सराव प्रश्न
-
पंतप्रधान मोदी यांच्या ऑगस्ट 2026 च्या भेटीदरम्यान भारत आणि उझबेकिस्तान यांनी आपले संबंध कोणत्या स्तरावर नेले?
- धोरणात्मक भागीदारी
- सर्वंकष धोरणात्मक भागीदारी
- विशेष धोरणात्मक भागीदारी
- जागतिक धोरणात्मक भागीदारी
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. सर्वंकष धोरणात्मक भागीदारी — संबंध सर्वंकष धोरणात्मक भागीदारीत रूपांतरित झाले, आणि 2030 पर्यंत 5 अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या व्यापाराचे उद्दिष्ट ठेवले.
-
भारत आणि उझबेकिस्तान यांनी 2030 पर्यंत कोणते द्विपक्षीय व्यापार उद्दिष्ट ठरवले?
- 2 अब्ज अमेरिकी डॉलर
- 3 अब्ज अमेरिकी डॉलर
- 5 अब्ज अमेरिकी डॉलर
- 10 अब्ज अमेरिकी डॉलर
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. 5 अब्ज अमेरिकी डॉलर — सध्या व्यापार जेमतेम 1 अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या वर आहे; 2030 पर्यंत 5 अब्ज अमेरिकी डॉलरचे उद्दिष्ट आहे.
-
1996 च्या भारत-बांगलादेश गंगा जलवाटप कराराद्वारे कोणत्या बराजवर गंगेच्या पाण्याचे कोरड्या हंगामातील वाटप नियंत्रित केले जाते?
- फरक्का बराज
- टिहरी धरण
- हिराकूड धरण
- भाक्रा धरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. फरक्का बराज — हा करार पश्चिम बंगालमधील फरक्का बराजवर 1 जानेवारी ते 31 मे दरम्यानच्या पाणीवाटपाशी संबंधित आहे.
-
ऑगस्ट 2026 मध्ये मॉरिशसला भेट देणारे कोणते केंद्रीय मंत्री, ज्या वेळी इंडियन ऑइलने मॉरिशसच्या स्टेट ट्रेडिंग कॉर्पोरेशनसोबत पाच वर्षांचा इंधन पुरवठा करार केला?
- हरदीप सिंग पुरी
- पीयूष गोयल
- एस. जयशंकर
- प्रल्हाद जोशी
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. हरदीप सिंग पुरी — दोन्ही सरकारांनी तेल आणि वायूबाबत सामंजस्य करारांचीही देवाणघेवाण केली.
-
नवी दिल्लीत भारताने 12 व्या BRICS पर्यावरण मंत्र्यांच्या बैठकीचे आयोजन केल्यानंतर 2027 मधील पुढील बैठकीचे यजमानपद कोणता देश भूषवणार आहे?
- चीन
- रशिया
- ब्राझील
- दक्षिण आफ्रिका
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. चीन — भूपेंद्र यादव यांनी 12 व्या बैठकीचे अध्यक्षपद भूषवले आणि ती सर्वसंमत संयुक्त निवेदन व चार ज्ञान-संकलनांसह संपली.
-
सुबांग हवाई तळावर झालेला द्विपक्षीय सराव उदारा शक्ती 2026 हा भारतीय हवाई दल आणि कोणत्या देशाच्या हवाई दलादरम्यान होता?
- इंडोनेशिया
- सिंगापूर
- मलेशिया
- थायलंड
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. मलेशिया — या सरावात भारतीय राफेल लढाऊ विमानांनी प्रथमच भाग घेतला.
-
10 ते 14 ऑगस्ट 2026 दरम्यान केरळमधील कोची येथे झालेला 8 वा द्विपक्षीय स्फोटक सामग्री निकामी करण्याचा (EOD) सराव भारतीय नौदल आणि कोणत्या देशाच्या नौदलात झाला?
- अमेरिका
- ब्रिटन
- फ्रान्स
- जपान
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. अमेरिका — हा सराव केरळमधील कोची येथील दक्षिण नौदल कमांड येथे झाला.
-
मक्का संयुक्त संरक्षण करारावर कुठे स्वाक्षरी झाली?
- रियाध
- मक्का
- जेद्दा
- इस्तंबूल
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. मक्का — सौदी अरेबिया, तुर्कीये आणि पाकिस्तान यांनी 7 ऑगस्ट 2026 रोजी मक्का येथील अल-सफा पॅलेसमध्ये त्यावर स्वाक्षरी केली.
-
प्रशांत महासागरातील कोणत्या बेट देशाने 2026 मध्ये ‘रिपब्लिक ऑफ नाओरू’ (Naoero) हे अधिकृत नाव स्वीकारले?
- तुवालू
- पलाऊ
- किरिबाती
- नौरू
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. नौरू — नौरूने आपले स्थानिक नाव नाओरू स्वीकारले आणि त्याचा आंतरराष्ट्रीय कोड NRU वरून NRO असा बदलला.
-
BRICS देशांच्या राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयांच्या प्रमुखांची 3-4 ऑगस्ट 2026 रोजीची बैठक उत्तर प्रदेशातील कोणत्या शहरात झाली?
- वाराणसी
- कानपूर
- आग्रा
- लखनऊ
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. लखनऊ — उत्तर प्रदेशातील ही बैठक भारताच्या 2026 च्या BRICS अध्यक्षपदाखाली झाली आणि BRICS संयुक्त सांख्यिकी प्रकाशनाचा मसुदा जाहीर करण्यात आला.
-
12 ऑगस्ट 2026 रोजी भारताने कोणत्या गटासोबत प्राधान्य व्यापार कराराच्या (Preferential Trade Agreement) संदर्भ अटींवर स्वाक्षरी केली?
- ECOWAS
- पूर्व आफ्रिकी समुदाय
- दक्षिण आफ्रिका सीमाशुल्क संघ (SACU)
- आसियान (ASEAN)
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. दक्षिण आफ्रिका सीमाशुल्क संघ (SACU) — SACU चे पाच सदस्य आहेत: बोत्स्वाना, एस्वातिनी, लेसोथो, नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिका.
-
संरक्षणमंत्री शिंजिरो कोइझुमी यांनी 19-20 ऑगस्ट 2026 रोजी कोणत्या देशाचा भारत दौरा केला?
- दक्षिण कोरिया
- ऑस्ट्रेलिया
- जपान
- व्हिएतनाम
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. जपान — जपानचे संरक्षणमंत्री म्हणून कोइझुमी यांची ही भारताची पहिलीच भेट होती आणि त्यांनी राजनाथ सिंह यांची भेट घेतली.
-
2026 मध्ये कायद्याने मृत्युदंड रद्द करणारे पहिले अरब राष्ट्र कोणते ठरले?
- जॉर्डन
- ट्युनिशिया
- ओमान
- लेबनान
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. लेबनान — लेबनानच्या संसदेने मृत्युदंड रद्द केला आणि सध्याच्या मृत्युदंडाच्या शिक्षा जन्मठेपेत बदलल्या.
एका ओळीचे प्रश्न: रिकाम्या जागा भरा
भारताच्या BRICS अध्यक्षतेखाली _____ भुवनेश्वर येथे 5-7 ऑगस्ट 2026 रोजी झाली; त्यात बालपणीचे शिक्षण, व्यावसायिक प्रशिक्षण (TVET) आणि पात्रतांच्या परस्पर मान्यतेवर चर्चा झाली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 13 वी BRICS शिक्षण मंत्र्यांची बैठक
सौदी अरेबिया, _____ आणि पाकिस्तान यांनी मक्का येथील अल-सफा पॅलेसमध्ये मक्का संयुक्त संरक्षण करार केला. तिघांपैकी कोणत्याही एकावरील सशस्त्र हल्ला तिघांवरील हल्ला मानला जाईल.
उत्तर दाखवा
उत्तर: तुर्कीए
पंतप्रधान मोदींच्या ताश्कंद भेटीदरम्यान भारत आणि _____ यांनी संबंध सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारीपर्यंत नेले, 2030 पर्यंत 5 अब्ज अमेरिकी डॉलर द्विपक्षीय व्यापाराचे उद्दिष्ट ठेवले आणि दीर्घकालीन युरेनियम पुरवठ्यासाठी चौकटीवर सहमती दर्शवली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: उझबेकिस्तान
भारताने _____ कार्यकाळासाठी आपली उमेदवारी सादर करताना SHANTI आराखडा (नियम, विश्वास आणि सचोटीद्वारे समग्र प्रगती सुरक्षित करणे) मांडला आणि बंगालच्या उपसागराला पहिले प्रयोगक्षेत्र म्हणून नाव दिले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: UN सुरक्षा परिषद 2028-29
व्हाइट हाउसच्या “द ग्रेट ट्रान्सशिपमेंट स्कॅम” या अहवालात चिनी वस्तू अमेरिकी शुल्क टाळण्यासाठी आपल्यामार्गे पाठवू दिल्याचा आरोप असलेल्या देशांच्या यादीत _____ ठेवले आहे; कॅनडा, EU, जपान आणि मेक्सिको हेही त्यात आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारताला श्रेणी 1 मध्ये
अमेरिकेने इराणच्या _____ IRGC च्या लष्करी तळांवर हल्ला केल्याचे वृत्त आहे; हे पर्शियन आखातातील सर्वात मोठे बेट असून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या मुखाशी आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: केश्म बेटावरील
स्पेनचा उत्तर आफ्रिकेतील भूभाग _____ येथे जुलै 2026 मध्ये स्थलांतर संकट निर्माण झाले, मोरोक्कोतून सुमारे 60,000 लोक आत येण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे वृत्त आहे; सेउता आणि मेलिला हीच आफ्रिकेसोबतची EU ची एकमेव भू-सीमा आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: सेउता
नाउरू म्हणून दीर्घकाळ ओळखल्या जाणाऱ्या प्रशांत महासागरातील बेट देशाने आपले मूळ नाव _____ स्वीकारले; त्याचा आंतरराष्ट्रीय कोड NRU वरून NRO होतो आणि नागरिकांना डेई-नाओएरो म्हटले जाईल.
उत्तर दाखवा
उत्तर: रिपब्लिक ऑफ नाओएरो
भारतीय नौदल आणि अमेरिकी नौदल यांनी _____ येथील दक्षिण नौदल कमांडमध्ये 10 ते 14 ऑगस्ट 2026 दरम्यान 8 वा द्विपक्षीय स्फोटक निकामीकरण (EOD) सराव सुरू केला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: कोची
भारत आणि _____ यांनी नवी दिल्लीत प्राधान्य व्यापार करारावरील चर्चेसाठी संदर्भ अटींवर (Terms of Reference) स्वाक्षरी केली. आफ्रिकी प्रादेशिक गटासोबतचा भारताचा हा पहिला मोठा व्यापार करार ठरू शकतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: दक्षिण आफ्रिकी सीमाशुल्क संघ (SACU)
भारताने जिनेव्हा येथील _____ला पाच भारतीय नर मोर, चार निळे आणि एक पांढरा, भेट दिले, ज्यातून इंदिरा गांधी यांनी 1981 मध्ये दिलेल्या भेटीची पुनरावृत्ती झाली; या कृतीला “मोर मुत्सद्देगिरी” (peacock diplomacy) म्हटले जाते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: संयुक्त राष्ट्र कार्यालया
भारतीय वायुदल आणि रॉयल मलेशियन वायुदल यांनी मलेशियातील _____ उदारा शक्ती 2026 हा द्विपक्षीय सराव घेतला. भारतीय राफेल लढाऊ विमानांनी यात पहिल्यांदाच भाग घेतला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: सुबांग हवाई तळावर
_____ मृत्युदंड रद्द केला आणि कायद्याने फाशीची शिक्षा संपवणारा तो पहिला अरब देश ठरला; विद्यमान मृत्युदंडाच्या शिक्षा जन्मठेपेत बदलल्या जातील.
उत्तर दाखवा
उत्तर: लेबनॉनने
रशियाच्या _____ झालेल्या हल्ल्यांमुळे कापणीच्या हंगामात धान्य निर्यात विस्कळीत झाली, कारण युक्रेनच्या गहू, मका आणि सूर्यफूल बियांच्या निर्यातीपैकी सुमारे 90% निर्यात काळ्या समुद्रातून होते, ज्याच्या सीमा सहा देशांना लागून आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: युक्रेनच्या काळ्या समुद्रातील बंदरांवर
भारताने नवी दिल्ली येथे _____ आयोजित केली, जिचे अध्यक्षपद भूपेंद्र यादव यांनी भूषवले. ती सर्वसंमत संयुक्त निवेदन आणि चार ज्ञानसंग्रहांसह संपली, आणि पुढील बैठक 2027 मध्ये चीन आयोजित करेल.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 12 वी BRICS पर्यावरण मंत्र्यांची बैठक
नवी दिल्लीतील 12 व्या _____ BRICS देशांनी युरोपीय संघाच्या कार्बन बॉर्डर अॅडजस्टमेंट मेकॅनिझमला विरोध केला, जी यंत्रणा 1 जानेवारी 2026 रोजी निर्णायक टप्प्यात आली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: BRICS पर्यावरण मंत्र्यांच्या बैठकीत
जपानचे संरक्षण मंत्री _____ यांनी 19-20 ऑगस्ट रोजी पहिल्यांदाच भारताला भेट दिली आणि नवी दिल्लीत राजनाथ सिंह यांच्याशी सागरी सुरक्षा आणि संरक्षण उपकरणे सहकार्यावर चर्चा केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: शिंजिरो कोइझुमी
पेट्रोलियममंत्री हरदीप सिंह पुरी यांच्या _____ भेटीदरम्यान इंडियन ऑइलने मॉरिशसच्या स्टेट ट्रेडिंग कॉर्पोरेशनसोबत पाच वर्षांचा इंधन पुरवठा करार केला, आणि दोन्ही सरकारांनी तेल व वायू सामंजस्य कराराची देवाणघेवाण केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: मॉरिशस
_____ येथील BRICS पर्यटन मंत्र्यांच्या बैठकीत, तिचे अध्यक्षस्थान गजेंद्र सिंह शेखावत यांनी भूषवले, जयपूर घोषणापत्र स्वीकारण्यात आले. AI चा पर्यटनात वापर, शाश्वतता, कौशल्य विकास आणि अखंड प्रवास हे त्याचे प्राधान्यक्रम आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: जयपूर
बांगलादेशसोबतचा, _____ रोजी 30 वर्षांसाठी झालेला 1996 चा गंगा जलवाटप करार डिसेंबर 2026 मध्ये नूतनीकरणाच्या जवळ येत असताना बिहारने पूर, गाळ साचणे आणि कोरड्या हंगामातील प्रवाह यांबाबत संरक्षक तरतुदींची मागणी केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 12 डिसेंबर 1996
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
हे पान कसे मांडले आहे?
माइंड मॅपमध्ये प्रत्येक परीक्षा-विषयासाठी एक फांदी आहे: सरकार आणि राज्ये, आंतरराष्ट्रीय आणि करार, अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग, विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण, क्रीडा, दिवस आणि संस्कृती, तसेच पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके. फांदीवर टॅप केली की तिचे वन-लायनर उघडतात. तीच बातमी मॅपच्या खाली साध्या मजकुराच्या रूपातही दिली आहे.
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी: कोणत्या प्रकारच्या चालू घडामोडी विचारल्या जातात?
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी पेपर (सामान्य ज्ञानाचा पेपर असलेली प्रत्येक परीक्षा (UPSC, MPSC, SSC, बँकिंग, रेल्वे, संरक्षण)) भारताचे परदेश दौरे आणि द्विपक्षीय संबंध, शिखर परिषदा, आंतरराष्ट्रीय संघटना, करार, लष्करी सराव आणि जगातील मोठ्या घटना यावर भर देतात. हे पान बातम्या त्याच क्रमाने मांडते.
किती महिन्यांच्या चालू घडामोडी अभ्यासाव्यात?
बहुतेक परीक्षांसाठी गेले 6 महिने सर्वात महत्त्वाचे असतात; राज्यसेवा आणि UPSC साठी त्याआधीचे 6 महिनेही जोडा. महिना फिल्टर वापरून महिन्यानुसार वाचा, मग MCQ सोडवा.
या चालू घडामोडींवर MCQ आहेत का?
होय, या विभागातील प्रश्नोत्तरे पानावर उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह 13 प्रश्न आहेत.
हे मोफत आहे का?
होय. चालू घडामोडींच्या पानांवरील प्रत्येक माइंड मॅप, वन-लायनर, प्रश्न आणि उत्तर वाचणे मोफत आहे.