सराव प्रश्न
-
26 एप्रिल 2026 रोजी कोणत्या इराणी बंदरावरील अमेरिकी निर्बंधांची सूट संपली, ज्याचा भारतीय प्रकल्पावर परिणाम झाला?
- बंदर अब्बास
- जास्क
- चाबहार
- किश
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. चाबहार — अफगाणिस्तान आणि मध्य आशियापर्यंत पोहोचण्यासाठी भारत वापरत असलेल्या चाबहार बंदराची सूट 26 एप्रिल 2026 रोजी संपली.
-
एप्रिल 2026 मध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामात मध्यस्थी कोणत्या देशाने केली?
- ओमान
- कतार
- तुर्कस्तान
- पाकिस्तान
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. पाकिस्तान — पाकिस्तानने हा युद्धविराम घडवून आणला, जो इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करण्याशी जोडलेला होता, आणि पुढील चर्चा इस्लामाबादमध्ये आयोजित केली.
-
2026 च्या शरद ऋतूत भारत आणि ऑस्ट्रिया अवकाश उद्योग विषयक संयुक्त चर्चासत्र कोणत्या शहरात घेणार आहेत?
- साल्झबर्ग
- ग्राझ
- व्हिएन्ना
- लिंझ
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. व्हिएन्ना — ऑस्ट्रियाचे चॅन्सेलर ख्रिश्चन स्टॉकर यांच्या भारत भेटीदरम्यान या चर्चासत्राची घोषणा झाली.
-
2026 मध्ये भारताने कोणत्या देशासोबत आपली 6 वी परराष्ट्र कार्यालय चर्चा केली, जी 2022 नंतरची पहिलीच होती?
- आर्मेनिया
- अझरबैजान
- कझाकस्तान
- जॉर्जिया
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. अझरबैजान — ऑपरेशन सिंदूरनंतर निर्माण झालेल्या तणावानंतर या चर्चेमुळे अझरबैजानशी संवाद पुन्हा सुरू झाला.
-
अणुप्रसारबंदी करारातील (एनपीटी) कोणत्या अनुच्छेदानुसार सदस्य देश तीन महिन्यांची नोटीस देऊन माघार घेऊ शकतो?
- अनुच्छेद II
- अनुच्छेद VI
- अनुच्छेद X
- अनुच्छेद XIV
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. अनुच्छेद X — एनपीटीचा अनुच्छेद X तीन महिन्यांच्या नोटिशीने माघार घेण्याची मुभा देतो; इराणने या पावलाचा विचार करत असल्याचे सांगितले.
-
एप्रिल 2026 च्या अमेरिकेच्या स्पेशल 301 अहवालात भारताला कोणत्या यादीत ठेवण्यात आले?
- प्रायॉरिटी वॉच लिस्ट
- प्रायॉरिटी फॉरेन कंट्री यादी
- चलन निरीक्षण यादी
- बिगर-बाजार अर्थव्यवस्था यादी
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. प्रायॉरिटी वॉच लिस्ट — USTR ने भारताला चीन, रशिया, इंडोनेशिया, चिली आणि व्हेनेझुएला यांच्यासोबत या यादीत ठेवले.
-
भारताला कॉमन क्रायटेरिया डेव्हलपमेंट बोर्डाचे (CCDB) अध्यक्षपद कोणत्या कालावधीसाठी देण्यात आले?
- जानेवारी 2025 ते डिसेंबर 2026
- एप्रिल 2026 ते एप्रिल 2028
- एप्रिल 2024 ते एप्रिल 2026
- जून 2026 ते जून 2028
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. एप्रिल 2026 ते एप्रिल 2028 — CCDB ही IT सुरक्षा प्रमाणपत्रांसाठीच्या कॉमन क्रायटेरिया रेकग्निशन अरेंजमेंटची तांत्रिक शाखा आहे.
-
एप्रिल 2026 मध्ये बातम्यांत असलेला RELOS हा भारत आणि कोणता देश यांच्यातील लॉजिस्टिक्स करार आहे?
- रशिया
- जपान
- ऑस्ट्रेलिया
- फ्रान्स
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. रशिया — रशियासोबतचा रेसिप्रोकल एक्स्चेंज ऑफ लॉजिस्टिक्स अॅग्रीमेंट दोन्ही देशांना एकमेकांच्या लष्करी तळांचा वापर करू देतो.
-
ऑस्ट्रियाचे चॅन्सलर ख्रिस्तियन स्टॉकर यांची एप्रिल 2026 ची भेट या स्तराच्या ऑस्ट्रियन नेत्याची किती वर्षांनंतरची पहिली भेट होती?
- 25 वर्षे
- 42 वर्षे
- 60 वर्षे
- 12 वर्षे
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. 42 वर्षे — अशी मागील भेट 1984 मध्ये झाली होती, म्हणजे 42 वर्षांचे अंतर पडले.
-
पंतप्रधान मोदी यांनी भारत-ऑस्ट्रिया संबंधांसाठी वापरलेल्या "3T" चा अर्थ काय?
- व्यापार, पर्यटन, प्रवास
- तंत्रज्ञान, प्रशिक्षण, विश्वास
- व्यापार, तंत्रज्ञान, प्रतिभा
- आयात शुल्क, कर, वाहतूक
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. व्यापार, तंत्रज्ञान, प्रतिभा — मोदी यांनी व्यापार (Trade), तंत्रज्ञान (Technology) आणि प्रतिभा (Talent) यांना संबंधांचे तीन आधारस्तंभ म्हटले.
-
भारत आणि दक्षिण कोरिया यांनी आपली विशेष धोरणात्मक भागीदारी बळकट करण्यासाठी एप्रिल 2026 मध्ये कोणता दस्तऐवज स्वीकारला?
- सोल घोषणापत्र 2030
- दिल्ली करार 2026
- हिंद-प्रशांत सनद
- संयुक्त धोरणात्मक दृष्टिकोन (2026-2030)
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. संयुक्त धोरणात्मक दृष्टिकोन (2026-2030) — त्यांनी जहाजबांधणी, जहाजवाहतूक आणि सागरी लॉजिस्टिक्समधील भागीदारीसाठी सर्वंकष आराखडाही स्वीकारला.
-
Access Now आणि KeepItOn नुसार 2025 मध्ये सर्वाधिक इंटरनेट बंदी (65 वेळा) कोणत्या देशात झाल्या?
- म्यानमार
- पाकिस्तान
- भारत
- इराण
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. भारत — भारतात 65 वेळा बंदी झाली, त्यानंतर म्यानमार (37), पाकिस्तान (24) आणि इराण (20) यांचा क्रमांक लागतो.
एका ओळीचे प्रश्न: रिकाम्या जागा भरा
अमेरिका आणि इराण यांनी _____च्या मध्यस्थीने दोन आठवड्यांच्या युद्धबंदीवर सहमती दर्शवली, जी इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करण्याशी जोडलेली आहे; पुढील चर्चा 10 एप्रिल रोजी इस्लामाबाद येथे होणार आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: पाकिस्तान
ऑस्ट्रियाचे फेडरल चॅन्सेलर _____ यांनी एप्रिल 2026 च्या मध्यात भारताला भेट दिली (16 एप्रिल रोजी पंतप्रधान मोदींशी चर्चा); 1984 नंतर 42 वर्षांतील ही पहिलीच अशी भेट होती. पंतप्रधान मोदींनी 3T (व्यापार, तंत्रज्ञान, प्रतिभा) ला संबंधांचा पाया म्हटले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: डॉ. क्रिस्टियन स्टॉकर
भारत आणि _____ यांच्यात 6 वी परराष्ट्र कार्यालय सल्लामसलत झाली; 2022 नंतरची ही पहिली असून ऑपरेशन सिंदूरनंतरच्या तणावानंतर संवाद पुन्हा सुरू झाला; चर्चेत व्यापार, ऊर्जा, पर्यटन, औषधनिर्माण आणि दहशतवादविरोध यांचा समावेश होता.
उत्तर दाखवा
उत्तर: अझरबैजान
भारत _____ अध्यक्षपद भूषवत असून त्याची संकल्पना “लवचिकता, नवोन्मेष, सहकार्य आणि शाश्वततेसाठी उभारणी” ही आहे; भारताने पहिली BRICS युवा समन्वय बैठक आभासी पद्धतीने आयोजित करून BRICS युवा मार्ग सुरू केला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 2026 मध्ये BRICS चे
आपल्या अणुस्थळांवर अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यांनंतर इराणने _____ बाहेर पडण्याचा विचार करत असल्याचे सांगितले; कलम X नुसार 3 महिन्यांच्या नोटिशीवर माघार घेता येते आणि भारत त्याचा स्वाक्षरीकर्ता नाही.
उत्तर दाखवा
उत्तर: अणुप्रसारबंदी करारातून (NPT)
मॉरिशसमध्ये झालेल्या 9 व्या _____ भारताने पश्चिम आशियातील संघर्षादरम्यान नागरिकांवर आणि जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यांचा निषेध केला; चागोस बेटांवरून मॉरिशसशी असलेल्या वादामुळे मालदीव या परिषदेला गैरहजर राहिला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: हिंद महासागर परिषदेत
नवी दिल्लीतील _____ मध्ये, “वाढीला वीज. शाश्वततेला बळ. जगाशी जोडणी.” या संकल्पनेसह, 80 पेक्षा जास्त देशांतील 25,000 पेक्षा अधिक सहभागी उपस्थित होते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारत विद्युत शिखर परिषद 2026
भारताने _____ हवामान परिषदेचे (2028) यजमानपद मिळवण्यासाठीची आपली बोली मागे घेतली, त्यामुळे दक्षिण कोरिया हा एकमेव दावेदार उरला; भारताने शेवटचे COP (COP8) 2002 मध्ये आयोजित केले होते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: COP33
उत्तराखंडमधील _____ भारत-चीन सीमा व्यापार सहा वर्षांच्या खंडानंतर जून 2026 मध्ये पुन्हा सुरू होणार आहे; ही खिंड व्यापारासाठी प्रथम 1992 मध्ये खुली करण्यात आली होती.
उत्तर दाखवा
उत्तर: लिपुलेख खिंडीतून
चीनने पाकव्याप्त काश्मीर आणि अफगाणिस्तानजवळ शिनजियांगमध्ये _____ नावाचा नवा जिल्हा निर्माण केला; हे चीन-पाकिस्तान आर्थिक मार्गिकेचे (CPEC) प्रवेशद्वार आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: सेनलिंग
_____ एप्रिल 2026 मध्ये शस्त्र निर्यातीसाठीची पाच अ-प्राणघातक श्रेणींची जुनी मर्यादा रद्द केली, त्यामुळे आता तो क्षेपणास्त्रे, विनाशिका आणि लढाऊ विमाने यांसारखी शस्त्रे तिसऱ्या देशांना निर्यात करू शकतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: जपानने
भारत-कोरिया प्रजासत्ताक संयुक्त धोरणात्मक दृष्टिकोन 2026-2030_____औद्योगिक सहकार्य समिती, आर्थिक सुरक्षा संवाद आणि NPCI-KFTC पेमेंट सामंजस्य करार यांचा समावेश आहे; तो भारताच्या ऍक्ट ईस्ट धोरणाला कोरियाच्या न्यू सदर्न पॉलिसीशी जोडतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: मध्ये वार्षिक शिखर परिषदा,
_____ एप्रिल 2026 ते एप्रिल 2028 या कालावधीसाठी कॉमन क्रायटेरिया डेव्हलपमेंट बोर्ड (CCDB) चे अध्यक्षपद मिळाले. CCDB ही कॉमन क्रायटेरिया रेकग्निशन अरेंजमेंटची तांत्रिक शाखा आहे, ज्याअंतर्गत देश एकमेकांची IT सुरक्षा प्रमाणपत्रे स्वीकारतात.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारताला
RELOS रसद साहाय्यात इंधन भरणे, दुरुस्ती, सुटे भाग, अन्न आणि वैद्यकीय मदत यांचा समावेश आहे. त्यामुळे भारताला रशियाच्या _____ प्रदेशात प्रवेश मिळतो आणि भारताची ‘धोरणात्मक स्वायत्तता’ बळकट होते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: आर्क्टिक
दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष _____ यांनी 19-21 एप्रिल 2026 रोजी भारताला राजकीय भेट दिली. दोन्ही देशांनी संयुक्त धोरणात्मक दृष्टिकोन (2026-2030) आणि जहाजबांधणी, जलवाहतूक व सागरी लॉजिस्टिक्समधील भागीदारीसाठी सर्वंकष आराखडा स्वीकारला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: ली जे-म्युंग
भारत आणि दक्षिण कोरिया यांनी _____ क्षेत्रातील सहकार्य अधिक दृढ करण्याचे मान्य केले आणि उपमंत्री स्तरावर आपली पहिली संरक्षण व परराष्ट्र व्यवहार “2+2” बैठक घेण्याचे उद्दिष्ट ठेवले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: AI, सेमीकंडक्टर आणि अंतराळ संशोधन
_____ यांच्या ‘प्रोग्रेसिव्ह बल्गेरिया’ पक्षाने बल्गेरियाच्या संसदीय निवडणुकीत सुमारे 44.6% मते मिळवून विजय मिळवला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: रुमेन रादेव
SIPRI च्या 2025 च्या यादीत _____ सुमारे 954 अब्ज डॉलर (जगाच्या एकूण खर्चाच्या 33%), चीनने 336 अब्ज डॉलर आणि भारताने सुमारे 92.1 अब्ज डॉलर (3.2%) खर्च केले. पहिल्या पाचांत अमेरिका, चीन, रशिया, जर्मनी आणि भारत आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: अमेरिकेने
Access Now आणि KeepItOn च्या अहवालानुसार _____ 2025 मध्ये 65 वेळा इंटरनेट बंद केले, जे जगात सर्वाधिक आहे; त्यानंतर म्यानमार (37), पाकिस्तान (24) आणि इराण (20).
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारताने
_____ (FIU-India) आणि भारतीय सायबर गुन्हे समन्वय केंद्र (I4C) यांनी डिजिटल देयकांच्या सुरक्षेसाठी आणि सायबर-सक्षम आर्थिक गुन्ह्यांशी लढण्यासाठी गुप्तवार्ता देवाणघेवाणीचा सामंजस्य करार केला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: वित्तीय गुप्तवार्ता विभाग-भारत
ऑस्ट्रियन चॅन्सेलरच्या भेटीदरम्यान भारत आणि ऑस्ट्रिया यांनी _____ करारावर स्वाक्षरी करण्याचे, दहशतवादी वित्तपुरवठा रोखण्यासाठी संयुक्त कार्यगट स्थापन करण्याचे आणि सायबर सुरक्षा संवाद सुरू करण्याचे मान्य केले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: संरक्षण सहकार्य
ऑस्ट्रियाच्या चॅन्सेलरच्या भारत भेटीदरम्यान _____ कार्यान्वित करण्यात आला, गुंतवणूकदारांच्या समस्यांसाठी जलद निपटारा यंत्रणा (Fast-Track Mechanism) स्थापन करण्यात आली आणि दुहेरी व्यावसायिक प्रशिक्षणावर इरादापत्रावर स्वाक्षरी झाली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: वर्किंग हॉलिडे कार्यक्रम
_____ आणि SEBI यांनी वित्तीय गुप्तचर माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी, SEBI-नियंत्रित संस्थांना मनी लॉन्डरिंगविरोधी नियमांचे प्रशिक्षण देण्यासाठी आणि एग्मॉन्ट तत्त्वांनुसार परदेशी FIU सोबत माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी सामंजस्य करार केला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: FIU-IND
उपराष्ट्रपती _____ यांनी 19-20 एप्रिल 2026 रोजी श्रीलंकेला भेट दिली. भारताच्या उपराष्ट्रपतींची श्रीलंकेची ही पहिली द्विपक्षीय भेट होती.
उत्तर दाखवा
उत्तर: सी. पी. राधाकृष्णन
रशियाचे सर्वात ज्येष्ठ प्रथम उपपंतप्रधान _____ यांनी 21 एप्रिल 2026 रोजी पंतप्रधान मोदींची भेट घेतली. भारत-रशिया आंतरसरकारी आयोगाचे सह-अध्यक्ष म्हणून त्यांनी ऊर्जा, तंत्रज्ञान आणि संरक्षण सहकार्यावर चर्चा केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: डेनिस मांतुरोव
जागतिक बँकेने जागतिक जलसंकटावर _____ उपक्रम सुरू केला, ज्याचे उद्दिष्ट 2030 पर्यंत 100 कोटींपेक्षा जास्त लोकांसाठी जलसुरक्षा निर्माण करणे आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: वॉटर फॉरवर्ड
पहिला _____ मुंबईत झाला, ज्यात AI व्यावसायिक आणि संशोधकांच्या सुलभ हालचालीचा विचार करण्यात आला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारत-जपान AI धोरणात्मक संवाद
इराणमधील भारताच्या _____ असलेली अमेरिकी निर्बंध सूट 26 एप्रिल 2026 रोजी संपली, त्यामुळे भारत-अफगाणिस्तान-मध्य आशिया जोडणी प्रकल्प अनिश्चित झाला आहे; भारत प्रामुख्याने शाहिद बेहेश्ती टर्मिनल चालवतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: चाबहार बंदरासाठी
_____ 27 ते 30 एप्रिल 2026 दरम्यान थायलंडमधील हुआ हिन येथे FAO आणि TBTI ग्लोबल यांच्या आयोजनाखाली झाली. 50 देशांतील सुमारे 300 प्रतिनिधी उपस्थित होते; मत्स्यव्यवसाय सचिव डॉ. अभिलक्ष लिखी यांनी भारताचे नेतृत्व केले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: जागतिक लघु मत्स्यव्यवसाय काँग्रेस 2026
अमेरिका आपली भूमिका पुन्हा तपासू शकते अशा वृत्तांनंतर _____ फॉकलंड बेटांवरील आपल्या सार्वभौमत्वाचा पुनरुच्चार केला; त्यांना मालविनास म्हणणाऱ्या अर्जेंटिनाने पुन्हा द्विपक्षीय चर्चेची मागणी केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: युनायटेड किंगडमने
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
हे पान कसे मांडले आहे?
माइंड मॅपमध्ये प्रत्येक परीक्षा-विषयासाठी एक फांदी आहे: सरकार आणि राज्ये, आंतरराष्ट्रीय आणि करार, अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग, विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण, क्रीडा, दिवस आणि संस्कृती, तसेच पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके. फांदीवर टॅप केली की तिचे वन-लायनर उघडतात. तीच बातमी मॅपच्या खाली साध्या मजकुराच्या रूपातही दिली आहे.
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी: कोणत्या प्रकारच्या चालू घडामोडी विचारल्या जातात?
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी पेपर (सामान्य ज्ञानाचा पेपर असलेली प्रत्येक परीक्षा (UPSC, MPSC, SSC, बँकिंग, रेल्वे, संरक्षण)) भारताचे परदेश दौरे आणि द्विपक्षीय संबंध, शिखर परिषदा, आंतरराष्ट्रीय संघटना, करार, लष्करी सराव आणि जगातील मोठ्या घटना यावर भर देतात. हे पान बातम्या त्याच क्रमाने मांडते.
किती महिन्यांच्या चालू घडामोडी अभ्यासाव्यात?
बहुतेक परीक्षांसाठी गेले 6 महिने सर्वात महत्त्वाचे असतात; राज्यसेवा आणि UPSC साठी त्याआधीचे 6 महिनेही जोडा. महिना फिल्टर वापरून महिन्यानुसार वाचा, मग MCQ सोडवा.
या चालू घडामोडींवर MCQ आहेत का?
होय, या विभागातील प्रश्नोत्तरे पानावर उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह 12 प्रश्न आहेत.
हे मोफत आहे का?
होय. चालू घडामोडींच्या पानांवरील प्रत्येक माइंड मॅप, वन-लायनर, प्रश्न आणि उत्तर वाचणे मोफत आहे.