सराव प्रश्न
-
अमेरिकेने ज्यातून बाहेर पडणार असल्याचे जाहीर केले, त्या आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीचे मुख्यालय कुठे आहे?
- नवी दिल्ली
- पॅरिस
- जयपूर
- गुरुग्राम
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. गुरुग्राम — ISA चे मुख्यालय हरियाणातील गुरुग्राम येथे असून 2015 मध्ये COP21 मध्ये भारत आणि फ्रान्सने तिची सुरुवात केली.
-
संस्कृती मंत्रालयासोबत नवी दिल्लीत दुसरे जागतिक बौद्ध शिखर संमेलन कोणत्या संस्थेने आयोजित केले?
- युनेस्को
- महाबोधी सोसायटी
- आंतरराष्ट्रीय बौद्ध महासंघ
- आयसीसीआर
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. आंतरराष्ट्रीय बौद्ध महासंघ — आंतरराष्ट्रीय बौद्ध महासंघाने 24 आणि 25 जानेवारी 2026 रोजी भारत मंडपम येथे हे संमेलन आयोजित केले.
-
भारत आणि UAE यांनी द्विपक्षीय व्यापार दुप्पट करून 200 अब्ज अमेरिकी डॉलरवर नेण्याचे उद्दिष्ट कोणत्या वर्षापर्यंत ठेवले?
- 2028
- 2030
- 2035
- 2032
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. 2032 — आर्थिक वर्ष 2024-25 मध्ये व्यापार 100 अब्ज अमेरिकी डॉलरवर पोहोचला आणि नेत्यांनी 2032 साठी 200 अब्ज अमेरिकी डॉलरचे लक्ष्य ठेवले.
-
जानेवारी 2026 च्या भारत-जर्मनी फलनिष्पत्तींमध्ये भारतीय पासपोर्टधारकांना काय मिळाले?
- मोफत विद्यार्थी व्हिसा
- जर्मन विमानतळांवरून व्हिसाशिवाय संक्रमण
- पाच वर्षांचा कार्य परवाना
- 90 दिवसांसाठी व्हिसामुक्त वास्तव्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. जर्मन विमानतळांवरून व्हिसाशिवाय संक्रमण — भारतीयांना जर्मन विमानतळांवरून व्हिसाशिवाय संक्रमण करता येईल, यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
-
जागतिक आर्थिक मंचाच्या जागतिक जोखीम अहवाल 2026 मध्ये अल्पकालीन दृष्टिकोनात कोणती जोखीम अग्रस्थानी होती?
- अतिरेकी हवामान घटना
- भू-आर्थिक संघर्ष
- सायबर असुरक्षितता
- जैवविविधतेचा ऱ्हास
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. भू-आर्थिक संघर्ष — भू-आर्थिक संघर्ष 2025 मधील तिसऱ्या स्थानावरून पहिल्या स्थानी आला, तर अतिरेकी हवामान केवळ दहा वर्षांच्या दृष्टिकोनात अग्रस्थानी आहे.
-
2026 मधील BRICS चे अध्यक्षपद भारताचे या गटाचे नेतृत्व करण्याची कितवी वेळ आहे?
- दुसरी
- तिसरी
- चौथी
- पाचवी
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. चौथी — भारताने 2012, 2016 आणि 2021 मध्ये BRICS चे अध्यक्षपद भूषवले होते, त्यामुळे 2026 ही चौथी वेळ आहे.
-
1 जानेवारी 2026 रोजी कोणता देश युरोझोनचा 21 वा सदस्य बनला?
- रोमानिया
- बल्गेरिया
- क्रोएशिया
- पोलंड
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. बल्गेरिया — बल्गेरियाने 1 जानेवारी 2026 रोजी युरो स्वीकारला आणि तो युरोझोनचा 21 वा सदस्य बनला.
-
व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष मादुरो यांना ताब्यात घेण्यासाठी अमेरिकेने कोणत्या शहरात लष्करी कारवाई केली?
- माराकाईबो
- व्हॅलेन्सिया
- काराकास
- बोगोटा
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. काराकास — अमेरिकेची ही कारवाई 3 जानेवारी 2026 रोजी व्हेनेझुएलाची राजधानी काराकास येथे झाली.
-
जर्मनीचे चान्सलर फ्रीड्रिक मेर्ट्स यांनी जानेवारी 2026 मध्ये आपल्या पहिल्या अधिकृत भारत भेटीची सुरुवात कोणत्या शहरातून केली?
- मुंबई
- अहमदाबाद
- कोलकाता
- चेन्नई
उत्तर दाखवा
उत्तर: B. अहमदाबाद — मेर्ट्स यांनी 12-13 जानेवारी 2026 च्या भेटीची सुरुवात अहमदाबादमधून केली, जिथे ते पतंग महोत्सवात पंतप्रधान मोदींसोबत सहभागी झाले.
-
7 जानेवारी 2026 च्या ट्रम्प यांच्या ज्ञापनाद्वारे अमेरिकेने किती आंतरराष्ट्रीय संघटना सोडण्याचा निर्णय घेतला?
- 44
- 55
- 66
- 78
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. 66 — या ज्ञापनात 66 संघटनांचा समावेश होता: 31 संयुक्त राष्ट्रांच्या संस्था आणि 35 संयुक्त राष्ट्रांबाहेरील गट.
-
जानेवारी 2026 मध्ये IRENA ची 16 वी सर्वसाधारण सभा कोठे झाली?
- अबू धाबी
- दुबई
- रियाध
- दोहा
उत्तर दाखवा
उत्तर: A. अबू धाबी — IRENA ची सर्वसाधारण सभा 10-12 जानेवारी 2026 रोजी अबू धाबी येथे झाली.
-
2026 मध्ये दावोस येथील 56 व्या जागतिक आर्थिक मंचाची संकल्पना काय होती?
- विश्वासाची पुनर्बांधणी
- विखंडित जगात सहकार्य
- संवादाची भावना
- वाढीसाठी सहकार्य
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. संवादाची भावना — 19-23 जानेवारी 2026 रोजी झालेल्या 56 व्या WEF बैठकीची संकल्पना 'संवादाची भावना' (Spirit of Dialogue) होती.
-
गाझासाठीच्या शांतता मंडळाचे (Board of Peace) आजीवन अध्यक्ष कोण आहेत?
- टोनी ब्लेअर
- मार्को रुबिओ
- जेरेड कुशनर
- डोनाल्ड ट्रम्प
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. डोनाल्ड ट्रम्प — अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे शांतता मंडळाचे आजीवन अध्यक्ष आहेत.
-
27 जानेवारी 2026 रोजी भारत-EU मुक्त व्यापार कराराची घोषणा कोणत्या भारत-EU शिखर परिषदेत झाली?
- 14 वी
- 15 वी
- 16 वी
- 17 वी
उत्तर दाखवा
उत्तर: C. 16 वी — नवी दिल्लीतील हैदराबाद हाऊस येथे झालेल्या 16 व्या भारत-EU शिखर परिषदेत या कराराची घोषणा झाली.
-
दुसऱ्या भारत-अरब परराष्ट्रमंत्र्यांच्या बैठकीला अरब लीगचे किती सदस्य उपस्थित होते?
- 15
- 18
- 20
- 22
उत्तर दाखवा
उत्तर: D. 22 — 31 जानेवारी 2026 रोजी नवी दिल्लीत झालेल्या बैठकीत अरब लीगचे सर्व 22 सदस्य सहभागी झाले.
एका ओळीचे प्रश्न: रिकाम्या जागा भरा
भारताने 1 जानेवारी 2026 रोजी ब्राझीलकडून औपचारिकपणे _____ स्वीकारले. 2012, 2016 आणि 2021 नंतर भारताकडे हे अध्यक्षपद येण्याची ही चौथी वेळ आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: BRICS चे अध्यक्षपद
_____ या मोहिमेत अमेरिकेने काराकासमध्ये लष्करी कारवाई करून व्हेनेझुएलाचे अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना त्यांच्या पत्नीसह ताब्यात घेतले. व्हेनेझुएलातील अनेक ठिकाणांवरील हल्ल्यांत सुमारे 150 अमेरिकी विमाने सहभागी होती.
उत्तर दाखवा
उत्तर: ऑपरेशन अॅब्सोल्यूट रिझॉल्व्ह
जर्मन चान्सलरच्या भारत भेटीदरम्यान, जी _____ आणि राजनैतिक संबंधांची 75 वर्षे यांचे प्रतीक ठरली, दोन्ही बाजूंनी संरक्षण-उद्योग आराखड्यावर आणि जर्मन विमानतळांमधून भारतीयांसाठी व्हिसामुक्त विमानतळ संक्रमणावर सहमती दर्शवली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: धोरणात्मक भागीदारीची 25 वर्षे
_____ ग्लोबल रिस्क्स रिपोर्ट 2026 हा 21 वा अहवाल प्रसिद्ध केला; त्यात भू-आर्थिक संघर्ष हा अल्पकालीन सर्वात मोठा धोका ठरवला असून 10 वर्षांच्या दृष्टिकोनात तीव्र हवामानाच्या घटना आणि जैवविविधतेचा ऱ्हास आघाडीवर आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: जागतिक आर्थिक मंचाने
संयुक्त अरब अमिरातीच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या भारत भेटीदरम्यान दोन्ही बाजूंनी व्यापार 100 अब्ज अमेरिकी डॉलरवरून 2032 पर्यंत 200 अब्ज अमेरिकी डॉलर_____2028 पासून 10 वर्षांचा LNG पुरवठा करार केला आणि अबू धाबीमध्ये हाऊस ऑफ इंडिया स्थापन करण्यास सहमती दर्शवली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: करण्याचे लक्ष्य ठेवले,
अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील _____ची (Board of Peace) सनद 22 जानेवारी 2026 रोजी दावोस येथे स्वाक्षरित झाली. हे मंडळ UNSC ठराव 2803 (2025) अन्वये स्थापन झाले असून त्यावर संयुक्त राष्ट्रांचे थेट नियंत्रण नाही.
उत्तर दाखवा
उत्तर: गाझा शांतता मंडळा
भारत आणि _____ यांनी 27 जानेवारी 2026 रोजी नवी दिल्लीतील 16 व्या भारत–EU शिखर परिषदेत मुक्त व्यापार करार जाहीर केला. नेत्यांनी त्याला ‘सर्व करारांची जननी’ म्हटले; यामुळे सुमारे 2 अब्ज लोकांच्या बाजारपेठा जोडल्या जातात.
उत्तर दाखवा
उत्तर: युरोपीय संघ
भारताच्या नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने _____ मालदीवच्या एका प्रस्तावाची तपासणी करण्यास सांगितले; या प्रस्तावानुसार हनीमाधू विमानतळ चालवण्यासाठी भारतीय कंपन्यांचा वापर केला जाईल, हा विमानतळ भारत 800 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर कर्जसाहाय्याने पुन्हा विकसित करत आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाला
_____ने 1 जानेवारी 2026 रोजी युरो स्वीकारला आणि तो युरोझोनचा 21 वा सदस्य बनला (मास्ट्रिक्ट करार, 1992 अंतर्गत स्थापन झालेली चलन संघटना). आता युरो वापरणाऱ्यांची संख्या 350 दशलक्षांहून अधिक आहे आणि बल्गेरिया ECB च्या गव्हर्निंग कौन्सिलमध्ये सामील होतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: बल्गेरिया
भारत आणि जर्मनीने भारतीय पासपोर्टधारकांसाठी जर्मनीमार्गे _____, नवीन ट्रॅक 1.5 परराष्ट्र व सुरक्षा धोरण संवाद आणि भारत–जर्मनी डिजिटल संवाद (2025–2027) साठी कृती आराखडा यांचीही घोषणा केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: व्हिसा-मुक्त पारगमन
व्हेनेझुएला दक्षिण अमेरिकेच्या उत्तर टोकाला असून _____ ही त्याची राजधानी आहे. जगातील सर्वाधिक सिद्ध तेलसाठे येथे असून ते बहुतांश ओरिनोको पट्ट्यात आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: काराकास
अमेरिकेचे अध्यक्ष _____ यांनी 7 जानेवारी 2026 रोजी अमेरिकेला 66 आंतरराष्ट्रीय संघटनांमधून बाहेर काढण्याच्या ज्ञापनावर (31 UN संस्था आणि 35 UN-बाह्य गट) स्वाक्षरी केली; या संस्था अमेरिकी हित आणि सार्वभौमत्वाच्या विरोधात काम करतात, असे त्यांनी म्हटले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: डोनाल्ड ट्रम्प
IRENA (आंतरराष्ट्रीय नवीकरणीय ऊर्जा संस्था) च्या 16 व्या सर्वसाधारण सभेची_____अबू धाबी येथे ‘मानवतेला ऊर्जा: सामायिक समृद्धीसाठी नवीकरणीय ऊर्जा’ या संकल्पनेवर झाली. केंद्रीय मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: बैठक 10–12 जानेवारी 2026 रोजी
जर्मनीचे चॅन्सेलर _____ यांनी 12–13 जानेवारी 2026 रोजी भारताला पहिली अधिकृत भेट दिली. त्यांनी अहमदाबादमध्ये साबरमती रिव्हरफ्रंटवरील आंतरराष्ट्रीय पतंग महोत्सवात पंतप्रधान मोदींसह सहभाग घेतला आणि सुमारे 19 करार व संयुक्त घोषणापत्रांवर स्वाक्षऱ्या झाल्या.
उत्तर दाखवा
उत्तर: फ्रेडरिक मर्झ
परराष्ट्रमंत्री _____ यांनी भारताच्या BRICS अध्यक्षपद 2026 चे बोधचिन्ह आणि संकेतस्थळ सुरू केले. हे बोधचिन्ह नमस्ते मुद्रा असलेल्या कमळावर आधारित असून ते सुदीप सुभाष गांधी यांनी रचले आहे आणि त्यात सर्व सदस्य देशांचे रंग वापरले आहेत.
उत्तर दाखवा
उत्तर: एस. जयशंकर
भारताने _____ चिनी बांधकामाला विरोध केला; तेथील CPEC प्रकल्प बेकायदा आणि अवैध असून हे खोरे भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे भारताने म्हटले; 1963 च्या सीमा करारानुसार पाकिस्तानने ते चीनला दिले होते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: शक्सगम खोऱ्यातील
_____ वार्षिक बैठक 19–23 जानेवारी 2026 रोजी दावोस, स्वित्झर्लंड येथे ‘संवादाची भावना’ या संकल्पनेवर झाली. 3,000 पेक्षा जास्त नेते, धोरणकर्ते आणि उद्योगप्रमुख उपस्थित होते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 56 वी जागतिक आर्थिक मंचाची
अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी _____सोबत व्यापार करणाऱ्या कोणत्याही देशावर 25% शुल्क लावण्याची घोषणा केली; भारत-इराण व्यापार 2020 पूर्वीच्या सुमारे 15 अब्ज अमेरिकी डॉलरवरून 2024-25 मध्ये 1.6 अब्ज अमेरिकी डॉलर इतका घटल्याने भारतावरील थेट परिणाम कमी दिसतो.
उत्तर दाखवा
उत्तर: इराण
2025 मध्ये चीनची लोकसंख्या सलग चौथ्या वर्षी घटली, _____ झाली आणि जन्मसंख्या विक्रमी नीचांकी 7.92 दशलक्ष राहिली; या ‘लोकसंख्येच्या हिवाळ्या’मुळे भारताच्या घटत्या प्रजनन दराबद्दल चिंता व्यक्त झाली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: 3.39 दशलक्षांनी घटून 1.405 अब्ज
_____ हे शांतता मंडळाचे (Board of Peace) आजीवन अध्यक्ष आहेत; त्याच्या कार्यकारी मंडळात टोनी ब्लेअर, मार्को रुबिओ, स्टीव्ह विटकॉफ, जेरेड कुशनर आणि अजय बंगा यांचा समावेश आहे. पाच सदस्यीय पॅलेस्टिनी टेक्नोक्रॅट समिती (NCAG) त्याच्या सोबतीने काम करते.
उत्तर दाखवा
उत्तर: डोनाल्ड ट्रम्प
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी स्पेनच्या परराष्ट्रमंत्र्यांशी झालेल्या भेटीत भारत आणि स्पेनने दहशतवादाविरुद्ध संसाधने एकत्र आणावीत असे आवाहन केले; 2026 हे _____ असून ते भारत-स्पेन संस्कृती, पर्यटन आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता द्वैवार्षिक वर्ष आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: संबंधांचे 70 वे वर्ष
_____ आणि कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेड यांनी रस्ते व रेल्वेच्या संयुक्त नियोजनासाठी पाच वर्षांचा सामंजस्य करार केला; संयुक्त कार्यगटाच्या आधाराने होणाऱ्या या सहकार्यात बोगदे, पूल आणि लॉजिस्टिक केंद्रे यांचा समावेश आहे.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण
_____ येथे आंतरराष्ट्रीय बौद्ध महासंघाने संस्कृती मंत्रालयासह आयोजित केलेल्या दुसऱ्या जागतिक बौद्ध शिखर परिषदेची संकल्पना ‘सामूहिक प्रज्ञा, एकजूट आवाज, परस्पर सहअस्तित्व’ अशी होती आणि तिथे NORBU हे AI-आधारित बौद्ध भाषा मॉडेल सादर करण्यात आले.
उत्तर दाखवा
उत्तर: भारत मंडपम
कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाने कौशल्य तफावत दूर करण्यासाठी आणि TVET प्रणाली बळकट करण्यासाठीचे बहु-भागधारक व्यासपीठ _____ सुरू करण्याकरिता जागतिक आर्थिक मंचासोबत सामंजस्य करार केला.
उत्तर दाखवा
उत्तर: इंडिया स्किल्स ॲक्सिलरेटर
युरोपीय महासंघाच्या नेत्यांच्या भेटीदरम्यान _____ आणि युरोपीय सिक्युरिटीज व मार्केट्स प्राधिकरण (ESMA) यांनी बंधनकारक नसलेला सामंजस्य करार केला, ज्यामुळे ESMA ला CCIL आणि RBI-नियंत्रित इतर केंद्रीय प्रतिपक्ष संस्थांना मान्यता देता येईल.
उत्तर दाखवा
उत्तर: RBI
अमेरिकी राष्ट्राध्यक्षांच्या टीकेनंतर ब्रिटनने _____ मॉरिशसकडे सोपवण्याच्या आणि दिएगो गार्सिया तळ 99 वर्षांच्या भाडेकराराने स्वतःकडे ठेवण्याच्या कराराचे समर्थन केले; आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने (ICJ) 2019 मध्ये 1965 मधील ही फारकत बेकायदेशीर ठरवली होती.
उत्तर दाखवा
उत्तर: चागोस बेटे
अमेरिकेने _____तून माघार घेण्याची घोषणा केली, 2021 मध्ये सहभागी झाल्यानंतर पाच वर्षांनी; ISA चे मुख्यालय गुरुग्राम येथे असून भारत आणि फ्रान्स यांनी 2015 मध्ये COP21 मध्ये ती सुरू केली.
उत्तर दाखवा
उत्तर: आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी (ISA)
_____ 31 जानेवारी 2026 रोजी नवी दिल्लीत झाली; तिचे सहअध्यक्षपद भारत आणि UAE यांनी भूषवले. सर्व 22 अरब लीग सदस्य उपस्थित होते; पहिली बैठक 2016 मध्ये बहरीनमध्ये झाली होती.
उत्तर दाखवा
उत्तर: दुसरी भारत-अरब परराष्ट्रमंत्र्यांची बैठक
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
हे पान कसे मांडले आहे?
माइंड मॅपमध्ये प्रत्येक परीक्षा-विषयासाठी एक फांदी आहे: सरकार आणि राज्ये, आंतरराष्ट्रीय आणि करार, अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग, विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण, क्रीडा, दिवस आणि संस्कृती, तसेच पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके. फांदीवर टॅप केली की तिचे वन-लायनर उघडतात. तीच बातमी मॅपच्या खाली साध्या मजकुराच्या रूपातही दिली आहे.
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी: कोणत्या प्रकारच्या चालू घडामोडी विचारल्या जातात?
आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडी पेपर (सामान्य ज्ञानाचा पेपर असलेली प्रत्येक परीक्षा (UPSC, MPSC, SSC, बँकिंग, रेल्वे, संरक्षण)) भारताचे परदेश दौरे आणि द्विपक्षीय संबंध, शिखर परिषदा, आंतरराष्ट्रीय संघटना, करार, लष्करी सराव आणि जगातील मोठ्या घटना यावर भर देतात. हे पान बातम्या त्याच क्रमाने मांडते.
किती महिन्यांच्या चालू घडामोडी अभ्यासाव्यात?
बहुतेक परीक्षांसाठी गेले 6 महिने सर्वात महत्त्वाचे असतात; राज्यसेवा आणि UPSC साठी त्याआधीचे 6 महिनेही जोडा. महिना फिल्टर वापरून महिन्यानुसार वाचा, मग MCQ सोडवा.
या चालू घडामोडींवर MCQ आहेत का?
होय, या विभागातील प्रश्नोत्तरे पानावर उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह 15 प्रश्न आहेत.
हे मोफत आहे का?
होय. चालू घडामोडींच्या पानांवरील प्रत्येक माइंड मॅप, वन-लायनर, प्रश्न आणि उत्तर वाचणे मोफत आहे.