ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – એપ્રિલ 2026 — બધું લખાણ રૂપે વાંચો
અપડેટ: · અપડેટ:
ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – એપ્રિલ 2026 — 134 news items
એક નજરે
મુખ્ય ઘટનાઓ
આ પેજની સૌથી મહત્ત્વની ઘટનાઓ, અને દરેક વિષયમાં કેટલા સમાચાર છે તે.
મુખ્ય ઘટનાઓ
- 17 એપ્રિલ — નેચર કન્ઝર્વેશન ફાઉન્ડેશન અને બેટ કન્ઝર્વેશન ઇન્ટરનેશનલની આગેવાની હેઠળના પ્રથમ રાષ્ટ્રીય મૂલ્યાંકન સ્ટેટ ઓફ ઇન્ડિયાઝ બેટ્સ (2024-25) મુજબ ભારતમાં લગભગ 135 ચામાચીડિયા પ્રજાતિઓ છે, જેમાંથી 16 સ્થાનિક છે.
- 8 એપ્રિલ — અમેરિકા અને ઈરાન પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી હેઠળ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયાં, જે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલવા સાથે જોડાયેલો છે, અને 10 એપ્રિલે ઇસ્લામાબાદમાં ફોલો-અપ વાટાઘાટો યોજવાની છે.
- 6 એપ્રિલ — તમિલનાડુના કલ્પક્કમમાં આવેલું પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર (PFBR) 6 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રથમ ક્રિટિકાલિટી પર પહોંચ્યું, જે ભારતના ત્રિસ્તરીય પરમાણુ કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનું મહત્ત્વનું પગલું છે.
- 1 એપ્રિલ — લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠે 1 એપ્રિલ 2026ના રોજ નવા વાઇસ ચીફ ઑફ ધ આર્મી સ્ટાફ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેઓ 1986થી આર્મર્ડ કોર્પ્સમાં છે અને દક્ષિણ કમાન્ડ તથા XX સ્ટ્રાઇક કોર્પ્સનું નેતૃત્વ કરી ચૂક્યા છે.
- આયુષ શેટ્ટીએ ચીનના નિંગબોમાં બેડમિન્ટન એશિયા ચેમ્પિયનશિપ 2026માં પુરુષ સિંગલ્સમાં સિલ્વર જીત્યો, જે આ સ્પર્ધામાં ભારતનો પ્રથમ સિલ્વર છે; ફાઇનલમાં તેઓ ચીનના શી યુકી સામે હાર્યા. અગાઉ ફક્ત દિનેશ ખન્નાએ ભારત માટે ગોલ્ડ જીત્યો હતો (1965).
- SIPRIએ જણાવ્યું કે 2025માં વિશ્વનો લશ્કરી ખર્ચ લગભગ 2,887 અબજ ડૉલર એટલે કે માથાદીઠ લગભગ 352 ડૉલર હતો, જે વધતા તણાવ અને ચાલુ યુદ્ધોને કારણે વધી રહ્યો છે.
- ભારત-રશિયા રેસિપ્રોકલ એક્સચેન્જ ઑફ લૉજિસ્ટિક્સ એગ્રીમેન્ટ (RELOS), જે 12 જાન્યુઆરી 2026થી અમલમાં છે, દરેક પક્ષનાં દળોને બીજા પક્ષનાં થાણાંનો ઉપયોગ કરવા દે છે; રશિયાએ 18 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રકાશિત કરેલી વિગતો મુજબ એક સમયે 3,000 સૈનિકો, પાંચ યુદ્ધજહાજ અને 10 વિમાન સુધીની છૂટ છે.
- અલીગઢ (ઉત્તર પ્રદેશ)નું શેખા સરોવર પક્ષી અભયારણ્ય ભારતનું 99મું રામસર સ્થળ બન્યું. રામસર સંમેલન (1971) આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્ત્વની ભીની જમીનોને આ દરજ્જો આપે છે.
- કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે ડાબેરી ઉગ્રવાદથી અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓની યાદી સુધારી: હવે આ શ્રેણીમાં માત્ર બીજાપુર (છત્તીસગઢ) અને પશ્ચિમ સિંહભૂમ (ઝારખંડ) બાકી છે, જે નક્સલી હિંસામાં તીવ્ર ઘટાડો દર્શાવે છે.
- ભારતે તાકેડાની Qdenga (TAK-003)ને 4 થી 60 વર્ષની વયના લોકો માટે પોતાની પ્રથમ ડેન્ગ્યુ રસી તરીકે મંજૂરી આપી; DCGIએ સબ્જેક્ટ એક્સપર્ટ કમિટીની સલાહ પર તેને મંજૂરી આપી, અને તે ડેન્ગ્યુના ચારેય સીરોટાઇપને આવરી લે છે.
વિષય પ્રમાણે સમાચાર
- સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
- 14 વન-લાઇનર
- આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
- 33 વન-લાઇનર
- વિજ્ઞાન, અવકાશ અને પર્યાવરણ
- 42 વન-લાઇનર
- રમતગમત, પુરસ્કાર, નિમણૂક અને દિવસો
- 45 વન-લાઇનર
સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
14 વન-લાઇનર
દળો · શસ્ત્રો · અભ્યાસ · સરહદ.
સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
- 29 એપ્રિલ — DRDO અને ભારતીય નૌકાદળે NASM-SR (નેવલ એન્ટી-શિપ મિસાઇલ - શોર્ટ રેન્જ)નું પ્રથમ સાલ્વો લોન્ચ કર્યું: ઓડિશા નજીક બંગાળની ખાડી ઉપર નૌકાદળના હેલિકોપ્ટરમાંથી બે મિસાઇલ ઝડપથી એક પછી એક છોડવામાં આવી.
- 27 એપ્રિલ — કેન્દ્ર સરકારે 2029 સુધીમાં પૂર્વોત્તર ભારતમાં ઉગ્રવાદનો અંત લાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું, જેમાં મણિપુરમાં શાંતિ પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે.
- 24 એપ્રિલ — DRDOએ પોતાના સેન્ટર ફૉર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઍન્ડ રોબોટિક્સ દ્વારા બનાવેલી AI-સક્ષમ ઉપગ્રહ ગુપ્તચર પ્રણાલી પ્રજ્ઞા ગૃહ મંત્રાલયને સોંપી.
- 21 એપ્રિલ — ભારતીય અને શ્રીલંકન નૌકાદળો વચ્ચેનો ડાઇવિંગ અભ્યાસ, ચોથો IN-SLN DIVEX-2026, હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા વધારવા 21થી 27 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન શ્રીલંકામાં યોજાયો.
- 12 એપ્રિલ — ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન કવાયત દોસ્તલિકની સાતમી આવૃત્તિ 12 થી 25 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન ઉઝબેકિસ્તાનના નમંગાનમાં ગુરુમસરાય ફિલ્ડ ટ્રેનિંગ એરિયા ખાતે યોજાઈ. તે વાર્ષિક છે અને બંને દેશોમાં વારાફરતી યોજાય છે; છેલ્લી આવૃત્તિ એપ્રિલ 2025માં પુણેમાં યોજાઈ હતી.
- 9 એપ્રિલ — ભારત-ઇજિપ્ત અભ્યાસ સાયક્લોન-Xની ચોથી આવૃત્તિ 9થી 17 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન અન્શાસ, ઇજિપ્તમાં યોજાઈ. તેમાં વિશેષ કામગીરીઓની શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ વહેંચવા પર ધ્યાન અપાયું અને તે વધતા લશ્કરી સંબંધો દર્શાવે છે.
- 8 એપ્રિલ — ભારતીય સેનાએ નવી દિલ્હીમાં અનમેન્ડ એરિયલ સિસ્ટમ્સ અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સ માટેનો ટેક્નોલોજી રોડમેપ બહાર પાડ્યો, જેથી ઉદ્યોગ અને સ્ટાર્ટઅપને તેની ડ્રોન જરૂરિયાતો અંગે લાંબા ગાળાની સ્પષ્ટતા મળે અને આત્મનિર્ભરતાને ટેકો મળે.
- 3 એપ્રિલ — ભારતે તેની ત્રીજી પરમાણુ-સંચાલિત બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીન INS અરિદમન કાર્યરત કરી, જેનાથી INS અરિહંત અને INS અરિઘાત પછી નૌકાદળ પાસે પ્રથમ વાર ત્રણ કાર્યરત SSBN થયા.
- 3 એપ્રિલ — સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ INS તારાગિરિ (F41) ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ થયું. તે 75%થી વધુ સ્વદેશી છે, CODOG પ્રણોદનનો ઉપયોગ કરે છે, અને તેમાં ધ્વનિથી ઝડપી મિસાઇલો, મધ્યમ અંતરની હવાઈ સંરક્ષણ મિસાઇલો અને મજબૂત સબમરીન-વિરોધી ક્ષમતા છે.
- 2 એપ્રિલ — દરિયાકાંઠાથી દૂર ગસ્ત કરતું જહાજ INS સુનયના 2 એપ્રિલ 2026ના રોજ MAHASAGAR વિઝન હેઠળના તાલીમ અને રાજદ્વારી મિશન IOS SAGAR તરીકે મુંબઈથી રવાના થયું, જેને સંરક્ષણ રાજ્યમંત્રી સંજય સેઠે લીલી ઝંડી આપી; તે કોચીમાં પૂરું થશે.
- SIPRIએ જણાવ્યું કે 2025માં વિશ્વનો લશ્કરી ખર્ચ લગભગ 2,887 અબજ ડૉલર એટલે કે માથાદીઠ લગભગ 352 ડૉલર હતો, જે વધતા તણાવ અને ચાલુ યુદ્ધોને કારણે વધી રહ્યો છે.
- કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે ડાબેરી ઉગ્રવાદથી અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓની યાદી સુધારી: હવે આ શ્રેણીમાં માત્ર બીજાપુર (છત્તીસગઢ) અને પશ્ચિમ સિંહભૂમ (ઝારખંડ) બાકી છે, જે નક્સલી હિંસામાં તીવ્ર ઘટાડો દર્શાવે છે.
- ભારત રશિયા પાસેથી બાકીની S-400 (સુદર્શન) હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓની ડિલિવરી ઝડપી બનાવી રહ્યું છે: 2018ના કરાર (5.43 અબજ ડૉલર)ની 5 સ્ક્વૉડ્રનમાંથી 3 કાર્યરત છે, અને બાકીની 2 2026ના અંત સુધીમાં મળવાની છે.
- સંરક્ષણ મંત્રાલયે સંરક્ષણ પ્રાપ્તિ પ્રક્રિયા 2020ના મેક-II (ઉદ્યોગ-ભંડોળિત) માર્ગ હેઠળ ભારતીય વાયુસેના માટે 1,000 કિલોનો હવાઈ બૉમ્બ સ્વદેશી રીતે વિકસાવવાનું શરૂ કર્યું.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
33 વન-લાઇનર
દ્વિપક્ષીય · સમિટ · કરાર.
આંતરરાષ્ટ્રીય
13 વન-લાઇનર
13 આંતરરાષ્ટ્રીય — 8 એપ્રિલ – 29 એપ્રિલ.
- 29 એપ્રિલ — 29 એપ્રિલ 2026ના રોજ અમેરિકાના વેપાર પ્રતિનિધિએ પોતાના સ્પેશિયલ 301 અહેવાલમાં ભારતને ચીન, રશિયા, ઇન્ડોનેશિયા, ચિલી અને વેનેઝુએલા સાથે પ્રાયોરિટી વૉચ લિસ્ટમાં મૂક્યું, જેનાં કારણોમાં પેટન્ટમાં વિલંબ, પાઇરસી, કડક ભાવ નિયંત્રણો અને નબળો IP અમલ ગણાવાયાં.
- 28 એપ્રિલ — અમેરિકા પોતાનું વલણ સમીક્ષા કરી શકે તેવા અહેવાલો પછી યુનાઇટેડ કિંગડમે ફૉકલૅન્ડ ટાપુઓ પર પોતાના સાર્વભૌમત્વની ફરી પુષ્ટિ કરી; તેને માલ્વિનાસ કહેતા આર્જેન્ટિનાએ ફરી દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોની માગ કરી.
- 26 એપ્રિલ — ઈરાનમાં ભારતના ચાબહાર બંદર માટેની અમેરિકી પ્રતિબંધ-માફી 26 એપ્રિલ 2026ના રોજ સમાપ્ત થઈ, જેથી ભારત-અફઘાનિસ્તાન-મધ્ય એશિયા જોડાણ પ્રોજેક્ટ અનિશ્ચિત બન્યો; ભારત મુખ્યત્વે શહીદ બેહેશ્તી ટર્મિનલ ચલાવે છે.
- 22 એપ્રિલ — વિશ્વ બૅન્કે વૈશ્વિક જળ સંકટ પર વૉટર ફૉરવર્ડ પહેલ શરૂ કરી, જેનો ઉદ્દેશ 2030 સુધીમાં 1 અબજથી વધુ લોકો માટે જળ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
- 8 એપ્રિલ — અમેરિકા અને ઈરાન પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી હેઠળ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયાં, જે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલવા સાથે જોડાયેલો છે, અને 10 એપ્રિલે ઇસ્લામાબાદમાં ફોલો-અપ વાટાઘાટો યોજવાની છે.
- Access Now અને KeepItOnના એક અહેવાલ મુજબ 2025માં ભારતે 65 વાર ઇન્ટરનેટ બંધ કર્યું, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે; તેની પાછળ મ્યાનમાર (37), પાકિસ્તાન (24) અને ઈરાન (20) રહ્યાં.
- SIPRIની 2025ની યાદીમાં અમેરિકાએ લગભગ 954 અબજ ડોલર (વિશ્વના કુલના 33%), ચીને 336 અબજ ડોલર અને ભારતે લગભગ 92.1 અબજ ડોલર (3.2%) ખર્ચ્યા. ટોચના પાંચ અમેરિકા, ચીન, રશિયા, જર્મની અને ભારત છે.
- રુમેન રાદેવની પાર્ટી "પ્રોગ્રેસિવ બલ્ગેરિયા"એ બલ્ગેરિયાની સંસદીય ચૂંટણીમાં લગભગ 44.6% મત સાથે જીત મેળવી.
- જાપાને એપ્રિલ 2026માં શસ્ત્ર નિકાસ માટેની પાંચ બિન-ઘાતક શ્રેણીઓની જૂની મર્યાદા સમાપ્ત કરી, તેથી તે હવે મિસાઇલ, વિધ્વંસક જહાજો અને લડાકુ વિમાન જેવાં શસ્ત્રો ત્રીજા દેશોને નિકાસ કરી શકે છે.
- ચીને પાકિસ્તાન-અધિકૃત કાશ્મીર અને અફઘાનિસ્તાનની નજીક શિનજિયાંગમાં સેનલિંગ નામનો નવો કાઉન્ટી બનાવ્યો, જે ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC)નું પ્રવેશદ્વાર છે.
- ઉત્તરાખંડના લિપુલેખ ઘાટ મારફતે ભારત-ચીન સરહદી વેપાર છ વર્ષના અંતરાલ પછી જૂન 2026માં ફરી શરૂ થવાનો છે; આ ઘાટ વેપાર માટે સૌપ્રથમ 1992માં ખુલ્લો મુકાયો હતો.
- ભારતે COP33 આબોહવા પરિષદ (2028)ની યજમાની માટેની પોતાની બિડ પાછી ખેંચી, જેથી દક્ષિણ કોરિયા એકમાત્ર દાવેદાર રહ્યું; ભારતે છેલ્લે 2002માં COP (COP8)ની યજમાની કરી હતી.
- અમેરિકા અને ઇઝરાયલના પરમાણુ સ્થળો પરના હુમલા પછી ઈરાને કહ્યું કે તે પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ (NPT)માંથી બહાર નીકળવા વિચારી રહ્યું છે; કલમ Xમાં 3 મહિનાની નોટિસ સાથે ખસી જવાની છૂટ છે, અને ભારત તેનું હસ્તાક્ષરકર્તા નથી.
સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ
20 વન-લાઇનર
20 સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ — 11 એપ્રિલ – 27 એપ્રિલ.
- 27 એપ્રિલ — વર્લ્ડ સ્મૉલ-સ્કેલ ફિશરીઝ કોંગ્રેસ 2026 FAO અને TBTI ગ્લોબલના આયોજન હેઠળ 27થી 30 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન હુઆ હિન, થાઇલૅન્ડમાં યોજાઈ. 50 દેશોના લગભગ 300 પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા; ભારતનું નેતૃત્વ મત્સ્યોદ્યોગ સચિવ ડૉ. અભિલક્ષ લિખીએ કર્યું.
- 25 એપ્રિલ — પ્રથમ ભારત-જાપાન AI વ્યૂહાત્મક સંવાદ મુંબઈમાં યોજાયો, જેમાં AI વ્યાવસાયિકો અને સંશોધકોની સરળ અવરજવર પર વિચારણા થઈ.
- 21 એપ્રિલ — રશિયાના સૌથી વરિષ્ઠ પ્રથમ ઉપ-વડાપ્રધાન ડેનિસ માન્તુરોવે 21 એપ્રિલ 2026ના રોજ વડાપ્રધાન મોદી સાથે મુલાકાત કરી. ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી આયોગના સહ-અધ્યક્ષ તરીકે તેમણે ઊર્જા, ટેક્નોલૉજી અને સંરક્ષણ સહકાર પર ચર્ચા કરી.
- 19 એપ્રિલ — ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી. પી. રાધાકૃષ્ણને 19-20 એપ્રિલ 2026ના રોજ શ્રીલંકાની મુલાકાત લીધી. ભારતના કોઈ ઉપરાષ્ટ્રપતિની શ્રીલંકાની આ પ્રથમ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત હતી.
- 18 એપ્રિલ — FIU-IND અને SEBIએ નાણાકીય ગુપ્તચર માહિતીની વહેંચણી, SEBI-નિયંત્રિત સંસ્થાઓને મની-લૉન્ડરિંગ વિરોધી નિયમોની તાલીમ અને એગમોન્ટ સિદ્ધાંતો હેઠળ વિદેશી FIU સાથે માહિતી આદાનપ્રદાન માટે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
- 17 એપ્રિલ — ઓસ્ટ્રિયાના ચાન્સેલરની ભારત મુલાકાત દરમિયાન વર્કિંગ હોલિડે પ્રોગ્રામ કાર્યરત કરાયો, રોકાણકારોની સમસ્યાઓ માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક મિકેનિઝમ રચાયું, અને ડ્યુઅલ વોકેશનલ ટ્રેનિંગ અંગે લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ પર હસ્તાક્ષર થયા.
- 16 એપ્રિલ — ઓસ્ટ્રિયાના ચાન્સેલરની મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને ઓસ્ટ્રિયા સંરક્ષણ સહકાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા, આતંકી ભંડોળ અટકાવવા સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ રચવા અને સાયબર સુરક્ષા સંવાદ શરૂ કરવા સંમત થયા.
- 16 એપ્રિલ — ઓસ્ટ્રિયાના ફેડરલ ચાન્સેલર ડૉ. ક્રિશ્ચિયન સ્ટોકર એપ્રિલ 2026ના મધ્યમાં ભારતની મુલાકાતે આવ્યા (વડાપ્રધાન મોદી સાથે વાટાઘાટો 16 એપ્રિલે), જે 1984 પછી 42 વર્ષમાં આવી પ્રથમ મુલાકાત છે. વડાપ્રધાન મોદીએ 3T (ટ્રેડ, ટેક્નોલોજી, ટેલન્ટ)ને સંબંધોનો આધાર ગણાવ્યો.
- 11 એપ્રિલ — ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ-ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C)એ ડિજિટલ ચુકવણીઓ સુરક્ષિત કરવા અને સાયબર-સક્ષમ નાણાકીય ગુનાઓ સામે લડવા ગુપ્ત માહિતીની વહેંચણી માટે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
- ભારત અને દક્ષિણ કોરિયા AI, સેમિકન્ડક્ટર અને અવકાશ સંશોધનમાં સહકાર ગાઢ બનાવવા સંમત થયાં, અને નાયબ-મંત્રી સ્તરે પ્રથમ સંરક્ષણ અને વિદેશ બાબતોની “2+2” બેઠક યોજવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું.
- દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ લી જે-મ્યુંગે 19-21 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન ભારતની રાજ્ય મુલાકાત લીધી. બંને દેશોએ સંયુક્ત વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિ (2026-2030) અને જહાજ નિર્માણ, શિપિંગ તથા દરિયાઈ લોજિસ્ટિક્સમાં ભાગીદારી માટેનું વ્યાપક માળખું અપનાવ્યું.
- RELOS લૉજિસ્ટિક સહાયમાં ઇંધણ ભરવું, સમારકામ, ફાજલ ભાગો, ખોરાક અને તબીબી મદદનો સમાવેશ થાય છે. તે ભારતને રશિયાના આર્કટિક ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ આપે છે અને ભારતની "વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા" મજબૂત કરે છે.
- ભારત-રશિયા રેસિપ્રોકલ એક્સચેન્જ ઑફ લૉજિસ્ટિક્સ એગ્રીમેન્ટ (RELOS), જે 12 જાન્યુઆરી 2026થી અમલમાં છે, દરેક પક્ષનાં દળોને બીજા પક્ષનાં થાણાંનો ઉપયોગ કરવા દે છે; રશિયાએ 18 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રકાશિત કરેલી વિગતો મુજબ એક સમયે 3,000 સૈનિકો, પાંચ યુદ્ધજહાજ અને 10 વિમાન સુધીની છૂટ છે.
- ભારતને એપ્રિલ 2026થી એપ્રિલ 2028 સુધી કોમન ક્રાઇટેરિયા ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (CCDB)નું અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યું. CCDB એ કોમન ક્રાઇટેરિયા રેકગ્નિશન એરેન્જમેન્ટની તકનીકી શાખા છે, જે હેઠળ દેશો એકબીજાનાં IT સુરક્ષા પ્રમાણપત્રો સ્વીકારે છે.
- ભારત-કોરિયા પ્રજાસત્તાક સંયુક્ત વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિ 2026-2030 વાર્ષિક શિખર પરિષદો, ઔદ્યોગિક સહકાર સમિતિ, આર્થિક સુરક્ષા સંવાદ અને NPCI-KFTC ચુકવણી MoU ઉમેરે છે; તે ભારતની એક્ટ ઇસ્ટ નીતિને કોરિયાની ન્યૂ સધર્ન પૉલિસી સાથે જોડે છે.
- નવી દિલ્હીમાં “ઇલેક્ટ્રિફાઇંગ ગ્રોથ. એમ્પાવરિંગ સસ્ટેનેબિલિટી. કનેક્ટિંગ ગ્લોબલી.” થીમ સાથે યોજાયેલી ભારત ઇલેક્ટ્રિસિટી સમિટ 2026માં 80થી વધુ દેશોના 25,000થી વધુ પ્રતિનિધિઓ આવ્યા.
- મોરિશિયસમાં યોજાયેલી 9મી હિંદ મહાસાગર પરિષદમાં ભારતે પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ દરમિયાન નાગરિકો અને જહાજો પરના હુમલાઓની નિંદા કરી; ચાગોસ ટાપુઓ પર મોરિશિયસ સાથેના વિવાદને કારણે માલદીવ્સે તેમાં ભાગ લીધો નહોતો.
- ભારત 2026માં BRICSનું અધ્યક્ષ છે, જેની થીમ “સ્થિરતા, નવીનતા, સહકાર અને ટકાઉપણા માટે નિર્માણ” (Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability) છે; તેણે પ્રથમ BRICS યુવા સંકલન બેઠકનું વર્ચ્યુઅલ આયોજન કર્યું, જેમાં BRICS યુવા ટ્રૅક શરૂ કરાયો.
- ભારત અને અઝરબૈજાને 6ઠ્ઠી ફોરેન ઓફિસ કન્સલ્ટેશન્સ યોજી, જે 2022 પછીની પ્રથમ છે; ઓપરેશન સિંદૂર પછીના તણાવ બાદ સંબંધોનો ફરી પ્રારંભ થયો, અને વાટાઘાટોમાં વેપાર, ઊર્જા, પ્રવાસન, ફાર્મા અને આતંકવાદ વિરોધી પગલાં આવરી લેવાયાં.
- ઑસ્ટ્રિયાના ચાન્સેલર ક્રિસ્ટિયન સ્ટોકરની ચાર દિવસની ભારત મુલાકાત દરમિયાન લશ્કરી સહકાર પર લેટર ઑફ ઇન્ટેન્ટ પર હસ્તાક્ષર થયા, આતંકવાદ-વિરોધી સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ પર સહમતી થઈ, અને FSSAI તથા ઑસ્ટ્રિયાની AGES વચ્ચે ખાદ્ય-સલામતી MoU થયા; 2026ના પાનખરમાં વિયેનામાં સંયુક્ત અવકાશ સેમિનાર યોજાશે.
વિજ્ઞાન, અવકાશ અને પર્યાવરણ
42 વન-લાઇનર
ISRO · DRDO · ટેક · ઇકોલોજી.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી
20 વન-લાઇનર
20 વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — 1 એપ્રિલ – 27 એપ્રિલ.
- 27 એપ્રિલ — DPI@2047ના બે તબક્કા છે: DPI 2.0 (2025-2035), જે આજીવિકા-આધારિત વૃદ્ધિ અને ઉત્પાદકતા પર કેન્દ્રિત છે અને જેમાં આઠ મુખ્ય ક્ષેત્રો છે, અને DPI 3.0 (2035-2047), જેનું લક્ષ્ય વ્યાપક સમૃદ્ધિ અને વિકસિત રાષ્ટ્રનો દરજ્જો છે.
- 27 એપ્રિલ — નીતિ આયોગે 27 એપ્રિલ 2026ના રોજ ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના આગલા તબક્કા માટે DPI@2047ની ડ્રાફ્ટ વ્યૂહરચના બહાર પાડી, જે વિકસિત ભારત 2047ના લક્ષ્ય સાથે જોડાયેલી છે.
- 20 એપ્રિલ — એક અભ્યાસમાં જણાવાયું કે CRISPR-Cas9થી સંપાદિત જીન-ડ્રાઇવ મચ્છરો તાંઝાનિયાની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિમાં મલેરિયા પરોપજીવીઓને અટકાવી શકે છે; આ લક્ષણ 90%થી વધુ સંતાનોમાં પસાર થાય છે, પરંતુ હજી સુધી કોઈને જંગલમાં છોડવામાં આવ્યા નથી.
- 19 એપ્રિલ — ભારતની પ્રથમ અદ્યતન 3D સેમિકન્ડક્ટર પેકેજિંગ સુવિધાનો શિલાન્યાસ 19 એપ્રિલ 2026ના રોજ ઇન્ફો વેલી, ભુવનેશ્વર (ઓડિશા) ખાતે થયો. તે દર વર્ષે લગભગ 70,000 ગ્લાસ પેનલ, 5 કરોડ એસેમ્બલ્ડ યુનિટ અને લગભગ 13,000 3D-IC મોડ્યુલ બનાવશે.
- 17 એપ્રિલ — કેન્દ્ર સરકારે લદ્દાખમાં આખા વર્ષ દરમિયાન પાણીની તંગી સામે લડવા ન વપરાતા હિમનદીના ઓગળેલા પાણીને સંગ્રહવા પ્રોજેક્ટ હિમ સરોવર શરૂ કર્યો, જેમાં લેહના નિમૂ, નુબ્રા અને ડિસ્કિટ તથા કારગિલના સુરુ અને પદુમ જેવાં સ્થળો સામેલ છે.
- 17 એપ્રિલ — ભારતે ગુજરાતના ધોલેરામાં ઇલેક્ટ્રોનિક હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર/IT સેવાઓ પર કેન્દ્રિત નવા સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોનની અંદર પોતાનો પ્રથમ સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્રિકેશન પ્લાન્ટ જાહેર કર્યો.
- 15 એપ્રિલ — નીતિ આયોગે ROPE માળખા (રિમૂવિંગ ઓબ્સ્ટેકલ્સ એન્ડ પ્રમોટિંગ એનેબલર્સ) પર આધારિત, સંશોધન અને વિકાસની સરળતા પરના બે અહેવાલ બહાર પાડ્યા, જેમાં લેબ-ટુ-માર્કેટ સંશોધન અને વધુ ખાનગી તથા CSR ભંડોળ પર ભાર મુકાયો.
- 14 એપ્રિલ — સેન્ટ્રલ આયુર્વેદ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CARI), બેંગલુરુની ક્લિનિકલ લેબને બાયોકેમિસ્ટ્રી અને હિમેટોલૉજીમાં ISO 15189:2022 માન્યતા મળી, અને આમ કરનારી તે CCRAS (આયુષ મંત્રાલય) હેઠળની પ્રથમ સંસ્થા છે.
- 13 એપ્રિલ — e-SafeHER, C-DAC હૈદરાબાદ અને રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનની સંયુક્ત પહેલ છે, જે 13 એપ્રિલ 2026ના રોજ શરૂ થઈ. તેનો હેતુ લગભગ 10 લાખ ગ્રામીણ મહિલાઓને સાયબર સુરક્ષા જાગૃતિની તાલીમ આપવાનો છે.
- 13 એપ્રિલ — ભારતે રાષ્ટ્રીય ક્વોન્ટમ મિશન હેઠળ QNu Labsની સ્વદેશી QKD ટેકનોલોજીથી 1,000 કિમીનું ક્વોન્ટમ સંચાર નેટવર્ક બનાવ્યું, જે આઠ વર્ષમાં 2,000 કિમીના લક્ષ્યથી ઘણું આગળ છે.
- 6 એપ્રિલ — તમિલનાડુના કલ્પક્કમમાં આવેલું પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર (PFBR) 6 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રથમ ક્રિટિકાલિટી પર પહોંચ્યું, જે ભારતના ત્રિસ્તરીય પરમાણુ કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનું મહત્ત્વનું પગલું છે.
- 3 એપ્રિલ — કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે 3 એપ્રિલ 2026ના રોજ કમ્યુનિટી હેલ્થ ઑફિસર્સ (CHO) માટે મોબાઇલ ઍપ બહાર પાડી. ICMRએ તેને ક્લિનિકલ કાર્યપ્રવાહ સરળ બનાવવા અને પ્રાથમિક તથા ડિજિટલ આરોગ્ય સેવાઓ મજબૂત કરવા વિકસાવી છે.
- 1 એપ્રિલ — આર્ટેમિસ II, એપોલો 17 (1972) પછી NASAનું ચંદ્ર તરફનું પ્રથમ માનવ મિશન, 1 એપ્રિલ 2026ના રોજ રીડ વાઇઝમૅનના નેતૃત્વમાં ચાર અવકાશયાત્રીઓ સાથે દસ દિવસની ચંદ્ર ફ્લાયબાય માટે રવાના થયું, જેમાં ચંદ્ર પર ઉતરાણ નથી.
- ફ્રાન્સે અમેરિકી ટેક કંપનીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને પોતાની ડિજિટલ સાર્વભૌમત્વ સુધારવા સરકારી કમ્પ્યુટરોમાંથી માઇક્રોસોફ્ટ વિન્ડોઝ તબક્કાવાર હટાવવાનો નિર્ણય લીધો.
- UAEએ જાહેરાત કરી કે તે બે વર્ષમાં પોતાનું અડધું સરકારી કામ “એજન્ટિક AI”ને સોંપશે; શાસનમાં આટલા મોટા પાયે AI વાપરનાર તે પ્રથમ દેશ છે.
- આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુએ અમરાવતી ક્વોન્ટમ રેફરન્સ ફેસિલિટીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. તે ક્વોન્ટમ હાર્ડવેરના પરીક્ષણ, ધોરણો નક્કી કરવા અને પ્રમાણન માટેનું મુખ્ય રાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર બનશે.
- સંશોધકોને ગુજરાતમાં દ્વારકા અને બેટ દ્વારકાના દરિયાકિનારે દ્વારકા બેસિનમાં પ્રારંભિક મિયોસીન યુગના અશ્મિ સ્તરો મળ્યા, જેમાં 42 ગોકળગાય પ્રજાતિઓ ગરમ અને પોષક તત્ત્વોથી સમૃદ્ધ ભૂતકાળ તરફ ઇશારો કરે છે.
- NASAના આર્ટેમિસ IIના ક્રૂ 1970ના એપોલો 13થી પણ વધુ પૃથ્વીથી દૂર ગયા, 248,655 માઇલ પાર કરીને લગભગ 252,756 માઇલ સુધી પહોંચ્યા, જે અવકાશમાં માનવીના અંતરનો નવો રેકૉર્ડ છે.
- ભારતે તાકેડાની Qdenga (TAK-003)ને 4 થી 60 વર્ષની વયના લોકો માટે પોતાની પ્રથમ ડેન્ગ્યુ રસી તરીકે મંજૂરી આપી; DCGIએ સબ્જેક્ટ એક્સપર્ટ કમિટીની સલાહ પર તેને મંજૂરી આપી, અને તે ડેન્ગ્યુના ચારેય સીરોટાઇપને આવરી લે છે.
- ભારતે મુખ્ય મનોરોગ વિકૃતિઓ પરનો પોતાનો પ્રથમ ખુલ્લો ડિજિટલ ભંડાર CALM-Brain શરૂ કર્યો, જે NIMHANS અને નેશનલ સેન્ટર ફૉર બાયોલૉજિકલ સાયન્સિસે ક્લિનિકલ, ઇમેજિંગ, વર્તણૂકીય અને આનુવંશિક ડેટા સાથે બનાવ્યો છે.
પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી
22 વન-લાઇનર
22 પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી — 1 એપ્રિલ – 26 એપ્રિલ.
- 26 એપ્રિલ — તમિલનાડુ-મેઘાલય પ્રોજેક્ટમાં સ્થાનિક જ્ઞાન સત્યમંગલમમાં વન્યજીવ કૉરિડોરના સંરક્ષણ અને ગારો હિલ્સ (નોકરેક બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ, બાલ્પાક્રમ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન)માં સમુદાય સંરક્ષણનું માર્ગદર્શન કરશે. તે NBSAP 2024-2030 અને વૈશ્વિક 30x30 લક્ષ્યને ટેકો આપે છે.
- 26 એપ્રિલ — તમિલનાડુ-મેઘાલય જૈવવિવિધતા પ્રોજેક્ટ (2025-2030) 26 એપ્રિલ 2026ના રોજ MoEFCC અને રાષ્ટ્રીય જૈવવિવિધતા સત્તામંડળે શરૂ કર્યો. તેને GEF અને UNDP તરફથી $4.88 મિલિયનની અનુદાન સહાય મળી છે.
- 23 એપ્રિલ — એમેઝોનએ ધ ગુડ રાઇસ એલાયન્સ સાથે લાંબા ગાળાનો કાર્બન-ક્રેડિટ કરાર કર્યો, જેમાં ભારતની ચોખાની ખેતીમાંથી, જે વારાફરતી ભીનું-સૂકું કરવાની પદ્ધતિથી મિથેન ઘટાડે છે, CO2-સમકક્ષ ક્રેડિટ 6,85,000 ટનથી વધુ ખરીદવામાં આવશે.
- 21 એપ્રિલ — Environmental Research: Climateમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસનો અંદાજ છે કે 2100 સુધીમાં ભારતના વન વનસ્પતિમાં સંગ્રહિત કાર્બનમાં 35% થી 97% વધારો થઈ શકે છે, જેમાં સૌથી મોટો સાપેક્ષ વધારો રાજસ્થાન, ગુજરાત અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશના સૂકા વિસ્તારોમાં હશે.
- 18 એપ્રિલ — દક્ષિણ આફ્રિકાના ઇન્ડુના પાર્કથી ચાર ચિત્તા 18 એપ્રિલ 2026ના રોજ બેંગલુરુના બન્નેરઘટ્ટા જૈવિક ઉદ્યાનમાં પહોંચ્યા; આ પ્રાણી-વિનિમય કરાર હેઠળ છે, અને પ્રોજેક્ટ ચિત્તા હેઠળના જંગલી પુનઃસ્થાપનથી અલગ છે.
- 17 એપ્રિલ — નેચર કન્ઝર્વેશન ફાઉન્ડેશન અને બેટ કન્ઝર્વેશન ઇન્ટરનેશનલની આગેવાની હેઠળના પ્રથમ રાષ્ટ્રીય મૂલ્યાંકન સ્ટેટ ઓફ ઇન્ડિયાઝ બેટ્સ (2024-25) મુજબ ભારતમાં લગભગ 135 ચામાચીડિયા પ્રજાતિઓ છે, જેમાંથી 16 સ્થાનિક છે.
- 3 એપ્રિલ — કેરળનું વર્કલા તેના કચરા વ્યવસ્થાપન અને ટકાઉ શહેરી પ્રથાઓ બદલ UN-હૅબિટાટ અને UNEPના સમર્થનવાળી UNની “શૂન્ય કચરા તરફ 20 શહેરો” (20 Cities Towards Zero Waste) પહેલમાં જોડાયું.
- 1 એપ્રિલ — એપ્રિલ-જૂન 2026 માટેના IMDના ઉનાળુ અનુમાન મુજબ પૂર્વ, મધ્ય, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ દ્વીપકલ્પમાં હીટવેવના વધુ દિવસો, બધે ઊંચું રાત્રિ તાપમાન અને જુલાઈ સુધીમાં સંભવિત અલ નીનો રહેશે, જે ચોમાસાને નુકસાન કરી શકે.
- આર્જેન્ટિનાના નીચલા ગૃહ ચેમ્બર ઑફ ડેપ્યુટીઝે હિમનદી વિસ્તારોમાં ખાણકામની મંજૂરી આપતું બિલ પસાર કર્યું, જેનાથી નાજુક પર્યાવરણતંત્રોને થનારા નુકસાન અંગેની ચર્ચા વધી શકે છે.
- દિલ્હી-દેહરાદૂન એક્સપ્રેસવેમાં રાજાજી ટાઇગર રિઝર્વ અને શિવાલિક ટેકરીઓમાંથી પસાર થતો લગભગ 12 કિમીનો એલિવેટેડ ભાગ છે, જેથી વન્યજીવો સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકે; અધિકારીઓ તેને એશિયાનો સૌથી લાંબો એલિવેટેડ વન્યજીવ કોરિડોર કહે છે.
- અમદાવાદનું પશ્ચિમ રેલવેનું કાંકરિયા કોચિંગ ડેપો ભારતનો પ્રથમ સંપૂર્ણ વોટર-ન્યૂટ્રલ રેલવે ડેપો બન્યો. તે ફાયટોરેમેડિએશન (છોડ દ્વારા ગંદા પાણીની સફાઈ)નો ઉપયોગ કરે છે અને રોજ લગભગ 60 લાખ લિટર પાણી બચાવે છે.
- માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયનો NHAI આરોગ્ય વન પ્રોજેક્ટ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પરની ખાલી જમીન પર ઔષધીય વૃક્ષો વાવશે. તબક્કો 1માં 62.8 હેક્ટરના 17 પ્લૉટ આવરી લેવાય છે.
- GRAPના AQI સ્તર પ્રમાણે ચાર તબક્કા છે: Poor, Very Poor, Severe અને Severe+. દરેક ઉપરના તબક્કામાં વધુ કડક પગલાં ઉમેરાય છે, જેમ કે ધૂળ નિયંત્રણ અને ડીઝલ જનરેટર પ્રતિબંધથી લઈને શાળાઓ બંધ અને ઘરેથી કામ સુધી.
- હવાની ગુણવત્તા બગડતાં દિલ્હી-NCRમાં GRAP તબક્કો I લાગુ થયો. તેનો અમલ કમિશન ફૉર એર ક્વૉલિટી મૅનેજમેન્ટ કરે છે; ગ્રેડેડ રિસ્પૉન્સ ઍક્શન પ્લાન 2017માં સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પર શરૂ થયો હતો.
- અલીગઢ (ઉત્તર પ્રદેશ)નું શેખા સરોવર પક્ષી અભયારણ્ય ભારતનું 99મું રામસર સ્થળ બન્યું. રામસર સંમેલન (1971) આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્ત્વની ભીની જમીનોને આ દરજ્જો આપે છે.
- લગભગ 11,000 કિમી સતત ઉડતું હડસોનિયન ગૉડવિટ, વસ્તીમાં આશરે 95% ઘટાડા પછી CMS COP15માં વધારાના સંરક્ષણ માટે રજૂ થયેલી 42 પ્રજાતિઓમાંનું એક છે; IUCN તેને સંવેદનશીલ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરે છે.
- IUCNએ સૌથી મોટા પેંગ્વિન સમ્રાટ પેંગ્વિનને સંકટગ્રસ્ત શ્રેણીમાં મૂક્યું, જે એન્ટાર્કટિકામાં આબોહવા પરિવર્તનની ચેતવણીનું ચિહ્ન છે.
- પ્લાસ્ટિક કચરા વ્યવસ્થાપન નિયમો, 2016માં 2026માં સુધારો થયો: 2025-26માં ચૂકી ગયેલા લક્ષ્યો પર કોઈ દંડ નથી, ઘટને 3 વર્ષ સુધી આગળ લઈ જઈ શકાય છે, અને “રિસાયક્લિંગ”માં હવે ઊર્જા ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે.
- ગુજરાતના કચ્છમાં દસ વર્ષમાં પ્રથમ વાર “જમ્પસ્ટાર્ટ” પદ્ધતિ (સેવેલા ઇંડાને જંગલી માળામાં ખસેડવું) દ્વારા ઘોરાડ (ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ)નું બચ્ચું ઉછેરાયું, જે WII સાથે રાજસ્થાન અને ગુજરાતનો પ્રથમ આંતર-રાજ્ય પ્રયાસ છે.
- કોચીના CMLREના ભવસાગર કેન્દ્રને પર્યાવરણ મંત્રાલયે જૈવ વિવિધતા અધિનિયમ, 2002ની કલમ 39 હેઠળ ભારતનું પ્રથમ ઊંડા સમુદ્રી પ્રાણીસૃષ્ટિનું રાષ્ટ્રીય ભંડાર જાહેર કર્યું; તેમાં 3,500થી વધુ નમૂના છે.
- ભારતે 2025-26માં રેકોર્ડ 6.05 GW પવન ઊર્જા ઉમેરી, જે 46% વધુ છે, અને સ્થાપિત પવન ક્ષમતા 56 GWથી વધુ થઈ; ચીન, અમેરિકા અને જર્મની પછી ભારત વિશ્વમાં ચોથા ક્રમે છે.
- જળ શક્તિ મંત્રાલયની નદી બેસિન વ્યવસ્થાપન યોજના 16મા નાણાં પંચના ચક્ર 2026-27થી 2030-31 સુધી લંબાવાઈ; તેના ભાગ બ્રહ્મપુત્રા બોર્ડ અને જળ સંસાધન વિકાસ યોજનાની તપાસ યોજના છે.
રમતગમત, પુરસ્કાર, નિમણૂક અને દિવસો
45 વન-લાઇનર
પરિણામો · સન્માન · સેનાપ્રમુખ · દિવસો.
રાષ્ટ્રીય
1 વન-લાઇનર
1 રાષ્ટ્રીય — 16 એપ્રિલ.
- 16 એપ્રિલ — દિલ્હી હાઈકોર્ટે વનસ્પતિ અવસ્થામાં રહેલા સેનાના સૈનિક પતિ સાથે એક મહિલાને IVF ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી, એમ ઠરાવીને કે તેમની અગાઉની સંમતિ યથાવત્ છે અને ART (નિયમન) અધિનિયમ, 2021 હેઠળ તેની સંમતિ ગણાય છે.
અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ
1 વન-લાઇનર
1 અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ — ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – એપ્રિલ 2026.
- લોકસભાએ 12 ફેરફારો સાથે ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેંકરપ્સી કોડ (સુધારા) બિલ, 2025 પસાર કર્યું, જેમાં લેણદારો દ્વારા શરૂ થતી નાદારી, 150 દિવસનો કોર્ટ બહારનો માર્ગ તથા સરહદ પારની અને જૂથ નાદારીનો સમાવેશ થાય છે.
રમતગમત
14 વન-લાઇનર
14 રમતગમત — 1 એપ્રિલ – 25 એપ્રિલ.
- 25 એપ્રિલ — અરણ્યક ઘોષ બેંગકોક ચેસ ક્લબ ઓપન 2026માં પોતાના અંતિમ GM નૉર્મ પછી ભારતના 95મા ગ્રૅન્ડમાસ્ટર બન્યા.
- 18 એપ્રિલ — આર. વૈશાલીએ સાયપ્રસના નિકોસિયામાં FIDE મહિલા કેન્ડિડેટ્સ ટૂર્નામેન્ટ 2026 જીતી, અને તેને વર્તમાન ચેમ્પિયન જુ વેનજુન સામે ટાઇટલ મેચ રમવાની તક મળી.
- 17 એપ્રિલ — સાવન બરવાલે રોટરડેમ મેરેથોન 2026માં 2:11:58નો નવો ભારતીય મેરેથોન રેકોર્ડ બનાવ્યો, જેણે 1978ના શિવનાથ સિંહના 2:12:00ને પાછળ છોડ્યો.
- 7 એપ્રિલ — માલદીવ્સમાં SAFF U-20 ચૅમ્પિયનશિપ 2026માં માલેના નૅશનલ ફૂટબોલ સ્ટેડિયમમાં પેનલ્ટી શૂટઆઉટમાં બાંગ્લાદેશે ભારતને 4-3થી હરાવ્યું.
- 1 એપ્રિલ — વિરાટ કોહલી IPL 2026 દરમિયાન IPLમાં રન-ચેઝમાં 4,000 રન બનાવનાર પ્રથમ ખેલાડી બન્યા; તે લીગના સર્વોચ્ચ રન-સ્કોરર પણ છે.
- આયુષ શેટ્ટીએ ચીનના નિંગબોમાં બેડમિન્ટન એશિયા ચેમ્પિયનશિપ 2026માં પુરુષ સિંગલ્સમાં સિલ્વર જીત્યો, જે આ સ્પર્ધામાં ભારતનો પ્રથમ સિલ્વર છે; ફાઇનલમાં તેઓ ચીનના શી યુકી સામે હાર્યા. અગાઉ ફક્ત દિનેશ ખન્નાએ ભારત માટે ગોલ્ડ જીત્યો હતો (1965).
- વર્લ્ડ વૉલીબૉલ (FIVB)એ વૉલીબૉલ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયાની માન્યતા તાત્કાલિક પાછી ખેંચી લીધી, અને કહ્યું કે તેણે કાયદાકીય અને વહીવટી નિયમોનું પાલન કર્યું નથી.
- રવાન્ડાની ફેની ઉટાગુશિમાનાન્ડે T20 ઇન્ટરનેશનલમાં સદી ફટકારનાર સૌથી યુવા મહિલા બની, જેણે નાઇજીરિયામાં ઘાના સામે 65 બોલમાં અણનમ સદી ફટકારી.
- બ્રાઝિલની લૌરા કાર્ડોસો મહિલા T20 આંતરરાષ્ટ્રીય ઇનિંગ્સમાં નવ વિકેટ લેનાર પ્રથમ બૉલર બની, જેણે બોત્સ્વાનામાં લેસોથો સામે 3 ઓવરમાં માત્ર 4 રન આપ્યા. તેણે ભૂતાનની સોનમ યેશેના આઠ વિકેટના રેકૉર્ડને પાછળ છોડ્યો.
- IPL 2025ની ચૅમ્પિયન રૉયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુને આદિત્ય બિરલા ગ્રુપ, ટાઇમ્સ ગ્રુપ, બોલ્ટ વેન્ચર્સ અને બ્લૅકસ્ટોન સહિતના સમૂહે લગભગ 1.78 અબજ ડૉલરમાં ખરીદી.
- ઉલાનબાતર (મંગોલિયા)માં એશિયન બોક્સિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં ચાર ભારતીય મહિલા બોક્સરો મીનાક્ષી હુડા, પ્રીતિ, પ્રિયા અને અરુંધતી ચૌધરીએ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા.
- મુંબઈ ઇન્ડિયન્સના ઓપનર ક્વિન્ટન ડી કૉકે પંજાબ કિંગ્સ સામે 60 બૉલમાં અણનમ 112 રન બનાવ્યા, અને IPLમાં ત્રણ સદી ફટકારનાર પ્રથમ વિકેટકીપર બન્યા.
- ભુવનેશ્વર કુમાર યુઝવેન્દ્ર ચહલ પછી IPLમાં 200 વિકેટ લેનાર બીજા બૉલર બન્યા, તેમણે CSKના આયુષ મ્હાત્રેને આઉટ કર્યો.
- દક્ષિણ આફ્રિકા સામે ડર્બનમાં પ્રથમ T20Iમાં રોહિત શર્માને પાછળ છોડીને સ્મૃતિ મંધાના પુરુષો અને મહિલાઓ બંનેમાં T20 ઇન્ટરનેશનલમાં ભારતની સૌથી વધુ રન બનાવનાર ખેલાડી બની.
પુરસ્કાર અને સન્માન
7 વન-લાઇનર
7 પુરસ્કાર અને સન્માન — 1 એપ્રિલ – 27 એપ્રિલ.
| તારીખ | પુરસ્કાર | વિજેતા / કારણ |
|---|---|---|
| 27 એપ્રિલ | ગોલ્ડમેન એન્વાયર્નમેન્ટલ પ્રાઇઝ 2026 | ઇરોરો ટાન્શી, બોરિમ કિમ, સારાહ ફિન્ચ, થિયોનિલા રોકા માટબોબ, એલાના અકાક હર્લી, યુવેલિસ મોરાલેસ બ્લાન્કો |
| 14 એપ્રિલ | લતા દીનાનાથ મંગેશકર પુરસ્કાર 2026 | કૈલાશ સત્યાર્થી, બાળ મજૂરી સામેના કાર્ય માટે |
| 8 એપ્રિલ | ફેમિના મિસ ઇન્ડિયા 2026 | સાધ્વી સતીશ સૈલ (ગોવા); મિસ વર્લ્ડમાં જશે |
| 1 એપ્રિલ | હૉકી ઇન્ડિયા વાર્ષિક પુરસ્કારો 2025 | હાર્દિક સિંહ અને નવનીત કૌર (પ્લેયર ઑફ ધ યર); ઝફર ઇકબાલ (જીવનપર્યંત સિદ્ધિ) |
| · | લોરિયસ વર્લ્ડ સ્પોર્ટ્સ એવોર્ડ્સ 2026 (મેડ્રિડ) | પુરુષ ખેલાડી: કાર્લોસ અલ્કારાઝ; મહિલા ખેલાડી: એરીના સબાલેન્કા; ટીમ: પેરિસ સેન્ટ-જર્મન |
| · | TIMEની 100 સૌથી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓ | સુંદર પિચાઈ, રણબીર કપૂર, વિકાસ ખન્ના (ભારતમાંથી) |
| · | વિઝડન આલ્મેનેક 2026 | દીપ્તિ શર્મા (મહિલા), મિચેલ સ્ટાર્ક (પુરુષ), અભિષેક શર્મા (T20) |
નિમણૂક
13 વન-લાઇનર
13 નિમણૂક — 1 એપ્રિલ – 29 એપ્રિલ.
| તારીખ | નામ | નિમણૂકનું પદ |
|---|---|---|
| 29 એપ્રિલ | ન્યાયમૂર્તિ લિસા ગિલ | મુખ્ય ન્યાયાધીશ, આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટ |
| 15 એપ્રિલ | પ્રીતિ સરન | UN CESCRમાં ફરી ચૂંટાયેલાં સભ્ય (2027થી); હાલનાં અધ્યક્ષ |
| 12 એપ્રિલ | પીટર માગ્યાર | હંગેરીના વડાપ્રધાન |
| 1 એપ્રિલ | લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠ | વાઇસ ચીફ ઑફ ધ આર્મી સ્ટાફ |
| · | દીપ જરીવાલા | UT-ORNL ગવર્નર્સ ચેર (ક્વોન્ટમ ઉપકરણો) |
| · | મંગલા કુપ્પા | CIO, અમેરિકી શ્રમ વિભાગ |
| · | નિઝાર આમેદી | ઇરાકના રાષ્ટ્રપતિ |
| · | રોમન ગોફમેન | મોસાદ (ઇઝરાયલ)ના વડા |
| · | સુસાન કોયલ | ઑસ્ટ્રેલિયન આર્મીનાં વડાં (પ્રથમ મહિલા, જુલાઈથી) |
| · | તો લામ | વિયેતનામના રાષ્ટ્રપતિ |
| · | મિન આંગ હલાઇંગ | મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ |
| · | નબીલ ફહમી | મહાસચિવ, આરબ લીગ (1 જુલાઈ 2026થી) |
| · | હરિવંશ નારાયણ સિંહ | રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ (ફરી ચૂંટાયા, ત્રીજી મુદત) |
મહત્ત્વના દિવસો
9 વન-લાઇનર
9 મહત્ત્વના દિવસો — 5 એપ્રિલ – 25 એપ્રિલ.
- 25 એપ્રિલ — 25 એપ્રિલ 2026ના વિશ્વ મેલેરિયા દિવસની થીમ Driven to End Malaria: Now We Can. Now We Must. હતી.
- 24 એપ્રિલ — 24 એપ્રિલ 2026ના રાષ્ટ્રીય પંચાયતી રાજ દિવસ નિમિત્તે 73મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમ, 1992ના 33 વર્ષ પૂર્ણ થયાં, જેણે પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને બંધારણીય દરજ્જો આપ્યો.
- 22 એપ્રિલ — 22 એપ્રિલ 2026ના વિશ્વ પૃથ્વી દિવસની થીમ અવર પાવર, અવર પ્લેનેટ હતી.
- 21 એપ્રિલ — ભારતે 21 એપ્રિલે 18મો રાષ્ટ્રીય સિવિલ સર્વિસ દિવસ મનાવ્યો; તે સરદાર પટેલના 1947ના સંબોધનની યાદ અપાવે છે જેમાં તેમણે સનદી કર્મચારીઓને ભારતનું સ્ટીલ ફ્રેમ કહ્યા હતા, અને આ દિવસે જાહેર વહીવટમાં ઉત્કૃષ્ટતા માટે PM પુરસ્કારો અપાય છે.
- 14 એપ્રિલ — ભારતે બી. આર. આંબેડકરની 135મી જન્મજયંતી ઉજવી (જન્મ 14 એપ્રિલ 1891, મ્હૌ); તે બંધારણ સભાની મુસદ્દા સમિતિના અધ્યક્ષ, પ્રથમ કાયદા મંત્રી અને 1990માં ભારત રત્નથી સન્માનિત થયા હતા.
- 13 એપ્રિલ — ભારતે જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડની 107મી વર્ષગાંઠ (13 એપ્રિલ 1919) મનાવી, જ્યારે રોલેટ એક્ટના વિરોધ પછી અમૃતસરમાં વૈશાખીની ભીડ પર રેજિનાલ્ડ ડાયરના નેતૃત્વ હેઠળ સૈનિકોએ ગોળીબાર કર્યો હતો.
- 11 એપ્રિલ — ભારતે જ્યોતિબા ફુલેની 200મી જન્મજયંતીની બે વર્ષની ઉજવણી 11 એપ્રિલ 2026ના રોજ શરૂ કરી (તેમનો જન્મ 11 એપ્રિલ 1827ના રોજ થયો હતો); તેમણે સાવિત્રીબાઈ ફુલે સાથે 1848માં પુણેમાં ભારતની પ્રથમ કન્યાશાળા શરૂ કરી અને 1873માં સત્યશોધક સમાજની સ્થાપના કરી.
- 7 એપ્રિલ — 7 એપ્રિલ 2026ના વિશ્વ આરોગ્ય દિવસની થીમ "Together for Health: Stand with Science" હતી.
- 5 એપ્રિલ — 5 એપ્રિલે ઊજવાતા રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસની 2026ની થીમ “મેરિટાઇમ ઇન્ડિયા, એમ્પાવરિંગ પ્રોગ્રેસ” હતી.
ઝડપી ક્વિઝ
જાતે ચકાસો
આ સમયગાળા પરના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો. જવાબ ચકાસવા કોઈ વિકલ્પ પર ટૅપ કરો.
ખાલી જગ્યા પૂરો: વન-લાઇનર ફ્લેશકાર્ડ
- ભારતે તાકેડાની _____ને 4 થી 60 વર્ષની વયના લોકો માટે પોતાની પ્રથમ ડેન્ગ્યુ રસી તરીકે મંજૂરી આપી; DCGIએ સબ્જેક્ટ એક્સપર્ટ કમિટીની સલાહ પર તેને મંજૂરી આપી, અને તે ડેન્ગ્યુના ચારેય સીરોટાઇપને આવરી લે છે.
- Qdenga (TAK-003)
- કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે ડાબેરી ઉગ્રવાદથી અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓની યાદી સુધારી: હવે આ શ્રેણીમાં માત્ર _____ અને પશ્ચિમ સિંહભૂમ (ઝારખંડ) બાકી છે, જે નક્સલી હિંસામાં તીવ્ર ઘટાડો દર્શાવે છે.
- બીજાપુર (છત્તીસગઢ)
- _____નું શેખા સરોવર પક્ષી અભયારણ્ય ભારતનું 99મું રામસર સ્થળ બન્યું. રામસર સંમેલન (1971) આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્ત્વની ભીની જમીનોને આ દરજ્જો આપે છે.
- અલીગઢ (ઉત્તર પ્રદેશ)
- SIPRIએ જણાવ્યું કે 2025માં વિશ્વનો લશ્કરી ખર્ચ લગભગ _____ એટલે કે માથાદીઠ લગભગ 352 ડૉલર હતો, જે વધતા તણાવ અને ચાલુ યુદ્ધોને કારણે વધી રહ્યો છે.
- 2,887 અબજ ડૉલર
- _____એ ચીનના નિંગબોમાં બેડમિન્ટન એશિયા ચેમ્પિયનશિપ 2026માં પુરુષ સિંગલ્સમાં સિલ્વર જીત્યો, જે આ સ્પર્ધામાં ભારતનો પ્રથમ સિલ્વર છે; ફાઇનલમાં તેઓ ચીનના શી યુકી સામે હાર્યા. અગાઉ ફક્ત દિનેશ ખન્નાએ ભારત માટે ગોલ્ડ જીત્યો હતો (1965).
- આયુષ શેટ્ટી
- લેફ્ટનન્ટ જનરલ _____ે 1 એપ્રિલ 2026ના રોજ નવા વાઇસ ચીફ ઑફ ધ આર્મી સ્ટાફ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેઓ 1986થી આર્મર્ડ કોર્પ્સમાં છે અને દક્ષિણ કમાન્ડ તથા XX સ્ટ્રાઇક કોર્પ્સનું નેતૃત્વ કરી ચૂક્યા છે.
- ધીરજ સેઠ
- સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ _____ ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ થયું. તે 75%થી વધુ સ્વદેશી છે, CODOG પ્રણોદનનો ઉપયોગ કરે છે, અને તેમાં ધ્વનિથી ઝડપી મિસાઇલો, મધ્યમ અંતરની હવાઈ સંરક્ષણ મિસાઇલો અને મજબૂત સબમરીન-વિરોધી ક્ષમતા છે.
- INS તારાગિરિ (F41)
- ભારતે તેની ત્રીજી પરમાણુ-સંચાલિત બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીન _____ કાર્યરત કરી, જેનાથી INS અરિહંત અને INS અરિઘાત પછી નૌકાદળ પાસે પ્રથમ વાર ત્રણ કાર્યરત SSBN થયા.
- INS અરિદમન
- તમિલનાડુના _____માં આવેલું પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર (PFBR) 6 એપ્રિલ 2026ના રોજ પ્રથમ ક્રિટિકાલિટી પર પહોંચ્યું, જે ભારતના ત્રિસ્તરીય પરમાણુ કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનું મહત્ત્વનું પગલું છે.
- કલ્પક્કમ
- અમેરિકા અને ઈરાન _____ની મધ્યસ્થી હેઠળ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયાં, જે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલવા સાથે જોડાયેલો છે, અને 10 એપ્રિલે ઇસ્લામાબાદમાં ફોલો-અપ વાટાઘાટો યોજવાની છે.
- પાકિસ્તાન
MCQ
1 એપ્રિલ 2026ના રોજ સેનાના નવા ઉપ સેનાધ્યક્ષ કોણ બન્યા?
- સૈયદ અતા હસનૈન
- તરણજીત સિંહ સંધુ
- વિનય કુમાર સક્સેના
- ધીરજ શેઠ
જવાબ જુઓ
જવાબ: ધીરજ શેઠ — લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ શેઠે 1 એપ્રિલ 2026ના રોજ સેનાના બીજા સર્વોચ્ચ અધિકારી તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો.
સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ INS તારાગિરીમાં કેટલું સ્વદેશી ઘટક છે?
- 50%થી વધુ
- 60%થી વધુ
- 90%થી વધુ
- 75%થી વધુ
જવાબ જુઓ
જવાબ: 75%થી વધુ — INS તારાગિરી (F41) 75%થી વધુ સ્વદેશી છે અને CODOG પ્રોપલ્શન પર ચાલે છે.
એપ્રિલ 2026માં કલ્પક્કમના કયા રિએક્ટરે પ્રથમ ક્રિટિકાલિટી પ્રાપ્ત કરી?
- કુડનકુલમ યુનિટ 3
- તારાપુર યુનિટ 5
- કૈગા યુનિટ 5
- પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર
જવાબ જુઓ
જવાબ: પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર — 500 MWeના પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટરે 6 એપ્રિલ 2026ના રોજ ક્રિટિકાલિટી પ્રાપ્ત કરી, જે ભારતના પરમાણુ કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનું મહત્ત્વનું પગલું છે.
કયા સમાજ સુધારક, જેમની 200મી જન્મજયંતી 2026માં ઉજવાઈ, તેમણે સત્યશોધક સમાજની સ્થાપના કરી હતી?
- દયાનંદ સરસ્વતી
- જ્યોતિબા ફુલે
- રાજા રામ મોહન રોય
- સ્વામી વિવેકાનંદ
જવાબ જુઓ
જવાબ: જ્યોતિબા ફુલે — 11 એપ્રિલ 1827ના રોજ જન્મેલા જ્યોતિબા ફુલેએ 1873માં સત્યશોધક સમાજની સ્થાપના કરી.
ભારત અને ઓસ્ટ્રિયા 2026ના પાનખરમાં કયા શહેરમાં સંયુક્ત અવકાશ ઉદ્યોગ પરિસંવાદ યોજશે?
- સાલ્ઝબર્ગ
- ગ્રાઝ
- વિયેના
- લિન્ઝ
જવાબ જુઓ
જવાબ: વિયેના — ઓસ્ટ્રિયાના ચાન્સેલર ક્રિશ્ચિયન સ્ટોકરની ભારત મુલાકાત દરમિયાન આ પરિસંવાદની જાહેરાત થઈ.
NPTની કઈ કલમ હેઠળ સભ્ય રાજ્ય ત્રણ મહિનાની નોટિસ આપીને બહાર નીકળી શકે છે?
- કલમ II
- કલમ VI
- કલમ X
- કલમ XIV
જવાબ જુઓ
જવાબ: કલમ X — NPTની કલમ X ત્રણ મહિનાની નોટિસ સાથે પાછા ખેંચાવાની મંજૂરી આપે છે; ઈરાને કહ્યું કે તે આ પગલાનો વિચાર કરી રહ્યું છે.
IUCNએ 2026માં સમ્રાટ પેંગ્વિન (એમ્પરર પેંગ્વિન)ને કઈ શ્રેણીમાં મૂક્યો?
- ભયગ્રસ્ત (Endangered)
- સંવેદનશીલ (Vulnerable)
- નજીકના જોખમમાં (Near Threatened)
- અતિ ભયગ્રસ્ત (Critically Endangered)
જવાબ જુઓ
જવાબ: ભયગ્રસ્ત (Endangered) — સમ્રાટ પેંગ્વિનને ભયગ્રસ્ત (Endangered) શ્રેણીમાં મૂકાયો, જેમાં એન્ટાર્કટિકામાં જળવાયુ પરિવર્તન મુખ્ય ચિંતા છે.
લતા દીનાનાથ મંગેશકર એવોર્ડ 2026 માટે કોની પસંદગી થઈ?
- જાવેદ અખ્તર
- ગુલઝાર
- સુધા મૂર્તિ
- કૈલાશ સત્યાર્થી
જવાબ જુઓ
જવાબ: કૈલાશ સત્યાર્થી — કૈલાશ સત્યાર્થીને બાળમજૂરી સામેના તેમના આજીવન કાર્ય માટે સન્માનિત કરાયા.
સાયપ્રસના નિકોસિયામાં યોજાયેલી FIDE વિમેન્સ કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ 2026 કોણે જીતી?
- કોનેરુ હમ્પી
- આર. વૈશાલી
- દિવ્યા દેશમુખ
- હરિકા દ્રોણાવલ્લી
જવાબ જુઓ
જવાબ: આર. વૈશાલી — આર. વૈશાલીએ વર્તમાન ચેમ્પિયન જુ વેનજુન સામે ટાઇટલ મેચ માટે લાયકાત મેળવી.
1 જુલાઈ 2026થી આરબ લીગના આગામી મહાસચિવ કોણ બનશે?
- અમ્ર મૂસા
- અહમદ અબુલ ગેઇત
- નબીલ ફહમી
- હોસામ ઝકી
જવાબ જુઓ
જવાબ: નબીલ ફહમી — ઇજિપ્તના ઉમેદવાર નબીલ ફહમી 1 જુલાઈ 2026થી પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ સંભાળશે.
રશિયા પાસેથી કરાર કરાયેલી પાંચમાંથી S-400ની કેટલી સ્ક્વોડ્રન ભારત પાસે કાર્યરત છે?
- 2
- 3
- 4
- 5
જવાબ જુઓ
જવાબ: 3 — ત્રણ સ્ક્વોડ્રન કાર્યરત છે; બાકીની બે 2026ના અંત સુધીમાં મળવાની છે.
1 એપ્રિલ 2026ના રોજ લોન્ચ થયેલા NASAના આર્ટેમિસ II ચંદ્ર ફ્લાયબાય માનવ મિશનના કમાન્ડર કોણ છે?
- રીડ વાઇઝમેન
- વિક્ટર ગ્લોવર
- જેરેમી હેન્સન
- ક્રિસ્ટીના કોચ
જવાબ જુઓ
જવાબ: રીડ વાઇઝમેન — રીડ વાઇઝમેન આર્ટેમિસ IIના કમાન્ડર છે; વિક્ટર ગ્લોવર, ક્રિસ્ટીના કોચ અને જેરેમી હેન્સન ક્રૂ પૂર્ણ કરે છે.