધી લઈ જવા રમકડાં ક્ષેત્ર માટે ટાસ્ક ફોર્સની જાહેરાત કરી. DPIIT દ્વારા આયોજિત હિતધારક બેઠકમાં ટૉય સેક્ટર પ્લેબુક પણ બહાર પડાઈ.
  • વિશ્વ બેંકે શ્રીલંકાને નીચલા-મધ્યમ આવક જૂથમાંથી ઉચ્ચ-મધ્યમ આવક જૂથમાં ખસેડ્યું, જે 2022ના ગંભીર આર્થિક સંકટમાંથી સુધારાનો સંકેત છે.
  • ન્યૂયોર્ક રાજ્યે નક્કી કર્યું કે 50 MW કે વધુ વીજળી વાપરતાં નવાં ડેટા સેન્ટરો એક વર્ષ માટે સ્થાપી શકાશે નહીં.
  • Appleએ AI-ચિપ ઉત્પાદક Nvidiaને પાછળ છોડીને વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન લિસ્ટેડ કંપનીનો ખિતાબ ફરી મેળવ્યો.
  • યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના અધ્યક્ષ કેવિન વૉર્શે ફેડ કેવી રીતે કામ કરે છે તેની સમીક્ષા માટે પાંચ ટાસ્ક ફોર્સ બનાવી, દરેકમાં ત્રણ સહ-નેતાઓ છે; સહ-નેતાઓમાં RBIના ભૂતપૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજન અને ભારતીય-અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી રાજ ચેટ્ટી સામેલ છે.
  • નીતિ આયોગે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના રોકાણ વાતાવરણને માપવા નવો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ બહાર પાડ્યો. તેણે માળખાકીય સુવિધાઓ, વ્યવસાયિક વાતાવરણ અને રાજકોષીય સ્વાસ્થ્ય જેવા 8 સ્તંભોમાં વહેંચાયેલા 84 સૂચકાંકો પર 36 એકમો (28 રાજ્યો અને 8 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો)નું મૂલ્યાંકન કર્યું.
  • ભારત હવે વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો મોબાઇલ ફોન ઉત્પાદક છે, અને ભારતમાં વેચાતા લગભગ 99.2% ફોન દેશમાં જ બનેલા છે.

વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ અને સુરક્ષા

59 વન-લાઇનર

અવકાશ · જૈવવિવિધતા · સંરક્ષણ.

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી

28 વન-લાઇનર

28 વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — 1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — 28 વન-લાઇનર

ભાગ 1

1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી: 14.

  • 31 જુલાઈ — IMDએ જણાવ્યું કે ઉપલા આસામના પૂર લાંબા ભારે વરસાદથી આવ્યા હતા, વાદળ ફાટવાથી નહીં, જેને તે 20-30 ચોરસ કિમીના વિસ્તારમાં એક કલાકમાં 100 મિમી કે વધુ વરસાદ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
  • 28 જુલાઈ — NASAએ 2026ના NIAC તબક્કા I ભંડોળ માટે PRAXIS (Planetary Rings Autonomous EXploration with In-situ Sampling) પસંદ કર્યું: AI-સંચાલિત રોબોટ પ્રથમ વાર ટચ-એન્ડ-ગો નમૂનાકરણ દ્વારા ગ્રહની વલયમાંથી કણો પકડશે.
  • 27 જુલાઈ — પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયે 27 જુલાઈએ નવી દિલ્હીમાં પોતાનો 20મો સ્થાપના દિવસ ઊજવ્યો. ભારતીય હવામાન વિભાગે 13 સેન્ટર્સ ઑફ એક્સેલન્સની જાહેરાત કરી અને આગાહી તથા દેખરેખનાં અનેક નવાં સાધનો બહાર પડાયાં.
  • 22 જુલાઈ — IIT મદ્રાસમાં ઇન્ક્યુબેટ થયેલા સ્ટાર્ટ-અપ ઇપ્લેન કંપનીએ ભારતના પ્રથમ eVTOL (ઇલેક્ટ્રિક વર્ટિકલ ટેક-ઑફ અને લૅન્ડિંગ) વિમાનનો પ્રોટોટાઇપ રજૂ કર્યો અને 2028 સુધીમાં વ્યાવસાયિક સંચાલનની યોજના બનાવી છે.
  • 17 જુલાઈ — ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટ્રેન 17 જુલાઈ 2026ના રોજ હરિયાણામાં ઉત્તર રેલવેના જીંદ-સોનીપત માર્ગ પર દોડવા લાગી, જેમાં 10 કોચ, 1,200 kWની PEM ફ્યુઅલ સેલ સિસ્ટમ અને સેવામાં મહત્તમ 75 km/hની ઝડપ છે.
  • 15 જુલાઈ — IITM પુણેના અભ્યાસમાં જણાયું કે ઉત્તર પશ્ચિમ ઘાટ પરના ચોમાસાના વરસાદનો લગભગ 25% ભાગ જમીન સુધી પહોંચતાં પહેલાં હવામાં જ બાષ્પીભવન પામે છે, જેમાં કુદરતી ટ્રેસર તરીકે સ્થિર આઇસોટોપનો ઉપયોગ કરાયો.
  • 14 જુલાઈ — ભારતે પેરટ બોર્નાવાયરસ 4 (PaBV-4)ની પ્રથમ પુષ્ટિ પામેલી શોધ નોંધાવી, જે તપાસાયેલા 83 પક્ષીઓમાંથી 44માં મળ્યો; આ વાયરસ પોપટ અને સંબંધિત પક્ષીઓમાં પ્રોવેન્ટ્રિક્યુલર ડાઇલેટેશન ડિસીઝ કરે છે.
  • 14 જુલાઈ — TRG ડેટાસેન્ટર્સના અભ્યાસમાં ઇન્ટરનેટ બ્લૅકઆઉટ માટેની તૈયારીમાં લગભગ 100 દેશોમાં ભારત 9મા ક્રમે રહ્યું, 23.4ના નબળાઈ સ્કોર સાથે; અમેરિકા પ્રથમ રહ્યું, ત્યારબાદ ઇન્ડોનેશિયા અને UK આવ્યા.
  • 7 જુલાઈ — ISROએ 7 જુલાઈ 2026ના રોજ મધ્ય પ્રદેશના શિયોપુરમાં DRDOની ADRDEના ડ્રૉપ ઝોન પર IAFના IL-76 વિમાનનો ઉપયોગ કરીને ગગનયાન માટેનું પાંચમું ઇન્ટિગ્રેટેડ મેઇન પૅરાશૂટ એરડ્રૉપ ટેસ્ટ IMAT-05 હાથ ધર્યું.
  • 4 જુલાઈ — માઇક્રોસોફ્ટ, સિંગટેલ, ટાટા કોમ્યુનિકેશન્સ અને લાઇટસ્ટોર્મના કન્સોર્ટિયમે ભારતને મલેશિયા અને સિંગાપોર સાથે જોડતા લગભગ 3,600 કિમીના I-2SEA સબમરીન કેબલ માટે કરાર કર્યા; તે 2029ના ચોથા ક્વાર્ટર સુધીમાં તૈયાર થવાની અપેક્ષા છે.
  • 4 જુલાઈ — ભારતીય મૂળના પરિવારમાંથી આવતા NASAના અવકાશયાત્રી અનિલ મેનને 4 જુલાઈ 2026ના રોજ રશિયાના સોયુઝ MS-29 પર પોતાની પ્રથમ અવકાશ ઉડાન શરૂ કરી. તેઓ માનવ શરીર પર અવકાશની અસરોના અભ્યાસ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક પર લગભગ આઠ મહિના રહેશે.
  • 3 જુલાઈ — ISROએ 3 જુલાઈ 2026ના રોજ શ્રીહરિકોટા ખાતે SOLV (સબ-ઓર્બિટલ લૉન્ચ વ્હીકલ ફૉર એક્સપેરિમેન્ટ્સ)ના સોલિડ મોટરનું પ્રથમ સફળ ભૂમિ પરીક્ષણ કર્યું. આ પરીક્ષણ રૉકેટ ગગનયાન ક્રૂ મૉડ્યૂલની પેરાશૂટ પ્રણાલી ચકાસવા માટે બનાવાયું છે.
  • 1 જુલાઈ — આરોગ્ય મંત્રાલયે આરોગ્ય સેતુ 2.0 શરૂ કર્યું, જે વ્યક્તિગત આરોગ્ય રેકૉર્ડની ઍપ છે અને આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશન (ABDM) હેઠળની સેવાઓનું એકમાત્ર પ્રવેશદ્વાર પણ છે.
  • ચીનનું લાઇનશાઇન સુપરકમ્પ્યૂટર નવીનતમ TOP500 યાદીમાં ટોચે રહ્યું, અને જાહેર રીતે ક્રમાંકિત વિશ્વના સૌથી ઝડપી મશીન તરીકે અમેરિકાના ઍલ કૅપિટનનું સ્થાન લીધું.

ભાગ 2

14 વન-લાઇનર

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી: 14.

  • ISRO દ્વારા બેંગલુરુમાં યોજાયેલી BRICS અવકાશ એજન્સી વડાઓની બેઠકમાં ભારતે નવીનતા, રોકાણ અને ઉદ્યમશીલતા માટે “BRICS સ્પેસ ઇકોનોમી”નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.
  • MeitY દ્વારા CERT-In, CSIRT-Fin અને SISA સાથે તૈયાર કરાયેલા ડિજિટલ થ્રેટ રિપોર્ટ 2025-26એ “AI અસમપ્રમાણતા” (AI asymmetry), જેમાં AI-સજ્જ હુમલાખોરો બચાવ કરનારાથી આગળ નીકળી જાય છે, તેને સૌથી મોટું સાયબર જોખમ ગણાવ્યું અને 18 મહિનાનો સ્થિતિસ્થાપકતા રોડમેપ સૂચવ્યો.
  • અમેરિકી સંશોધકોએ SpudCell બનાવ્યો, નિર્જીવ ભાગોમાંથી પ્રયોગશાળામાં બનેલો એક કૃત્રિમ કોષ, જે વૃદ્ધિ કરી શકે છે, પોતાના DNAની નકલ કરી શકે છે, વિભાજન પામી શકે છે અને વિકસી શકે છે; તેમાં લિપોસોમ પટલ અને PURE પ્રોટીન-નિર્માણ પ્રણાલીનો ઉપયોગ થાય છે.
  • એક જ સ્થળની ઑપ્ટિકલ અને SAR તસવીરો સાથે લેનારા પ્રથમ ઉપગ્રહ તરીકે ઓળખાવાયેલા પૃથ્વી અવલોકન ઉપગ્રહ મિશન દૃષ્ટિનો કક્ષામાં શરૂઆતમાં જ સૌર તોફાનની અસરથી તેની ઑનબોર્ડ સિસ્ટમ ખોરવાતાં સંપર્ક તૂટી ગયો.
  • JIPMER પુડુચેરી નવજાત સેપ્સિસ માટે શ્રેષ્ઠ એન્ટિબાયોટિક સંયોજનો શોધવા GARDP દ્વારા ચલાવાતા આંતરરાષ્ટ્રીય NeoSep1 ટ્રાયલમાં નવજાતને નોંધણી કરનાર પ્રથમ ભારતીય કેન્દ્ર બન્યું.
  • ISRO સુરક્ષિત પુનઃપ્રવેશ માટે ગગનયાન ક્રૂ મોડ્યુલનું પરીક્ષણ કરી રહ્યું છે; ચાર અવકાશયાત્રીઓ નિયુક્ત છે, પ્રશાંત બાલકૃષ્ણન નાયર, અજિત કૃષ્ણન, અંગદ પ્રતાપ અને શુભાંશુ શુક્લા, અને તેમાં હળવી બે-મોડ્યુલ ડિઝાઇનનો ઉપયોગ થશે.
  • ચીને હિલિયમની નિકાસ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ મૂક્યો. ભારત પોતાના હિલિયમ માટે 100% આયાત પર આધારિત છે, જેમાં અડધાથી વધુ કતારથી આવે છે.
  • ભારતમાં નોવો નોર્ડિસ્કની સેમાગ્લુટાઇડ પેટન્ટની મુદત પૂરી થવાથી ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતા માટેની સસ્તી જેનેરિક GLP-1 દવાઓનો માર્ગ ખુલે છે, જેનો લાભ 10 કરોડથી વધુ ડાયાબિટીસગ્રસ્ત ભારતીયોને મળશે.
  • ઉઝબેકિસ્તાનમાં યોજાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય કેમિસ્ટ્રી ઓલિમ્પિયાડમાં ભારતના ચારેય સ્પર્ધકોએ સુવર્ણ ચંદ્રકો (4માંથી 4) જીત્યા.
  • ચીનમાં યોજાયેલા ઇન્ટરનેશનલ મૅથેમૅટિકલ ઑલિમ્પિયાડમાં ભારતની છ સભ્યોની ટીમે 6 મેડલ, 2 ગોલ્ડ અને 4 સિલ્વર, જીત્યા, અને 110થી વધુ દેશોમાં બિનસત્તાવાર રીતે સાતમા ક્રમે રહી.
  • કોલંબિયામાં યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય ભૌતિકશાસ્ત્ર ઓલિમ્પિયાડમાં તમામ પાંચ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ ગોલ્ડ જીત્યા. ભારતે ચીન, કઝાકિસ્તાન, રશિયા, દક્ષિણ કોરિયા અને તાઇવાન સાથે ટોચનું સ્થાન વહેંચ્યું.
  • 2018માં સ્થપાયેલી સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ આ પ્રક્ષેપણ પછી અવકાશ ક્ષેત્રની પ્રથમ ભારતીય યુનિકૉર્ન બની. 2022માં તેણે વિક્રમ-S નામનું સબ-ઑર્બિટલ મિશન ઉડાવ્યું હતું.
  • સ્કાયરૂટનું વિક્રમ-1 લગભગ 350 કિગ્રા વજન નીચી પૃથ્વી કક્ષા સુધી લઈ જઈ શકે છે. તેમાં કાર્બન-કમ્પોઝિટ માળખું અને 3D-પ્રિન્ટેડ લિક્વિડ એન્જિન છે.
  • હૈદરાબાદ સ્થિત સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી ભારતનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ખાનગી ઓર્બિટલ રૉકેટ વિક્રમ-1 પોતાના પ્રથમ જ પ્રયાસમાં સફળતાપૂર્વક પ્રક્ષેપિત કર્યું.

સંરક્ષણ અને સુરક્ષા

22 વન-લાઇનર

22 સંરક્ષણ અને સુરક્ષા — 3 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

  • 31 જુલાઈ — સેનાપ્રમુખ જનરલ ધીરજ સેઠે 31 જુલાઈ 2026ના રોજ એક્સ્ટ્રીમ વેધર ગ્રેડ (XWG) ડીઝલ શરૂ કર્યું. સામાન્ય ડીઝલથી વિપરીત, તે થીજતું નથી કે ઇંધણ ફિલ્ટરને અવરોધતું નથી અને માઇનસ 42°C સુધી કામ કરે છે.
  • 31 જુલાઈ — DACની મંજૂરીઓમાં સેનાને એન્ટી-UAV ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સિસ્ટમ અને ટેન્ક વિરોધી મિસાઇલો, નૌકાદળને સબમરીન વિરોધી સુરંગો અને જહાજ પરથી ઉડતાં ડ્રોન, અને વાયુસેનાને ઊંચાઈ પર લાંબો સમય ઉડતો સ્યુડો-સેટેલાઇટ મળે છે.
  • 30 જુલાઈ — નિપુણ લાંબા સમયના ઊંડા સમુદ્રી ડાઇવિંગ, રિમોટલી ઓપરેટેડ વાહનો અને સંકટમાં ફસાયેલી સબમરીનના બચાવ માટે સજ્જ છે.
  • 30 જુલાઈ — ભારતીય નૌકાદળને વિશાખાપટ્ટનમની હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ પાસેથી ડાઇવિંગ સહાયક જહાજ નિપુણ મળ્યું. આ તેના વર્ગનું બીજું જહાજ છે અને ઊંડા સમુદ્રમાં સેચ્યુરેશન ડાઇવિંગ તથા સબમરીન બચાવમાં સહાય કરી શકે છે.
  • 29 જુલાઈ — કોચીન શિપયાર્ડે નૌકાદળ માટે બનતા આઠ એન્ટિ-સબમરીન વૉરફેર શૅલો વૉટર ક્રાફ્ટમાંથી સાતમું INS મચિલીપટ્ટનમ લૉન્ચ કર્યું. જહાજમાં 80%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી છે.
  • 23 જુલાઈ — DRDOએ 23 જુલાઈ 2026ના રોજ ઓડિશા નજીક APJ અબ્દુલ કલામ આઇલેન્ડ પરથી લાંબા અંતરની સપાટીથી હવામાં માર કરતી કુશા મિસાઇલનું પ્રથમ વાર ઉડાન પરીક્ષણ કર્યું, જેમાં ઝડપી અને ઊંચે ઉડતા કૃત્રિમ હવાઈ લક્ષ્યને ભેદવામાં આવ્યું.
  • 22 જુલાઈ — INS માલવણનું નામ મહારાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના નગર માલવણ પરથી પડ્યું છે, જે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની નૌકા પરંપરા સાથે જોડાયેલું છે.
  • 22 જુલાઈ — કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડે બનાવેલું સબમરીન-વિરોધી જહાજ INS માલવણ 22 જુલાઈ 2026ના રોજ કારવાર ખાતે નૌકાદળમાં સામેલ કરાયું. તેમાં 80%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી છે.
  • 11 જુલાઈ — INS મહેન્દ્રગિરિનું નામ પૂર્વીય ઘાટની મહેન્દ્રગિરિ પર્વતમાળા પરથી પડ્યું છે.
  • 11 જુલાઈ — પ્રોજેક્ટ 17Aનું છઠ્ઠું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ INS મહેન્દ્રગિરિ 11 જુલાઈ 2026ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમમાં નૌકાદળના પૂર્વીય કાફલામાં જોડાયું. મુંબઈના મઝગાંવ ડૉક શિપબિલ્ડર્સે તેને 75%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી સાથે બનાવ્યું.
  • 8 જુલાઈ — DRDOએ 8 જુલાઈ 2026ના રોજ ચાંદીપુરની ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ ખાતેથી પિનાકા લાંબા અંતરના ગાઇડેડ રૉકેટનું યુઝર-ડિફાઇન્ડ 60 કિમીની ન્યૂનતમ રેન્જ માટે સફળ ઉડાન પરીક્ષણ કર્યું.
  • 3 જુલાઈ — સંરક્ષણ ખરીદી પરિષદ (DAC)ની 3 જુલાઈ 2026ના રોજ બેઠક મળી અને ત્રણેય સેવાઓ માટે લગભગ ₹52,000 કરોડના શસ્ત્ર ખરીદી પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપી.
  • વડાપ્રધાને કોલકાતામાં INS દુનાગિરિ (પ્રોજેક્ટ 17A ફ્રિગેટ), INS સંશોધક (સર્વેક્ષણ જહાજ) અને INS અગ્રે (સબમરીન-વિરોધી જહાજ)ને કાર્યરત કર્યાં; બધાં GRSE દ્વારા 75%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી સાથે બનાવાયાં હતાં.
  • ભારતે મધ્ય પ્રદેશના મહૂ ખાતે સ્વદેશી ગરુડાસ્ત્ર 120 mm વાહન-માઉન્ટેડ મોર્ટારનું પરીક્ષણ કર્યું; તે શૂટ-એન્ડ-સ્કૂટ અને મલ્ટિપલ રાઉન્ડ્સ સિમલ્ટેનિયસ ઇમ્પેક્ટ (MRSI) ક્ષમતા આપે છે.
  • નૌકાદળે એડનની ખાડીમાં વેપારી જહાજ MV Golden Arsenal પર થયેલા ચાંચિયાગીરીના પ્રયાસને નિષ્ફળ બનાવ્યો, જેમાં જીબુટીથી લગભગ 300 નોટિકલ માઇલ દૂર INS ત્રિકંદ અને મરીન કમાન્ડોનો ઉપયોગ થયો.
  • DRDOના CABS દ્વારા રચાયેલી ભારતની નેત્ર એરબોર્ન અર્લી વૉર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ (AEW&C) પ્રણાલીને ફાઇનલ ઓપરેશનલ ક્લિયરન્સ મળ્યું, જેથી ભારત આવી સ્વદેશી ક્ષમતા ધરાવતો પાંચમો દેશ બન્યો.
  • સેના ડ્રોન અને રિમોટલી પાઇલટેડ વિમાનોના સંચાલન અને જાળવણી માટે વિશેષ બાઝ બટાલિયન ઊભી કરશે, જેથી તેની માનવરહિત યુદ્ધ ક્ષમતા મજબૂત થશે.
  • ભારતીય સેનાના 31મા સેનાધ્યક્ષ તરીકે કાર્યભાર સંભાળનાર જનરલ ધીરજ શેઠે સેનાના આધુનિકીકરણ માટે VIJAY રોડમેપ રજૂ કર્યો, જે સંરક્ષણ મંત્રાલયના "પરિવર્તનનો દાયકો" (2023-2032) સાથે સુસંગત છે.
  • ભારતીય સેનાની ટુકડીએ મંગોલિયામાં બહુરાષ્ટ્રીય સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શાંતિ સ્થાપના કવાયત ખાન ક્વેસ્ટ 2026માં ભાગ લીધો.
  • ભારતીય નૌકાદળનું P-8I વિમાન હવાઈમાં RIMPAC 2026માં સામેલ થયું; RIMPAC વિશ્વની સૌથી મોટી બહુરાષ્ટ્રીય નૌકા કવાયત છે, જે 1971થી અમેરિકી પૅસિફિક ફ્લીટ દર બે વર્ષે યોજે છે.
  • ઇઝરાયલના સંરક્ષણ મંત્રાલયના ડિરેક્ટર જનરલે ભારત-ઇઝરાયલ વિશેષ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી હેઠળ સંરક્ષણ ઉત્પાદન, અદ્યતન ટેક્નોલૉજી અને સંયુક્ત સંશોધન-વિકાસ પર વાટાઘાટો માટે ભારતની મુલાકાત લીધી; બરાક-8 (MRSAM) મુખ્ય સંયુક્ત પ્રણાલી છે.
  • હૈદરાબાદ સ્થિત આઝાદ એન્જિનિયરિંગે GTRE (ગેસ ટર્બાઇન રિસર્ચ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ)ની ડિઝાઇનનો ઉપયોગ કરીને ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી 350 કિલો વર્ગનું એક્સપેન્ડેબલ ટર્બોજેટ એન્જિન બનાવ્યું. આવાં એન્જિન માનવરહિત હવાઈ વાહનો, મિસાઇલો અને ડ્રોનને શક્તિ આપે છે.

પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી

9 વન-લાઇનર

9 પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી — 4 જુલાઈ – 23 જુલાઈ.

  • 23 જુલાઈ — અરુણાચલ પ્રદેશમાં લોહિત નદી પર પ્રસ્તાવિત 1,200 MWના જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટથી, અનુસૂચિ Iમાં સમાવિષ્ટ અને અતિ સંકટગ્રસ્ત પક્ષી વ્હાઇટ-બેલીડ હેરોન માટે ભય ઊભો થયો છે; વિશ્વમાં બાકી રહેલા 60થી ઓછામાંથી ભારતમાં માત્ર 6-9 છે.
  • 7 જુલાઈ — ઝૂલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાે કોલકાતામાં 111મા સ્થાપના દિવસે એનિમલ ટેક્સોનોમી સમિટ 2026 યોજી, જેમાં ભૂપેન્દ્ર યાદવે એનિમલ ડિસ્કવરીઝ-2025 બહાર પાડ્યું, જેમાં વિજ્ઞાન માટે નવી 483 પ્રજાતિઓની ગણતરી છે.
  • 6 જુલાઈ — CMFRI ડેટા આધારિત સરકારી મૂલ્યાંકન મુજબ 2022માં આંકવામાં આવેલા 135 દરિયાઈ માછલી ભંડારોમાંથી 91.1% ટકાઉ છે, જોકે FAOનાં અવલોકનો સ્થગિત ઉત્પાદન અને યાંત્રિક ટ્રૉલિંગથી વધતા દબાણ તરફ ઇશારો કરે છે.
  • 4 જુલાઈ — રાષ્ટ્રીય જળ મિશનની કેચ ધ રેઇન થીમ હેઠળ 4 જુલાઈથી 4 ઑગસ્ટ 2026 સુધીનું દેશવ્યાપી અભિયાન વરસાદી જળ સંચય અને ભૂગર્ભજળ પુનઃભરણને પ્રોત્સાહન આપે છે; રાજ્યોને દરેક જિલ્લામાં રેઇન સેન્ટર ખોલવા જણાવાયું છે.
  • પર્યાવરણ મંત્રાલયે પ્રમાણિત જૈવિક નમૂનાઓ માટે જૈવ વિવિધતા અધિનિયમ, 2002 હેઠળ મિઝોરમને ભારતનું 21મું નિર્દિષ્ટ ભંડાર જાહેર કર્યું.
  • કેન્દ્ર પ્રથમ ડ્રાફ્ટ સૂચના પછી આશરે 13 વર્ષ બાદ પશ્ચિમ ઘાટમાં પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારો સૂચિત કરવાની તૈયારીમાં છે.
  • કેન્દ્રએ ઝડપથી અસર કરતી નીંદણનાશક દવા પેરાક્વૉટ ડાયક્લોરાઇડ પર જંતુનાશક અધિનિયમ, 1968ની કલમ 27 હેઠળ દેશભરમાં પ્રતિબંધ મૂકવા માટે ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું.
  • વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓને આસામના એક ખોદેલા કૂવામાં ભૂગર્ભજળમાં રહેતી અંધ માછલીની નવી જાતિ અને પ્રજાતિ ગિતચક નકાના મળી; ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં જાણીતી આ પ્રથમ અંધ ભૂગર્ભજળ માછલી છે.
  • ભીષણ જંગલી આગને કારણે સ્પેને આખા દેશમાં રાષ્ટ્રીય કટોકટી જાહેર કરી.

સંસ્કૃતિ, સ્થળો અને પુરસ્કાર

34 વન-લાઇનર

વારસો · સ્થળો · સન્માન · દિવસો.

પુરસ્કાર અને સન્માન

14 વન-લાઇનર

14 પુરસ્કાર અને સન્માન — 7 જુલાઈ – 19 જુલાઈ.

તારીખપુરસ્કારવિજેતા / કારણ
19 જુલાઈપુરસ્કારવિજેતા
18 જુલાઈ72મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો: શ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મઆર્ટિકલ 370 (હિન્દી)
16 જુલાઈICC હોલ ઑફ ફેમ 2026સૌરવ ગાંગુલી, અંજુમ ચોપરા, કેવિન પીટરસન
9 જુલાઈએન્વાયર્નમેન્ટલ પર્ફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સ 2026ભારત 177માંથી 176મા ક્રમે (22.46); એસ્ટોનિયા પ્રથમ (74.79)
7 જુલાઈઇ-ગવર્નન્સ માટેના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો 2026 (ગોલ્ડ)ICMR-MINDS
·લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર 2026અજિત ડોભાલ
·QS બેસ્ટ સ્ટુડન્ટ સિટીઝ 2027સિઓલ 1લું; ભારતીય શહેરો: મુંબઈ 91, દિલ્હી 99, બેંગલુરુ =114, ચેન્નઈ 123
·ગ્લોબલ એર પાવર રેન્કિંગ 2026: ટોચનાં પાંચટોચનાં પાંચમાં અમેરિકાની ચાર શાખાઓ; રશિયન વાયુસેના ત્રીજા ક્રમે
·ગ્લોબલ એર પાવર રૅન્કિંગ 2026: ભારતભારતીય વાયુસેના 6ઠ્ઠા ક્રમે (ચીન 7મા, જાપાન 8મા)
·83મો વેનિસ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ: ગોલ્ડન લાયન (જીવનપર્યંત સિદ્ધિ)જ્યોર્જ ક્લૂની
·ફિલ્ડ્સ મેડલ 2026હોંગ વાંગ અને યુ દેંગ (ચીન), જૉન પાર્ડન (અમેરિકા), જેકબ ત્સિમરમૅન (કૅનેડા)
·FIFA વર્લ્ડ કપ 2026: ગોલ્ડન બોલરોડ્રી (સ્પેન)
·નીતિ આયોગ રોકાણ સૂચકાંક: નાનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો1 ગોવા, 2 દિલ્હી, 3 ચંદીગઢ
·બિન્તાંગ આદિપુર્ણા (ઇન્ડોનેશિયા)PM નરેન્દ્ર મોદી, ઇન્ડોનેશિયાનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન

મહત્ત્વના દિવસો

14 વન-લાઇનર

14 મહત્ત્વના દિવસો — 1 જુલાઈ – 31 જુલાઈ.

  • 31 જુલાઈ — 31 જુલાઈનો વર્લ્ડ રેન્જર ડે ફરજ દરમિયાન માર્યા ગયેલા કે ઘાયલ થયેલા વન રેન્જર્સને સન્માન આપે છે. વિરુંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં માર્યા ગયેલા આઠ રેન્જર્સની સ્મૃતિમાં તે 2007માં પ્રથમ વાર ઉજવાયો હતો.
  • 30 જુલાઈ — આંતરરાષ્ટ્રીય મિત્રતા દિવસ 30 જુલાઈએ ઉજવાય છે. લોકો વચ્ચે શાંતિ અને સમજણને પ્રોત્સાહન આપવા UN જનરલ એસેમ્બ્લીએ 2011માં આ દિવસ જાહેર કર્યો.
  • 30 જુલાઈ — 30 જુલાઈના માનવ તસ્કરી વિરુદ્ધ વિશ્વ દિવસની 2026ની થીમ ‘Trapped Behind the Scam’ હતી, જે ઑનલાઇન છેતરપિંડી ચલાવવા માટે તસ્કરી કરાયેલા અને ફરજ પડાયેલા લોકો તરફ ધ્યાન દોરે છે.
  • 29 જુલાઈ — આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ 29 જુલાઈએ ઉજવાય છે. તેની શરૂઆત 2010ની સેન્ટ પીટર્સબર્ગ ટાઇગર સમિટ પછી થઈ, અને ભારતમાં વિશ્વના લગભગ 70% જંગલી વાઘ વસે છે.
  • 28 જુલાઈ — વિશ્વ હેપેટાઇટિસ દિવસ 28 જુલાઈએ ઉજવાયો, જે હેપેટાઇટિસ B વાઇરસ શોધનાર ડૉ. બારુચ બ્લમ્બર્ગનો જન્મદિવસ છે. વાઇરલ હેપેટાઇટિસને જાહેર આરોગ્ય જોખમ તરીકે 2030 સુધીમાં નાબૂદ કરવાનું વૈશ્વિક લક્ષ્ય છે.
  • 27 જુલાઈ — સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF)એ 27 જુલાઈએ પોતાનો સ્થાપના દિવસ ઉજવ્યો. આ દળની શરૂઆત 1939માં નીમચ ખાતે ક્રાઉન રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ પોલીસ તરીકે થઈ હતી અને 1949માં તેને હાલનું નામ મળ્યું.
  • 26 જુલાઈ — મેન્ગ્રોવ પરિસ્થિતિકી તંત્રના સંરક્ષણનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ દર વર્ષે 26 જુલાઈના રોજ ઉજવાય છે. યુનેસ્કોએ 2015માં આ દિવસ અપનાવ્યો અને 2016માં તે પ્રથમ વાર ઉજવાયો; મેન્ગ્રોવ્સ સમગ્ર જંગલો કરતાં વધુ ઝડપથી લુપ્ત થઈ રહ્યાં છે.
  • 26 જુલાઈ — ભારતે 26 જુલાઈ 2026ના રોજ કારગિલ વિજય દિવસ ઉજવ્યો, જે 1999ના કારગિલ યુદ્ધની જીતની 27મી વર્ષગાંઠ હતી. ઊંચાઈઓ પરથી ઘૂસણખોરોને હટાવનાર સેનાની કાર્યવાહી ઑપરેશન વિજય કહેવાઈ.
  • 15 જુલાઈ — વડાપ્રધાને કે. કામરાજને તેમની જન્મજયંતી (15 જુલાઈ)એ યાદ કર્યા; "કિંગમેકર" 1954-63 દરમિયાન મદ્રાસના મુખ્યમંત્રી, 1963માં કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ હતા અને 1976માં તેમને ભારત રત્ન મળ્યો.
  • 11 જુલાઈ — 2026ના વિશ્વ વસ્તી દિવસ (11 જુલાઈ)ની થીમ “યુવાનોની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓને આજે અને ભવિષ્ય માટે સાકાર કરવી” હતી.
  • 6 જુલાઈ — 2026ના વિશ્વ ઝૂનોસિસ દિવસ (6 જુલાઈ)ની થીમ "One World, One Health: Prevent Zoonoses" હતી.
  • 6 જુલાઈ — વડાપ્રધાને ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીને તેમની જન્મજયંતી (6 જુલાઈ) પર શ્રદ્ધાંજલિ આપી; તેમણે 1951માં ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના કરી હતી.
  • 4 જુલાઈ — વડાપ્રધાને સ્વામી વિવેકાનંદને તેમના નિર્વાણ દિવસ (4 જુલાઈ) પર શ્રદ્ધાંજલિ આપી; તેમનું 1902માં બેલૂર મઠમાં અવસાન થયું હતું, અને તેમણે 1897માં રામકૃષ્ણ મિશનની સ્થાપના કરી હતી.
  • 1 જુલાઈ — GSTને 1 જુલાઈ 2026ના રોજ 9 વર્ષ પૂરાં થયાં; કરદાતાઓ 66.5 લાખ (2017)થી વધીને લગભગ 1.65 કરોડ (મે 2026) થયા, અને કુલ વસૂલાત ₹7.4 લાખ કરોડ (2017-18)થી વધીને ₹22.27 લાખ કરોડ (2025-26) થઈ.

કલા, સંસ્કૃતિ અને પ્રવાસન

6 વન-લાઇનર

6 કલા, સંસ્કૃતિ અને પ્રવાસન — 6 જુલાઈ – 25 જુલાઈ.

  • 25 જુલાઈ — વારાણસી નજીકનું સારનાથ એ સ્થળ છે જ્યાં ગૌતમ બુદ્ધે જ્ઞાન પ્રાપ્તિ પછી પોતાનો પ્રથમ ઉપદેશ આપ્યો હતો.
  • 25 જુલાઈ — UNESCOએ દક્ષિણ કોરિયાના બુસાનમાં 25 જુલાઈ 2026ના રોજ તેના 48મા સત્રમાં સારનાથના પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળને વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં ઉમેર્યું. તે ભારતનું 45મું વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે.
  • 9 જુલાઈ — કાપડ મંત્રાલય હેઠળ ડિજિટલ ઇન્ડિયા કૉર્પોરેશન દ્વારા 2023માં શરૂ થયેલું ડિજિટલ બજાર ઇન્ડિયાહૅન્ડમેડ કારીગરોને સીધા ખરીદદારો સાથે જોડે છે; ભારતમાં લગભગ 64.66 લાખ હસ્તશાળ અને હસ્તકલા કારીગરો છે.
  • 6 જુલાઈ — સંગીત નાટક અકાદમીએ મધ્ય પ્રદેશના મૈહર બેન્ડને, જે ઉસ્તાદ અલ્લાઉદ્દીન ખાને જૂની બંદૂકની નળીઓમાંથી બનાવેલા નલતરંગ માટે જાણીતું છે, ભારતની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની રાષ્ટ્રીય યાદીમાં સામેલ કર્યું.
  • ASIએ હરિયાણામાં લગભગ 550 હેક્ટરના હડપ્પન સ્થળ રાખીગઢીમાંથી મળેલા માનવ હાડપિંજરના અવશેષો ઍન્થ્રોપોલોજિકલ સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાને અદ્યતન અભ્યાસ માટે સોંપ્યા.
  • રૉયલ કૉલેજ ઑફ સર્જન્સ ઑફ એડિનબરાએ પ્રાચીન ભારતીય શલ્યચિકિત્સક, “શલ્યચિકિત્સાના પિતા” સુશ્રુતની, તમિલનાડુના સ્વામીમલાઈમાં ઘડાયેલી કાંસ્ય પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું.

ઝડપી ક્વિઝ

જાતે ચકાસો

આ સમયગાળા પરના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો. જવાબ ચકાસવા કોઈ વિકલ્પ પર ટૅપ કરો.

ખાલી જગ્યા પૂરો: વન-લાઇનર ફ્લેશકાર્ડ
હૈદરાબાદ સ્થિત _____ શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી ભારતનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ખાનગી ઓર્બિટલ રૉકેટ વિક્રમ-1 પોતાના પ્રથમ જ પ્રયાસમાં સફળતાપૂર્વક પ્રક્ષેપિત કર્યું.
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે
રાજ્યપાલ _____ NEP 2020 અને ULLAS કાર્યક્રમના ધોરણો પૂર્ણ કર્યા પછી ઉત્તરાખંડને સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કર્યું. તે ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય છે.
ગુરમીત સિંહે
વિશ્વ બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે _____ને નિમ્ન-મધ્યમ આવક જૂથમાં જ રાખ્યું (2025માં માથાદીઠ GNI USD 2,760); શ્રીલંકા, વિયેતનામ, ફિલિપાઇન્સ અને જોર્ડન ઉચ્ચ-મધ્યમ આવક જૂથમાં આગળ વધ્યા.
ભારત
વિકસિત ભારત ગૅરંટી ફૉર રોજગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ, 2025_____VB-G RAM G તરીકે ઓળખાય છે, 1 જુલાઈ 2026થી સમગ્ર ભારતમાં અમલમાં આવ્યો. તે 2005ના મનરેગાનું સ્થાન લે છે.
, જે
_____ 1થી 3 જુલાઈ 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચી વચ્ચે યોજાઈ. ભારતની તાકાઇચીની આ પ્રથમ મુલાકાત હતી.
16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર પરિષદ
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે _____ માટે વધારાના Rs 30,000 કરોડ મંજૂર કર્યા, જેનાથી ફંડ માટે સરકારની કુલ પ્રતિબદ્ધતા Rs 30,000 કરોડથી વધીને Rs 60,000 કરોડ થઈ; તેનો મોટો ભાગ NIIF ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ IIની શરૂઆતમાં વપરાશે.
NIIF
વડાપ્રધાન _____ અને જાપાનના PM સાનાએ તાકાઇચીએ સંયુક્ત રીતે હરિયાણાના ખરખોડામાં મારુતિ સુઝુકીના પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે ભારતમાં તેનો ચોથો પ્લાન્ટ છે, જેની ક્ષમતા વર્ષે 5 લાખ વાહનોની છે અને 10 લાખ સુધી વધારી શકાય છે.
નરેન્દ્ર મોદી
સરકારે _____માં વિદેશી પ્રવેશ વિસ્તાર્યો: 1 એપ્રિલ 2026થી વિદેશી રોકાણકારો વ્યાજ અને મૂડી લાભ પરના કરમાંથી મુક્ત છે, અને ફુલી એક્સેસિબલ રૂટ હવે નવા 15, 30 અને 40 વર્ષના બોન્ડ તથા સોવરિન ગ્રીન બોન્ડને આવરે છે.
G-Secs
_____ 4 જુલાઈ 2026થી અમલમાં આવી. તે 1996ની સંધિનું સ્થાન લે છે, જેને ભારતે 2017માં સમાપ્ત કરી હતી, અને ઇઝરાયલ ભારતના નવા મોડેલ રોકાણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરનાર પ્રથમ OECD દેશ છે.
ભારત-ઇઝરાયલ દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ
વડાપ્રધાને રાજસ્થાનમાં પ્રાદેશિક જોડાણ યોજનાનો આગળનો તબક્કો _____ શરૂ કર્યો: લગભગ 100 એરપોર્ટને પુનર્જીવિત કરવા અને 200 હેલિપેડ બનાવવા માટે 2026-27 થી 2035-36 સુધી Rs 28,840 કરોડ.
વિકસિત ઉડાન
MCQ
  1. 1 જુલાઈ 2026થી સમગ્ર ભારતમાં MGNREGAનું સ્થાન કયા કાયદાએ લીધું?

    1. રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા અધિનિયમ
    2. VB-G RAM G અધિનિયમ
    3. પીએમ આવાસ યોજના અધિનિયમ
    4. ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન અધિનિયમ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: VB-G RAM G અધિનિયમ — વિકસિત ભારત ગેરંટી ફૉર રોજગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) અધિનિયમ, 2025એ 2005ના MGNREGAનું સ્થાન લીધું.

  2. મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમનું કુલ બજેટ કેટલું છે?

    1. ₹1,27,500 કરોડ
    2. ₹95,692 કરોડ
    3. ₹3.5 લાખ કરોડ
    4. ₹62,500 કરોડ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: ₹62,500 કરોડ — 15 જુલાઈ 2026ના રોજ મંજૂર થયેલી આ યોજનામાં 2026-27થી 2030-31 માટે ₹62,500 કરોડ છે.

  3. નીતિ આયોગના રોકાણ સૂચકાંકમાં મોટાં રાજ્યોમાં કયું રાજ્ય પ્રથમ ક્રમે રહ્યું?

    1. મહારાષ્ટ્ર
    2. તમિલનાડુ
    3. કર્ણાટક
    4. ગુજરાત
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: ગુજરાત — મોટાં રાજ્યોમાં ગુજરાત પ્રથમ, મહારાષ્ટ્ર બીજા અને તમિલનાડુ ત્રીજા ક્રમે રહ્યાં.

  4. ભારતનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ વિક્રમ-1 કઈ કંપનીએ લોન્ચ કર્યું?

    1. અગ્નિકુલ કોસ્મોસ
    2. પિક્સેલ
    3. સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ
    4. ધ્રુવ સ્પેસ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ — હૈદરાબાદસ્થિત સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે પ્રથમ પ્રયાસમાં જ શ્રીહરિકોટાથી વિક્રમ-1 લોન્ચ કર્યું.

  5. INS મહેન્દ્રગિરિ પ્રોજેક્ટ 17Aનું કેટલામું સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ છે?

    1. ત્રીજું
    2. છઠ્ઠું
    3. ચોથું
    4. સાતમું
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: છઠ્ઠું — પ્રોજેક્ટ 17Aનું છઠ્ઠું ફ્રિગેટ INS મહેન્દ્રગિરિ મુંબઈની મઝગાવ ડૉક શિપબિલ્ડર્સે બનાવ્યું.

  6. કયા રાજ્યને ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કરાયું?

    1. પંજાબ
    2. કેરળ
    3. ઉત્તરાખંડ
    4. નાગાલેન્ડ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: ઉત્તરાખંડ — મિઝોરમ, ગોવા, ત્રિપુરા, હિમાચલ પ્રદેશ અને સિક્કિમ અગાઉ જાહેર થયાં હતાં; ઉત્તરાખંડ છઠ્ઠું બન્યું.

  7. 25 જુલાઈ 2026ના રોજ UNESCOએ કયા શહેરમાં સારનાથને વિશ્વ ધરોહર યાદીમાં ઉમેર્યું?

    1. બુસાન
    2. પેરિસ
    3. દોહા
    4. ટોક્યો
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: બુસાન — નિર્ણય દક્ષિણ કોરિયાના બુસાન ખાતેના 48મા સત્રમાં લેવાયો, જેથી સારનાથ ભારતનું 45મું વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ બન્યું.

  8. 16મી વાર્ષિક શિખર બેઠક માટે ભારતની પ્રથમ મુલાકાતે આવેલાં જાપાનનાં વડાપ્રધાન કોણ છે?

    1. ફુમિયો કિશિદા
    2. સાનાએ તાકાઈચી
    3. શિગેરુ ઇશિબા
    4. યોશિહિદે સુગા
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: સાનાએ તાકાઈચી — 16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર બેઠક નવી દિલ્હીમાં 1થી 3 જુલાઈ 2026 દરમિયાન યોજાઈ.

  9. પ્રોજેક્ટ ફ્રેયા યુરોપ માટે શું બનાવવાનું જોડાણ છે?

    1. સંયુક્ત અવકાશ મથક
    2. સંયુક્ત હવાઈ-સંરક્ષણ કવચ
    3. સામાન્ય ચલણ
    4. સાયબર કોર્ટ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: સંયુક્ત હવાઈ-સંરક્ષણ કવચ — યુક્રેન અને નવ પશ્ચિમ યુરોપીય દેશોએ રશિયાનાં બેલિસ્ટિક મિસાઇલો સામેના રક્ષણ તરીકે તેની જાહેરાત કરી.

  10. જૈવ વિવિધતા અધિનિયમ, 2002 હેઠળ કયા રાજ્યને ભારતના 21મા નિયુક્ત ભંડાર (Designated Repository) તરીકે જાહેર કરાયું?

    1. મેઘાલય
    2. સિક્કિમ
    3. કેરળ
    4. મિઝોરમ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: મિઝોરમ — નિયુક્ત ભંડારો પ્રમાણિત જૈવિક નમૂનાઓનો સંગ્રહ કરે છે.

  11. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીએ ભારતીય જન સંઘની સ્થાપના કયા વર્ષે કરી?

    1. 1925
    2. 1947
    3. 1951
    4. 1980
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: 1951 — જન સંઘની સ્થાપના 1951માં થઈ હતી.

  12. VB-G RAM G નાણાકીય વર્ષમાં કેટલા દિવસના કામની ખાતરી આપે છે?

    1. 100 દિવસ
    2. 150 દિવસ
    3. 200 દિવસ
    4. 125 દિવસ
    જવાબ જુઓ

    જવાબ: 125 દિવસ — VB-G RAM G 125 દિવસના કામની ખાતરી આપે છે, જે MGNREGA હેઠળના 100 દિવસ કરતાં વધુ છે.

UPSC (IAS) માટે આ પેજનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

UPSC (IAS) માટેના મહત્ત્વના કરંટ અફેર્સ કયા છે?

મંત્રીમંડળે ઑફશોર તેલ અને ગૅસની શોધખોળને વેગ આપવા અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા 2030-31 સુધી 84,084 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ સાથે રાષ્ટ્રીય ઑફશોર એક્સપ્લોરેશન યોજના ‘સમુદ્ર મંથન’ને મંજૂરી આપી. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનો નિવારણ) સુધારા અધિનિયમ, 2026ને મંજૂરી આપી. વ્યક્તિઓ માટે કેદની સજા વધીને 5-10 વર્ષ થાય છે અને દરેક રાજ્યે આવા કેસો માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટો સ્થાપવી પડશે. UNESCOએ દક્ષિણ કોરિયાના બુસાનમાં 25 જુલાઈ 2026ના રોજ તેના 48મા સત્રમાં સારનાથના પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળને વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં ઉમેર્યું. તે ભારતનું 45મું વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ છે.. ઉપરના માઇન્ડ મેપમાં બધા 2570 સમાચાર આપેલા છે.

આ પેજ કેવી રીતે ગોઠવેલું છે?

માઇન્ડ મેપમાં પરીક્ષાના દરેક વિષય માટે એક શાખા છે: સરકાર અને રાજ્યો, આંતરરાષ્ટ્રીય અને કરાર, અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ, વિજ્ઞાન, સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ, રમતગમત, દિવસો અને સંસ્કૃતિ, તથા પુરસ્કાર, નિમણૂક અને પુસ્તકો. શાખા પર ટૅપ કરતાં તેના વન-લાઇનર ખુલે છે. એ જ સમાચાર મેપની નીચે સાદા લખાણ રૂપે પણ લખેલા છે.

UPSC (IAS) માટે કયા પ્રકારના કરંટ અફેર્સ પુછાય છે?

UPSC (IAS) માટેના પેપર (UPSC સિવિલ સર્વિસીસ પ્રિલિમ્સ અને મેઇન્સ (IAS, IPS, IFS)) મુખ્યત્વે નીતિ અને શાસન, આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો, અર્થતંત્ર, પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી, સુરક્ષા, સંસ્કૃતિ અને સમાચારમાં રહેલાં સ્થળો પર ભાર મૂકે છે. આ પેજ સમાચારને એ જ ક્રમમાં ગોઠવે છે.

કેટલા મહિનાના કરંટ અફેર્સ વાંચવા જોઈએ?

મોટા ભાગની પરીક્ષાઓ માટે છેલ્લા 6 મહિના સૌથી મહત્ત્વના છે; રાજ્ય PCS અને UPSCમાં તેની પહેલાંના 6 મહિના પણ ઉમેરાય છે. મહિના ફિલ્ટરથી મહિના પ્રમાણે વાંચો, પછી MCQ ઉકેલો.

આ કરંટ અફેર્સ પર MCQ છે?

હા, આ વિભાગના પ્રશ્નો અને જવાબો પેજ પર જવાબો અને સમજૂતી સાથે 119 પ્રશ્નો છે.

શું આ મફત છે?

હા. કરંટ અફેર્સ પેજ પરનો દરેક માઇન્ડ મેપ, વન-લાઇનર, પ્રશ્ન અને જવાબ વાંચવા માટે મફત છે.

વધુ રિવિઝન માટે

આજેજવાબો સાથે GK પ્રશ્નોમફત મોક ટેસ્ટ

Free Study Planner