ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – જૂન 2026 — બધું લખાણ રૂપે વાંચો
અપડેટ: · અપડેટ:
ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – જૂન 2026 — 165 news items
એક નજરે
મુખ્ય ઘટનાઓ
આ પેજની સૌથી મહત્ત્વની ઘટનાઓ, અને દરેક વિષયમાં કેટલા સમાચાર છે તે.
મુખ્ય ઘટનાઓ
- 27 જૂન — એન્સી સોજને 27 જૂન 2026ના રોજ ભુવનેશ્વરના કલિંગ સ્ટેડિયમમાં મહિલા લાંબી કૂદમાં 6.88 m કૂદકો માર્યો, અને અંજુ બોબી જ્યોર્જના 22 વર્ષ જૂના 6.83 mના રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડને તોડ્યો, તથા એશિયન ગેમ્સમાં સ્થાન મેળવ્યું.
- 22 જૂન — વિવેક અગ્રવાલ જુલાઈ 2026થી જૂન 2027 સુધી ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપશે, ભારતને FATFનું ઉપાધ્યક્ષ પદ પ્રથમ વાર મળ્યું છે.
- 19 જૂન — અમેરિકા અને ઈરાને જૂન 2026માં ફ્રાન્સમાં G7 શિખર સંમેલનની સાથે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીથી 14 મુદ્દાના ઇસ્લામાબાદ MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા; તે ઑપરેશન એપિક ફ્યુરીની દુશ્મનાવટ સમાપ્ત કરે છે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલે છે.
- 3 જૂન — 3 જૂન 2026ના રોજ લાતવિયા, ઑસ્ટ્રિયા, કિર્ગિસ્તાન, ઝિમ્બાબ્વે અને ત્રિનિદાદ-ટોબેગો 2027-28 માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના અસ્થાયી સભ્યો તરીકે ચૂંટાયાં. કિર્ગિસ્તાન પ્રથમ વાર પરિષદમાં બેસશે.
- 3 જૂન — નીતિ આયોગના ફ્રન્ટિયર ટેક હબે 'ફ્યુચર ઓફ ઇન્ડિયાઝ સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી' બહાર પાડ્યું, જેમાં સેમિકન્ડક્ટર વિઝન 2035 નક્કી કરાયું: 120-150 અબજ ડોલરની વેલ્યુ ચેઇન, વૈશ્વિક ચિપ બજારનો 10-13% હિસ્સો અને પેકેજિંગ (OSAT)માં ટોચના 3માં સ્થાન.
- 1 જૂન — 1 જૂન 2026ના રોજ કેન્દ્રે કોલેજિયમની ભલામણ મંજૂર કરી અને સુપ્રીમ કોર્ટના પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂક કરી: ચાર હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશો અને વરિષ્ઠ એડવોકેટ વેંકટ સુબ્રમણિ મોહના.
- 1 જૂન — NFHS-6 (2023-24) મુજબ સિઝેરિયન જન્મો 21.5%થી વધીને 27.2%, મહિલાઓમાં સ્થૂળતા 24%થી વધીને 30.7%, અને ક્યારેય ઇન્ટરનેટ વાપરનારી મહિલાઓ 33.3%થી વધીને 64.3% થઈ; સર્વેક્ષણમાં 715 જિલ્લાના 6.79 લાખ પરિવારોને આવરી લેવાયા.
- ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સ 2026 (20મી આવૃત્તિ, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ દ્વારા, 23 સૂચકાંકો)માં આઇસલેન્ડ પ્રથમ ક્રમે રહ્યું. ભારત 115મા ક્રમેથી ઘટીને 127મા (સ્કોર 2.409) ક્રમે આવ્યું.
- બલિયા (ઉત્તર પ્રદેશ)નું જયપ્રકાશ નારાયણ પક્ષી અભયારણ્ય ભારતનું 100મું રામસર સ્થળ બન્યું. અહીં દર વર્ષે સાઇબેરિયા અને મધ્ય એશિયાથી સ્થળાંતર કરતાં ઘણાં પક્ષીઓ આવે છે.
- UNના ટકાઉ વિકાસ અહેવાલ 2026માં ભારત 68.3ના કુલ સ્કોર સાથે 94મા ક્રમે રહ્યું. 2015 પછી ભારતનું આ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન છે.
વિષય પ્રમાણે સમાચાર
- સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
- 16 વન-લાઇનર
- આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
- 50 વન-લાઇનર
- વિજ્ઞાન, અવકાશ અને પર્યાવરણ
- 46 વન-લાઇનર
- રમતગમત, પુરસ્કાર, નિમણૂક અને દિવસો
- 53 વન-લાઇનર
સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
16 વન-લાઇનર
દળો · શસ્ત્રો · અભ્યાસ · સરહદ.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી
1 વન-લાઇનર
1 વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – જૂન 2026.
- ચંદ્રયાન-3ના વિક્રમ લેન્ડરની હોપ અને ChaSTE પ્રોબના ISRO-નેતૃત્વવાળા અભ્યાસોએ બતાવ્યું કે ચંદ્રની ઉપલી રેગોલિથમાં ટોચના થોડા સેન્ટિમીટરમાં બે-સ્તરીય, કેક જેવી રચના છે.
સંરક્ષણ અને સુરક્ષા
15 વન-લાઇનર
15 સંરક્ષણ અને સુરક્ષા — 4 જૂન – 29 જૂન.
- 29 જૂન — સીમા સડક સંગઠનના પ્રોજેક્ટ BRAHMANKએ 29 જૂન 2026ના રોજ પોતાનો 16મો સ્થાપના દિવસ ઊજવ્યો; તે અરુણાચલ પ્રદેશના સિયાંગ પટ્ટા અને આસામના ધેમાજી જિલ્લાના ભાગમાં લગભગ 811 કિમી રસ્તા અને 86 પુલોનું સંચાલન કરે છે.
- 21 જૂન — વડાપ્રધાન મોદીએ 21 જૂન 2026ના રોજ કોલકાતાના શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી બંદર ખાતે INS દુનાગિરિ (સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ), INS સંશોધક (સર્વેક્ષણ જહાજ) અને INS અગ્રે (સબમરીન વિરોધી જહાજ)ને નૌકાદળમાં સામેલ કર્યાં; ત્રણેય GRSEએ 75%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી સાથે બનાવ્યાં હતાં.
- 4 જૂન — DRDO અને ભારતીય વાયુસેનાએ દુશ્મનની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને દબાવવા બનાવાયેલી સ્વદેશી હવાથી સપાટી પર માર કરતી એન્ટિ-રેડિયેશન મિસાઇલ રુદ્રએમ-IIનું ઉડાન પરીક્ષણ કર્યું.
- અમેરિકી સંરક્ષણ વિભાગે “ઇન્ડો” શબ્દ કાઢી નાખીને યુએસ ઇન્ડો-પૅસિફિક કમાન્ડનું નામ ફરી યુએસ પૅસિફિક કમાન્ડ કર્યું.
- SIPRI મુજબ 2021-25માં ભારત યુક્રેન પછી બીજો સૌથી મોટો શસ્ત્ર આયાતકાર છે. ભારતે 2025માં પોતાની સેના પર લગભગ 92 અબજ ડોલર પણ ખર્ચ્યા, જે વિશ્વના ટોચના ખર્ચકર્તાઓમાં છે.
- SIPRI યરબુક 2026 મુજબ પરમાણુ શસ્ત્રો ધરાવતા દેશો પાસે લશ્કરી ભંડારમાં લગભગ 9,745 વોરહેડ છે, જેમાંથી લગભગ 86% અમેરિકા અને રશિયાના છે.
- ભારત અને ફ્રાન્સ રાફેલ એન્જિન માટે મેન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઓવરહૉલ (MRO) સુવિધા સ્થાપવા અને ભારતમાં હેમર મિસાઇલો બનાવવા સહમત થયા. તેમણે AI અને ઉભરતી ટેકનોલોજી પર સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ બનાવવા પર પણ સહમતી સાધી.
- ભારતે સેશેલ્સને તેનાં સંરક્ષણ દળો માટે ઝડપી પેટ્રોલ જહાજ, 10 યુટિલિટી વાહનો અને 15 લેસર રેડિયલ વર્ગની બોટો આપી, ઉપરાંત 6 એમ્બ્યુલન્સ અને ચોખા તથા સિમેન્ટનો પુરવઠો આપ્યો.
- BSFએ પોતાની ડાયમંડ જયુબિલી અને રાષ્ટ્રગીતનાં 150 વર્ષ નિમિત્તે "મિશન વંદે માતરમ" નામે માઉન્ટ એવરેસ્ટ પરનું પોતાનું પ્રથમ સંપૂર્ણ મહિલા અભિયાન પૂર્ણ કર્યું.
- સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે DRDOની સ્વદેશી લાંબા અંતરની સપાટીથી હવામાં માર કરતી મિસાઇલ પ્રણાલી (એક્સટેન્ડેડ રેન્જ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ) પ્રોજેક્ટ કુશાને ભારતની સુરક્ષા માટે “ગેમ ચેન્જર” ગણાવી.
- સંરક્ષણ સચિવે જણાવ્યું કે ભારતે વિયેતનામ સાથે બ્રહ્મોસ નિકાસ સોદો કર્યો છે અને ઇન્ડોનેશિયા સાથે એક સોદો નજીક છે; 2022માં ફિલિપાઇન્સ પ્રથમ વિદેશી ખરીદદાર હતું.
- ભારતને રશિયન S-400 ટ્રાયમ્ફ લાંબા અંતરની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીનું ચોથું સ્ક્વોડ્રન મળ્યું, જે ભારતીય સેવામાં સુદર્શન તરીકે ઓળખાય છે.
- બહુરાષ્ટ્રીય સેના કવાયત PRAGATI 2026 (પાર્ટનરશિપ ઑફ રિજનલ આર્મીઝ ફૉર ગ્રોથ ઍન્ડ ટ્રાન્સફૉર્મેશન ઇન ધ ઇન્ડિયન ઓશન રિજન) મેઘાલયના ઉમરોઈ મિલિટરી સ્ટેશન ખાતે શરૂ થઈ, જેમાં ભૂતાન, કમ્બોડિયા, ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, માલદીવ, મ્યાનમાર, નેપાળ અને અન્ય દેશો સામેલ છે.
- વાયુસેના ઓસ્ટ્રેલિયાની એક્સરસાઇઝ પિચ બ્લેક 2026માં જોડાશે, જે રોયલ ઓસ્ટ્રેલિયન એર ફોર્સની સૌથી મોટી બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ યુદ્ધ કવાયત છે અને તેમાં 19થી વધુ દેશો ભાગ લઈ રહ્યા છે.
- બેંગકોકમાં 10મા ભારત-થાઇલેન્ડ સંરક્ષણ સંવાદમાં સંરક્ષણ સંબંધોની સમીક્ષા થઈ અને ઉત્પાદન, સંશોધન અને નવીનતામાં સહકાર ગાઢ બનાવવા સંમતિ થઈ; બંને દેશો 2025માં વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર બન્યા હતા.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
50 વન-લાઇનર
દ્વિપક્ષીય · સમિટ · કરાર.
આંતરરાષ્ટ્રીય
25 વન-લાઇનર
25 આંતરરાષ્ટ્રીય — 3 જૂન – 25 જૂન.
આંતરરાષ્ટ્રીય — 25 વન-લાઇનર
ભાગ 1
3 જૂન – 25 જૂન
આંતરરાષ્ટ્રીય: 13.
- 25 જૂન — વેનેઝુએલાના કિનારા નજીક 7.2 અને 7.5 તીવ્રતાના જોડિયા ભૂકંપ (ભૂકંપીય ડબલેટ) પછી ભારતે ઓપરેશન અમિસ્તાદ શરૂ કર્યું, જેમાં બે IAF C-17 વિમાનમાં બે ભીષ્મ ક્યુબ્સ, એટલે કે 200 જેટલા ઘાયલોની સારવાર કરી શકે તેવી પોર્ટેબલ હોસ્પિટલ, મોકલાઈ.
- 19 જૂન — પોલૅન્ડના રાષ્ટ્રપતિ કારોલ નવ્રોકીએ યુદ્ધકાળના UPAને સન્માન આપવા અંગેના વિવાદને કારણે 19 જૂન 2026ના રોજ યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીને પોલૅન્ડનું સર્વોચ્ચ સન્માન ઑર્ડર ઑફ ધ વ્હાઇટ ઇગલ પાછું લઈ લીધું; ઝેલેન્સ્કીએ તે પરત મોકલી દીધું.
- 19 જૂન — અમેરિકા અને ઈરાને જૂન 2026માં ફ્રાન્સમાં G7 શિખર સંમેલનની સાથે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીથી 14 મુદ્દાના ઇસ્લામાબાદ MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા; તે ઑપરેશન એપિક ફ્યુરીની દુશ્મનાવટ સમાપ્ત કરે છે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલે છે.
- 12 જૂન — જિનીવામાં આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ પરિષદે પ્લૅટફૉર્મ અર્થતંત્રમાં યોગ્ય કામ પરનું સંમેલન ક્રમાંક 193 અપનાવ્યું, જે ગિગ કામદારો પરની પ્રથમ બંધનકર્તા સંધિ છે. ભારતના સરકારી પ્રતિનિધિઓ અહેવાલ મુજબ મતદાનથી દૂર રહ્યા.
- 5 જૂન — G7 એ કાયમી મુખ્યાલય વિનાનું અનૌપચારિક જૂથ છે, જેની શરૂઆત 1975માં છ દેશોએ કરી હતી. કેનેડા 1976માં, રશિયા 1998માં જોડાયું (જેથી તે G8 બન્યું), અને રશિયાને 2014માં દૂર કરવામાં આવ્યું.
- 3 જૂન — સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં 15 સભ્યો છે: પાંચ કાયમી (ચીન, ફ્રાન્સ, રશિયા, બ્રિટન, અમેરિકા) અને દસ અસ્થાયી, જે બે વર્ષ માટે ચૂંટાય છે અને દર વર્ષે અડધાં બદલાય છે. ભારત આઠ વાર અસ્થાયી સભ્ય રહ્યું છે.
- શ્રીલંકાએ નક્કી કર્યું કે મતદારોની આંગળી પર નિશાન કરવા વપરાતી અમિટ શાહી તેની ભવિષ્યની ચૂંટણીઓમાં વપરાશે નહીં.
- વેનેઝુએલા દક્ષિણ અમેરિકામાં આવેલું છે અને કારાકસ તેની રાજધાની છે. તેની પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર છે, ઉપરાંત કોલસો, લોખંડ-અયસ્ક, બૉક્સાઇટ અને સોનું છે.
- જૂન 2026માં દેશમાં ભૂકંપની શ્રેણી ત્રાટક્યા પછી વેનેઝુએલાએ રાષ્ટ્રવ્યાપી કટોકટી જાહેર કરી.
- બોસ્ટનની એક સંઘીય અદાલતે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા H-1B વિઝા અરજીઓ પર લગાવાયેલી $100,000 (લગભગ ₹86 લાખ)ની ફીને ખોટી ઠરાવી.
- કેનેડાએ સંસદમાં નવો સોશિયલ મીડિયા એક્ટ રજૂ કર્યો, જે 16 વર્ષ સુધીની ઉંમરના લોકો માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ અવરોધે છે.
- સોશિયલ મીડિયા માટે કાયદેસર લઘુતમ વય નક્કી કરનાર UAE પ્રથમ આરબ દેશ બન્યો; તેણે 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનાં બાળકોને અંગત એકાઉન્ટ રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો.
- મલેશિયાએ 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનાં બાળકો માટે પોતાનાં સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો, ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, TikTok અને YouTube પર વય-ચકાસણી પ્રણાલી ફરજિયાત બનાવી અને RM10 મિલિયન (આશરે ₹24 કરોડ) સુધીનો દંડ નક્કી કર્યો.
ભાગ 2
12 વન-લાઇનર
આંતરરાષ્ટ્રીય: 12.
- ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સમાં ભારતના ઘટાડા માટે પાકિસ્તાન અને મ્યાનમાર સાથે વધતા તણાવ અને મણિપુરમાં વંશીય હિંસાને જવાબદાર ગણાવાયાં.
- લિથુઆનિયા ક્લસ્ટર મ્યુનિશન્સ પરના સંમેલનમાંથી ખસી જનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બન્યું, જે 6 માર્ચ 2025થી અસરકારક છે; પછી તે 27 ડિસેમ્બર 2025થી લેન્ડમાઇન્સ પરની ઓટાવા સંધિમાંથી પણ બહાર નીકળ્યું.
- સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાની સ્થાપના 1945માં થઈ અને તેનું મુખ્યાલય ન્યૂયૉર્કમાં છે. તેના 193 સભ્યો છે, દરેકને એક મત છે, તે દર સપ્ટેમ્બરમાં મળે છે, અને તેની અધ્યક્ષતા પાંચ પ્રાદેશિક જૂથો વચ્ચે ફરતી રહે છે.
- બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રી ખલીલુર રહેમાને 190 માન્ય મતોમાંથી 99 વિરુદ્ધ 91 મતે સાયપ્રસના દૂત આન્દ્રેઆસ એસ. કાકૌરિસને હરાવીને UN સામાન્ય સભાના 81મા સત્રના અધ્યક્ષપદે જીત મેળવી.
- બાંગ્લાદેશે દુકાળગ્રસ્ત દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં પાણીની અછત ઘટાડવા અને સિંચાઈ સુધારવા રાજબારી જિલ્લામાં પદ્મા નદી પરના પદ્મા બેરેજને મંજૂરી આપી.
- લેક ચાડ બેસિનમાં, જે નાઇજીરિયા, નાઇજર, ચાડ, કેમરૂન અને બેનિન સુધી ફેલાયેલું છે, ISWAP (ઇસ્લામિક સ્ટેટ વેસ્ટ આફ્રિકા પ્રોવિન્સ) બોકો હરામને પાછળ છોડીને સૌથી પ્રભાવશાળી જેહાદી જૂથ બન્યું છે.
- ઇઝરાયલી દળોએ હિઝબોલ્લાહ સામેના વિસ્તૃત આક્રમણમાં દક્ષિણ લેબનોનના નબાતિયા નજીકના 900 વર્ષ જૂના કિલ્લા બોફોર્ટ કેસલ (કલાત અલ-શકીફ) પર કબજો કર્યો; લિતાની લેબનોનની અંદર સંપૂર્ણપણે વહેતી સૌથી લાંબી નદી છે.
- ICJના આબોહવા અંગેના સલાહકારી અભિપ્રાયના અમલ અંગે વનુઆતુ દ્વારા રજૂ કરાયેલા UN મહાસભાના ઠરાવ પર ભારત તટસ્થ રહ્યું; ઠરાવ 141 મતો તરફેણમાં, 8 વિરોધમાં (અમેરિકા અને રશિયા સહિત) અને 28 તટસ્થ સાથે પસાર થયો.
- નેપાળના વડાપ્રધાને ભારત સાથેના કાલાપાની-લિપુલેખ-લિમ્પિયાધુરા સરહદી વિવાદ અંગે સંવાદ-આધારિત અભિગમનો સંકેત આપ્યો, જ્યારે નેપાળે આગામી દાયકામાં ભારતને 10,000 મેગાવોટ જળવિદ્યુત નિકાસ કરવા સંમતિ આપી.
- 2030 એજન્ડા હેઠળ 2015માં UN સભ્યોએ અપનાવેલાં 17 ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યાંકો (SDG) છે, જેમાં 169 લક્ષ્યો છે. ભારતમાં નીતિ આયોગ SDG માટેની નોડલ એજન્સી છે.
- અહેવાલ મુજબ ભારત માટે 17 SDGમાંથી 7માં ગંભીર પડકારો છે. ભૂખ (SDG-2) સૌથી ખરાબ છે, જેમાં બાળ કુપોષણનો દર વિશ્વમાં સૌથી ઊંચો છે, જ્યારે વીજળીની પહોંચ (SDG-7) અને મોબાઇલ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ (SDG-9)માં સુધારો થયો.
- UNCTAD (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વેપાર અને વિકાસ પરિષદ)ની સ્થાપના 1964માં થઈ હતી અને તેનું મુખ્યાલય સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના જીનીવામાં છે.
સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ
25 વન-લાઇનર
25 સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ — 1 જૂન – 29 જૂન.
સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ — 25 વન-લાઇનર
ભાગ 1
1 જૂન – 29 જૂન
સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ: 13.
- 29 જૂન — બાંગ્લાદેશ આંતરરાષ્ટ્રીય બિગ કૅટ અલાયન્સ (IBCA)નું 27મું સભ્ય બન્યું, જેની જાહેરાત વડાપ્રધાન મોદીએ 2023માં કરી હતી અને જેનું મુખ્યાલય ભારતમાં છે.
- 29 જૂન — સેશેલ્સના 50મા રાષ્ટ્રીય દિવસના મુખ્ય મહેમાન તરીકે વડાપ્રધાનની રાજકીય મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને સેશેલ્સે પ્રત્યાર્પણ સંધિ, ભારતીય નાવિકોનાં પ્રમાણપત્રોને માન્યતા આપતો MoU અને નવી રાષ્ટ્રીય હૉસ્પિટલ માટે માળખાકીય MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
- 27 જૂન — વડાપ્રધાન મોદીએ 27-29 જૂન 2026 દરમિયાન સેશેલ્સની રાજ્ય મુલાકાત લીધી અને રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. પૅટ્રિક હર્મિની સાથે વાટાઘાટો કરી.
- 15 જૂન — ભારત ઉપરાંત 2026ની G7 સમિટના મહેમાનોમાં બ્રાઝિલ, ઇજિપ્ત, કેન્યા, દક્ષિણ કોરિયા, કતાર, યુક્રેન અને UAE સામેલ હતા.
- 15 જૂન — 52મી G7 સમિટ ફ્રાન્સના એવિયાંમાં 15-17 જૂન 2026 દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ, જેમાં ભારતને વિશેષ મહેમાન તરીકે આમંત્રિત કરાયું. તેની થીમ નવી ભાગીદારીઓ રચવાની અને આંતરરાષ્ટ્રીય એકતાને નવજીવન આપવાની હતી.
- 11 જૂન — નેપાળના વિદેશ મંત્રીની ભારત મુલાકાત દરમિયાન વૉઇસ-ફર્સ્ટ અનુવાદ પ્લૅટફૉર્મ માટે ભાષિણી-કાઠમંડુ યુનિવર્સિટી MoU થયો, ફોજદારી બાબતોમાં પરસ્પર કાનૂની સહાય કરાર અમલમાં આવ્યો, અને ભારતે 72 આરોગ્ય સુવિધાઓ સોંપી.
- 6 જૂન — ભારતના 2026ના અધ્યક્ષપદ હેઠળ BRICS આપત્તિ જોખમ ઘટાડા કાર્યકારી જૂથની પ્રથમ પ્રત્યક્ષ તકનીકી બેઠક પુરીમાં શરૂ થઈ; ચક્રવાત વ્યવસ્થાપન અને પૂર્વ-ચેતવણીના રેકૉર્ડને કારણે ઓડિશાની પસંદગી થઈ, જેમાં 11 દેશોના પ્રતિનિધિઓ છે.
- 5 જૂન — સ્વચ્છ ઊર્જા અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીમાં વપરાતાં ખનિજોનો પુરવઠો વિશ્વસનીય રાખવા G7એ નવું ક્રિટિકલ મિનરલ્સ રેઝિલિયન્સ એન્ડ પ્રોડક્શન એલાયન્સ રચ્યું.
- 5 જૂન — G7 નેતાઓ કેન્સર સંશોધનને પ્રાથમિકતા આપવા (ફ્રાન્સની પહેલ), દુર્લભ ખનિજો માટે બીજા દેશો પરની નિર્ભરતા 2030 સુધીમાં 60%થી નીચે લાવવા, અને ટેક કંપનીઓ સાથે બાળકો માટેના ચૅટબૉટ અને પ્લૅટફૉર્મ વધુ સુરક્ષિત બનાવવા સંમત થયા.
- 3 જૂન — 3 જૂન 2026ના રોજ લાતવિયા, ઑસ્ટ્રિયા, કિર્ગિસ્તાન, ઝિમ્બાબ્વે અને ત્રિનિદાદ-ટોબેગો 2027-28 માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના અસ્થાયી સભ્યો તરીકે ચૂંટાયાં. કિર્ગિસ્તાન પ્રથમ વાર પરિષદમાં બેસશે.
- 3 જૂન — વેનેઝુએલાનાં કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગેઝ ગોમેઝે 3-7 જૂનના રોજ ભારતની મુલાકાત લીધી, જે તેમની છઠ્ઠી મુલાકાત છે (અગાઉ વિદેશમંત્રી અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે). બંને પક્ષો પોતાની લાંબા ગાળાની ઊર્જા ભાગીદારી આગળ વધારવા સહમત થયા.
- 3 જૂન — બ્રિટનનાં વિદેશ સચિવ ઇવેટ કૂપરે 3-4 જૂન દરમિયાન ભારતની મુલાકાત લીધી, જે પદ સંભાળ્યા પછીની તેમની પ્રથમ મુલાકાત હતી. બ્રિટન-ભારતના પરિણામોમાં બેંગલુરુમાં યુનિવર્સિટી ઓફ લિવરપૂલનું નવું કેમ્પસ અને રિજનલ મેરિટાઇમ સિક્યોરિટી સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સનો સમાવેશ થયો.
- 1 જૂન — લાઓસના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી થોંગસાવન ફોમવિહાનેએ રાજદ્વારી સંબંધોના 70મા વર્ષે 1-3 જૂન દરમિયાન ભારતની પોતાની પ્રથમ મુલાકાત લીધી. બંને પક્ષો જલદી સંયુક્ત આયોગની બેઠક યોજવા સંમત થયા, અને લાઓસે ભારતીય વેપારીઓને રોકાણ માટે આમંત્રણ આપ્યું.
ભાગ 2
12 વન-લાઇનર
સમિટ, કરાર અને સૈન્ય અભ્યાસ: 12.
- PM મોદીની ફ્રાન્સની મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોએ પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. પ્રથમ "ભારત ઇનોવેટ્સ 2026" કાર્યક્રમ નીસમાં યોજાયો.
- ભારત અને સેશેલ્સે એક્ઝિમ બેંકની અમ્બ્રેલા લાઇન ઓફ ક્રેડિટ, UPI આધારિત ચુકવણી પ્રણાલી, જન ઔષધિ હેઠળ સસ્તી જેનરિક દવાઓની નિકાસ, પ્રત્યાર્પણ સંધિ અને 2026-31ની કૃષિ કાર્ય યોજના અંગે સંમતિ સાધી.
- ઉઝબેકિસ્તાન ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બૅન્ક (2015માં BRICSે સ્થાપેલી, મુખ્યાલય શાંઘાઈ)નું સૌથી નવું સભ્ય અને મધ્ય એશિયાનું પ્રથમ સભ્ય બન્યું. દરેક સભ્યને એક મત છે અને કોઈને વીટો નથી.
- સમાવેશી નાણાં માટે UN મહાસચિવનાં વિશેષ હિમાયતી, નેધરલેન્ડ્સનાં રાણી મેક્સિમા ભારતની UPI ચુકવણી પ્રણાલીનો અભ્યાસ કરવા જૂનના અંતમાં ભારત આવ્યાં.
- ખાદ્ય પ્રક્રિયા મંત્રાલય અને વર્લ્ડ બૅન્ક ગ્રૂપે અમદાવાદમાં SAPLING ડાયલૉગ 2026 યોજ્યો, જે પોષણ-આધારિત નીતિ સુધારા અને ઍગ્રી-ટેક માટેનું વર્લ્ડ બૅન્ક-નેતૃત્વવાળું પ્લૅટફૉર્મ છે.
- ભારત અને ચીને સરહદી બાબતો પર પરામર્શ અને સંકલન માટેની કાર્યકારી વ્યવસ્થા (WMCC)ની 35મી બેઠક બીજિંગમાં યોજી, જેમાં સરહદ વ્યવસ્થાપન અને વ્યાપક સંબંધો પર ચર્ચા થઈ.
- મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ મિન આંગ હલાઇંગે ભારતને ખાતરી આપી કે મ્યાનમારની ધરતીનો ઉપયોગ NSCN-K અને ULFA જેવા બળવાખોરો નહીં કરી શકે, અને બંને પક્ષો કલાદાન પ્રોજેક્ટ તથા IMT ત્રિપક્ષીય હાઇવેને આગળ ધપાવવા સંમત થયા.
- ભારત અને સ્લોવાકિયાએ 1993માં સ્લોવાકિયાની સ્વતંત્રતા પછી ભારતીય વડાપ્રધાનની પ્રથમ મુલાકાત દરમિયાન સંબંધોને વ્યાપક ભાગીદારીમાં ઉન્નત કર્યા, અને સંરક્ષણ અંગે લેટર ઑફ ઇન્ટેન્ટ તથા કુશળ કામદારો માટે ગતિશીલતા MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
- નીસમાં PM મોદીની ઇમેન્યુએલ મેક્રોન સાથેની વાટાઘાટો દરમિયાન ભારત અને ફ્રાન્સે ઇનોવેશન રોડમેપ 2030 અપનાવ્યો, પ્રથમ આર્થિક સુરક્ષા સંવાદ શરૂ કર્યો, સંયુક્ત AI કાર્યકારી જૂથ રચ્યું, અને પૅરિસ એરપોર્ટ તથા નીસમાં UPIનો વિસ્તાર કરવા સંમતિ આપી.
- ઇવિયનમાં G7 શિખર પરિષદના આઉટરીચ સત્રમાં PM મોદીએ દાતા-પ્રાપ્તકર્તા મૉડલને બદલે સમાન ભાગીદારીનો આગ્રહ રાખ્યો અને કહ્યું કે વિશ્વાસ સૌથી મૂલ્યવાન વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ છે; તે ભારતની 13મી G7 ભાગીદારી અને મોદીની સતત સાતમી હતી.
- હિંદ મહાસાગર કિનારા સંગઠન (IORA) નવી દિલ્હીમાં તેની 28મી વરિષ્ઠ અધિકારીઓની સમિતિની બેઠકમાં કૅનેડાની સંવાદ ભાગીદાર દરજ્જાની વિનંતી પર વિચાર કરી રહ્યું છે; IORAના 23 સભ્યો અને 12 સંવાદ ભાગીદારો છે.
- અમેરિકાએ UN 1267 પ્રતિબંધ સમિતિમાં પાકિસ્તાન-ચીનના બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી અને તેની મજીદ બ્રિગેડને યાદીબદ્ધ કરવાના પ્રયાસને અટકાવ્યો, એમ કહીને કે અલ કાયદા અથવા ISIL સાથેના સંબંધોના પુરાવા નબળા છે; ફ્રાન્સ અને UKએ અમેરિકાને ટેકો આપ્યો.
વિજ્ઞાન, અવકાશ અને પર્યાવરણ
46 વન-લાઇનર
ISRO · DRDO · ટેક · ઇકોલોજી.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી
28 વન-લાઇનર
28 વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — 1 જૂન – 30 જૂન.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી — 28 વન-લાઇનર
ભાગ 1
3 જૂન – 30 જૂન
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી: 14.
- 30 જૂન — NFHS-6 (2023-24) મુજબ સ્થૂળતા મહિલાઓમાં 30.7% અને પુરુષોમાં 27.3% તથા ઊંચું બ્લડ સુગર અનુક્રમે 17.8% અને 20.9% હોવાનું અહેવાલ છે, જે ભારતના કુપોષણના વધતા બેવડા બોજ તરફ ઇશારો કરે છે.
- 29 જૂન — સુધારેલા એનિમિયા મુક્ત ભારતમાં જૂના ટેસ્ટ-ટ્રીટ-ટૉક મૉડલમાં ટ્રૅકિંગ ઉમેરાયું છે, જેથી તે ચાર-તબક્કાનું મૉડલ બને છે, અને ઓછા વજનવાળા નવજાત શિશુઓને નવા લાભાર્થી જૂથ તરીકે સામેલ કરાયા છે.
- 29 જૂન — સમગ્ર શિશુ બાળ સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (SSBSK) 36 મહિના સુધીનાં બાળકોને સતત ઘર- અને સમુદાય-આધારિત સંભાળ આપે છે. તે નવજાત અને નાનાં બાળકો માટેની બે જૂની ગૃહ-સંભાળ યોજનાઓને જોડે છે.
- 29 જૂન — સુમન રોડમેપ 2030નો ઉદ્દેશ 2030 સુધીમાં માતૃ મૃત્યુ પ્રતિ 1 લાખ જીવંત જન્મે 70થી નીચે લાવવાનો છે, જેમાં ઊંચા દરવાળા 13 રાજ્યોના 30 જિલ્લા પર ખાસ ધ્યાન અપાશે.
- 29 જૂન — પરમાણુ ઊર્જા વિભાગે IGCAR, કલ્પક્કમ ખાતે ફાસ્ટ બ્રીડર ટેસ્ટ રિએક્ટરની ગરમીનો ઉપયોગ કરીને કોપર-ક્લોરિન થર્મોકેમિકલ ચક્ર પર આધારિત વિશ્વનો પ્રથમ હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ શરૂ કર્યો.
- 20 જૂન — નવી અને નવીનીકરણીય ઊર્જા માટેના કેન્દ્રીય મંત્રીએ રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન પરની રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળામાં MNRE દ્વારા બનાવાયેલું ગ્રીન હાઇડ્રોજન સર્ટિફિકેશન પોર્ટલ ઓફ ઇન્ડિયા શરૂ કર્યું, જે ગ્રીન હાઇડ્રોજન સર્ટિફિકેશન યોજના હેઠળ પારદર્શક પ્રમાણપત્ર માટે સહાયરૂપ છે.
- 17 જૂન — Scienceમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસે 16,000થી વધુ માટીના નમૂના (કોર) વડે પ્રથમ વાર દુનિયાના આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝલ (AM) ફૂગના ભૂગર્ભ નેટવર્કનો નકશો તૈયાર કર્યો; ફૂગના તંતુઓ લગભગ 300 મિલિયન ટન કાર્બન સંગ્રહે છે અને ભારતના બન્ની ઘાસના મેદાનો સહિતના હોટસ્પોટ છે.
- 12 જૂન — ભારત પરોપજીવી નીંદણ ઓરોબેન્કી સામે લડવા 2026-27ની રવી સીઝનમાં IMI-પ્રતિરોધક સરસવ સંકરોની મોટા પાયે ખેતી શરૂ કરશે; આ લક્ષણ જનીન સંશોધન નહીં, પણ મ્યુટેશન બ્રીડિંગથી મળ્યું છે.
- 12 જૂન — NASAએ આર્ટેમિસ IIIના ચાર સભ્યોના ક્રૂનાં નામ જાહેર કર્યાં, જે હવે 2027માં લો અર્થ ઓર્બિટ ટેસ્ટ મિશન છે: રેન્ડી બ્રેસ્નિક (કમાન્ડર), લુકા પરમિટાનો (પાઇલટ, આર્ટેમિસ ઉડાનમાં સામેલ થનાર પ્રથમ ESA અવકાશયાત્રી), ફ્રેન્ક રુબિયો અને આન્દ્રે ડગ્લાસ.
- 9 જૂન — 9 જૂન 2016ના રોજ શરૂ થયેલી PMSMA હેઠળ 7.5 કરોડથી વધુ પ્રસૂતિ-પૂર્વ તપાસ થઈ છે અને લગભગ 1.2 કરોડ ઊંચા જોખમવાળી ગર્ભાવસ્થા ઓળખાઈ છે; ભારતનો માતૃ મૃત્યુ દર 130થી ઘટીને પ્રતિ લાખ જીવંત જન્મે 87 થયો (2014-16થી 2022-24).
- 6 જૂન — ભારતે દિલ્હીના IGI એરપોર્ટ પર તેની પ્રથમ સ્કાયકાસ્ટ સિસ્ટમ શરૂ કરી, આ સંકલિત વાતાવરણીય રિમોટ-સેન્સિંગ સિસ્ટમ વાપરનાર 19મો દેશ બનીને; આગામી સિસ્ટમ જેવર એરપોર્ટ પર આયોજિત છે.
- 5 જૂન — 85% ઇથેનોલ ધરાવતું ભારતનું પ્રથમ E85 ઇંધણ 5 જૂન 2026ના રોજ દિલ્હીમાં શરૂ કરાયું. તે પેટ્રોલ કરતાં સસ્તું છે, ઊંચું ઑક્ટેન રેટિંગ ધરાવે છે અને ઓછું પ્રદૂષણ કરે છે.
- 5 જૂન — IISc બેંગલુરુની આગેવાની હેઠળના અને મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક સલાહકારને મોકલાયેલા, આબોહવા સંશોધન પરના મેગા સાયન્સ વિઝન-2035 અહેવાલે ચેતવણી આપી કે ભારતે સાધનો બનાવવાનો પાયો ગુમાવ્યો છે, અને આઠ મેગા પ્રોજેક્ટ તથા સ્વદેશી અર્થ સિસ્ટમ મોડલનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
- 3 જૂન — બ્રિટનના વિદેશ સચિવની મુલાકાત દરમિયાન કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી સાથેની ભાગીદારીમાં IIT ધનબાદ ખાતે ખનિજ-સુરક્ષા ઑબ્ઝર્વેટરી સ્થાપાઈ.
ભાગ 2
1 જૂન – 3 જૂન
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી: 14.
- 3 જૂન — નીતિ આયોગના ફ્રન્ટિયર ટેક હબે 'ફ્યુચર ઓફ ઇન્ડિયાઝ સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી' બહાર પાડ્યું, જેમાં સેમિકન્ડક્ટર વિઝન 2035 નક્કી કરાયું: 120-150 અબજ ડોલરની વેલ્યુ ચેઇન, વૈશ્વિક ચિપ બજારનો 10-13% હિસ્સો અને પેકેજિંગ (OSAT)માં ટોચના 3માં સ્થાન.
- 2 જૂન — રેડ બલૂન એરોસ્પેસે વિજયવાડામાં ભારતનો પ્રથમ સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક સુપર-પ્રેશર બલૂન લોન્ચ કર્યો, જેથી ભારત અમેરિકા, ફ્રાન્સ, જાપાન અને ચીન સાથે આવી ક્ષમતા ધરાવતા પાંચ દેશોમાંનો એક બન્યો.
- 1 જૂન — NFHS-6 (2023-24) મુજબ સિઝેરિયન જન્મો 21.5%થી વધીને 27.2%, મહિલાઓમાં સ્થૂળતા 24%થી વધીને 30.7%, અને ક્યારેય ઇન્ટરનેટ વાપરનારી મહિલાઓ 33.3%થી વધીને 64.3% થઈ; સર્વેક્ષણમાં 715 જિલ્લાના 6.79 લાખ પરિવારોને આવરી લેવાયા.
- પશ્ચિમ ઑસ્ટ્રેલિયાનો નૉર્થ પોલ ડૉમ હવે પૃથ્વી પરનું સૌથી જૂનું જાણીતું ઉલ્કા અથડામણ સ્થળ ગણાય છે, જે લગભગ 3.024 અબજ વર્ષ જૂનું છે.
- UC બર્કલી સ્કૂલ ઑફ લૉએ પરીક્ષાઓ, મુસદ્દા લેખન, વર્ગકાર્ય અને અનુવાદમાં AIના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો.
- અમેરિકાએ સતત અવકાશી હવામાન પર નજર રાખવા અને સૌર તોફાનની ચેતવણી આપવા માટેના NOAAના ઉપગ્રહ SOLAR-1 (અગાઉ SWFO-L1)ને કાર્યરત કર્યો.
- મંગળના વાતાવરણને સમર્પિત પ્રથમ અવકાશયાન અને 2013માં પ્રક્ષેપિત NASAનું MAVEN મિશન 11 વર્ષથી વધુ સમય કક્ષામાં રહ્યા પછી સમાપ્ત થયું.
- ભારતની આવનારી ડેન્ગ્યુ રસી DengiAll, જે બ્રાઝિલની Butantan-DVની જેમ જ લાઇવ-એટેન્યુએટેડ ટેટ્રાવેલેન્ટ ઇન્જેક્શન છે, અંગે બ્રાઝિલના અભિયાનમાં ગંભીર પ્રતિકૂળ અસરોના અહેવાલો પછી ચિંતા વધી.
- ઇન્ડિયન એસોસિએશન ફોર ધ કલ્ટિવેશન ઑફ સાયન્સે 150 વર્ષ પૂરાં કર્યાં; ડૉ. મહેન્દ્રલાલ સરકાર દ્વારા 1876માં સ્થપાયેલી આ સંસ્થાને ભારતીયો દ્વારા સ્થાપિત એશિયાની પ્રથમ સંશોધન સંસ્થા તરીકે વર્ણવાય છે.
- તમિલનાડુના ઊટી ખાતેના GRAPES-3 મ્યુઓન ડિટેક્ટરનો ઉપયોગ કરતા વૈજ્ઞાનિકોએ 22 વર્ષથી વધુના ડેટાના આધારે અભ્યાસ કર્યો કે ઉપલા વાતાવરણનું તાપમાન અને સૂર્યનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કોસ્મિક-કિરણ મ્યુઓનને કેવી રીતે બદલે છે.
- CERNના લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડરના સંશોધકોએ ક્વાર્ક-ગ્લુઓન પ્લાઝ્માનું અત્યાર સુધીનું સૌથી નાનું ટીપું શોધ્યું જે હજુ પણ પ્રવાહીની જેમ વહે છે; LHC 27 કિમીની રિંગ છે જે 2012ની હિગ્સ બોઝોન શોધ માટે પ્રખ્યાત છે.
- ભારતમાં CNG અને PNG સાથે કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG)નું મિશ્રણ લગભગ 2% છે; લક્ષ્યાંક FY 2026-27માં 3% અને પછી 4-5% છે, અને ગોબરધન પોર્ટલ પર 210 CBG પ્લાન્ટ કાર્યરત જણાવાયા છે.
- નૅશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સોલર એનર્જીનો અંદાજ છે કે ભારતના જળાશયો લગભગ 1,946 ચોરસ કિમી જળસપાટી પર આશરે 102 GW ફ્લોટિંગ સોલર સમાવી શકે છે, જ્યારે હાલની સોલર ક્ષમતા લગભગ 100 GW છે.
- તમિલનાડુના કુડનકુલમ પરમાણુ વીજ પ્રોજેક્ટ યુનિટ-5માં 1988ના ભારત-રશિયા કરાર હેઠળ રોસાટૉમના રશિયન સહયોગથી લગભગ 320 ટન વજનનું રિએક્ટર પ્રેશર વેસલ સ્થાપિત કરાયું.
પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી
18 વન-લાઇનર
18 પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી — 1 જૂન – 30 જૂન.
- 30 જૂન — તમિલનાડુ PMMSYના બીજા તબક્કા હેઠળ રામનાથપુરમ દરિયાકાંઠે ભારતના પ્રથમ 3D-પ્રિન્ટેડ કૃત્રિમ રીફ મોડ્યુલ ગોઠવશે; IIT મદ્રાસ-ઇન્ક્યુબેટેડ સ્ટાર્ટઅપ ત્વસ્તાએ લોખંડના મજબૂતીકરણ વિના દરેક લગભગ એક ટનની છ ડિઝાઇન વિકસાવી છે.
- 23 જૂન — વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમના એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન ઇન્ડેક્સ 2026માં ભારત સુધરીને 70મા ક્રમે આવ્યું; સ્વીડન, ફિનલૅન્ડ અને ડેનમાર્ક ટોચના ત્રણ રહ્યા.
- 18 જૂન — મોમ્બાસામાં 11મી અવર ઓશન કોન્ફરન્સમાં રજૂ થયેલા અભ્યાસનો અંદાજ છે કે લગભગ 1,66,000 ચોરસ કિમી, એટલે કે વિશ્વના લગભગ ત્રીજા ભાગના પરવાળાના ખડકો, પ્રમાણમાં આબોહવા-સહનશીલ છે; 2024ના બ્લીચિંગના એક વર્ષમાં કેન્યાના દરિયાકાંઠે પરવાળાનું આવરણ 27%થી 40% થયું.
- 9 જૂન — IMDના લાંબા ગાળાના અનુમાન મુજબ 2026નું દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું લાંબા ગાળાની સરેરાશના 92% રહેશે, જે સામાન્યથી નીચું સ્તર છે, જ્યારે અમેરિકી NOAAએ મે-જુલાઈ 2026માં અલ નીનો બનવાની 82% શક્યતા જણાવી.
- 9 જૂન — 10 લાખથી વધુ વસ્તીવાળાં 205 શહેરોનો ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીનો અભ્યાસ વિશ્વનાં સૌથી ગરમી-સંવેદનશીલ 50 શહેરોમાં 14 ભારતીય શહેરોને મૂકે છે, જે કોઈપણ દેશ કરતાં સૌથી વધુ છે; અમદાવાદ 2જા અને નાગપુર 4થા ક્રમે છે.
- 1 જૂન — ઝૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાના વૈજ્ઞાનિકોએ મ્યાનમાર સરહદ નજીક કિફિરે જિલ્લાના પહાડી ઝરણાંમાંથી નવા દેડકા અમોલોપ્સ કમલ (નાગાલેન્ડ કાસ્કેડ દેડકો)નું વર્ણન કર્યું; આ વંશમાં 90 પ્રજાતિઓ છે, જેમાંથી 20 ભારતમાં છે.
- નવી દિલ્હીમાં 1 જુલાઈના રોજ યોજાવાની, સાત મોટી બિલાડીઓ (વાઘ, સિંહ, દીપડો, હિમ દીપડો, ચિત્તા, જગુઆર, પ્યુમા) પર કેન્દ્રિત આંતરરાષ્ટ્રીય બિગ કેટ અલાયન્સ શિખર પરિષદ મુલતવી રખાઈ.
- ભારત અને જાપાને ગ્રીનહાઉસ વાયુ ઉત્સર્જન ઘટાડવા પોતાની સંયુક્ત ક્રેડિટિંગ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકવા નિયમોને મંજૂરી આપી.
- કૅનેડાના ક્વિબેકની ટેરેસીસ-વૉદ્રૂઇલ નગરપાલિકાએ વૃક્ષોને જીવંત પ્રાણી તરીકે કાયદેસર માન્યતા આપી અને વૃક્ષોના રક્ષણ, રોપા વાવવા અને પર્યાવરણ જાગૃતિ માટે કાર્યક્રમો ચલાવશે.
- UNICEFના 2026ના આબોહવા જોખમ અહેવાલમાં બાળકો માટે જોખમ સોમાલિયા, મેડાગાસ્કર, મ્યાનમાર, કંબોડિયા અને પાકિસ્તાનમાં સૌથી વધુ છે.
- યુનિસેફ ચિલ્ડ્રન્સ ક્લાઇમેટ રિસ્ક રિપોર્ટ 2026માં જણાયું કે લગભગ 29.6 કરોડ બાળકો દુષ્કાળ, અતિશય ગરમી અને લૂના એકસાથે જોખમમાં છે, અને 33.7 કરોડ નદીના પૂરના જોખમમાં છે. મલેરિયા 1 કરોડથી વધુ બાળકો માટે ખતરારૂપ છે.
- રાષ્ટ્રીય જૈવ વિવિધતા સત્તામંડળે જૈવ વિવિધતા અધિનિયમ, 2002ની કલમ 38 હેઠળ જોખમગ્રસ્ત પ્રજાતિઓને ઓળખવા અને જાહેર કરવા માટે પ્રમાણભૂત પ્રક્રિયા બહાર પાડી. અત્યાર સુધી 17 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની 59 વનસ્પતિ અને 73 પ્રાણી પ્રજાતિઓ જાહેર કરાઈ છે.
- ભીની જમીનોના રક્ષણ માટેની સંધિ રામસર સંમેલન 1971માં ઈરાનના રામસરમાં અપનાવાયું અને 1975માં અમલમાં આવ્યું. ભારતીય રાજ્યોમાં તમિલનાડુમાં સૌથી વધુ રામસર સ્થળો છે.
- બલિયા (ઉત્તર પ્રદેશ)નું જયપ્રકાશ નારાયણ પક્ષી અભયારણ્ય ભારતનું 100મું રામસર સ્થળ બન્યું. અહીં દર વર્ષે સાઇબેરિયા અને મધ્ય એશિયાથી સ્થળાંતર કરતાં ઘણાં પક્ષીઓ આવે છે.
- અરવલ્લી સમિતિ તપાસ કરશે કે અરવલ્લીની ટેકરીઓમાં નિર્ધારિત અંતર મર્યાદાઓ ઉપરાંત ખનન અનિયંત્રિત રીતે ફેલાઈ રહ્યું છે કે નહીં.
- બૉનમાં UNFCCCની સહાયક સંસ્થાઓના 64મા સત્રો (SB64)માં ભારતે "ક્લાઇમેટ ટિપિંગ પૉઇન્ટ્સ" વાટાઘાટોમાં આવે તે પહેલાં સ્પષ્ટ વૈજ્ઞાનિક વ્યાખ્યાઓ માગી; આ બેઠક તુર્કિયેના અંતાલ્યામાં યોજાનાર COP31ની તૈયારી કરે છે.
- ગૃહમંત્રી અમિત શાહે દિલ્હી, હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ સાથે યમુના પુનર્જીવનની સમીક્ષા બેઠકનું અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું; દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન અને નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બૉર્ડ ડેરી કચરાને નદીમાં જવા દેવાને બદલે બાયોગૅસ અને ખાતરમાં ફેરવવા MoU પર હસ્તાક્ષર કરશે.
- યમુનાની સૌથી મોટી હિમાલયી ઉપનદી ટૉન્સ નદી પરના કિશાઉ બહુહેતુક બંધ પર છ રાજ્યો, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા અને રાજસ્થાન, સર્વસંમતિ પર પહોંચ્યાં.
રમતગમત, પુરસ્કાર, નિમણૂક અને દિવસો
53 વન-લાઇનર
પરિણામો · સન્માન · સેનાપ્રમુખ · દિવસો.
રાષ્ટ્રીય
1 વન-લાઇનર
1 રાષ્ટ્રીય — ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – જૂન 2026.
- ગલ્ફ ઑફ ઓમાનમાં લશ્કરી હુમલા પછી ટેન્કર MT સેટ્ટેબેલો પર ત્રણ ભારતીય નાવિકોનાં મૃત્યુ થયાં; શિપિંગ મહાનિદેશાલયે ભરતીકારોને આગળના આદેશ સુધી ભારતીય નાવિકોને સંઘર્ષ ક્ષેત્રોથી દૂર રાખવા જણાવ્યું.
અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ
3 વન-લાઇનર
3 અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ — ડિફેન્સ પરીક્ષાઓ (NDA, CDS, CAPF) કરંટ અફેર્સ – જૂન 2026.
- UPIને નેપાળના NPI સાથે જોડીને ભારત અને નેપાળ વચ્ચે નવી વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ સરહદ-પારની રેમિટન્સ લિંક શરૂ કરવામાં આવી, અને NPCI ઇન્ટરનેશનલે સ્થાનિક બૅન્ક સાથે કંબોડિયામાં UPI શરૂ કર્યું.
- RBIએ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગના લાભો અને સુરક્ષા જોખમો માટે બેંકો અને નાણાકીય પ્રણાલીઓને તૈયાર કરવા આઠ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિ Q-SAFE (ક્વોન્ટમ સિક્યોર એન્ડ એડેપ્ટિવ ફાઇનાન્શિયલ ઇકોસિસ્ટમ) રચી.
- જીનીવામાં 114મી આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ પરિષદમાં ભારતે પોતાની ચાર શ્રમ સંહિતાઓ, e-Shram અને નેશનલ કરિયર સર્વિસ પર ભાર મૂક્યો, અને સામાજિક સુરક્ષા કવચ 19% (2015)થી વધીને 64.3% (2025) થયું હોવાનો દાવો કર્યો.
રમતગમત
9 વન-લાઇનર
9 રમતગમત — 1 જૂન – 29 જૂન.
- 29 જૂન — ICCએ LA28 ઓલિમ્પિક ક્રિકેટ ક્વોલિફાયર્સ જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી 2028 માટે નક્કી કર્યાં છે: દરેક છ ટીમોની સ્પર્ધામાં એક અંતિમ સ્થાન માટે આઠ ટીમો હરીફાઈ કરશે, અને ઓસ્ટ્રેલિયા, ભારત, દક્ષિણ આફ્રિકા અને ગ્રેટ બ્રિટન પાસે મહિલાઓ માટે સીધાં સ્થાન પહેલેથી છે.
- 27 જૂન — એન્સી સોજને 27 જૂન 2026ના રોજ ભુવનેશ્વરના કલિંગ સ્ટેડિયમમાં મહિલા લાંબી કૂદમાં 6.88 m કૂદકો માર્યો, અને અંજુ બોબી જ્યોર્જના 22 વર્ષ જૂના 6.83 mના રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડને તોડ્યો, તથા એશિયન ગેમ્સમાં સ્થાન મેળવ્યું.
- 11 જૂન — સૃષ્ટિ કિરણ આંતરરાષ્ટ્રીય જુનિયર સર્કિટમાં શાનદાર દેખાવ પછી અંડર-13 ટેનિસમાં વિશ્વની નંબર 1 બની.
- 10 જૂન — એલેક્ઝાન્ડર ઝ્વેરેવે પોતાના પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ તરીકે 2026 ફ્રેન્ચ ઓપન જીતી, ફાઇનલમાં ઇટાલીના ફ્લાવિયો કોબોલીને હરાવીને 1996માં બોરિસ બેકર પછી ગ્રાન્ડ સ્લેમ સિંગલ્સ ટાઇટલ જીતનાર પ્રથમ જર્મન પુરુષ બન્યા.
- 5 જૂન — પંદર વર્ષની દિવ્યાંશી ભૌમિક કોસોવોના પ્રિશ્ટિનામાં WTT ફીડર સિંગલ્સ ખિતાબ જીતનાર સૌથી યુવા ભારતીય મહિલા બની.
- 1 જૂન — રૉયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુએ અમદાવાદમાં IPL 2026 ફાઇનલમાં ગુજરાત ટાઇટન્સને હરાવી સતત બીજું ટાઇટલ જીત્યું; ફાઇનલમાં વિરાટ કોહલી પ્લેયર ઑફ ધ મૅચ રહ્યો.
- અમદાવાદમાં પ્રથમ વર્લ્ડ યોગાસન ચેમ્પિયનશિપ 2026માં ભારત 102 સુવર્ણ સહિત 114 ચંદ્રકો સાથે ચંદ્રક તાલિકામાં મોખરે રહ્યું. 79 દેશોના ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો.
- ભારતે 2026માં ગોવામાં ફાઇનલમાં બાંગ્લાદેશને હરાવી રેકૉર્ડ છઠ્ઠી SAFF મહિલા ચૅમ્પિયનશિપ જીતી.
- ભારતે ન્યૂઝીલેન્ડમાં FIH વિમેન્સ હૉકી નેશન્સ કપ 2025-26 જીત્યો, ફાઇનલમાં યજમાન ટીમને 2-0થી હરાવીને. 2022 પછી ભારતનું આ બીજું નેશન્સ કપ ટાઇટલ છે.
પુરસ્કાર અને સન્માન
15 વન-લાઇનર
15 પુરસ્કાર અને સન્માન — 5 જૂન – 27 જૂન.
| તારીખ | પુરસ્કાર | વિજેતા / કારણ |
|---|---|---|
| 27 જૂન | QS વર્લ્ડ ફ્યુચર સ્કિલ્સ ઇન્ડેક્સ 2027 | ભારત 13મા ક્રમે; અમેરિકા પ્રથમ |
| 17 જૂન | ઓર્ડર ઓફ ધ વ્હાઇટ ડબલ ક્રોસ (1લી શ્રેણી) | વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, સ્લોવાકિયા દ્વારા |
| 15 જૂન | રશિયા ગ્રાન્ડ સૅન્ડ માસ્ટર કપ 2026 | સુદર્શન પટનાયક |
| 8 જૂન | પ્રિન્સેસ ઑફ એસ્ટુરિયાસ એવોર્ડ | લિયોનેલ મેસ્સી (પ્રથમ ફૂટબોલર) |
| 8 જૂન | ગોલ્ડ એવોર્ડ, નૅશનલ એવોર્ડ્સ ફૉર ઈ-ગવર્નન્સ 2026 | પંચાયત ઍડ્વાન્સમેન્ટ ઇન્ડેક્સ (પંચાયતી રાજ મંત્રાલય) |
| 6 જૂન | ધ અર્થ પ્રાઇઝ 2026 | વિવાન છાવછારિયા, એરિયાના અગ્રવાલ, અવ્યાના મહેતા (પ્લાસ-સ્ટિક) |
| 5 જૂન | નૉર્વે ચેસ 2026 (ઓસ્લો) | આર. પ્રજ્ઞાનાનંદ, પ્રથમ ભારતીય વિજેતા |
| · | QS વર્લ્ડ યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ્સ 2027 | MIT 1લા ક્રમે; IIT દિલ્હી 118મા, IIT બૉમ્બે 124મા, IIT મદ્રાસ 170મા (ટોચની ભારતીય) |
| · | ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સ 2026 | આઇસલેન્ડ પ્રથમ; ભારત 127મા ક્રમે (સ્કોર 2.409), 115મા ક્રમેથી નીચે |
| · | ગાર્ડિયન ઑફ ધ બ્લૂ હોરાઇઝન (સેશેલ્સ) | વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી |
| · | વિશ્વ નંબર 1, મહિલા 57 કિગ્રા બૉક્સિંગ | જૈસ્મિન લમ્બોરિયા |
| · | શૌર્ય પુરસ્કારો એનાયત | 7 કીર્તિ ચક્ર, 15 વીર ચક્ર, 29 શૌર્ય ચક્ર |
| · | શ્રીમંતો માટે સૌથી મોંઘું શહેર (જુલિયસ બેર અહેવાલ) | સિંગાપોર (સતત 4થા વર્ષે); મુંબઈ 22મા ક્રમે |
| · | સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ રિપોર્ટ 2026: ટોચ અને તળિયે | ટોચ: ફિનલેન્ડ, સ્વીડન, ડેનમાર્ક. તળિયે: ચાડ, સેન્ટ્રલ આફ્રિકન રિપબ્લિક, દક્ષિણ સુદાન |
| · | ટકાઉ વિકાસ અહેવાલ 2026: ભારત | 94મો ક્રમ, સ્કોર 68.3 (2015 પછી શ્રેષ્ઠ) |
નિમણૂક
11 વન-લાઇનર
11 નિમણૂક — 1 જૂન – 30 જૂન.
| તારીખ | નામ | નિમણૂકનું પદ |
|---|---|---|
| 30 જૂન | લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ શેઠ | સેનાધ્યક્ષ (30 જૂન 2026થી) |
| 29 જૂન | મહેશ દીક્ષિત | નિયામક, ઇન્ટેલિજન્સ બ્યૂરો |
| 22 જૂન | વિવેક અગ્રવાલ | ઉપાધ્યક્ષ, FATF (જુલાઈ 2026-જૂન 2027) |
| 20 જૂન | ડૉ. સૈબાલ ચટ્ટોપાધ્યાય | અધ્યક્ષ, રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય આયોગ |
| 9 જૂન | એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિત | વાયુસેનાના ઉપપ્રમુખ (Vice Chief of the Air Staff), IAF |
| 9 જૂન | વિપુલ (IFS, 1998 બૅચ) | સાઉદી અરેબિયા ખાતેના ભારતના રાજદૂત |
| 1 જૂન | શીલ નાગુ (પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટ), ચંદ્રશેખર (બોમ્બે હાઈકોર્ટ), સંજીવ સચદેવા (મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટ), અરુણ પલ્લી (જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઈકોર્ટ), વેંકટ સુબ્રમણિ મોહના | સુપ્રીમ કોર્ટ ઑફ ઇન્ડિયાના ન્યાયાધીશો |
| · | કીર સ્ટાર્મર | બ્રિટનના વડાપ્રધાન અને લેબર નેતા તરીકે રાજીનામાની જાહેરાત |
| · | નીલકંઠ મિશ્રા | વિશ્વ બેંકમાં ભારતના કાર્યકારી નિદેશક (3 વર્ષનો કાર્યકાળ) |
| · | લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજીવ ઘાઈ | લશ્કરી સલાહકાર, નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલ સેક્રેટરીએટ |
| · | રાઘવ ચઢ્ઢા | અધ્યક્ષ, રાજ્યસભા અરજી સમિતિ |
મહત્ત્વના દિવસો
14 વન-લાઇનર
14 મહત્ત્વના દિવસો — 1 જૂન – 29 જૂન.
- 29 જૂન — 2026ના રાષ્ટ્રીય આંકડાશાસ્ત્ર દિવસ (29 જૂન)ની થીમ “વહીવટી ડેટાની ક્ષમતા ખુલ્લી કરવી” હતી.
- 27 જૂન — ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નાડપ્રભુ કેમ્પેગૌડાને તેમની જન્મજયંતી (27 જૂન) પર શ્રદ્ધાંજલિ આપી; આ વિજયનગરના સરદારે 1537માં બેંગલુરુની સ્થાપના કરી, તેનો કિલ્લો અને પેટે બજાર બનાવ્યાં.
- 27 જૂન — વડાપ્રધાને બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયને તેમની જન્મજયંતી (27 જૂન) પર શ્રદ્ધાંજલિ આપી; તેમનું ગીત વંદે માતરમ, જે 1875માં બંગદર્શનમાં પ્રથમ વાર છપાયું હતું, સ્વદેશી ચળવળનું રણનાદ બન્યું.
- 27 જૂન — MSME દિવસ 2026 (27 જૂન)ની થીમ “સ્થિતિસ્થાપક, ટેક્નોલૉજી-સંચાલિત અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર MSME ઇકોસિસ્ટમ બનાવવું” હતી.
- 23 જૂન — 23 જૂન 1961થી અમલમાં આવેલી એન્ટાર્કટિક સંધિને 2026માં 65 વર્ષ પૂરાં થયાં; તે એન્ટાર્કટિકાને શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે અનામત રાખે છે.
- 23 જૂન — ઑલિમ્પિક દિવસ 2026, જે 23 જૂને ઉજવાય છે, તેની થીમ “You Can Do This! Let's Move” હતી.
- 21 જૂન — 12મો આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 21 જૂન 2026ના રોજ “સ્વસ્થ વૃદ્ધત્વ માટે યોગ” (Yoga for Healthy Ageing) થીમ સાથે ઉજવાયો.
- 20 જૂન — 2026ના વિશ્વ શરણાર્થી દિવસ (20 જૂન)ની થીમ “જ્યાં સુધી દરેક સુરક્ષિત નથી” હતી.
- 19 જૂન — 2026ના આંતરરાષ્ટ્રીય સિકલ સેલ દિવસ (19 જૂન)ની થીમ "Closing the Survival Gap: Equity in Sickle Cell Disease" હતી.
- 17 જૂન — મરુસ્થલીકરણ અને દુષ્કાળનો સામનો કરવાનો વિશ્વ દિવસ (17 જૂન) 2026ની થીમ “Rangelands: Recognize. Respect. Restore” હતી.
- 9 જૂન — ઝારખંડે 9 જૂને બિરસા મુંડાનો 126મો શહીદ દિવસ ઊજવ્યો; તેમનો જન્મ 15 નવેમ્બર 1875ના રોજ ઉલિહાતુ (ખૂંટી)માં થયો હતો, તેમણે ઉલગુલાનનું નેતૃત્વ કર્યું અને 25 વર્ષની વયે રાંચી જેલમાં અવસાન પામ્યા, અને તેમના સંઘર્ષે CNT અધિનિયમ, 1908ને આકાર આપ્યો.
- 5 જૂન — વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2026 (5 જૂન)ની થીમ “Inspired by Nature. For Climate. For Our Future” હતી.
- 3 જૂન — ઉપરાષ્ટ્રપતિએ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની વી. વી. એસ. ઐયરને તેમની પુણ્યતિથિ પર શ્રદ્ધાંજલિ આપી; તેમની વાર્તા કુલથંગરાઈ અરસમરમ માટે તેમને તમિલ ટૂંકી વાર્તાના પિતા કહેવાય છે, અને તેમણે તમિલ અખબાર દેશભક્તનનું સંપાદન કર્યું હતું.
- 1 જૂન — વિશ્વ દૂધ દિવસ (1 જૂન) 2026ની થીમ “મહિલા ખેડૂતોની ઉજવણી” હતી.
ઝડપી ક્વિઝ
જાતે ચકાસો
આ સમયગાળા પરના પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો. જવાબ ચકાસવા કોઈ વિકલ્પ પર ટૅપ કરો.
ખાલી જગ્યા પૂરો: વન-લાઇનર ફ્લેશકાર્ડ
- UNના _____માં ભારત 68.3ના કુલ સ્કોર સાથે 94મા ક્રમે રહ્યું. 2015 પછી ભારતનું આ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન છે.
- ટકાઉ વિકાસ અહેવાલ 2026
- બલિયા (ઉત્તર પ્રદેશ)નું _____ ભારતનું 100મું રામસર સ્થળ બન્યું. અહીં દર વર્ષે સાઇબેરિયા અને મધ્ય એશિયાથી સ્થળાંતર કરતાં ઘણાં પક્ષીઓ આવે છે.
- જયપ્રકાશ નારાયણ પક્ષી અભયારણ્ય
- _____ (20મી આવૃત્તિ, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ દ્વારા, 23 સૂચકાંકો)માં આઇસલેન્ડ પ્રથમ ક્રમે રહ્યું. ભારત 115મા ક્રમેથી ઘટીને 127મા (સ્કોર 2.409) ક્રમે આવ્યું.
- ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સ 2026
- NFHS-6 (2023-24) મુજબ સિઝેરિયન જન્મો _____, મહિલાઓમાં સ્થૂળતા 24%થી વધીને 30.7%, અને ક્યારેય ઇન્ટરનેટ વાપરનારી મહિલાઓ 33.3%થી વધીને 64.3% થઈ; સર્વેક્ષણમાં 715 જિલ્લાના 6.79 લાખ પરિવારોને આવરી લેવાયા.
- 21.5%થી વધીને 27.2%
- _____ના રોજ કેન્દ્રે કોલેજિયમની ભલામણ મંજૂર કરી અને સુપ્રીમ કોર્ટના પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂક કરી: ચાર હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશો અને વરિષ્ઠ એડવોકેટ વેંકટ સુબ્રમણિ મોહના.
- 1 જૂન 2026
- _____ 'ફ્યુચર ઓફ ઇન્ડિયાઝ સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી' બહાર પાડ્યું, જેમાં સેમિકન્ડક્ટર વિઝન 2035 નક્કી કરાયું: 120-150 અબજ ડોલરની વેલ્યુ ચેઇન, વૈશ્વિક ચિપ બજારનો 10-13% હિસ્સો અને પેકેજિંગ (OSAT)માં ટોચના 3માં સ્થાન.
- નીતિ આયોગના ફ્રન્ટિયર ટેક હબે
- _____ના રોજ લાતવિયા, ઑસ્ટ્રિયા, કિર્ગિસ્તાન, ઝિમ્બાબ્વે અને ત્રિનિદાદ-ટોબેગો 2027-28 માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના અસ્થાયી સભ્યો તરીકે ચૂંટાયાં. કિર્ગિસ્તાન પ્રથમ વાર પરિષદમાં બેસશે.
- 3 જૂન 2026
- _____ ફ્રાન્સના એવિયાંમાં 15-17 જૂન 2026 દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ, જેમાં ભારતને વિશેષ મહેમાન તરીકે આમંત્રિત કરાયું. તેની થીમ નવી ભાગીદારીઓ રચવાની અને આંતરરાષ્ટ્રીય એકતાને નવજીવન આપવાની હતી.
- 52મી G7 સમિટ
- અમેરિકા અને ઈરાને જૂન 2026માં ફ્રાન્સમાં G7 શિખર સંમેલનની સાથે _____ની મધ્યસ્થીથી 14 મુદ્દાના ઇસ્લામાબાદ MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા; તે ઑપરેશન એપિક ફ્યુરીની દુશ્મનાવટ સમાપ્ત કરે છે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલે છે.
- પાકિસ્તાન
- _____ જુલાઈ 2026થી જૂન 2027 સુધી ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપશે, ભારતને FATFનું ઉપાધ્યક્ષ પદ પ્રથમ વાર મળ્યું છે.
- વિવેક અગ્રવાલ
MCQ
UN સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ રિપોર્ટ 2026માં ભારતનો ક્રમ કયો હતો?
- 94મો
- 87મો
- 99મો
- 112મો
જવાબ જુઓ
જવાબ: 94મો — ભારતે 68.3 ગુણ મેળવ્યા અને તે 94મા ક્રમે રહ્યું, જે 2015 પછીનું તેનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન છે.
જુલાઈ 2026થી જૂન 2027 સુધી FATFના ઉપાધ્યક્ષ કોણ રહેશે?
- વિવેક અગ્રવાલ
- સંજય મલ્હોત્રા
- પંકજ ચૌધરી
- રાજીવ કુમાર
જવાબ જુઓ
જવાબ: વિવેક અગ્રવાલ — ભારત પ્રથમ વાર FATFનું ઉપાધ્યક્ષ પદ સંભાળશે.
કવાયત પિચ બ્લેક 2026નું આયોજન કયો દેશ કરે છે?
- જાપાન
- સિંગાપોર
- ઓસ્ટ્રેલિયા
- ઇન્ડોનેશિયા
જવાબ જુઓ
જવાબ: ઓસ્ટ્રેલિયા — તે રોયલ ઓસ્ટ્રેલિયન એર ફોર્સની સૌથી મોટી બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ-યુદ્ધ કવાયત છે.
મંગળના વાતાવરણનો અભ્યાસ કરતું NASAનું કયું મિશન 2026માં પૂર્ણ થયું?
- MAVEN
- મેવન-2
- ઇનસાઇટ
- મંગળયાન
જવાબ જુઓ
જવાબ: MAVEN — MAVEN 2013માં લોન્ચ થયું હતું અને 11 વર્ષથી વધુ સમય કક્ષામાં કાર્યરત રહ્યું.
1993 પછી ભારતીય વડાપ્રધાનની પ્રથમ મુલાકાત દરમિયાન ભારતે કયા દેશ સાથે વ્યાપક ભાગીદારી કરી?
- સ્લોવેનિયા
- સ્લોવાકિયા
- એસ્ટોનિયા
- લાતવિયા
જવાબ જુઓ
જવાબ: સ્લોવાકિયા — વડાપ્રધાન મોદીની આ મુલાકાત 1993માં સ્લોવાકિયાની સ્વતંત્રતા પછી ભારતીય વડાપ્રધાનની પ્રથમ મુલાકાત હતી.
ICJના જળવાયુ સલાહકારી અભિપ્રાય પરનો UNGAનો ઠરાવ, જેમાં ભારત મતદાનથી અળગું રહ્યું, કયા દેશે રજૂ કર્યો?
- ફિજી
- તુવાલુ
- વનુઆતુ
- માલદીવ્સ
જવાબ જુઓ
જવાબ: વનુઆતુ — ઠરાવ 141 મત તરફેણમાં, 8 વિરોધમાં અને 28 ગેરહાજરી સાથે પસાર થયો.
2026ની ફ્રેન્ચ ઓપનની ફાઇનલમાં એલેક્ઝાન્ડર ઝ્વેરેવે કોને હરાવ્યો?
- કાર્લોસ અલ્કારાઝ
- ફ્લાવિયો કોબોલી
- યાનિક સિનર
- નોવાક જોકોવિચ
જવાબ જુઓ
જવાબ: ફ્લાવિયો કોબોલી — ઝ્વેરેવે ઇટાલીના ફ્લાવિયો કોબોલીને હરાવીને પોતાનું પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ જીત્યું.
રણીકરણ અને દુષ્કાળ સામે લડવાના વિશ્વ દિવસ 2026ની થીમ શું હતી?
- જમીન પુનઃસ્થાપન
- રેન્જલેન્ડ્સ: ઓળખો. સન્માન કરો. પુનઃસ્થાપિત કરો
- તેની જમીન, તેના અધિકારો
- સ્વસ્થ માટી
જવાબ જુઓ
જવાબ: રેન્જલેન્ડ્સ: ઓળખો. સન્માન કરો. પુનઃસ્થાપિત કરો — 2026ની થીમમાં રેન્જલેન્ડ્સ (ચરિયાણ વિસ્તારો) પર ભાર મુકાયો.
ગરમી પ્રત્યે સંવેદનશીલ શહેરોના ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના અભ્યાસમાં ભારતનું કયું શહેર વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે?
- નાગપુર
- મદુરાઈ
- ભોપાલ
- અમદાવાદ
જવાબ જુઓ
જવાબ: અમદાવાદ — અમદાવાદ 2જા ક્રમે છે, ત્યારબાદ નાગપુર (4થું), મદુરાઈ (7મું), ભોપાલ (15મું) અને કાનપુર (20મું) છે.
NEET-UG 2026ની પુનઃપરીક્ષા પહેલાં IT અધિનિયમ, 2000ની કઈ કલમ હેઠળ ટેલિગ્રામને અસ્થાયી રૂપે બ્લૉક કરવામાં આવ્યું?
- કલમ 66A
- કલમ 79
- કલમ 69A
- કલમ 43
જવાબ જુઓ
જવાબ: કલમ 69A — કલમ 69A કેન્દ્રને જાહેર વ્યવસ્થા અને રાજ્યની સુરક્ષા જેવા કારણોસર ઑનલાઇન સામગ્રી બ્લૉક કરવાનો નિર્દેશ આપવાની સત્તા આપે છે.
ભારતે નવી વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ સરહદ પાર રેમિટન્સ સેવા શરૂ કરવા UPIને કયા દેશના NPI સાથે જોડ્યું?
- ભૂટાન
- શ્રીલંકા
- બાંગ્લાદેશ
- નેપાળ
જવાબ જુઓ
જવાબ: નેપાળ — UPI હવે નવ દેશોમાં સ્વીકાર્ય છે, અને NPCI ઇન્ટરનેશનલે કંબોડિયામાં પણ UPI શરૂ કર્યું.
પ્રિન્સેસ ઓફ એસ્ટુરિયાસ એવોર્ડ જીતનાર પ્રથમ ફૂટબોલર કોણ બન્યા?
- ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો
- લિયોનેલ મેસ્સી
- પેલે
- ડિએગો મારાડોના
જવાબ જુઓ
જવાબ: લિયોનેલ મેસ્સી — મેસ્સી આ સન્માન મેળવનાર પ્રથમ ફૂટબોલર બન્યા.