బ్యాంకింగ్ పరీక్షలు కరెంట్ అఫైర్స్ – సెప్టెంబరు 2026 — మొత్తం టెక్స్ట్గా చదవండి
అప్డేట్: · అప్డేట్:
బ్యాంకింగ్ పరీక్షలు కరెంట్ అఫైర్స్ – సెప్టెంబరు 2026 — 271 news items
ఒక్క చూపులో
ముఖ్య సంఘటనలు
ఈ పేజీలోని అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటనలు, ప్రతి అంశంలో ఎన్ని వార్తలు ఉన్నాయో.
ముఖ్య సంఘటనలు
- 27 సెప్టెం — కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా భారతదేశపు తొలి LNG ఆధారిత రైలును అహ్మదాబాద్లోని సబర్మతి స్టేషన్ నుంచి జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. ద్వంద్వ ఇంధన DEMU తన డీజిల్లో సుమారు 40% వరకు ద్రవీకృత సహజ వాయువుతో భర్తీ చేస్తుంది.
- 22 సెప్టెం — కన్నడ నటుడు అనంత్ నాగ్ గుజరాత్లోని కేవడియాలో జరిగిన 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల కార్యక్రమంలో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం 2024ను అందుకున్నారు; డాక్టర్ రాజ్కుమార్ (1995) తర్వాత దీన్ని గెలుచుకున్న రెండో కన్నడ నటుడు ఆయన.
- 17 సెప్టెం — ఢిల్లీలోని అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియంలో అఫ్గానిస్థాన్తో జరిగిన మూడో టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్లో అభిషేక్ శర్మ రికార్డు స్థాయిలో 30 బంతుల్లో సెంచరీ (34 బంతుల్లో 108) చేశాడు, ఇది భారత ఆటగాడి వేగవంతమైన టీ20 శతకం; భారత్ 127 పరుగులతో గెలిచి సిరీస్ను 3-0తో క్లీన్స్వీప్ చేసింది.
- 4 సెప్టెం — యూఎన్ఈపీ నివేదిక లిమిటింగ్ ఓవర్షూట్ ప్రకారం 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ను అతిక్రమించడం ఇప్పుడు దాదాపు ఖాయం; ప్రస్తుత వేడెక్కడం సుమారు 1.4 డిగ్రీల సెల్సియస్, 2026 నుంచి మిగిలిన కార్బన్ బడ్జెట్ సుమారు 130 బిలియన్ టన్నుల సీఓ2.
- 3 సెప్టెం — బెల్జియం ప్రధాని బార్ట్ డి వెవర్ భారత్ను సందర్శించారు (సుమారు సెప్టెంబరు 2-4); ఇరు దేశాలు పెట్టుబడుల ఫాస్ట్-ట్రాక్ యంత్రాంగాన్ని ప్రారంభించాయి, 2026 నవంబరులో బెల్జియం యుద్ధనౌక లియోపోల్డ్ I సందర్శనను ప్రణాళిక చేశాయి, ఒకదానికొకటి ఐరాస భద్రతా మండలి ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి.
- పాకిస్థాన్, చైనా 2026 సెప్టెంబరులో ఉమ్మడి సరిహద్దు కమిషన్ను ప్రారంభించాయి, తొలి సమావేశం ఇస్లామాబాద్లో జరిగింది; ఇది 2013 నాటి సరిహద్దు నిర్వహణ ఒప్పందంపై ఆధారపడి ఉంది, జమ్మూ కశ్మీర్, లద్దాఖ్ భారత్లో అంతర్భాగాలని చెబుతూ భారత్ దీన్ని తిరస్కరించింది.
- భారత రక్షణ ఎగుమతులు 2025-26లో రికార్డు స్థాయిలో రూ.38,424 కోట్లకు చేరాయి, బ్రహ్మోస్, తేజస్ (ఎల్సీఏ), ఫిరంగి వ్యవస్థల వంటి స్వదేశీ ఉత్పత్తులు దీనికి తోడ్పడ్డాయి.
- ఈఓఎస్-05 భూమికి సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులోని భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంచిన భారత తొలి భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం, కాబట్టి ఇది అదే ప్రాంతాన్ని రోజంతా గమనించగలదు; దీనికి “ఆకాశంలో కన్ను” అనే ముద్దుపేరు ఉంది.
- ఎన్పీసీఐ వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (ఎండీఆర్)ను 2026 అక్టోబరు 15 నుంచి అమలుచేస్తామని ప్రకటించింది.
- న్యాయ సేవలకు 3 ఏళ్ల ప్రాక్టీసు ఉండాలన్న 2025 మే నాటి నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు సడలించింది: కొత్తగా న్యాయ పట్టా పొందినవారు 2027 మార్చి 31 వరకు పరీక్ష రాయవచ్చు, ట్రైనీ జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్లుగా చేరి, పూర్తి హోదాకు ముందు రెండేళ్ల శిక్షణ పూర్తి చేయాలి.
అంశాల వారీగా వార్తలు
- బ్యాంకింగ్, RBI, ఫైనాన్స్
- 43 వన్లైనర్లు
- పథకాలు, విధానాలు, రాష్ట్రాలు
- 52 వన్లైనర్లు
- సదస్సులు, MoUలు, ప్రపంచం
- 53 వన్లైనర్లు
- నియామకాలు, పురస్కారాలు, పుస్తకాలు
- 25 వన్లైనర్లు
- సైన్స్, క్రీడలు, దినోత్సవాలు
- 98 వన్లైనర్లు
బ్యాంకింగ్, RBI, ఫైనాన్స్
43 వన్లైనర్లు
RBI · SEBI · మార్కెట్లు · వాణిజ్యం · పన్నులు.
ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్
43 వన్లైనర్లు
43 ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్ — 2 సెప్టెం – 30 సెప్టెం.
ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్ — 43 వన్లైనర్లు
భాగం 1
16 సెప్టెం – 30 సెప్టెం
ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్: 15.
- 30 సెప్టెం — కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ అమెరికా అధ్యక్షతన అమెరికాలోని మిల్వాకీలో (సెప్టెంబరు 30 నుంచి అక్టోబరు 1 వరకు) జరిగిన జీ20 వాణిజ్య మంత్రుల సమావేశంలో పాల్గొని ఆహార భద్రత, రైతుల రక్షణను నొక్కిచెప్పారు.
- 30 సెప్టెం — కేంద్రం అక్టోబరు 1 నుంచి డీజిల్పై ఎగుమతి సుంకాన్ని (విండ్ఫాల్ పన్ను) లీటరుకు రూ. 20 నుంచి రూ. 16కు, ATFపై రూ. 15 నుంచి రూ. 10.5కు తగ్గించింది. పెట్రోల్పై సుంకం లీటరుకు రూ. 0.5 వద్దే ఉంది.
- 30 సెప్టెం — ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 అక్టోబరు–డిసెంబరు త్రైమాసికానికి చిన్న పొదుపు పథకాల వడ్డీ రేట్లను మార్చలేదు. మార్పు లేకుండా ఇది వరుసగా 11వ త్రైమాసికం.
- 30 సెప్టెం — ఓడరేవుల మంత్రిత్వ శాఖ ఒడిశాలోని పారాదీప్ ఓడరేవును 2025 నాటి కొత్త ఓడరేవుల చట్టం (ఇండియన్ పోర్ట్స్ యాక్ట్) ఉపయోగించి “మెగా పోర్ట్”గా ప్రకటించింది; దీనదయాళ్, జేఎన్పీఏ, ముంద్రాతో పాటు ఈ నాలుగింటిలో ఇది ఒకటి, వాటిలో ముంద్రా మాత్రమే ప్రధానేతర ఓడరేవు.
- 28 సెప్టెం — సాగరమాల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ రూ.600 కోట్లను సమీకరించేందుకు భారత తొలి బ్లూ బాండ్ను ప్రారంభించింది, రూ.500 కోట్ల గ్రీన్-షూ ఆప్షన్ కూడా ఉంది. బ్లూ బాండ్లు సముద్ర, సముద్ర రంగ ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమకూరుస్తాయి. కాలవ్యవధి 10 ఏళ్లు.
- 28 సెప్టెం — భారత తొలి పోర్ట్ ఆధారిత ఈ-మిథనాల్ కేంద్రంను దీనదయాళ్ పోర్ట్ అథారిటీ, అస్సాం పెట్రో-కెమికల్స్ లిమిటెడ్ కలిసి గుజరాత్లోని కాండ్లాలో ఏర్పాటు చేస్తున్నాయి; పునరుత్పాదక విద్యుత్తు, నీరు, జీవ మూలం CO2 నుంచి హరిత సముద్ర ఇంధనాన్ని తయారు చేయడం దీని లక్ష్యం.
- 24 సెప్టెం — ఆర్బీఐ 2026 జూన్లో ప్రారంభించిన ప్రత్యేక ఫారెక్స్ స్వాప్ సదుపాయం సెప్టెంబరు నాటికి ఎక్కువగా ఎఫ్సీఎన్ఆర్(బీ) డిపాజిట్ల ద్వారా సుమారు 143.5 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు సమీకరించింది, అదే సమయంలో వీఆర్ఆర్ఆర్ వేలం రూ.71,971 కోట్ల మిగులు ద్రవ్యతను తగ్గించింది.
- 23 సెప్టెం — ఓఈసీడీ తన మధ్యంతర ఆర్థిక ఔట్లుక్లో 2026-27 భారత వృద్ధి అంచనాను 6.3% నుంచి 80 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 7.1%కి చేర్చింది. తర్వాతి ఏడాది 6.5% వృద్ధిని అంచనా వేసింది.
- 23 సెప్టెం — ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు తన ఆసియన్ డెవలప్మెంట్ ఔట్లుక్లో 2026-27 భారత జీడీపీ వృద్ధి అంచనాను 40 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 7.0%కి చేర్చింది. అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆసియా వృద్ధి ఈ ఏడాది 5.0% ఉంటుందని అంచనా.
- 23 సెప్టెం — చైనాతో భారత వాణిజ్య లోటు 2024-25లో 99.21 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల నుంచి 2025-26లో 112.16 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లకు పెరిగింది; చైనా నుంచి దిగుమతుల్లో దాదాపు 70% మధ్యస్థ వస్తువులే.
- 21 సెప్టెం — ఏజెంటిక్ ఏఐ, టోకనైజేషన్, క్వాంటం ఇతివృత్తంతో ముంబైలో 7వ గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ జరిగింది; దీనిని పేమెంట్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా, ఎన్పీసీఐ, ఫిన్టెక్ కన్వర్జెన్స్ కౌన్సిల్ నిర్వహిస్తున్నాయి.
- 21 సెప్టెం — భారత రూ.7,280 కోట్ల పథకం సింటర్డ్ అరుదైన మృత్తికా శాశ్వత అయస్కాంతాల కోసం ఐదుగురు బిడ్డర్లు పంచుకునే సంవత్సరానికి 6,000 మెట్రిక్ టన్నుల (ఎంటీపీఏ) సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; ఏడేళ్లలో రూ.750 కోట్ల మూలధన రాయితీ, రూ.6,450 కోట్ల అమ్మకాల ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు ఇస్తుంది.
- 19 సెప్టెం — నీతి ఆయోగ్ ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ ఇండెక్స్ 2025లో ఢిల్లీ మొదటి స్థానంలో నిలిచింది, తర్వాత మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక ఉన్నాయి; కొండ ప్రాంత, ఈశాన్య రాష్ట్రాల విభాగంలో మణిపుర్ ముందంజలో ఉంది, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల్లో కర్ణాటక అగ్రస్థానంలో ఉంది.
- 18 సెప్టెం — డబ్ల్యూఈఎఫ్ గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ 2026లో 145 దేశాల్లో భారత్ 131వ స్థానంలో నిలిచింది, సమానత్వ స్కోరు 64.5%; ఐస్లాండ్ మొదటి స్థానాన్ని నిలబెట్టుకుంది, తర్వాత ఫిన్లాండ్, నార్వే ఉన్నాయి; ఛాద్ చివరి స్థానంలో ఉంది.
- 16 సెప్టెం — ఎన్హెచ్ఏఐ తన రాజ్మార్గయాత్ర యాప్లో ‘వన్ట్యాగ్’ ఫాస్ట్ట్యాగ్ పోర్టబిలిటీని చేర్చింది, దీంతో వినియోగదారులు ఫాస్ట్ట్యాగ్ను మార్చకుండానే జారీ చేసిన బ్యాంకును మార్చుకోవచ్చు; యాప్లో వార్షిక పాస్, స్థానిక పాస్, హెల్ప్లైన్ 1033 కూడా ఉన్నాయి.
భాగం 2
2 సెప్టెం – 16 సెప్టెం
ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్: 15.
- 16 సెప్టెం — 5,068 రూట్ కి.మీ. బ్రాడ్గేజ్ నెట్వర్క్లో 71 కి.మీ. పట్టుకోట్టై-కారైకుడి మార్గం పూర్తవడంతో దక్షిణ రైల్వే 100% విద్యుదీకరణను పూర్తి చేసింది.
- 15 సెప్టెం — యునైటెడ్ కింగ్డమ్ భారత కార్బన్ క్రెడిట్ ట్రేడింగ్ పథకం (సీసీటీఎస్)ను తన కార్బన్ సరిహద్దు సర్దుబాటు యంత్రాంగం కింద అర్హత గల కార్బన్ ధరగా గుర్తించింది, దీంతో భారత ఎగుమతిదారులు ఇప్పటికే చెల్లించిన కార్బన్ ధరకు ఉపశమనం కోరవచ్చు.
- 11 సెప్టెం — ముడి జనపనార ఉత్పత్తిలో భారత్ ప్రపంచంలో అగ్రస్థానంలో ఉంది: మూడో ముందస్తు అంచనా ప్రకారం 2025-26లో జనపనార, మెస్తా ఉత్పత్తి 94.03 లక్షల బేళ్లు (2024-25లో 88.02 లక్షలు); దేశంలోని 120 సమ్మిళిత జనపనార మిల్లుల్లో 89 పశ్చిమ బెంగాల్లో ఉన్నాయి.
- 10 సెప్టెం — 2026 మేలో ఆమోదించిన ఈసీఎల్జీఎస్ 5.0 2027 మార్చి 31 వరకు లేదా రూ.2.55 లక్షల కోట్ల హామీలు జారీ అయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది; 2026 ఆగస్టు 20 నాటికి సుమారు రూ.2.50 లక్షల కోట్ల విలువైన 6,73,979 హామీలను జారీ చేసింది.
- 9 సెప్టెం — రూ.37,500 కోట్ల బొగ్గు వాయురూపీకరణ పథకం కింద, ప్లాంట్, యంత్రాల వ్యయంలో 20% వరకు మైలురాళ్లతో ముడిపడిన నాలుగు వాయిదాల్లో మద్దతు ఇస్తారు, ఒక్కో ప్రాజెక్టుకు గరిష్ఠంగా రూ.5,000 కోట్లు.
- 9 సెప్టెం — వృత్తిపరమైన మనీ లాండరింగ్పై ఎఫ్ఏటీఎఫ్ నివేదిక దాదాపు 90% అధికార పరిధుల్లో భూగర్భ బ్యాంకింగ్, హవాలాను గుర్తించింది, క్రిప్టో, స్టేబుల్కాయిన్లు, ఎన్క్రిప్టెడ్ యాప్లను ఉపయోగించే ‘డిజిటల్ హవాలా’ వేగంగా పెరుగుతోందని పేర్కొంది.
- 8 సెప్టెం — వాణిజ్య విభాగం చేపట్టిన, డీజీఎఫ్టీ నిర్వహించే ఎగుమతి కేంద్రాలుగా జిల్లాలు కార్యక్రమం ప్రతి జిల్లాను ఎగుమతి ప్రణాళిక విభాగంగా పరిగణిస్తుంది; ఇది 2026 జనవరి నాటికి 770కి పైగా జిల్లాలను కవర్ చేసింది, ఒక జిల్లా ఒక ఉత్పత్తి (ఓడీఓపీ) నుంచి పుట్టుకొచ్చింది.
- 7 సెప్టెం — 2026 సెప్టెంబరు 7 నాటికి భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్ 3,000 కార్గో యుద్ధ-ముప్పు, 92 హల్ యుద్ధ-ముప్పు, 3 పీ అండ్ ఐ పాలసీలను జారీ చేసింది; ఈ పూల్ను జీఐసీ రీ నడుపుతోంది, యుద్ధ-ముప్పు ప్రీమియంలు గరిష్ఠ స్థాయి నుంచి సుమారు 35-40% తగ్గాయి.
- 4 సెప్టెం — కొత్త ఆధార సంవత్సరం 2022-23తో ఎంఓఎస్పీఐ జాతీయ ఖాతాల గణాంకాలు 2026 2026-27 క్యూ1లో నిజ జీడీపీ వృద్ధి 7.8% (ఏడాది క్రితం 6.9%) చూపుతోంది, తయారీ రంగానికి ద్వంద్వ ప్రతిసూచీకరణను ఉపయోగిస్తోంది.
- 3 సెప్టెం — ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు గ్రీన్ డిపాజిట్లపై నగదు నిల్వ నిష్పత్తిని (సీఆర్ఆర్) 100 బేసిస్ పాయింట్ల వరకు తగ్గించాలని ఆర్బీఐని కోరాయి; ఇలాంటి డిపాజిట్లు 2025-26లో సుమారు రూ.4,000-5,000 కోట్లు మాత్రమే సమీకరించాయని ఓ నివేదిక తెలిపింది.
- 2 సెప్టెం — భారత్కు 2025-26లో సుమారు 143.6 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల రెమిటెన్స్లు వచ్చాయి, ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధికం; గల్ఫ్ను అధిగమించి అమెరికా (సుమారు 27.7%) అతిపెద్ద వనరుగా మారింది, అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఇప్పుడు 51% కంటే ఎక్కువ అందిస్తున్నాయి.
- అమెరికా ఒత్తిడి ప్రచారం ఇరాన్ చమురు, పెట్రోకెమికల్స్, నౌకారవాణా, విమానయానం, బంగారం, డిజిటల్ ఆస్తులు, సాంకేతికతను లక్ష్యంగా చేసుకుంది; భారత్కు ఇంధన ఖర్చులు పెరగవచ్చు, వాణిజ్య ఇబ్బందులు ఎదురవవచ్చు, వ్యూహాత్మక చాబహార్ ఓడరేవుకు సంక్లిష్టతలు తలెత్తవచ్చు.
- భారత మొక్కజొన్న దిగుబడి హెక్టారుకు సుమారు 3.19 టన్నులు ఇప్పటికీ ప్రపంచ సగటు సుమారు 5.5 టన్నుల కంటే తక్కువ.
- వరి, గోధుమల తర్వాత మొక్కజొన్న భారతదేశపు మూడో అతిపెద్ద ఆహార పంట; 2025-26లో ఉత్పత్తి రికార్డు స్థాయిలో 5.509 కోట్ల టన్నులకు చేరింది, మధ్యప్రదేశ్ అగ్రస్థానంలో ఉంది, తర్వాత కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, బిహార్, తెలంగాణ ఉన్నాయి.
- భారత జీవ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2014లో సుమారు 10 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి దాదాపు 200 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది; దీనికి బయో ఈ3 విధానం (2024) తోడ్పడింది, దీని పూర్తి రూపం బయోటెక్నాలజీ ఫర్ ఎకానమీ, ఎన్విరాన్మెంట్ అండ్ ఎంప్లాయ్మెంట్.
భాగం 3
13 వన్లైనర్లు
ఆర్థికం, బ్యాంకింగ్: 13.
- యూపీఐ ఎండీఆర్గా వసూలయ్యే సొమ్ములో 5% చిన్న వ్యాపారుల్లో యూపీఐని ప్రోత్సహించే ప్రత్యేక నిధికి వెళ్తుంది, ఈ రుసుమును వినియోగదారులపై మోపవద్దని బ్యాంకులకు చెప్పారు.
- మ్యూచువల్ ఫండ్లు, షేర్లు, డీలర్ల కోసం యూపీఐ చెల్లింపులపై అధికారిక ఆర్థిక మార్కెట్లను ప్రోత్సహించేందుకు కేవలం 0.02% రుసుము ఉంటుంది, గరిష్ఠంగా రూ.300; వ్యాపారుల లావాదేవీల్లో కేవలం 4% మాత్రమే ప్రభావితమవుతాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ చెబుతోంది.
- కొత్త యూపీఐ రుసుము వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చెల్లింపులకు, చిన్న విక్రేతలకు, రూ.2,000 వరకు వ్యాపారి చెల్లింపులకు (రూపే డెబిట్ కార్డు చెల్లింపులతో సహా) వర్తించదు; యూపీఐ ద్వారా నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు సంపాదించే వ్యాపారులు పూర్తిగా ఎండీఆర్ (వ్యాపారి రాయితీ రుసుము) లేకుండా కొనసాగుతారు.
- ఎన్పీసీఐ వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (ఎండీఆర్)ను 2026 అక్టోబరు 15 నుంచి అమలుచేస్తామని ప్రకటించింది.
- విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రయాణికుల వాహనాలకు కేఫ్-III ఇంధన సామర్థ్య నిబంధనలను 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2032 మార్చి 31 వరకు వర్తించేలా నోటిఫై చేసింది. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు అదనపు “సూపర్ క్రెడిట్లు” లభిస్తాయి.
- టైమ్స్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ వరల్డ్ యూనివర్సిటీ ర్యాంకింగ్స్ 2027లో ఐఐఎస్సీ బెంగళూరు 254వ స్థానంలో నిలిచి భారత సంస్థల్లో అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఆక్స్ఫర్డ్ వరుసగా 11వ ఏడాది తొలి స్థానంలో కొనసాగింది.
- టెక్నాలజీ డెవలప్మెంట్ బోర్డు చెన్నైకి చెందిన అగ్నికుల్ కాస్మోస్తో పూర్తిగా పునర్వినియోగ ప్రయోగ వాహనం అగ్నిబాణ్ RLVను అభివృద్ధి చేయడానికి రూ. 200 కోట్ల నిధుల ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
- గణాంకాల మంత్రిత్వ శాఖ వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే 2024-25ను విడుదల చేసింది. తయారీ రంగ స్థూల విలువ జోడింపు 9.59% పెరిగింది, ఫ్యాక్టరీ ఉపాధి 7.19% పెరిగి 2.10 కోట్లకు చేరింది.
- పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ సబ్సిడీతో కూడిన గృహ ఎల్పీజీ రీఫిల్స్ కొనుగోలుకు 2026 అక్టోబరు 1 నుంచి బయోమెట్రిక్ ఆధార్ ధ్రువీకరణను తప్పనిసరి చేసింది. దీన్ని చేయనివారు మార్కెట్ ధర చెల్లించాలి.
- నాబ్కిసాన్ ఫైనాన్స్ లిమిటెడ్ ఎన్ఎస్ఈలో భారత్లో తొలి వాష్ (నీరు, పారిశుద్ధ్యం, పరిశుభ్రత) రంగ సామాజిక బాండ్ను లిస్ట్ చేసింది: ఐదేళ్ల బాండ్, 8.10% కూపన్, 2031 సెప్టెంబరులో మెచ్యూర్ అవుతుంది.
- పంజాబ్, హరియాణాల్లో 2,500కు పైగా చిన్న రైతులు గ్రో ఇండిగో ‘ఆది’ కార్యక్రమం కింద పునరుజ్జీవ వ్యవసాయానికి డిజిటల్ చెల్లింపులు అందుకున్నారు; ఇది క్షేత్ర స్థాయికి చేరిన భారత తొలి నేల-కార్బన్ చెల్లింపు కార్యక్రమంగా పేర్కొన్నారు.
- పశ్చిమ ప్రత్యేక సరకు రవాణా కారిడార్ (1,506 కి.మీ., దాద్రి నుంచి జేఎన్పీటీ) ఇప్పుడు పూర్తిగా పనిచేస్తోంది; తూర్పు డీఎఫ్సీ (1,337 కి.మీ., లూధియానా నుంచి సోన్నగర్)తో కలిపి భారత్కు 2,843 కి.మీ. ప్రత్యేక సరకు రవాణా రైల్వే నెట్వర్క్ ఉంది.
- ఎన్ఎస్ఓ ఏఎస్యూఎస్ఈ 2025 నుంచి భారత నమోదుకాని వ్యవసాయేతర రంగానికి తొలిసారి జిల్లా స్థాయి అంచనాలును విడుదల చేసింది, 770 జిల్లాల్లో 757 జిల్లాలను కవర్ చేసింది; ఒక్కో కార్మికుడి సగటు స్థూల విలువ జోడింపు రూ.1,56,539.
పథకాలు, విధానాలు, రాష్ట్రాలు
52 వన్లైనర్లు
పథకాలు · చట్టాలు · మంత్రిత్వ శాఖలు.
జాతీయం
51 వన్లైనర్లు
51 జాతీయం — 1 సెప్టెం – 30 సెప్టెం.
జాతీయం — 51 వన్లైనర్లు
భాగం 1
23 సెప్టెం – 30 సెప్టెం
జాతీయం: 13.
- 30 సెప్టెం — దిల్లీ పోలీసుల ఇంటెలిజెంట్ ట్రాఫిక్ మేనేజ్మెంట్ సిస్టమ్కు కూడా మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది; దీని అంచనా వ్యయం ₹1,789.52 కోట్లు, 24 నెలల్లో మూడు దశల్లో 42 ట్రాఫిక్ కారిడార్లను కవర్ చేస్తుంది.
- 30 సెప్టెం — కేంద్ర మంత్రివర్గం 2032-33 నాటికి 135 గిగావాట్ల వరకు పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని తీసుకెళ్లగల రాష్ట్ర స్థాయి విద్యుత్ ప్రసార లైన్ల నిర్మాణానికి గ్రీన్ ఎనర్జీ కారిడార్ మూడో దశను ఆమోదించింది.
- 30 సెప్టెం — ఎన్సీఆర్బీ గణాంకాల ప్రకారం 2023 నుంచి 2024 వరకు సైబర్ నేర కేసులు 17.9% పెరిగి 1.01 లక్షలకు పైగా కేసులకు లేదా లక్ష మందికి 7.3కు చేరాయి, అదే సమయంలో నమోదైన మొత్తం నేరాలు సుమారు 6% తగ్గాయి.
- 29 సెప్టెం — ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి అధ్యక్షతన ఉక్కు పరిశ్రమ భద్రతా మండలిని, తనిఖీలు, ప్రమాద విచారణలు, భద్రతా ప్రమాణాల కోసం ఉక్కు పరిశ్రమ భద్రతా డైరెక్టరేట్ను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది.
- 28 సెప్టెం — సీజేఐ సూర్యకాంత్ బిహార్ రాష్ట్ర న్యాయ సేవల అథారిటీలో పట్నాలో భారత్ తొలి బాధితుల హక్కుల కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. ఇది న్యాయ, వైద్య, మానసిక, సామాజిక సహాయాన్ని ఒకే కిటికీ ద్వారా అందిస్తుంది.
- 26 సెప్టెం — లోక్సభ స్పీకర్, రాజ్యసభ చైర్మన్ 2026-27కు 24 శాఖా సంబంధిత స్టాండింగ్ కమిటీలను పునర్వ్యవస్థీకరించారు. ఆర్థిక కమిటీకి భర్తృహరి మహతాబ్, విదేశీ వ్యవహారాల కమిటీకి శశి థరూర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.
- 25 సెప్టెం — మేక్ ఇన్ ఇండియా 2026 సెప్టెంబరు 25న 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; 14 రంగాల్లో పీఎల్ఐ పథకాలు రూ.2.6 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడిని, సుమారు 14.6 లక్షల ఉద్యోగాలను ఆకర్షించాయి, 2025-26లో ఎలక్ట్రానిక్స్ ఉత్పత్తి రూ.13.11 లక్షల కోట్లకు చేరింది.
- 24 సెప్టెం — ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్ 1925లో స్థాపించిన రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ శతాబ్ది సంవత్సరంలో న్యూఢిల్లీలో “విశ్వసంచార్ హిందుత్వ కా” పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు.
- 24 సెప్టెం — గ్రామీణ ఉద్యోగ నియామకంతో ముడిపడిన నైపుణ్య పథకం డీడీయూ-జీకేవై (2014 సెప్టెంబరు 25న ప్రారంభం) 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; దాని 2.0 మార్గదర్శకాలు కనీస ఉద్యోగ కాలాన్ని మూడు నుంచి ఆరు నెలలకు పెంచాయి.
- 23 సెప్టెం — కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా న్యూఢిల్లీలో నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో నిర్వహించిన మాదకద్రవ్య నిరోధక టాస్క్ఫోర్స్ అధిపతుల 3వ జాతీయ సదస్సును ప్రారంభించారు. లక్ష్యం 2029 డిసెంబరు 31 నాటికి మాదకద్రవ్య రహిత భారత్.
- 23 సెప్టెం — ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY 2026 సెప్టెంబరు 23న ఎనిమిదేళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. ఈ పథకం ప్రతి కుటుంబానికి సంవత్సరానికి రూ. 5 లక్షల వరకు ఉచిత ఆసుపత్రి కవరేజీ ఇస్తుంది, 2018లో రాంచీ నుంచి ప్రారంభమైంది.
- 23 సెప్టెం — ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకంపై 2023 చట్టాన్ని సవాలు చేసిన కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం 1:1 చీలిక తీర్పు ఇచ్చింది; రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఏర్పాటును పరిశీలించేందుకు కేసు సీజేఐ వద్దకు వెళ్తుంది.
- 23 సెప్టెం — జస్కరణ్ జీత్ సింగ్ డియోల్ v. పంజాబ్ రాష్ట్రం (2026) కేసులో సుప్రీంకోర్టు, అరెస్టు కారణాలను తెలియజేయకపోతే ఆ అరెస్టు ఆర్టికల్ 22(1) కింద చట్టవిరుద్ధమవుతుందని పేర్కొంది, మేజిస్ట్రేట్ అనుమతి లేకుండా తిరిగి అరెస్టు చేయడాన్ని నిషేధించింది.
భాగం 2
1 సెప్టెం – 22 సెప్టెం
జాతీయం: 13.
- 22 సెప్టెం — 9వ భారత అంతర్జాతీయ జల వారోత్సవం 2026 సెప్టెంబరు 22-25 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో “వాతావరణ మార్పులకు తట్టుకునే జల నిర్వహణ” ఇతివృత్తంతో జరిగింది; 2012లో ఇండియా వాటర్ వీక్గా మొదలైన జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రధాన కార్యక్రమానికి 2026కు కొత్త పేరు పెట్టారు.
- 19 సెప్టెం — గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పార్లమెంటరీ కమిటీకి జనగణన పట్టణం (సెన్సస్ టౌన్) ప్రమాణం (5,000 జనాభా, 75% పురుష వ్యవసాయేతర కార్మికులు, చ.కి.మీ.కు 400 సాంద్రత) కాలం చెల్లినదని, భారత పట్టణీకరణను తక్కువగా చూపుతోందని తెలిపింది.
- 19 సెప్టెం — 2015 సెప్టెంబరు 17న ప్రారంభమై జిల్లా ఖనిజ ఫౌండేషన్ల ద్వారా నడిచే పీఎంకేకేకేవైవై కింద 2026 జులై నాటికి రూ.1 లక్ష కోట్లకు పైగా విలువైన 4.70 లక్షల ప్రాజెక్టులు మంజూరయ్యాయి, వాటిలో సుమారు 2.92 లక్షలు పూర్తయ్యాయి.
- 17 సెప్టెం — ఎన్నికల సంఘం రాబోయే పశ్చిమ బెంగాల్ ఉప ఎన్నికల కోసం ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ పేరును, దాని “పువ్వులు, గడ్డి” గుర్తును స్తంభింపజేసింది; మమతా బెనర్జీ దీనికి వ్యతిరేకంగా సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు.
- 14 సెప్టెం — చిన్నారులపై లైంగిక వేధింపుల సామగ్రికి సంబంధించిన ప్రకటనలపై ఎన్సీపీసీఆర్ మెటా సీనియర్ అధికారులను పిలిపించింది, అలాగే ఎంఈఐటీవై అలాంటి కంటెంట్ను నిలిపివేయాలని, ప్రకటనల రక్షణల్లోని లోపాలను వివరించాలని మెటాకు నోటీసు జారీ చేసింది.
- 10 సెప్టెం — అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006లో రెండో దశ అటవీ అనుమతి సమయంలో గ్రామ సభ సమ్మతికి ఎలాంటి నిబంధన లేదని గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖకు తెలిపింది; పెద్ద జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు 70-75% సమ్మతి పరిమితిని సభా సంఘం సూచించింది.
- 9 సెప్టెం — 2026 సెప్టెంబరు 9న వారణాసిలోని రుద్రాక్ష్ సమావేశ కేంద్రంలో కేంద్ర మంత్రి అన్నపూర్ణా దేవి 9వ రాష్ట్రీయ పోషణ్ మాహ్ను “హమారీ ఆంగన్వాడీ, హమారీ జిమ్మేదారీ” ఇతివృత్తంతో ప్రారంభించారు.
- 7 సెప్టెం — సహకార రంగం వికేంద్రీకృత ధాన్య నిల్వ ప్రణాళిక 2023 మే 31న పైలట్గా మొదలైంది; 1,012 గుర్తించిన సంఘాల్లో 2026 జూలై నాటికి 313 పీఏసీఎస్ గోదాములు నిర్మితమై 1.80 లక్షల టన్నులకు పైగా సామర్థ్యం చేరింది.
- 5 సెప్టెం — ఆరోగ్య సంరక్షణ భరించగలిగే స్థాయిపై పార్లమెంటరీ స్థాయీ సంఘం నివేదిక ప్రకారం, ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రైవేట్ బీమా రెండింటి పరిధిలో లేని 40 కోట్లకు పైగా భారతీయులు 'మధ్యలో తప్పిపోయిన వర్గం'గా ఉన్నారు; ప్రభుత్వ ఆరోగ్య వ్యయం జీడీపీలో కేవలం 1.43%.
- 1 సెప్టెం — కొవ్వు, చక్కెర లేదా ఉప్పు అధికంగా ఉన్న ప్యాక్ల ముందు భాగంలో ఎరుపు షట్కోణ హెచ్చరిక లేబుల్ను రెండు దశల్లో తేవాలని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ సుప్రీంకోర్టుకు ప్రతిపాదించింది; కోర్టు దీన్ని 2026 సెప్టెంబరు 10న సమీక్షిస్తుంది.
- 1 సెప్టెం — అలంకార చేపల పెంపకానికి వ్యూహాత్మక కార్యాచరణ ప్రణాళిక అయిన మిషన్ రంగీన్ మచ్ఛలీ 2031ను లక్షద్వీప్లోని అగత్తిలో ప్రారంభించారు, ఇది బాధ్యతాయుత చేపల వేట, ఐయూయూ చేపల వేటపై చర్యలను నొక్కిచెబుతుంది.
- సుప్రీంకోర్టు యూత్ బార్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసులోని 2016 ఆదేశాలను పునరుద్ఘాటించింది: లైంగిక నేరాలు, పోక్సో, ఉగ్రవాద కేసులు మినహా ఎఫ్ఐఆర్ను సాధారణంగా 24 గంటల్లో వెబ్సైట్లో ఉంచాలి, మారుమూల ప్రాంతాల్లో 2-3 రోజుల వరకు.
- ఆర్టికల్స్ 371(ఎ) నుంచి 371(జె) వరకు ఇప్పటికే నాగాలాండ్, మిజోరం, అస్సాం, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ సహా 12 రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఇస్తున్నాయి; లద్దాఖ్ ప్రతిపాదన అమలైతే ఇది సరికొత్త ఆర్టికల్ 371(కె) అవుతుంది.
భాగం 3
13 వన్లైనర్లు
జాతీయం: 13.
- ప్రతిపాదన ప్రకారం లద్దాఖ్కు ఎన్నికైన శాసన సభ, భూమి, సంస్కృతి, భాష, అడవులపై అధికారాలు లభిస్తాయి; ఆర్టికల్ 370 రద్దు, జమ్మూ కశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2019 ఆమోదం తర్వాత ఈ డిమాండ్ పెరిగింది.
- కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ లద్దాఖ్కు సొంత పాలనా నమూనా ఇచ్చేందుకు ఆర్టికల్ 371 (రాజ్యాంగంలోని XXI భాగం) కింద కొత్త “చాప్టర్ కె”ను ప్రతిపాదించింది.
- ఎన్నికల సంఘానికి గుర్తు వివాదాలను పరిష్కరించే అధికారం ఆర్టికల్ 324, ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం 1951, ఎన్నికల గుర్తుల (రిజర్వేషన్, కేటాయింపు) ఉత్తర్వు 1968 నుంచి వస్తుంది; మెజారిటీ పరీక్షను ఉపయోగించి సాదిక్ అలీ వర్సెస్ ఈసీఐ (1971)లో సుప్రీంకోర్టు దీన్ని సమర్థించింది.
- కేంద్ర మంత్రివర్గం 2027-28 రబీ పంటలకు కనీస మద్దతు ధరలను పెంచుతూ ఆమోదించింది. గోధుమ రూ.25 పెరిగి క్వింటాల్కు రూ.2,610కి చేరింది, ఆవాలు రూ.413 పెరిగి రూ.6,613, మసూర్ పప్పు రూ.390 పెరిగి రూ.7,390 అయ్యాయి.
- పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ ఉడాన్ ప్రాంతీయ అనుసంధాన పథకం తదుపరి దశ కోసం రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో 22 ఎంఓయూలపై సంతకం చేసింది. ఏరోడ్రోమ్ల అభివృద్ధికి “ఛాలెంజ్ మోడ్” పోర్టల్ను కూడా ప్రారంభించింది.
- ప్రధాని మోదీ ద్వారకలోని యశోభూమిలో 'సిలికాన్ నుంచి సిస్టమ్స్ వరకు: పర్యావరణ వ్యవస్థ నిర్మాణం' ఇతివృత్తంతో సెమికాన్ ఇండియా 2026ను ప్రారంభించారు.
- గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రధానమంత్రి జనజాతీయ వికాస్ మిషన్, TRIFED ద్వారా నడిచేది, వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాలు, చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులకు కనీస మద్దతు ధర (MSP) ద్వారా అటవీ ఉత్పత్తుల సేకరణదారులను పారిశ్రామికవేత్తలుగా మార్చడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- పర్ డ్రాప్ మోర్ క్రాప్ కింద ఇప్పుడు సుమారు 115 లక్షల హెక్టార్లు సూక్ష్మ సేద్యం కింద ఉన్నాయి; చిన్న, సన్నకారు రైతులకు 55%, ఇతర రైతులకు 45% సహాయం, ఒక్కొక్కరికి 5 హెక్టార్ల వరకు లభిస్తుంది.
- 2026 జులై నాటికి మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 13,092 పాఠశాలలు పీఎం శ్రీ కింద ఎంపికయ్యాయి; 2022 సెప్టెంబరు 7న జాతీయ విద్యా విధానం 2020 నమూనాగా ప్రారంభమైన ఈ పథకం 14,500కు పైగా పాఠశాలల లక్ష్యంలో ఇది సుమారు 90%.
- పునర్నిర్మించిన పీఎం స్వనిధి ఏడాది పూర్తి చేసుకుంది; ఇది కొత్తగా చేరే 50 లక్షల మందితో సహా 1.15 కోట్ల వీధి వ్యాపారులను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, 2030 మార్చి 31 వరకు రుణాలు ఇస్తుంది, 7% వడ్డీ రాయితీ, నెలకు రూ.100 వరకు డిజిటల్ క్యాష్బ్యాక్ ఇస్తుంది.
- మంజూరైన ప్రాజెక్టులను పూర్తిచేయడానికి పీఎంఏవై-అర్బన్ను 2026 సెప్టెంబరు 30 వరకు పొడిగించారు, కాగా పీఎంఏవై-యు 2.0 (2024-29) ఒక్కో యూనిట్కు ₹2.5 లక్షల వరకు సహాయంతో మరో కోటి పట్టణ కుటుంబాలకు తోడ్పడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- జల్ సంచయ్ జన్ భాగీదారీ కింద 2025 జూన్లో మొదలైన 2.0 దశలో 2026 సెప్టెంబరు 3 నాటికి 1.58 కోట్లకు పైగా కృత్రిమ భూగర్భజల రీచార్జ్ నిర్మాణాలు నిర్మించారు.
- వైబ్రెంట్ విలేజెస్ ప్రోగ్రామ్ సరిహద్దు గ్రామాలను రెండు దశల్లో కవర్ చేస్తుంది; 2026 ఫిబ్రవరి 20న అస్సాంలోని నాథన్పుర్లో ప్రారంభమైన వీవీపీ-II 15 రాష్ట్రాలు, 2 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని 1,954 గ్రామాలను కవర్ చేస్తుంది, రెండు దశలు కలిపి 2,616కు పైగా గ్రామాలను కవర్ చేస్తాయి.
భాగం 4
12 వన్లైనర్లు
జాతీయం: 12.
- పీఎం కిసాన్ మాన్ధన్ యోజన ఏడేళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; 18-40 ఏళ్ల వయసు, 2 హెక్టార్ల వరకు భూమి ఉన్న చిన్న, సన్నకారు రైతులకు 60 ఏళ్ల తర్వాత నెలకు రూ.3,000 హామీ పింఛను లభిస్తుంది, వారి నెలవారీ చందాకు సమానంగా కేంద్రం జమ చేస్తుంది.
- ప్రధానమంత్రి మత్స్య సంపద యోజన 2020లో ప్రారంభమై ఆరేళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; ఇది కేంద్ర రంగ, కేంద్ర ప్రాయోజిత భాగాలతో కూడిన గొడుగు పథకం, నీలి విప్లవానికి కొనసాగింపు.
- పీఎం విశ్వకర్మ పథకం 2026 సెప్టెంబరులో మూడేళ్లు పూర్తిచేసుకుంది, సుమారు 30 లక్షల మంది చేతివృత్తి కళాకారులు నమోదయ్యారు; ఇది రోజుకు ₹500 భృతితో శిక్షణ, 5% వడ్డీతో ₹3 లక్షల వరకు హామీ లేని రుణాలను ఇస్తుంది.
- ప్రభుత్వం PM భారతీయ జనౌషధి పరియోజనను మందులకు మించి శస్త్రచికిత్స సామగ్రి, వినియోగ వస్తువులు, పరికరాలకు విస్తరిస్తోంది, 2027 మార్చి నాటికి 25,000 జన ఔషధి కేంద్రాలు లక్ష్యం.
- జాతి ఉద్రిక్తత, రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక జాతీయ పౌర రిజిస్టర్ డిమాండ్ల కారణంగా కేంద్రం మణిపూర్లో జనగణన కార్యకలాపాలను నిరవధికంగా నిలిపివేసిందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
- జనగణన 2027లో కులగణన పద్ధతిని ఆచరణలో పెట్టే తొలి ప్రాంతం లద్దాఖ్ అవుతుంది; ఎల్ఏసీ వెంబడి సున్నితమైన రక్షణ ప్రదేశాలను ‘ప్రత్యేక ఛార్జ్లు’గా కాగితపు ఫారాల్లో లెక్కిస్తారు.
- రిజిస్ట్రార్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా జనగణన 2027 జనాభా లెక్కింపు దశకు 40 ప్రశ్నల షెడ్యూల్ను నోటిఫై చేసింది, ఇది 2011లో 29 ప్రశ్నల కంటే ఎక్కువ; కొత్త అంశాల్లో ఆధార్, ఓటరు ఐడీ, మొబైల్ నంబర్, పౌరసత్వం, తల్లిదండ్రుల వివరాలు ఉన్నట్లు నివేదికలు తెలిపాయి.
- వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ లీగల్ మెట్రాలజీ (ఇండియన్ స్టాండర్డ్ టైమ్) నిబంధనలు, 2026ను నోటిఫై చేసింది; ఇవి IST ని అధికారిక, వాణిజ్య, చట్టపరమైన ఉపయోగాలకు ఏకైక చట్టబద్ధ సమయ ప్రమాణంగా చేస్తాయి, గెజిట్ ప్రచురణ తర్వాత 180 రోజులకు అమల్లోకి వస్తాయి.
- వినియోగదారుల రక్షణ (ఇ-కామర్స్) (సవరణ) నియమాలు, 2026 నోటిఫై అయ్యాయి, 2027 జనవరి 1 నుంచి అమలులోకి వస్తాయి; ప్లాట్ఫామ్లు ప్రాయోజిత జాబితాలకు లేబుల్ వేయాలి, సేల్స్లో గత 30 రోజుల అత్యల్ప ధరను చూపాలి, 2023 డార్క్ ప్యాటర్న్స్ మార్గదర్శకాలను పాటించాలి.
- ఆర్టికల్ 124(3) ప్రకారం రాష్ట్రపతి విశిష్ట న్యాయవేత్తను సుప్రీంకోర్టుకు నియమించవచ్చని, అయితే రాజ్యాంగం వచ్చి 76 ఏళ్లకు పైగా ఈ మార్గాన్ని ఎన్నడూ ఉపయోగించలేదని ఒక సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి ఎత్తిచూపారు.
- న్యాయ సేవలకు 3 ఏళ్ల ప్రాక్టీసు ఉండాలన్న 2025 మే నాటి నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు సడలించింది: కొత్తగా న్యాయ పట్టా పొందినవారు 2027 మార్చి 31 వరకు పరీక్ష రాయవచ్చు, ట్రైనీ జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్లుగా చేరి, పూర్తి హోదాకు ముందు రెండేళ్ల శిక్షణ పూర్తి చేయాలి.
- CVC వార్షిక నివేదిక 2025 ప్రకారం CBI దర్యాప్తు చేసిన 7,200కు పైగా అవినీతి కేసులు ఇంకా విచారణ కోసం వేచి ఉన్నాయి, 7,300 మంజూరైన బలానికి CBIలోనే 1,088 ఖాళీలు ఉన్నాయి.
రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
1 వన్లైనర్లు
1 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు — 27 సెప్టెం.
- 27 సెప్టెం — కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా భారతదేశపు తొలి LNG ఆధారిత రైలును అహ్మదాబాద్లోని సబర్మతి స్టేషన్ నుంచి జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. ద్వంద్వ ఇంధన DEMU తన డీజిల్లో సుమారు 40% వరకు ద్రవీకృత సహజ వాయువుతో భర్తీ చేస్తుంది.
సదస్సులు, MoUలు, ప్రపంచం
53 వన్లైనర్లు
సదస్సులు · ఒప్పందాలు · ప్రపంచం.
అంతర్జాతీయం
31 వన్లైనర్లు
31 అంతర్జాతీయం — 8 సెప్టెం – 29 సెప్టెం.
అంతర్జాతీయం — 31 వన్లైనర్లు
భాగం 1
8 సెప్టెం – 29 సెప్టెం
అంతర్జాతీయం: 16.
- 29 సెప్టెం — సెప్టెంబరు 23 ఎన్నికల్లో పీఏఎం 395 సీట్లలో 97 గెలిచిన తర్వాత, రాజు మహమ్మద్ VI పీఏఎం పార్టీకి చెందిన ఫాతిమా జహ్రా ఎల్ మన్సూరీని మొరాకో తొలి మహిళా ప్రధానిగా నియమించారు.
- 25 సెప్టెం — డబ్ల్యూఈఎఫ్ ప్రయాణ, పర్యాటక అభివృద్ధి సూచీ 2026 110 ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో జపాన్ను మొదటి స్థానంలో నిలిపింది. 4.42 స్కోరుతో భారత్ 31వ స్థానానికి ఎగబాకింది.
- 24 సెప్టెం — ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ సందర్భంగా అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ 1951 రక్షణ ఒప్పందాన్ని సవరిస్తూ ఒక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి, దీంతో అమెరికా పిటుఫిక్ స్పేస్ బేస్ను విస్తరించడానికి, నార్సార్సువాక్, మెస్టర్స్విగ్లలో కొత్త స్థావరాలు చేర్చడానికి అనుమతి లభిస్తుంది.
- 22 సెప్టెం — యూరోపియన్ కమిషన్ భారత్-ఈయూ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (ఎఫ్టీఏ) సంతకం, ముగింపుకు ఆమోదం తెలపాలని ఈయూ సభ్య దేశాలను కోరింది; ఇందులోని మేధో సంపత్తి అధ్యాయం వల్ల న్యాయమైన వినియోగం (ఫెయిర్ డీలింగ్), డిజిటల్ లాక్ నిబంధనలు సహా భారత కాపీరైట్ చట్టం, 1957లో మార్పులు తప్పనిసరి కావచ్చని విమర్శకులు అంటున్నారు.
- 18 సెప్టెం — అమెరికా కాంగ్రెస్ రష్యా, ఇరాన్పై ఆంక్షల చట్టం, 2026ను ఆమోదించింది, ఇది రష్యన్ చమురు ప్రధాన కొనుగోలుదారులపై 100% వరకు సుంకాలు విధించడానికి అనుమతిస్తుంది; 2026 జూలైలో భారత్ ముడి చమురు దిగుమతుల్లో 51% కంటే ఎక్కువ రష్యన్ ముడి చమురే.
- 16 సెప్టెం — స్కాట్లాండ్, వేల్స్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ నేతలు రాజ్యాంగ మార్పును, స్వయం నిర్ణయ హక్కును సమర్థించే కార్డిఫ్ మెమోరాండంపై సంతకాలు చేశారు; బ్రిటన్ ప్రభుత్వం దీనిని తిరస్కరించి, స్వాతంత్ర్యం, ఐక్యతపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు పరిధికి వెలుపలివని పేర్కొంది.
- 12 సెప్టెం — యెమెన్ హౌతీ ఉద్యమం ఎర్ర సముద్ర ఓడరేవు నగరం మోఖాను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు నివేదికలు తెలిపాయి; ఇది బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధికి సుమారు 80 కి.మీ. దూరంలో ఉంది, 2022 సంధి తర్వాత దాని అతిపెద్ద భూభాగ లాభం.
- 11 సెప్టెం — డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో కీలక ఖనిజాల భౌగోళిక సమాచారం కోసం జాతీయ డేటాబ్యాంక్ను ఏర్పాటు చేస్తామని, కొత్త ఆవిష్కరణలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణను విస్తరిస్తామని తెలిపింది; ఇది ప్రపంచంలో అతిపెద్ద కోబాల్ట్ ఉత్పత్తిదారు.
- 9 సెప్టెం — ఐరాస సాధారణ సభ 'కరెక్ట్ ది మ్యాప్' తీర్మానాన్ని 164 ఓట్లతో ఆమోదించింది, మెర్కేటర్కు బదులు ఈక్వల్ ఎర్త్ వంటి సమ విస్తీర్ణ ప్రొజెక్షన్లను ఉపయోగించాలని కోరింది; భారత్ అనుకూలంగా ఓటు వేసింది, కానీ జమ్మూకశ్మీర్, లద్దాఖ్ విషయంలో తన అధికారిక మ్యాప్నే అనుసరించాలని పేర్కొంది.
- 8 సెప్టెం — జెనీవాలో 128 దేశాలు ఐరాస నిర్దిష్ట సంప్రదాయ ఆయుధాల ఒప్పందం కింద ప్రాణాంతక స్వయంప్రతిపత్త ఆయుధ వ్యవస్థలను నిర్వచించే నిర్బంధం కాని పాఠానికి అంగీకరించినట్లు నివేదికలు తెలిపాయి; అమెరికా, రష్యా, భారత్, ఇజ్రాయెల్ నిర్బంధ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.
- 8 సెప్టెం — 2026 ఆగస్టులో రాతి-మంచు హిమపాతం, వరద తన జలవిద్యుత్తును దెబ్బతీసిన తర్వాత, నేపాల్ అమెరికా, చైనా, భారత్ వంటి భారీ ఉద్గార దేశాలను వాతావరణ పరిహారం కోరింది; ఉద్గారాల తగ్గింపులో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలే ముందుండాలని భారత్ పేర్కొంది.
- ఇండోనేసియాలోని జావా, సుమత్రా మధ్య సుండా జలసంధిలో ఉన్న క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం అనక్ క్రకటౌ విస్ఫోటనం చెందింది, దాని బూడిద పలు విమానాశ్రయాల్లో విమానాలకు అంతరాయం కలిగించింది.
- అమెరికా అధ్యక్షుడు లేక్ అంటారియోను "లేక్ అమెరికా"గా పేరు మార్చాలని ఆదేశించారు; కెనడా నిరసన తెలిపింది, ఎందుకంటే ఈ సరస్సు అంటారియో (కెనడా), న్యూయార్క్ (అమెరికా) మధ్య ఉంది, ఇది అతి చిన్న, అత్యంత తూర్పున ఉన్న గ్రేట్ లేక్, దీనికి 400 ఏళ్లకు పైబడిన వెండాట్తో ముడిపడిన పేరు ఉంది.
- అమెరికా ఖజానా శాఖ కార్యదర్శి స్కాట్ బెసెంట్ ఇరాన్ మిగిలిన ఆర్థిక, ద్రవ్య సంబంధాలను తెంచేందుకు, దానితో వ్యాపారం చేసే దేశాలు, కంపెనీలపై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు “ఆపరేషన్ ఎకనామిక్ ఔట్కాస్ట్”ను ప్రకటించారు.
- UNSCలో రష్యా, చైనాలకు వీటో అధికారం ఉంది కాబట్టి ఇరాన్కు శిక్ష పడే అవకాశం తక్కువ; ఈ నివేదన ప్రధానంగా ప్రపంచ ఒత్తిడికి, ఆంక్షలకు మార్గం తెరుస్తుంది. నేపథ్యం 2015 JCPOA, దాని నుంచి అమెరికా 2018లో బయటకు వచ్చింది.
- ఇరాన్ వద్ద 60% వరకు శుద్ధి చేసిన సుమారు 440.9 కిలోల యురేనియం ఉందని అంచనా, ఇది ఆయుధ స్థాయి 90%కి కేవలం ఒక సాంకేతిక అడుగు దూరం.
భాగం 2
15 వన్లైనర్లు
అంతర్జాతీయం: 15.
- ఐఏఈఏ బోర్డు ఓటింగ్లో 23 అనుకూలం, 3 వ్యతిరేకం (రష్యా, చైనా, నైజర్), 8 మంది తటస్థంగా ఉన్నారు.
- అణు తనిఖీదారులతో సహకారం లోపించడం, ప్రకటించని ప్రదేశాల్లో వివరించలేని మానవ నిర్మిత యురేనియం ఆనవాళ్ల కారణంగా ఐఏఈఏ బోర్డు ఇరాన్ కేసును అధికారికంగా ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలికి నివేదించింది, 20 ఏళ్లలో ఇది తొలి చర్య.
- జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు కిషన్గంగ (330 మెగావాట్లు, జీలం ఉపనది), రాట్లే (850 మెగావాట్లు, చీనాబ్) సింధు జలాల వివాదానికి మూలం; రాట్లేలో కొన్ని నిర్మాణ పనులు మధ్యంతర స్టేలో ఉన్నాయి.
- 2025 ఏప్రిల్ పహల్గాం దాడి తర్వాత భారత్ సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని “నిలిపివేయడం” సమర్థనీయం కాదని హేగ్లోని మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం పేర్కొంది, ఒప్పందం నీటి పంపకాన్ని మాత్రమే కవర్ చేస్తుంది కానీ ఉగ్రవాదాన్ని కాదని చెప్పింది; న్యాయస్థానం అక్రమంగా ఏర్పడిందని పేర్కొంటూ భారత్ దాని అధికార పరిధిని తిరస్కరించింది.
- భారత్ అక్సాయ్ చిన్ను లద్దాఖ్లో భాగంగా పరిగణిస్తుంది, చైనా దాన్ని షిన్జియాంగ్లో భాగమని అంటుంది; అదే వివాదం సీపీఈసీపై భారత్ అభ్యంతరానికి కారణం, ఎందుకంటే అందులో కొంత భాగం పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్ గుండా వెళ్తుంది.
- పాకిస్థాన్ షక్స్గామ్ లోయను (సుమారు 5,180 చ.కి.మీ.) చైనాకు ఇచ్చిన 1963 పాకిస్థాన్-చైనా ఒప్పందాన్ని కూడా భారత్ అంగీకరించదు.
- పాకిస్థాన్, చైనా 2026 సెప్టెంబరులో ఉమ్మడి సరిహద్దు కమిషన్ను ప్రారంభించాయి, తొలి సమావేశం ఇస్లామాబాద్లో జరిగింది; ఇది 2013 నాటి సరిహద్దు నిర్వహణ ఒప్పందంపై ఆధారపడి ఉంది, జమ్మూ కశ్మీర్, లద్దాఖ్ భారత్లో అంతర్భాగాలని చెబుతూ భారత్ దీన్ని తిరస్కరించింది.
- ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలపై తొలి ప్రకటనను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. చిన్న ద్వీప దేశాలు, లోతట్టు దేశాలు తమ భూమి మునిగిపోయినా తమ దేశ హోదాను, సముద్ర ప్రాంతాలను నిలుపుకుంటాయని ఇది చెబుతోంది.
- బిజినెస్ స్వీడన్, భాగస్వాములు రూపొందించిన గ్లోబల్ బిజినెస్ క్లైమేట్ సర్వే 2026లో 41 మార్కెట్లలో భారత్ తొలి స్థానంలో నిలిచింది. ఐర్లాండ్ రెండో, వియత్నాం మూడో స్థానాల్లో ఉన్నాయి.
- మహమ్మారి నివారణ, సన్నద్ధత, స్పందనపై ఐక్యరాజ్యసమితి ఉన్నత స్థాయి సమావేశంలో భారత్ తన వైఖరిని తెలిపి, 2025 మేలో ఆమోదించిన WHO మహమ్మారి ఒప్పందం కింద స్థిరమైన PABS (వ్యాధికారక ప్రాప్యత, ప్రయోజన భాగస్వామ్యం) వ్యవస్థ కోసం ఒత్తిడి చేసింది.
- జపాన్ ప్రధాని ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సభను, రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపు నాటి, ఐరాస చార్టర్లోని కాలం చెల్లిన “శత్రు దేశ” నిబంధనలను (ఆర్టికల్స్ 53, 77, 107) తొలగించాలని కోరారు.
- బంగ్లాదేశ్, అమెరికా 2026 సెప్టెంబరులో వ్యూహాత్మక పౌర అణు సహకారంపై ఎంఓయూపై సంతకాలు చేశాయని వార్తలు వచ్చాయి; రష్యా రూప్పూర్ ప్లాంట్ ముందున్న బంగ్లాదేశ్ అణు రంగం చుట్టూ మారుతున్న ప్రాంతీయ పోటీలో భాగంగా భారత్లో దీనిని చూస్తున్నారు.
- జార్జియా మెలోనీ 2022 అక్టోబరు 22 నుంచి వరుసగా 1,413 రోజులు పదవిలో ఉండి, యుద్ధానంతర కాలంలో ఇటలీలో నిరంతరాయంగా ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన ప్రధానమంత్రి అయ్యారు.
- అమెరికా తన అధికారులపై ఆంక్షలు విధించడం, వెనిజులా, చాద్ రోమ్ శాసనం నుంచి వైదొలగే ప్రణాళికలు ప్రకటించడంతో అంతర్జాతీయ నేర న్యాయస్థానం (ఐసీసీ) కొత్త వైదొలగే ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది; ఐసీసీలో 125 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి, భారత్ వాటిలో లేదు.
- గుటెరస్ రెండో పదవీకాలం 2026 డిసెంబరు 31న ముగిశాక బాధ్యతలు చేపట్టే తదుపరి ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి కోసం ఐరాస భద్రతా మండలి రెండో స్ట్రా పోల్ను నిర్వహించింది; విజేతకు తొమ్మిది ఓట్లు రావాలి, పీ5లో ఎవరి వీటో ఉండకూడదు.
సదస్సులు, ఒప్పందాలు, విన్యాసాలు
22 వన్లైనర్లు
22 సదస్సులు, ఒప్పందాలు, విన్యాసాలు — 3 సెప్టెం – 24 సెప్టెం.
- 24 సెప్టెం — హ్యూస్టన్లో జరిగిన జీ20 ఎనర్జీ అబండెన్స్ మంత్రివర్గ సమావేశంలో భారత్ ఇతర జీ20 సభ్యదేశాలతో కలిసి శుద్ధ వంట ఇంధనం, అనుమతుల సంస్కరణ, స్వచ్ఛంద నీటి పునర్వినియోగ కార్యక్రమం, కీలక ఖనిజ సరఫరా గొలుసులను కవర్ చేసే నాలుగు ఏకాభిప్రాయ ఫలితాలను ఆమోదించింది.
- 17 సెప్టెం — ఆరు రాష్ట్రాలు (ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, హరియాణా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్) తమ ముఖ్యమంత్రుల ద్వారా, అమిత్ షా సమక్షంలో, టోన్స్ నదిపై కిషౌ బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి ఒప్పందం (ఎంఓఏ)పై సంతకాలు చేశాయి.
- 17 సెప్టెం — SLINEX-26లో భారత్ ఐఎన్ఎస్ కవరత్తి, ఐఎన్ఎస్ జ్యోతిలను పంపగా, శ్రీలంక SLNS సింధురాలను పంపింది; దీనిలో హార్బర్ దశ (వృత్తిపరమైన, సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలు), సముద్ర దశ (సముద్ర సమన్వయం) ఉన్నాయి.
- 17 సెప్టెం — స్లినెక్స్-26, 13వ భారత్-శ్రీలంక నౌకాదళ విన్యాసం, తూర్పు నౌకాదళ కమాండ్ ఆధ్వర్యంలో 2026 సెప్టెంబరు 17-21 తేదీల్లో విశాఖపట్నంలో జరిగింది; దీని ఆలోచన తొలిసారి 2005లో వచ్చింది.
- 17 సెప్టెం — సంప్రదాయ వైద్య జ్ఞానం, జన్యు వనరులు, ఐపీఆర్పై మూడో బిమ్స్టెక్ సదస్సు గోవాలో జరిగింది; బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, భారత్, మయన్మార్, నేపాల్, శ్రీలంక, థాయ్లాండ్ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
- 12 సెప్టెం — ఈ సదస్సు న్యూఢిల్లీ ప్రకటన 2026ను ఆమోదించింది; ప్రపంచ పాలనలో, ఆర్థిక, ద్రవ్య సహకారంలో, సాంకేతిక ఆవిష్కరణల్లో, సుస్థిర అభివృద్ధిలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు పెద్ద పాత్ర ఉండాలని ఇది నొక్కిచెప్పింది; భారత్ ఇతివృత్తం “స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం, సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం”.
- 12 సెప్టెం — 18వ బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశం బ్రిక్స్ 20వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా భారత్ అధ్యక్షతన 2026 సెప్టెంబరు 12-13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరిగింది.
- 12 సెప్టెం — అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల కోసం పెద్ద భాషా నమూనాలు, ఓపెన్-వెయిట్ AI నమూనాలపై సహకరించడానికి చైనా సదస్సులో బ్రిక్స్ ఓపెన్-సోర్స్ AI కమ్యూనిటీని ప్రతిపాదించింది.
- 12 సెప్టెం — బ్రిక్స్ సదస్సులో భారత్ 3 ఆర్ల (ప్రాతినిధ్యం, స్పందన, నిబంధనల రూపకల్పన) ఆధారంగా 10 అంశాల ప్రపంచ పాలన సంస్కరణల రోడ్మ్యాప్ను ప్రతిపాదించింది; దీనిని 2027 నాటికి బ్రిక్స్ సంస్కరణల రోడ్మ్యాప్గా మార్చాలి.
- 12 సెప్టెం — బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో సభ్యులు సంస్కరించిన ఐరాస భద్రతా మండలిలో ఆఫ్రికా ప్రాతినిధ్యం కోసం ఎజుల్విని ఏకాభిప్రాయం, సిర్టే ప్రకటనను ఆమోదించారు, ఇథియోపియా, ఇరాన్ డబ్ల్యూటీఓ సభ్యత్వ ప్రయత్నాలకు మద్దతిచ్చారు, 2027లో 19వ శిఖరాగ్ర సమావేశం నిర్వహించేందుకు చైనాను ఎంచుకున్నారు.
- 12 సెప్టెం — 18వ బ్రిక్స్ సదస్సు (న్యూఢిల్లీ, ఇతివృత్తం: స్థిరత్వం, ఆవిష్కరణ, సహకారం, సుస్థిరత కోసం నిర్మాణం) గిగ్ కార్మికుల సామాజిక భద్రత కోసం బ్రిక్స్ కనెక్ట్ను, బ్రిక్స్ డీపీఐ రిపాజిటరీని, ఎంఎస్ఎంఈల ఇన్వాయిస్ డిస్కౌంటింగ్పై జైపుర్ ఏకాభిప్రాయాన్ని ప్రారంభించింది.
- 3 సెప్టెం — బెల్జియం ప్రధాని భారత పర్యటనలో రెండు దేశాలు రక్షణ ఫ్రేమ్వర్క్ ఒప్పందం, BDSI-SIDM పరిశ్రమ ఎంఓయూ, సీబీఐ-బెల్జియన్ ఫెడరల్ పోలీస్ ఎంఓయూపై సంతకాలు చేశాయి; 2025-26లో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 13.01 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు.
- 3 సెప్టెం — బెల్జియం ప్రధాని బార్ట్ డి వెవర్ భారత్ను సందర్శించారు (సుమారు సెప్టెంబరు 2-4); ఇరు దేశాలు పెట్టుబడుల ఫాస్ట్-ట్రాక్ యంత్రాంగాన్ని ప్రారంభించాయి, 2026 నవంబరులో బెల్జియం యుద్ధనౌక లియోపోల్డ్ I సందర్శనను ప్రణాళిక చేశాయి, ఒకదానికొకటి ఐరాస భద్రతా మండలి ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి.
- గతంలో ఎస్సీఓ పర్యాటక, సాంస్కృతిక రాజధానులు వారణాసి (2022-23), అల్మాటీ (2023-24), చింగ్డావో (2024-25), చోల్పోన్-అటా (2025-26); లాహోర్ నగరం లాహోర్ కోట, షాలిమార్ తోటలకు ప్రసిద్ధి, ఈ రెండూ యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు.
- ఎస్సీఓ లాహోర్ను (పాకిస్థాన్) 2026-27 పర్యాటక, సాంస్కృతిక రాజధానిగా ప్రకటించింది, ఇది కిర్గిజ్స్థాన్లోని బిష్కెక్లో జరిగిన 26వ దేశాధినేతల మండలి శిఖరాగ్ర సమావేశంలో నిర్ణయమైంది; ఇది 2026-27లో పాకిస్థాన్ ఎస్సీఓ అధ్యక్షతతో కలిసి వస్తుంది.
- బ్రిక్ పేరును ఆర్థికవేత్త జిమ్ ఓ’నీల్ 2001లో సృష్టించారు; తొలి సదస్సు 2009లో రష్యాలో జరిగింది, 2010లో దక్షిణాఫ్రికా చేరింది (బ్రిక్స్ అయింది), 2024లో ఈజిప్టు, ఇథియోపియా, ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, 2025లో ఇండోనేషియా చేరాయి.
- ఎన్టీపీసీ, ఫ్రాన్స్కు చెందిన ఈడీఎఫ్ పవర్ సొల్యూషన్స్ భారత్లో, పొరుగు దేశాల్లో పంప్డ్ స్టోరేజ్, హైడ్రో, పునరుత్పాదక ఇంధనం వంటి తక్కువ కార్బన్ ప్రాజెక్టులు నిర్మించేందుకు 50:50 ఉమ్మడి సంస్థపై సంతకం చేశాయి.
- భారత్, ఈఎస్ఏ (యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ) పారిస్లో ఇస్రో చీఫ్ వి. నారాయణన్, ఈఎస్ఏకు చెందిన జోసెఫ్ ఆష్బాకర్ లేఖలు మార్చుకోవడం ద్వారా తమ సహకార ఒప్పందాన్ని ఐదేళ్లు, 2032 జనవరి 8 వరకు పొడిగించాయి.
- న్యూయార్క్లో ఐరాస సాధారణ సభ సమావేశాల్లో భారత్ తొలి పార్ట్నర్స్ ఫర్ మల్టీలేటరలిజం (పీ4ఎం) సమ్మిట్కు, తొలి వీ4+ఇండియా విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశానికి సహ అధ్యక్షత వహించింది. ఐరాస భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారత వాదనకు విశెగ్రాడ్ గ్రూప్ మద్దతిచ్చింది.
- న్యూయార్క్లో జరిగిన తొలి V4+భారత్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో చెక్ రిపబ్లిక్, హంగరీ, పోలాండ్, స్లొవేకియా భారత్ శాశ్వత భద్రతా మండలి సభ్యత్వ ప్రయత్నానికి మద్దతు ఇచ్చాయి, వార్షిక వ్యాపార వేదికకు, ఏటా సమావేశాలకు అంగీకరించాయి.
- భారత విదేశాంగ మంత్రి యూఎన్జీఏ 81 సందర్భంగా భారత్, ఆస్ట్రేలియా, బార్బడోస్, బ్రెజిల్, కెనడా, కెన్యా, ఈయూ సహ ప్రాయోజకత్వంతో జరిగిన తొలి పార్ట్నర్స్ ఫర్ మల్టీలేటరలిజం, ఇంటర్నేషనల్ లా, పీస్ అండ్ ప్రాస్పెరిటీ (పీ4ఎం) సమ్మిట్కు సహ అధ్యక్షత వహించారు.
- కిర్గిజ్స్థాన్లోని బిష్కెక్లో 26వ ఎస్సీఓ శిఖరాగ్ర సమావేశం జరిగి, ఎస్సీఓ 25 ఏళ్లను గుర్తిస్తూ బిష్కెక్ ప్రకటనను ఆమోదించింది; ఎస్సీఓలో భారత్, చైనా, రష్యా, పాకిస్థాన్, ఇరాన్ సహా పది సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి.
నియామకాలు, పురస్కారాలు, పుస్తకాలు
25 వన్లైనర్లు
కొత్త అధిపతులు · గౌరవాలు · పుస్తకాలు.
పురస్కారాలు, గౌరవాలు
14 వన్లైనర్లు
14 పురస్కారాలు, గౌరవాలు — 4 సెప్టెం – 30 సెప్టెం.
| తేదీ | పురస్కారం | విజేత / కారణం |
|---|---|---|
| 30 సెప్టెం | వరల్డ్స్కిల్స్ పోటీ 2026 (48వ), షాంఘై | భారత్ 10వ స్థానం; 6 రజతాలు, 20 మెడల్స్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్ |
| 30 సెప్టెం | సాస్త్ర-రామానుజన్ పురస్కారం 2026 | సారా పెలూస్ (స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం) |
| 28 సెప్టెం | FAO అగ్రిఫుడ్ వ్యవస్థలు, గ్రామీణాభివృద్ధిలో 100 మంది మహిళా హీరోలు | Z. T. లాల్రిథంగి, మిజోరం |
| 26 సెప్టెం | ప్రిజం (పూర్తి రూపం) | పోస్ట్-మైనింగ్ రీపర్పజింగ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ స్ట్రాటజీ మోడల్ |
| 26 సెప్టెం | స్కోచ్ గోల్డ్ అవార్డు 2026 | బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ సీసీఓ సువికల్ప్ |
| 23 సెప్టెం | M3M హురున్ ఇండియా రిచ్ లిస్ట్ 2026 | గౌతమ్ అదానీ, కుటుంబం (సుమారు రూ. 9.2 లక్షల కోట్లు); ముకేశ్ అంబానీ 2వ స్థానం |
| 22 సెప్టెం | దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం 2024 | అనంత్ నాగ్, కన్నడ నటుడు |
| 11 సెప్టెం | డాక్టర్ ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం జన సేవా అవార్డు 2026 | కిషోర్ మక్వానా, చైర్మన్, NCSC |
| 9 సెప్టెం | స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ 2026 (ఎన్సీఏపీ) | లఖ్నవూ (10 లక్షలకు పైగా), రూర్కెలా (3-10 లక్షలు), కళింగనగర్ (3 లక్షల లోపు) |
| 5 సెప్టెం | మిస్ వరల్డ్ 2026 | జోహెరీ మోల్ డొమింగెజ్, డొమినికన్ రిపబ్లిక్ |
| 4 సెప్టెం | గ్రీన్ హైవేస్ ఎక్స్లెన్స్ అవార్డులు 2026 (NHAI) | అవెన్యూ: చిలకలూరిపేట బైపాస్ (NH-16); మీడియన్: హైదరాబాద్-యాదగిరి (NH-163); భూమి భాగం: జాంతా (NH-44) |
| · | ఓఏజీ మెగాహబ్స్ 2026 | ఇస్తాంబుల్ విమానాశ్రయం 1వ స్థానం; ఢిల్లీ ఐజీఐఏ 28వ స్థానం |
| · | జాతీయ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాలు 2026 | 82 మంది గ్రహీతలు: 48 పాఠశాల, 21 ఉన్నత విద్య, 13 నైపుణ్య శిక్షకులు |
| · | రామన్ మెగసెసే అవార్డు 2026 | టామీ కో (సింగపూర్), రునా ఖాన్ (బంగ్లాదేశ్), బో క్యీ (మయన్మార్) |
నియామకాలు
8 వన్లైనర్లు
8 నియామకాలు — 1 సెప్టెం – 25 సెప్టెం.
| తేదీ | పేరు | నియమితులైన పదవి |
|---|---|---|
| 25 సెప్టెం | మన్దీప్ కె. భండారీ | సీబీఎస్ఈ ఛైర్పర్సన్ |
| 17 సెప్టెం | ఇవాన్ డుకే | కార్బన్ మెజర్స్ టెక్నికల్ ఎక్స్పర్ట్ ప్యానెల్ అడ్వైజరీ గ్రూప్ ఛైర్ |
| 1 సెప్టెం | సుమన్ రే | కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా |
| · | భగవత్ ప్రసాద్ మక్వానా | జాతీయ సఫాయి కర్మచారీల కమిషన్ సభ్యుడు |
| · | దినేశ్ పంత్, గిరిజా సుబ్రమణియన్ | ఐఆర్డీఏఐ పూర్తి కాల సభ్యులు |
| · | ల్యూక్ జె. లిండ్బర్గ్ | ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్ |
| · | సంయుక్తా పరాశర్ | ఐజీ, సీఆర్పీఎఫ్ కోబ్రా (దానేశ్ రాణా స్థానంలో) |
| · | శక్తి శర్మ | ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ (వైద్యేతర విభాగంలో తొలి మహిళా అధికారి) |
పుస్తకాలు, నివేదికలు
3 వన్లైనర్లు
3 పుస్తకాలు, నివేదికలు — 23 సెప్టెం.
- 23 సెప్టెం — నాగ్పుర్లో జరిగిన 11వ ఆయుర్వేద దినోత్సవం సందర్భంగా విడుదలైన ఆర్ఐఎస్ అధ్యయనం, భారత ఆయుష్ సేవల రంగం విలువను 2024-25లో 36.92 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా లెక్కించింది, ఇందులో మహిళలు 43% శ్రామికశక్తి.
- డబ్ల్యూహెచ్ఓ-యునిసెఫ్ నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 24.4 కోట్ల మంది పిల్లల్లో పాఠశాల పారిశుద్ధ్య సేవలు లేని పిల్లలు భారత్లో సుమారు 5 కోట్ల మంది, ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధికం.
- ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బెంగళూరులో జరిగిన కార్యక్రమంలో శాంతను పాల్, బి. సాంబమూర్తి రచించిన "క్యాష్లెస్ నేషన్: హౌ UPI ఛేంజ్డ్ ఎవ్రీథింగ్" పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు.
సైన్స్, క్రీడలు, దినోత్సవాలు
98 వన్లైనర్లు
అంతరిక్షం · రక్షణ · క్రీడలు · దినోత్సవాలు.
సైన్స్, టెక్నాలజీ
22 వన్లైనర్లు
22 సైన్స్, టెక్నాలజీ — 2 సెప్టెం – 28 సెప్టెం.
- 28 సెప్టెం — బీఐఎస్ఏజీ-ఎన్, ఐఐటీ గాంధీనగర్ మధ్య క్యూఎన్యూ ల్యాబ్స్తో కలిసి భారత్ తొలి 5.56 కి.మీ. ఫ్రీ-స్పేస్ క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (క్యూకేడీ) లింక్ను ప్రదర్శించింది. దోష రేట్లు 5% కంటే తక్కువగా ఉన్నాయి.
- 25 సెప్టెం — సీరమ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా చతుర్విధ హెచ్పీవీ టీకా సర్వావ్యాక్ 2026 సెప్టెంబరు 25 నుంచి భారత తొలి డబ్ల్యూహెచ్ఓ ప్రీక్వాలిఫైడ్ స్వదేశీ హెచ్పీవీ టీకాగా నిలిచింది. దీంతో ఐరాస సంస్థలు కొనుగోలు చేసేందుకు ఇది అర్హత పొందింది.
- 21 సెప్టెం — ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిశ్వ శర్మ చంద్రాపుర్ (కామరూప్ మెట్రోపాలిటన్)లో ఇస్రో అధునాతన రాడార్ పరిశోధన కేంద్రానికి శంకుస్థాపన చేశారు; ఇది ఉపగ్రహాలను, అంతరిక్ష వ్యర్థాలను ట్రాక్ చేసే ప్రాజెక్ట్ నేత్ర కింద ఉంది.
- 19 సెప్టెం — ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ తన ఆమోదిత జాబితాలోని పరిస్థితులకు మాత్రమే స్టెమ్ సెల్ థెరపీని ప్రామాణిక చికిత్సగా అనుమతించాలని, ఆటిజంకు దాని వినియోగాన్ని ఆమోదిత క్లినికల్ ట్రయల్స్కే పరిమితం చేయాలని అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు సూచించింది.
- 17 సెప్టెం — జిందాల్ స్టీల్ పూర్తిగా ప్రాసెస్ చేసిన స్టీల్ స్లాగ్తో నిర్మించిన ప్రపంచంలోని అత్యంత పొడవైన రహదారిగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో చోటు సాధించింది; ఇది ఛత్తీస్గఢ్లోని రాయ్గఢ్ జిల్లాలో ఎన్హెచ్-49కి కలిసే 1.85 కి.మీ. నాలుగు వరుసల రహదారి.
- 12 సెప్టెం — ద్రవ సమీకరణాలు ఏకత్వాన్ని ఏర్పరచగలవని, లీన్ వ్యవస్థలో తనిఖీ చేసిన ఒక రుజువును తమ ఏఐ నమూనా రూపొందించిందని ఓపెన్ఏఐ పేర్కొంది; ఇది మిలీనియం ప్రైజ్ సమస్య అయిన నేవియర్-స్టోక్స్ సమస్యకు సంబంధించినది; ఈ వాదన పీర్ సమీక్షకు ఎదురుచూస్తోంది.
- 9 సెప్టెం — జీఆర్ఎస్ఈ ఎన్సీపీఓఆర్ కోసం నిర్మించిన కొత్త సముద్ర పరిశోధన నౌక సాగర్ మంథన్ను కోల్కతాలోని రిషి బంకిం షిప్యార్డ్లో జలప్రవేశం చేయించారు; ఇది 43 ఏళ్ల సాగర్ కన్య నౌక స్థానంలోకి వస్తుంది.
- 7 సెప్టెం — భారత భౌగోళిక సర్వే 381 వేడి నీటి బుగ్గలను మ్యాప్ చేసి, భారత భూతాప సామర్థ్యాన్ని సుమారు 10.6 గిగావాట్లుగా పేర్కొంది; ఎంఎన్ఆర్ఈ భూతాప శక్తిపై జాతీయ విధానం, 2025 పాత చమురు బావుల అన్వేషణ, వినియోగానికి మద్దతిస్తుంది.
- 2 సెప్టెం — ఎన్ఎం-ఐసీపీఎస్ కింద ఐఐటీ బాంబే నేతృత్వంలోని భారత్జెన్, భారత సొంత ఏఐ నమూనాలను నిర్మిస్తోంది; వీటిలో అన్ని 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలను కవర్ చేసే 17 బిలియన్ పారామీటర్ల నమూనా పరమ్-2, శ్రుతం, సూక్తం అనే ప్రసంగ నమూనాలు ఉన్నాయి.
- 2 సెప్టెం — 2018 నుంచి రూ.3,660 కోట్లతో డీఎస్టీ నిర్వహిస్తున్న జాతీయ అంతర్విభాగ సైబర్-ఫిజికల్ వ్యవస్థల మిషన్ (ఎన్ఎం-ఐసీపీఎస్) కింద 25 టెక్నాలజీ ఇన్నోవేషన్ హబ్లు పనిచేస్తున్నాయి; 2026 ఆగస్టు నాటికి ఇది 1,136 స్టార్టప్లకు, 1,146 సాంకేతికతలకు మద్దతు ఇచ్చింది.
- భారత తొలి స్వదేశీ నాన్-జీఎంఓ అధిక విస్తరణ పాప్కార్న్ మొక్కజొన్న రకాలు కృష్ణ 459, గోదావరి 234ను ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఏలూరు జిల్లాలో ఐసీఏఆర్-ఐఐఎంఆర్, గౌర్మెట్ పాప్కార్నికాతో కలిసి సంప్రదాయ సంకరణ పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేశాయి.
- భారత తొలి గ్రీన్ ఫోర్జ్ సముదాయం మొహాలీలోని నేషనల్ అగ్రి-ఫుడ్ అండ్ బయోమాన్యుఫాక్చరింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్లో ప్రారంభమైంది; ఇది కాంతి, తేమ, ఉష్ణోగ్రతలను కచ్చితంగా నియంత్రించే, వ్యవసాయ జీవసాంకేతికత, జీఎం పంటల పరిశోధనకు అనుకరణ సదుపాయం.
- 2020లో ప్రైవేటు రంగాన్ని తెరిచినప్పటి నుంచి సుమారు 400 అంతరిక్ష స్టార్టప్లు వచ్చాయి; 2026 జులైలో స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ దేశంలో తొలి ప్రైవేటు నిర్మిత కక్ష్య రాకెట్ను ప్రయోగించింది.
- భారత్లో ప్రయోగ ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణాలు: చిన్న ప్రయోగ వాహనాలను తరచూ వాడటం వల్ల స్థిర ఖర్చులు తక్కువ పేలోడ్పై పడతాయి, ప్రయోగాలు కూడా తక్కువ; 30 లక్ష్యానికి గాను 2025లో ఐదు మాత్రమే జరిగాయి.
- ఒక అధ్యయనం ప్రకారం భారత అంతరిక్ష ప్రయోగ వ్యయం కిలోకు సుమారు 13,302 డాలర్లు (2025 అంచనా), ఇది ప్రపంచ సగటు 3,868 డాలర్ల కంటే చాలా ఎక్కువ; యూరప్ 9,897, రష్యా 6,682, చైనా 5,809, జపాన్ 5,287, అమెరికా 3,225 డాలర్లు.
- ఒకే ప్రదేశం మీదుగా మళ్లీ వెళ్లడానికి గంటలు లేదా రోజులు పట్టే తక్కువ కక్ష్య ఉపగ్రహాల్లా కాకుండా, భూస్థిర కక్ష్య నుంచి నిరంతరం గమనించడం వరదలు, తుపానుల వంటి వేగంగా మారే విపత్తులను ట్రాక్ చేయడానికి సహాయపడుతుంది.
- ఈఓఎస్-05 బరువు 2,367 కిలోలు, ఇది 19వ జీఎస్ఎల్వీ మిషన్ అయిన జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17పై ప్రయోగించారు; ఇది నిసార్ (సుమారు 2,393 కిలోలు, 2025 జులై) కంటే తేలిక, జీఎస్ఎల్వీ మోసుకెళ్లిన అత్యంత బరువైన పేలోడ్ నిసారే.
- ఈఓఎస్-05 భూమికి సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులోని భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంచిన భారత తొలి భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం, కాబట్టి ఇది అదే ప్రాంతాన్ని రోజంతా గమనించగలదు; దీనికి “ఆకాశంలో కన్ను” అనే ముద్దుపేరు ఉంది.
- మధ్యప్రదేశ్లోని కునో జాతీయ పార్కులో చీతా కేజీపీ12కు నాలుగు పిల్లలు జన్మించాయి; ప్రాజెక్ట్ చీతా నాలుగేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంలో భారత్లో చీతాల సంఖ్య 56కి చేరింది.
- ప్రజారోగ్య సమస్యగా కుక్కల ద్వారా వ్యాపించే రేబిస్ను నిర్మూలించిన డబ్ల్యూహెచ్ఓ ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతంలో తొలి దేశంగా భూటాన్ నిలిచింది; అక్కడ చివరి రేబిస్ మరణం 2023 జూన్లో జరిగింది.
- సూర్య-భూమి ఎల్1 బిందువు వద్ద భారత తొలి సౌర పరిశీలనశాల ఆదిత్య-ఎల్1ను ఉపయోగిస్తున్న శాస్త్రవేత్తలు, SUIT, SoLEXS, HEL1OS డేటాతో పెద్ద సౌర జ్వాలలకు కొన్ని గంటల ముందు సూర్య వాతావరణంలో చిన్న, స్వల్పకాల ప్రకాశాలను గుర్తించారు.
- రామన్ పరిశోధన సంస్థ ఇస్రోతో కలిసి నడిపే భారత ప్రతూష్ మిషన్, కాస్మిక్ డాన్ నుంచి వచ్చే రెడ్షిఫ్ట్ అయిన 21-సెం.మీ. హైడ్రోజన్ సంకేతాన్ని పట్టుకోవడానికి చంద్ర కక్ష్యలో రేడియో టెలిస్కోప్ను ఉంచాలని యోచిస్తోంది; దీన్ని ప్రతిపాదిత కాస్మోక్యూబ్ మిషన్తో పోల్చారు.
రక్షణ, భద్రత
23 వన్లైనర్లు
23 రక్షణ, భద్రత — 5 సెప్టెం – 28 సెప్టెం.
- 28 సెప్టెం — 9వ భారత్–కజకిస్థాన్ సంయుక్త సైనిక విన్యాసం కజిండ్-2026 కజకిస్థాన్లోని ఒస్కెమెన్లో ప్రారంభమై అక్టోబరు 11 వరకు కొనసాగుతుంది. పాక్షిక పట్టణ, పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉమ్మడి ఉగ్రవాద నిరోధక కార్యకలాపాలపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.
- 26 సెప్టెం — భారత వాయుసేన తన రెండో బహుళజాతి వైమానిక విన్యాసం తరంగ్ శక్తి 2026ను జోధ్పూర్ వైమానిక స్థావరంలో (సెప్టెంబరు 26 నుంచి అక్టోబరు 12 వరకు) ప్రారంభించింది. అమెరికా, ఫ్రాన్స్ సహా పలు విదేశీ వాయుసేనలు ఇందులో పాల్గొన్నాయి, సుమారు 32 దేశాలు పరిశీలకులుగా హాజరయ్యాయి.
- 26 సెప్టెం — భారత, ఫ్రెంచ్ నౌకాదళాల మధ్య 24వ వరుణ విన్యాసం యుద్ధనౌక ఐఎన్ఎస్ త్రిశూల్ ఫ్రాన్స్లోని తులోన్ చేరుకోవడంతో ప్రారంభమైంది; ఈ విన్యాసం 2001 నుంచి జరుగుతోంది.
- 25 సెప్టెం — కేంద్ర హోంశాఖ అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మణిపుర్, నాగాలాండ్లోని నోటిఫై చేసిన అల్లకల్లోల ప్రాంతాల్లో సాయుధ దళాల (ప్రత్యేక అధికారాల) చట్టాన్ని 2026 అక్టోబరు 1 నుంచి మరో ఆరు నెలలు పొడిగించింది.
- 23 సెప్టెం — రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ భారత వాయుసేన కోసం 160 SAT-SAAW గ్లైడ్ బాంబుల కోసం భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్తో రూ.810.79 కోట్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఆయుధంలో సుమారు 60 శాతం స్వదేశీ సామగ్రి ఉంది, డెలివరీలు 2027-28, 2028-29లో జరగాలి.
- 22 సెప్టెం — ఉత్తర అరేబియా సముద్రంలో పాకిస్థాన్ ఆఫ్షోర్ గస్తీ నౌక పీఎన్ఎస్ హునైన్ విధ్వంసక నౌక ఐఎన్ఎస్ కోల్కతాను ఢీకొట్టిందని భారత్ నివేదించింది, సైనిక విన్యాసాల ముందస్తు సమాచారంపై 1991 ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించిందని ఆరోపించింది.
- 21 సెప్టెం — భారత విదేశీ గూఢచార సంస్థ రీసెర్చ్ అండ్ అనాలిసిస్ వింగ్ (రా) 2026 సెప్టెంబరు 21న 58 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది; 1962 చైనా యుద్ధం తర్వాత 1968లో ఇందిరా గాంధీ హయాంలో ఏర్పాటైన ఈ సంస్థకు ఆర్.ఎన్. కావో తొలి అధిపతి.
- 21 సెప్టెం — భారత్–మంగోలియా సంయుక్త సైనిక విన్యాసం నోమాడిక్ ఎలిఫెంట్ 18వ ఎడిషన్ ఉత్తరాఖండ్లోని పిథోరాగఢ్ ఫారిన్ ట్రైనింగ్ నోడ్లో 2026 సెప్టెంబరు 21 నుంచి అక్టోబరు 3 వరకు జరిగింది.
- 15 సెప్టెం — కొలంబో సెక్యూరిటీ కాన్క్లేవ్ మూడు రోజుల టేబుల్-టాప్ విన్యాసం విశాఖపట్నంలోని తూర్పు నౌకాదళ కమాండ్లో సముద్ర ఉగ్రవాదం, మాదక ద్రవ్యాలు, మానవ అక్రమ రవాణా, ఐయూయూ చేపల వేటపై ముగిసింది; ఈ కాన్క్లేవ్లో ఆరు సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి.
- 9 సెప్టెం — రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ శ్రీలంకలో పర్యటించారు; 38 ఏళ్లలో భారత రక్షణ మంత్రి చేసిన తొలి పర్యటన ఇది; మూడు రక్షణ ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగాయి, వాటిలో ఆరు 40 మి.మీ. ఎల్70 వాయు రక్షణ తుపాకులను ఆధునీకరించేందుకు గ్రాంటు కూడా ఉంది.
- 5 సెప్టెం — నౌకాదళం ముంబైలోని నేవల్ డాక్యార్డ్లో ఐఎన్ఎస్ నిపుణ్ను, రెండో నిస్తార్ శ్రేణి డైవింగ్ సపోర్ట్ నౌకను, ప్రారంభించింది; ఇది లోతైన సముద్ర డైవింగ్, సాల్వేజ్, నీటి అడుగు కార్యకలాపాల కోసం నిర్మించారు.
- జావెలిన్ భుజంపై నుంచి ప్రయోగించే “ఫైర్-అండ్-ఫర్గెట్” క్షిపణి, కాబట్టి ప్రయోగించగానే సైనికుడు వెంటనే కదలవచ్చు; దీన్ని లాక్హీడ్ మార్టిన్, రేథియాన్ల జావెలిన్ జాయింట్ వెంచర్ తయారు చేస్తుంది, ఆపరేషన్ సిందూర్ తర్వాత కనిపించిన ట్యాంకు నిరోధక, బంకర్ ధ్వంసక సామర్థ్య లోటును పూరిస్తుంది.
- సైన్యం కోసం సుమారు 60 జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేయడానికి భారత్ అమెరికాతో ఫారిన్ మిలిటరీ సేల్స్ మార్గంలో ₹292 కోట్ల ప్రభుత్వం-ప్రభుత్వం ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
- చతుర్భుజ్ సెక్యూరిటీ గ్రిడ్ 17 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని 119 సరిహద్దు జిల్లాల్లో సరిహద్దు బలగాలను, స్థానిక పోలీసులను, స్థానిక ప్రజలను, సాంకేతికతను అనుసంధానిస్తుంది, సుమారు 1.5 ఏళ్లలో సిద్ధమవుతుంది.
- స్మార్ట్ బోర్డర్ ఆర్కిటెక్చర్ తొలి పైలట్ పాకిస్థాన్ సరిహద్దులో ఉంటుంది, ప్రధానంగా చొరబాటు, స్మగ్లింగ్ కోసం వాడే డ్రోన్లను ఆపడానికి.
- హోం మంత్రిత్వ శాఖ స్మార్ట్ బోర్డర్ ఆర్కిటెక్చర్ చైనాతో ఉన్న 3,488 కి.మీ. అనిర్ధారిత సరిహద్దు వంటి కంచె వేయలేని చోట్ల ఏఐ, సెన్సర్లు, కెమెరాలతో సమగ్ర నిఘాను ఉపయోగిస్తుంది.
- ఐఎన్ఎస్ సమర్థక్ నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ బహుళ ప్రయోజన నౌక; చెన్నై సమీపంలోని కట్టుపల్లి షిప్యార్డ్లో లార్సెన్ అండ్ టూబ్రో 75%కి పైగా స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో నిర్మించింది; ఆయుధ పరీక్షలు, సముద్ర నిఘా, విపత్తు సహాయానికి ఉపయోగించవచ్చు.
- రక్షణ మంత్రి భారత రక్షణ దౌత్యానికి 10 ఏళ్ల రోడ్మ్యాప్, “డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ విజన్ 2047”తో ముడిపడిన రక్ష పత్రాన్ని విడుదల చేశారు.
- భారత రక్షణ ఎగుమతులు 2025-26లో రికార్డు స్థాయిలో రూ.38,424 కోట్లకు చేరాయి, బ్రహ్మోస్, తేజస్ (ఎల్సీఏ), ఫిరంగి వ్యవస్థల వంటి స్వదేశీ ఉత్పత్తులు దీనికి తోడ్పడ్డాయి.
- R&AW క్యాబినెట్ సచివాలయం కింద పనిచేస్తుంది, నేరుగా ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి నివేదిస్తుంది; ఇది పొరుగు దేశాలపై నిఘా ఉంచుతుంది, విదేశీ నిఘా సమాచారాన్ని సేకరిస్తుంది, జాతీయ భద్రతకు, విదేశాంగ విధానానికి తోడ్పడుతుంది.
- భారత్, చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని వాచా-దమై సరిహద్దు సిబ్బంది సమావేశ స్థలంలో తమ తొలి తూర్పు సెక్టార్ కార్ప్స్ కమాండర్ స్థాయి చర్చలు జరిపాయి, దీంతో సైనిక చర్చలు లద్దాఖ్కు మించి విస్తరించాయి.
- ఆత్మనిర్భరతను, ప్రైవేటు రంగ భాగస్వామ్యాన్ని వేగవంతం చేయడానికి DRDO అభివృద్ధి చేసిన సంప్రదాయ క్షిపణి సాంకేతికతలను దేశీయ ఉత్పత్తి కోసం అర్హత కలిగిన భారతీయ రక్షణ కంపెనీలకు బదిలీ చేయడానికి రక్షణ మంత్రి ఆమోదం తెలిపారు.
- భారత నౌకాదళం అమెరికా నుంచి మరో ఎంహెచ్-60ఆర్ సీహాక్ హెలికాప్టర్ను అందుకుంది, దీంతో ఆర్డర్ చేసిన 24లో 21 డెలివరీ అయ్యాయి; లాక్హీడ్ మార్టిన్ హెలికాప్టర్ జలాంతర్గామి వ్యతిరేక, ఉపరితల వ్యతిరేక యుద్ధానికి ఉద్దేశించింది.
పర్యావరణం, జీవావరణం
22 వన్లైనర్లు
22 పర్యావరణం, జీవావరణం — 3 సెప్టెం – 28 సెప్టెం.
- 28 సెప్టెం — ఆస్ట్రేలియాలోని హోబర్ట్లో జరిగిన 70వ అంతర్జాతీయ తిమింగల కమిషన్ సమావేశంలో (సెప్టెంబరు 28 నుంచి అక్టోబరు 2 వరకు) భారత్ తిమింగలాలు, సెటేషియన్ల పరిరక్షణపై తన నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించింది. భారత్ 1981 నుంచి ఐడబ్ల్యూసీ సభ్యదేశం.
- 22 సెప్టెం — జేఎన్టీబీజీఆర్ఐ చెక్లిస్ట్ అగస్త్యమల జీవావరణ రిజర్వ్లో 3,261 పుష్పించే వృక్ష జాతులను నమోదు చేసింది, వీటిలో 31.2% వర్గాలు భారత్కే చెందిన స్థానిక జాతులు; ఫాబేసీ అత్యధిక జాతుల కుటుంబం, తర్వాత రూబియేసీ.
- 22 సెప్టెం — ప్రధానమంత్రి న్యూఢిల్లీలో జాతీయ హరిత ట్రైబ్యునల్ నిర్వహించిన పర్యావరణ, వాతావరణ గతిశీలత భవిష్యత్తు అనే రెండు రోజుల అంతర్జాతీయ సదస్సును ప్రారంభించి, ఎన్జీటీ మొబైల్ యాప్ను ఆవిష్కరించారు.
- 21 సెప్టెం — శాస్త్రవేత్తలు బొలీవియాలోని యుంగాస్ మేఘారణ్యాలకు చెందిన చిన్న మచ్చల అడవి పిల్లి లియోపార్డస్ తిల్కాయోను వివరించారు; ఒక శతాబ్దానికి పైగా కాలంలో అధికారికంగా వివరించిన తొలి కొత్త సజీవ పిల్లి జాతిగా దీనిని పేర్కొన్నారు.
- 10 సెప్టెం — స్వచ్ఛ వాయు సర్వేక్షణ్ 2026లో (ఎన్సీఏపీ కింద స్వచ్ఛ గాలి ర్యాంకింగ్) 10 లక్షలకు పైగా జనాభా ఉన్న భారత నగరాల్లో ఫరీదాబాద్ 2023లో 47వ స్థానం నుంచి 14వ స్థానానికి ఎగబాకింది.
- 4 సెప్టెం — యూఎన్ఈపీ నివేదిక లిమిటింగ్ ఓవర్షూట్ ప్రకారం 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ను అతిక్రమించడం ఇప్పుడు దాదాపు ఖాయం; ప్రస్తుత వేడెక్కడం సుమారు 1.4 డిగ్రీల సెల్సియస్, 2026 నుంచి మిగిలిన కార్బన్ బడ్జెట్ సుమారు 130 బిలియన్ టన్నుల సీఓ2.
- 3 సెప్టెం — నమామి గంగే కార్యక్రమం కింద 524 ప్రాజెక్టులు మంజూరయ్యాయి, 355 పూర్తయ్యాయి, సుమారు 33,024 హెక్టార్లలో అడవుల పెంపకం జరిగింది, నది శుభ్రతలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని జన్ గంగ స్తంభం ప్రోత్సహిస్తుంది.
- ప్రస్తుత ఎల్ నినో 2027 ఆరంభం నాటికి చాలా బలంగా మారవచ్చని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ హెచ్చరించింది; ఇది భారత్లో రుతుపవనాలు, వ్యవసాయం, ఆహార భద్రతపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
- కిగాలి సవరణ (2016) ఓజోన్కు హాని చేయకపోయినా వాతావరణాన్ని వేడెక్కించే హెచ్ఎఫ్సీ వాయువులను తగ్గిస్తుంది; భారత్ 2021లో దీన్ని ఆమోదించింది, 2047 నాటికి ప్రాతిపదిక స్థాయి నుంచి 85% హెచ్ఎఫ్సీలను తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (1987) సీఎఫ్సీలు, హెచ్సీఎఫ్సీల వంటి ఓజోన్ క్షీణతకు కారణమయ్యే రసాయనాలను నిషేధిస్తుంది; భారత్ 1992లో చేరింది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఓజోన్ క్షీణ పదార్థాల్లో సుమారు 99% దశలవారీగా తొలగించారు.
- నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దులో భారీ హిమపాతం భోటే కోషి-త్రిశూలి నదీ వ్యవస్థలో కొండచరియలు అడ్డుపడి కొత్త సరస్సులను సృష్టించింది, ఇది హిమనదీయ సరస్సు ఉప్పొంగి వరద ముప్పును పెంచి గిరోంగ్-రసువాగఢి కారిడార్లో సహాయ చర్యలకు అడ్డంకిగా మారింది.
- 2026 అధ్యయనం గఢ్వాల్ హిమాలయాల అలకనంద పరీవాహక ప్రాంతంలో 219 వేలాడే హిమానీనదాలను గుర్తించింది; పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు వాటిని అస్థిరం చేసి హిమపాతాలు, వరదల ముప్పును పెంచుతాయి.
- మడ అడవుల నేల పైన ఉన్న మొక్కల కంటే చాలా ఎక్కువ కార్బన్ను నిల్వ చేస్తుంది, హెక్టారుకు 251.14 టన్నులు కాగా మొక్కల్లో 79.45 టన్నులు; కాబట్టి చెట్లను కాపాడటం ఎంత ముఖ్యమో మడ నేలను కాపాడటమూ అంతే ముఖ్యం.
- తమిళనాడులోని పిచ్చావరం మడ అడవి మొత్తం విలువను ఒక అధ్యయనం రూ.2,485.38 కోట్లుగా (హెక్టారుకు సుమారు రూ.1.83 కోట్లు) లెక్కగట్టింది; మడ అడవులు తీరాలను తుపానుల నుంచి కాపాడతాయి, కార్బన్ను గ్రహిస్తాయి.
- గుజరాత్లోని జామ్నగర్ సమీపంలో ఉన్న ఖిజడియా పక్షుల అభయారణ్యం (2022 ఫిబ్రవరి నుంచి రామ్సర్ ప్రదేశం) నల్ల మెడ కొంగకు ముఖ్యమైన సంతానోత్పత్తి ప్రదేశమని తేలింది; ఒక అధ్యయనం సీజన్లో గరిష్ఠంగా 21 పక్షులను లెక్కించింది.
- రాబందులను "ప్రకృతి పారిశుద్ధ్య కార్మికులు" అంటారు, ఎందుకంటే చనిపోయిన జంతువులను తినడం ద్వారా అవి ఆంత్రాక్స్, బోటులిజం వంటి వ్యాధులు వ్యాపించకుండా ఆపుతాయి.
- పశువైద్య నొప్పి నివారిణి డైక్లోఫెనాక్ వల్ల రాబందుల సంఖ్య పడిపోయింది, భారత్ దీన్ని 2006లో నిషేధించింది; కొన్ని ప్రాంతాల్లో జనాభా అప్పటికే 97% వరకు తగ్గింది.
- ప్రపంచంలో సుమారు 23 రాబందు జాతులు ఉండగా, భారత్లో 9 ఉన్నాయి; వాటిలో వైట్-రంప్డ్, ఇండియన్, స్లెండర్-బిల్డ్, హిమాలయన్ గ్రిఫాన్ రాబందులు ఉన్నాయి.
- రోమ్లో ఎఫ్ఏఓ అటవీ కమిటీ (కోఫో 28) సమావేశంలో భారత్ 82.74 మిలియన్ హెక్టార్ల అటవీ, వృక్ష విస్తీర్ణాన్ని నివేదించింది, ఇది దాని భూభాగంలో 25.17%.
- శాస్త్రవేత్తలు అరుణాచల్ ప్రదేశ్ నుంచి కొత్త మొక్క జాతి బెగోనియా నీలమోరమ్ను నివేదించారు. దీనికి నిషి సముదాయంలోని నీలం వంశం పేరు పెట్టారు. ఈశాన్య భారతదేశంలో ఇప్పుడు 54 బెగోనియా జాతులు ఉన్నాయి.
- 150 మందికి పైగా మరణించారని, 4-7 బిలియన్ డాలర్ల నష్టం జరిగిందని నివేదించిన నేపాల్ ఆకస్మిక వరదల తర్వాత, అమెరికా, చైనా, భారత్ సహా ప్రధాన ఉద్గార దేశాల నుంచి వాతావరణ పరిహారం కావాలని నేపాల్ విదేశాంగ మంత్రి కోరారు.
- పరిశోధకులు ఒఫియోపోగాన్ జపోనికస్ మొక్కను భారత్లో తొలిసారి అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని వెస్ట్ కామెంగ్లో 2,185 మీటర్ల ఎత్తులో నమోదు చేశారు.
క్రీడలు
16 వన్లైనర్లు
16 క్రీడలు — 1 సెప్టెం – 30 సెప్టెం.
- 30 సెప్టెం — శుభ్మన్ గిల్ 133 బంతుల్లో అజేయంగా 223 పరుగులు చేశాడు, ఇది వన్డేల్లో వేగవంతమైన ద్విశతకం (117 బంతుల్లో 200); గువాహటిలో జరిగిన 2వ వన్డేలో వెస్టిండీస్పై భారత్ 406 పరుగుల లక్ష్యాన్ని ఛేదించి 8 వికెట్ల తేడాతో గెలిచింది.
- 29 సెప్టెం — జపాన్లోని ఐచి-నగోయాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో షూటర్ నీరూ ధాండా మహిళల ట్రాప్లో బంగారు పతకం గెలుచుకుంది. ఈ క్రీడల్లో వ్యక్తిగత ట్రాప్ బంగారం గెలిచిన తొలి భారత మహిళ ఆమె, ఫైనల్లో 28 స్కోరుతో కొత్త ఆసియా రికార్డు నెలకొల్పింది.
- 27 సెప్టెం — ఉజ్బెకిస్థాన్లోని సమర్కండ్లో జరిగిన 46వ చెస్ ఒలింపియాడ్లో భారత్ ఓపెన్ విభాగంలో రజతం, మహిళల విభాగంలో కాంస్యం గెలుచుకుంది. ఓపెన్ బంగారు పతకం ఉజ్బెకిస్థాన్కు, మహిళల బంగారు పతకం చైనాకు దక్కాయి.
- 19 సెప్టెం — క్రీడల మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవీయ భారత్లో ఫార్ములా 1, మోటార్ స్పోర్ట్ను పునరుద్ధరించే అంశాన్ని పరిశీలించేందుకు నీతి ఆయోగ్కు చెందిన యుగల్ కిశోర్ జోషి నేతృత్వంలో 10 మంది సభ్యుల టాస్క్ఫోర్స్ను ప్రకటించారు.
- 17 సెప్టెం — ఢిల్లీలోని అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియంలో అఫ్గానిస్థాన్తో జరిగిన మూడో టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్లో అభిషేక్ శర్మ రికార్డు స్థాయిలో 30 బంతుల్లో సెంచరీ (34 బంతుల్లో 108) చేశాడు, ఇది భారత ఆటగాడి వేగవంతమైన టీ20 శతకం; భారత్ 127 పరుగులతో గెలిచి సిరీస్ను 3-0తో క్లీన్స్వీప్ చేసింది.
- 17 సెప్టెం — జర్మనీకి చెందిన అలెగ్జాండర్ జ్వెరెవ్ అమెరికాకు చెందిన బెన్ షెల్టన్ను ఓడించి యూఎస్ ఓపెన్ 2026 పురుషుల సింగిల్స్ టైటిల్ గెలిచాడు, 1989లో బోరిస్ బెకర్ తర్వాత ఫ్లషింగ్ మెడోస్లో జర్మనీ నుంచి తొలి పురుషుల ఛాంపియన్.
- 15 సెప్టెం — దుబాయ్లో భారత్ శ్రీలంకను 72 పరుగులతో ఓడించి రికార్డు స్థాయిలో ఎనిమిదోసారి మహిళల ఆసియా కప్ 2026 గెలుచుకుంది; షెఫాలీ వర్మ మ్యాచ్, సిరీస్ ఉత్తమ ఆటగాళ్లుగా నిలిచింది, టోర్నీలోనే వేగవంతమైన అర్ధశతకాన్ని 24 బంతుల్లో చేసింది.
- 15 సెప్టెం — ఈస్ట్ జోన్ మొదటి ఇన్నింగ్స్లో 708 పరుగులు చేసి దులీప్ ట్రోఫీ 2026ను గెలుచుకుంది, 13 ఏళ్ల టైటిల్ నిరీక్షణకు తెరదించింది.
- 14 సెప్టెం — చైనాలోని మోకిలో జరిగిన ఫైనల్లో భారత్ దక్షిణ కొరియాను 4-1తో ఓడించి రికార్డు స్థాయిలో ఆరోసారి పురుషుల జూనియర్ హాకీ ఆసియా కప్ 2026 గెలుచుకుంది.
- 12 సెప్టెం — వియత్నాంలోని డా నాంగ్లో జరిగిన పికిల్బాల్ వరల్డ్ కప్ 2026లో భారత్ 82 దేశాల్లో నాలుగో స్థానంలో నిలిచింది, 41 పతకాలు (7 స్వర్ణ, 17 రజత, 17 కాంస్య) సాధించింది.
- 3 సెప్టెం — వైభవ్ సూర్యవంశీ సెమీ-ఫైనల్లో సెంట్రల్ జోన్పై ఈస్ట్ జోన్ తరఫున 81 బంతుల్లో 92 పరుగులు చేసి, 15 ఏళ్ల 157 రోజుల వయసులో దులీప్ ట్రోఫీలో అర్ధ శతకం సాధించిన అతి పిన్న వయస్కుడు అయ్యాడు.
- 1 సెప్టెం — స్విస్ టెన్నిస్ దిగ్గజం రోజర్ ఫెదరర్ రోడ్ ఐలాండ్లోని న్యూపోర్ట్లో కంట్రిబ్యూటర్ మేరీ కారిల్లోతో కలిసి ఇంటర్నేషనల్ టెన్నిస్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్లో (క్లాస్ ఆఫ్ 2026) చేరాడు.
- భారత మూలాలున్న బ్రిటిష్ క్రీడాకారిణి బోధన శివానందన్ సమర్ఖండ్లో చెస్ ఒలింపియాడ్లో తన మూడో నార్మ్ సాధించి 11 ఏళ్ల వయసులో అతి పిన్న వయస్కురాలైన ఉమెన్ గ్రాండ్మాస్టర్ అయింది.
- కర్ణాటకలోని మైసూరు 2026 అక్టోబరు 4న భారతదేశపు తొలి L'Etape by Tour de France ఔత్సాహిక సైక్లింగ్ కార్యక్రమానికి ఆతిథ్యమిస్తుంది.
- విలుకాడు ధీరజ్ బొమ్మదేవర మెక్సికోలోని సాల్టిల్లోలో జరిగిన ఆర్చరీ వరల్డ్ కప్ ఫైనల్లో జపాన్కు చెందిన జున్యా నకానిషిని ఓడించి, వ్యక్తిగత రికర్వ్ టైటిల్ గెలిచిన తొలి భారత పురుషుడిగా నిలిచాడు.
- ప్రధాని మోదీ బిష్కెక్లో జరిగిన 6వ ప్రపంచ నోమాడ్ క్రీడల ప్రారంభోత్సవంలో పాల్గొన్నారు; ఈ క్రీడలు కిర్గిజ్స్థాన్, అజర్బైజాన్, కజకిస్థాన్, తుర్కియే 2012 బిష్కెక్ ప్రకటన కింద మొదలయ్యాయి, కోక్ బోరు, కురాష్, తోగుజ్ కోర్గూల్ వీటిలో ఉన్నాయి.
ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు
15 వన్లైనర్లు
15 ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు — 2 సెప్టెం – 24 సెప్టెం.
- 24 సెప్టెం — ప్రపంచ సముద్ర దినోత్సవం 2026 సెప్టెంబరు 24న “విధానం నుంచి ఆచరణకు: సముద్ర రంగ ఉత్కృష్టతకు ఊతం” ఇతివృత్తంతో నిర్వహించారు. అంతర్జాతీయ సముద్ర సంస్థ ఈ దినోత్సవానికి నేతృత్వం వహిస్తుంది.
- 23 సెప్టెం — 11వ ఆయుర్వేద దినోత్సవం (ఇతివృత్తం “ఆరోగ్యకర రేపటి కోసం ఆయుర్వేదం”) సందర్భంగా పట్నాలోని అగమ్కువాలో ఉన్న ప్రాంతీయ ఆయుర్వేద పరిశోధన సంస్థ సెప్టెంబరు 23న చిరుధాన్యాలు, సంప్రదాయ ఆహారంపై చిన్న ప్రదర్శన నిర్వహించింది.
- 22 సెప్టెం — ప్రపంచ ఖడ్గమృగ దినోత్సవం సెప్టెంబరు 22న వస్తుంది; 2026 ఇతివృత్తం “కీప్ ద ఫైవ్ అలైవ్”, ఇది ప్రపంచంలోని ఐదు ఖడ్గమృగ జాతులను సూచిస్తుంది.
- 16 సెప్టెం — ప్రపంచంలో అత్యంత విజయవంతమైన పర్యావరణ ఒప్పందమైన మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ను స్మరించేందుకు ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం సెప్టెంబరు 16న జరుపుతారు.
- 16 సెప్టెం — సెప్టెంబరు 16న జరిగే ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం 2026 ఇతివృత్తం 'చల్లని గ్రహం కోసం ప్రపంచ చర్య' అని నివేదించారు.
- 14 సెప్టెం — హిందీ దివస్ ప్రతి ఏటా సెప్టెంబరు 14న జరుపుతారు.
- 11 సెప్టెం — స్వామి వివేకానంద 1893 సెప్టెంబరు 11న ప్రపంచ మత సభలో చికాగోలో చేసిన ప్రసంగ వార్షికోత్సవాన్ని స్మరించుకున్నారు; ఆయన 1897లో రామకృష్ణ మిషన్ను, 1899లో బేలూరు మఠాన్ని స్థాపించారు.
- 11 సెప్టెం — ప్రధాని ఆచార్య వినోబా భావే జయంతి (సెప్టెంబరు 11) సందర్భంగా ఆయనకు నివాళులు అర్పించి, ఆయన 'జై జగత్' సందేశాన్ని గుర్తుచేశారు; ఆయన 1951లో తెలంగాణలోని పోచంపల్లిలో భూదాన్ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు.
- 9 సెప్టెం — ఈ కాలంలోని ఇతర దినాలు: ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ స్థాపన దినోత్సవం (సెప్టెంబరు 1), స్వచ్ఛ వాయు దివస్ (సెప్టెంబరు 7), జాతీయ ఫ్లోరోసిస్ దినోత్సవం (సెప్టెంబరు 9).
- 8 సెప్టెం — అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యతా దినోత్సవం సెప్టెంబరు 8న 2026 ఇతివృత్తం ‘ప్రజల కోసం, భూగ్రహం కోసం, శ్రేయస్సు కోసం అక్షరాస్యత’తో జరిగింది (నివేదికల ప్రకారం).
- 7 సెప్టెం — నీలి ఆకాశం కోసం స్వచ్ఛ వాయు అంతర్జాతీయ దినోత్సవాన్ని (సెప్టెంబరు 7) 2026లో జరుపుకున్నారు; భారత్ దీన్ని స్వచ్ఛ వాయు దివస్గా నిర్వహిస్తుంది, 2026 మార్చి నాటికి దేశ వాయు నాణ్యత నెట్వర్క్లో 603 నగరాల్లో 1,646 కేంద్రాలు ఉన్నాయి.
- 5 సెప్టెం — తూత్తుకుడిలో 1906లో స్వదేశీ స్టీమ్ నావిగేషన్ కంపెనీని స్థాపించిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు వి.ఓ. చిదంబరం పిళ్లై జయంతిని సెప్టెంబరు 5న జరుపుకున్నారు; ఆయనను ‘కప్పలోట్టియ తమిళన్’గా స్మరిస్తారు.
- 5 సెప్టెం — సెప్టెంబరు 5న ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం భారత తొలి ఉపరాష్ట్రపతి (1952-62), రెండో రాష్ట్రపతి (1962-67), భారతరత్న (1954) గ్రహీత డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతిని సూచిస్తుంది.
- 2 సెప్టెం — భారత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం 1946 సెప్టెంబరు 2న వైస్రాయ్ కార్యనిర్వాహక మండలి ఉపాధ్యక్షుడైన జవహర్లాల్ నెహ్రూ నాయకత్వంలో ఏర్పడింది; లియాఖత్ అలీ ఖాన్ ఆర్థిక సభ్యుడయ్యారు, ముస్లిం లీగ్ 1946 అక్టోబరు 26న చేరింది.
- అంతర్జాతీయ రాబందుల అవగాహన దినోత్సవంను ప్రతి ఏడాది సెప్టెంబరు మొదటి శనివారం జరుపుకుంటారు.
క్విక్ క్విజ్
మిమ్మల్ని మీరు పరీక్షించుకోండి
ఈ కాలానికి సంబంధించిన ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు. సమాధానం సరిచూసుకోవడానికి ఒక ఆప్షన్ను ట్యాప్ చేయండి.
ఖాళీ పూరించండి: వన్లైనర్ ఫ్లాష్కార్డులు
- న్యాయ సేవలకు _____ ఉండాలన్న 2025 మే నాటి నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు సడలించింది: కొత్తగా న్యాయ పట్టా పొందినవారు 2027 మార్చి 31 వరకు పరీక్ష రాయవచ్చు, ట్రైనీ జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్లుగా చేరి, పూర్తి హోదాకు ముందు రెండేళ్ల శిక్షణ పూర్తి చేయాలి.
- 3 ఏళ్ల ప్రాక్టీసు
- వినియోగదారుల రక్షణ (ఇ-కామర్స్) (సవరణ) నియమాలు, 2026_____2027 జనవరి 1 నుంచి అమలులోకి వస్తాయి; ప్లాట్ఫామ్లు ప్రాయోజిత జాబితాలకు లేబుల్ వేయాలి, సేల్స్లో గత 30 రోజుల అత్యల్ప ధరను చూపాలి, 2023 డార్క్ ప్యాటర్న్స్ మార్గదర్శకాలను పాటించాలి.
- నోటిఫై అయ్యాయి,
- కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ లద్దాఖ్కు సొంత పాలనా నమూనా ఇచ్చేందుకు _____ (రాజ్యాంగంలోని XXI భాగం) కింద కొత్త “చాప్టర్ కె”ను ప్రతిపాదించింది.
- ఆర్టికల్ 371
- _____ వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4% మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (ఎండీఆర్)ను 2026 అక్టోబరు 15 నుంచి అమలుచేస్తామని ప్రకటించింది.
- ఎన్పీసీఐ
- _____ భూమికి సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులోని భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంచిన భారత తొలి భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం, కాబట్టి ఇది అదే ప్రాంతాన్ని రోజంతా గమనించగలదు; దీనికి “ఆకాశంలో కన్ను” అనే ముద్దుపేరు ఉంది.
- ఈఓఎస్-05
- భారత _____ 2025-26లో రికార్డు స్థాయిలో రూ.38,424 కోట్లకు చేరాయి, బ్రహ్మోస్, తేజస్ (ఎల్సీఏ), ఫిరంగి వ్యవస్థల వంటి స్వదేశీ ఉత్పత్తులు దీనికి తోడ్పడ్డాయి.
- రక్షణ ఎగుమతులు
- పాకిస్థాన్, చైనా 2026 సెప్టెంబరులో _____ను ప్రారంభించాయి, తొలి సమావేశం ఇస్లామాబాద్లో జరిగింది; ఇది 2013 నాటి సరిహద్దు నిర్వహణ ఒప్పందంపై ఆధారపడి ఉంది, జమ్మూ కశ్మీర్, లద్దాఖ్ భారత్లో అంతర్భాగాలని చెబుతూ భారత్ దీన్ని తిరస్కరించింది.
- ఉమ్మడి సరిహద్దు కమిషన్
- సైన్యం కోసం సుమారు _____ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేయడానికి భారత్ అమెరికాతో ఫారిన్ మిలిటరీ సేల్స్ మార్గంలో ₹292 కోట్ల ప్రభుత్వం-ప్రభుత్వం ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
- 60 జావెలిన్
- అణు తనిఖీదారులతో సహకారం లోపించడం, ప్రకటించని ప్రదేశాల్లో వివరించలేని మానవ నిర్మిత యురేనియం ఆనవాళ్ల కారణంగా _____ బోర్డు ఇరాన్ కేసును అధికారికంగా ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలికి నివేదించింది, 20 ఏళ్లలో ఇది తొలి చర్య.
- ఐఏఈఏ
- యూఎన్ఈపీ నివేదిక _____ ప్రకారం 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ను అతిక్రమించడం ఇప్పుడు దాదాపు ఖాయం; ప్రస్తుత వేడెక్కడం సుమారు 1.4 డిగ్రీల సెల్సియస్, 2026 నుంచి మిగిలిన కార్బన్ బడ్జెట్ సుమారు 130 బిలియన్ టన్నుల సీఓ2.
- లిమిటింగ్ ఓవర్షూట్
MCQలు
సుప్రీంకోర్టు తాత్కాలిక పథకం కింద, కొత్త న్యాయ పట్టభద్రులు ముందస్తు ప్రాక్టీసు లేకుండా న్యాయ సేవల పరీక్షలు రాయడానికి ఏ తేదీ వరకు అవకాశం ఉంది?
- 2026 సెప్టెంబరు 30
- 2027 మార్చి 31
- 2027 డిసెంబరు 31
- 2027 ఏప్రిల్ 1
సమాధానం చూపు
సమాధానం: 2027 మార్చి 31 — ఈ అవకాశం 2025 మే 20 నుంచి 2027 మార్చి 31 వరకు ఉంటుంది; 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి ఏడాది ధ్రువీకృత ప్రాక్టీసు అవసరం.
భారత్లో పనిచేస్తున్న పశ్చిమ, తూర్పు ప్రత్యేక సరకు రవాణా కారిడార్ల మొత్తం పొడవు ఎంత?
- 2,350 కి.మీ.
- 3,100 కి.మీ.
- 2,843 కి.మీ.
- 2,670 కి.మీ.
సమాధానం చూపు
సమాధానం: 2,843 కి.మీ. — డబ్ల్యూడీఎఫ్సీ (1,506 కి.మీ.), ఈడీఎఫ్సీ (1,337 కి.మీ.) కలిపి 2,843 కి.మీ. అవుతుంది.
ఆదిత్య-ఎల్1 సూర్యుడిని ఏ స్థానం నుంచి పరిశీలిస్తుంది?
- సూర్య-భూమి ఎల్1 బిందువు
- సూర్య-భూమి ఎల్2 బిందువు
- భూమి-చంద్రుడు ఎల్1 బిందువు
- సూర్య-భూమి ఎల్5 బిందువు
సమాధానం చూపు
సమాధానం: సూర్య-భూమి ఎల్1 బిందువు — ఆదిత్య-ఎల్1 సూర్య-భూమి లాగ్రాంజ్ బిందువు 1 చుట్టూ ఉండి, నిరంతరాయంగా సూర్యుడిని చూడగలుగుతుంది.
2026 సెప్టెంబరులో భారత రక్షణ మంత్రి శ్రీలంక పర్యటన, మునుపటి పర్యటన తర్వాత ఎన్ని ఏళ్లకు జరిగింది?
- 25 ఏళ్లు
- 38 ఏళ్లు
- 50 ఏళ్లు
- 12 ఏళ్లు
సమాధానం చూపు
సమాధానం: 38 ఏళ్లు — ఇలాంటి పర్యటన 38 ఏళ్లలో ఇదే తొలిసారి; మూడు రక్షణ అవగాహన ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగాయి.
బెల్జియం ప్రధాని బార్ట్ డి వెవర్ భారత పర్యటన సందర్భంగా ఏ కొత్త యంత్రాంగాన్ని ప్రారంభించారు?
- పెట్టుబడి వేగవంతం యంత్రాంగం
- గ్రీన్ కారిడార్ నిధి
- వాణిజ్య స్థితిస్థాపకత యంత్రాంగం
- సంయుక్త రక్షణ నిధి
సమాధానం చూపు
సమాధానం: పెట్టుబడి వేగవంతం యంత్రాంగం — రెండు దేశాల్లో పెట్టుబడులకు ఎదురయ్యే అడ్డంకులను పరిష్కరించేందుకు పెట్టుబడి వేగవంతం యంత్రాంగం తోడ్పడుతుంది.
2026 సెప్టెంబరులో అఫ్గానిస్థాన్పై 30 బంతుల్లో టీ20 అంతర్జాతీయాల్లో భారత్ తరఫున వేగవంతమైన శతకాన్ని ఎవరు చేశారు?
- రోహిత్ శర్మ
- సంజూ శాంసన్
- శుభ్మన్ గిల్
- అభిషేక్ శర్మ
సమాధానం చూపు
సమాధానం: అభిషేక్ శర్మ — అభిషేక్ శర్మ 34 బంతుల్లో 108 పరుగులు చేసి, 2017లో రోహిత్ శర్మ 35 బంతుల్లో చేసిన శతకాన్ని అధిగమించాడు.
రామన్ మెగసెసే అవార్డు 2026 విజేత రునా ఖాన్ ఏ దేశానికి చెందినవారు?
- భారత్
- బంగ్లాదేశ్
- నేపాల్
- మయన్మార్
సమాధానం చూపు
సమాధానం: బంగ్లాదేశ్ — ఫ్రెండ్షిప్ సంస్థ వ్యవస్థాపకురాలు రునా ఖాన్ బంగ్లాదేశ్కు చెందినవారు; ఇతర విజేతలు టామీ కోహ్, బో క్యీ.
‘లిమిటింగ్ ఓవర్షూట్: నావిగేటింగ్ ఎక్సీడెన్స్ ఆఫ్ 1.5 డిగ్రీ సెల్సియస్ అండ్ పాత్వేస్ టువార్డ్స్ రిటర్న్’ నివేదికను ఏ సంస్థ విడుదల చేసింది?
- ఐపీసీసీ
- యూఎన్ఈపీ
- డబ్ల్యూఎంఓ
- యూఎన్ఎఫ్సీసీసీ సచివాలయం
సమాధానం చూపు
సమాధానం: యూఎన్ఈపీ — ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (యూఎన్ఈపీ) ఈ నివేదికను విడుదల చేసింది; ఇది ఓవర్షూట్, గరిష్ఠం, తగ్గుదల అనే మార్గాన్ని ప్రతిపాదిస్తుంది.
ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ ‘కరెక్ట్ ది మ్యాప్’ తీర్మానం మెర్కేటర్ ప్రొజెక్షన్ స్థానంలో ఏ ప్రొజెక్షన్ను ప్రోత్సహిస్తుంది?
- రాబిన్సన్
- పీటర్స్
- ఈక్వల్ ఎర్త్
- వింకెల్ ట్రిపుల్
సమాధానం చూపు
సమాధానం: ఈక్వల్ ఎర్త్ — ఈ సలహా తీర్మానం 2018లో ప్రవేశపెట్టిన సమ వైశాల్య ‘ఈక్వల్ ఎర్త్’ ప్రొజెక్షన్ను ప్రోత్సహిస్తోంది.
కర్ణాటకలో జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించిన మొదటి సాగునీటి ప్రాజెక్టు ఏది?
- ఆల్మట్టి డ్యాం
- ఎగువ కృష్ణా ప్రాజెక్టు
- ఎగువ భద్ర ప్రాజెక్టు
- యెత్తినహొళె ప్రాజెక్టు
సమాధానం చూపు
సమాధానం: ఎగువ భద్ర ప్రాజెక్టు — రూ.21,500 కోట్ల ఎగువ భద్ర ప్రాజెక్టు తుంగ, భద్ర నదుల నీటిని కరవు పీడిత జిల్లాలకు ఎత్తిపోస్తుంది.
2026 సెప్టెంబరు 23న జరిగిన 11వ జాతీయ ఆయుర్వేద దినోత్సవ ప్రధాన జాతీయ కార్యక్రమం మహారాష్ట్రలోని ఏ నగరంలో జరిగింది?
- నాగ్పుర్
- పుణె
- నాశిక్
- ఔరంగాబాద్
సమాధానం చూపు
సమాధానం: నాగ్పుర్ — ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ‘ఆయుర్వేద్ ఫర్ ఎ హెల్తియర్ టుమారో’ (ఆరోగ్యకర భవిష్యత్తు కోసం ఆయుర్వేదం) ఇతివృత్తంతో ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహించింది.
ముప్పై ఏళ్లకు పైగా ఆర్బీఐలో పనిచేసిన సుమన్ రే 2026 సెప్టెంబరు 1 నుంచి రిజర్వ్ బ్యాంకులో ఏ పదవిని చేపట్టారు?
- డిప్యూటీ గవర్నర్
- కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్
- చీఫ్ జనరల్ మేనేజర్
- రీజనల్ డైరెక్టర్
సమాధానం చూపు
సమాధానం: కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్ — కార్యనిర్వాహక డైరెక్టర్లు గవర్నర్, డిప్యూటీ గవర్నర్ల కింద పనిచేసే కేంద్ర బ్యాంకు సీనియర్ అధికారులు.