2 नोव्हेंबर 2026 च्या चालू घडामोडी — सर्व मजकूर वाचा
अद्ययावत: · अद्ययावत:
2 नोव्हेंबर 2026 च्या चालू घडामोडी — 15 news items
एका नजरेत
ठळक घटना
या पानावरील सर्वात महत्त्वाच्या घटना आणि प्रत्येक विषयात किती बातम्या आहेत ते.
ठळक घटना
- 2 नोव्हें — नौदलाचे शिडाचे प्रशिक्षण जहाज आयएनएस सुदर्शिनी हे 287 दिवस आणि सुमारे 41,000 किमी अंतराच्या 'लोकायन 26' मोहिमेनंतर 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोची येथे परतले; या मोहिमेत जहाजाने पहिल्यांदाच अटलांटिक महासागर ओलांडला, असे 3 नोव्हेंबरच्या वृत्तात म्हटले आहे.
- 2 नोव्हें — भारती एअरटेलचे कार्यकारी उपाध्यक्ष गोपाल विट्टल यांची मोबाइल ऑपरेटरची जागतिक संस्था असलेल्या जीएसएमएच्या अध्यक्षपदी 2027-28 कार्यकाळासाठी पुन्हा निवड झाली असून ही घोषणा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी करण्यात आली.
- 2 नोव्हें — व्हिएतनामच्या अधिकृत दौऱ्यावर असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान व संरक्षणमंत्री फान व्हान जियांग आणि इतर नेत्यांशी चर्चा केली; संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
- 2 नोव्हें — 2 नोव्हेंबर रोजी जाहीर झालेला ऑक्टोबर 2026 चा एचएसबीसी इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय सप्टेंबरमधील 55.1 वरून घटून 54.7 वर आला, तर नव्या निर्यात ऑर्डरमधील वाढ सहा महिन्यांच्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचली.
- 2 नोव्हें — गृह मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की देशात आता 20 परदेशी नागरिक प्रादेशिक नोंदणी कार्यालये (एफआरआरओ) असून 2027 पर्यंत प्रत्येक राज्याच्या राजधानीत एक कार्यालय सुरू करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- 2 नोव्हें — ग्रामविकास मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी व्हीबी-जी राम जी तक्रार निवारण नियम, 2026 अधिसूचित केले; यानुसार नव्या ग्रामीण रोजगार हमी योजनेसाठी कालबद्ध, त्रिस्तरीय तक्रार निवारण व्यवस्था उभारण्यात आली आहे.
- 2 नोव्हें — उत्तर प्रदेशच्या पहिल्या वंदे भारत स्लीपर रेल्वेची वाराणसी ते नवी दिल्ली नियमित प्रवासी सेवा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू झाली; दोन दिवसांपूर्वी मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ आणि रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी वाराणसी येथून या गाडीला हिरवा कंदील दाखवला होता.
विषयानुसार बातम्या
- सरकार आणि राज्ये
- 5 वन-लायनर
- आंतरराष्ट्रीय आणि करार
- 3 वन-लायनर
- पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके
- 3 वन-लायनर
- विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण
- 1 वन-लायनर
- अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
- 3 वन-लायनर
सरकार आणि राज्ये
5 वन-लायनर
धोरण · कायदे · योजना · राज्ये.
राष्ट्रीय
- 2 नोव्हें — परकीय योगदान (नियमन) सुधारणा विधेयक, 2026ची तपासणी करणाऱ्या संयुक्त संसदीय समितीने शिलाँग येथे धार्मिक संस्था आणि NGO यांच्याशी सल्लामसलत केली; दिल्लीबाहेर झालेली ही तिची पहिलीच बैठक आहे.
- 2 नोव्हें — 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या सरकारी माहितीपत्रकात खेत बचाओ अभियान - रब्बी 2026 या मृदा आरोग्य मोहिमेचा तपशील देण्यात आला; 22 ऑक्टोबर ते 30 नोव्हेंबर 2026 या काळात चालणाऱ्या या मोहिमेचे सुमारे 50 लाख शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- 2 नोव्हें — गृह मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की देशात आता 20 परदेशी नागरिक प्रादेशिक नोंदणी कार्यालये (एफआरआरओ) असून 2027 पर्यंत प्रत्येक राज्याच्या राजधानीत एक कार्यालय सुरू करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- 2 नोव्हें — ग्रामविकास मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी व्हीबी-जी राम जी तक्रार निवारण नियम, 2026 अधिसूचित केले; यानुसार नव्या ग्रामीण रोजगार हमी योजनेसाठी कालबद्ध, त्रिस्तरीय तक्रार निवारण व्यवस्था उभारण्यात आली आहे.
महत्त्वाचे दिवस
- 2 नोव्हें — पत्रकारांविरुद्धच्या गुन्ह्यांतील दंडमुक्ती समाप्त करण्याचा आंतरराष्ट्रीय दिन दरवर्षी 2 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो; 2026 ची संकल्पना “धोके बदलतात, दंडमुक्ती कायम.” अशी होती, आणि युनेस्कोने मुख्य कार्यक्रम पॅरिसमधील आपल्या मुख्यालयात आयोजित केला.
आंतरराष्ट्रीय आणि करार
3 वन-लायनर
जग · परिषदा · MoU · सराव.
आंतरराष्ट्रीय
- 2 नोव्हें — व्हिएतनामच्या अधिकृत दौऱ्यावर असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान व संरक्षणमंत्री फान व्हान जियांग आणि इतर नेत्यांशी चर्चा केली; संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
शिखर परिषदा, करार आणि सराव
- 2 नोव्हें — परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी ऑपरेशन सिंदूरबाबत अझरबैजानच्या भूमिकेमुळे ताणलेले संबंध सुधारण्यासाठी अझरबैजानची राजधानी बाकू येथे भेट दिली, तसेच उझबेकिस्तानच्या परराष्ट्रमंत्र्यांची भेट घेतली, कारण भारत मध्य आशियावर पुन्हा लक्ष केंद्रित करत आहे.
- 2 नोव्हें — अमेरिका आणि बांगलादेश यांच्या नौदलांनी अमेरिकी माइन काउंटरमेजर जहाज USS वॉरियर आणि P-8A विमानासह 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी चट्टोग्राम येथे CARAT बांगलादेश 2026 सरावाला सुरुवात केली; पाच दिवसांचा हा सराव 6 नोव्हेंबरपर्यंत चालला.
पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके
3 वन-लायनर
सन्मान · नवी पदे · पुस्तके · निधन.
पुरस्कार आणि सन्मान
| तारीख | पुरस्कार | विजेता / कारण |
|---|---|---|
| 2 नोव्हें | कोळसा मंत्रालयाचे स्टार रेटिंग पुरस्कार (2024-25) | सर्वाधिक रेटिंग मिळालेल्या कोळसा आणि लिग्नाइट खाणी; समारंभ रायपूर येथे |
नियुक्त्या
| तारीख | नाव | नियुक्त पद |
|---|---|---|
| 2 नोव्हें | जेफ्री रू द बेझ्यू | अध्यक्ष, आल्प 2030 आयोजन समिती |
| 2 नोव्हें | गोपाल विट्टल | अध्यक्ष, जीएसएमए (फेरनिवड, 2027-28 कार्यकाळ) |
विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण
1 वन-लायनर
अंतराळ · तंत्रज्ञान · सैन्यदले · परिसंस्था.
संरक्षण आणि सुरक्षा
- 2 नोव्हें — नौदलाचे शिडाचे प्रशिक्षण जहाज आयएनएस सुदर्शिनी हे 287 दिवस आणि सुमारे 41,000 किमी अंतराच्या 'लोकायन 26' मोहिमेनंतर 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोची येथे परतले; या मोहिमेत जहाजाने पहिल्यांदाच अटलांटिक महासागर ओलांडला, असे 3 नोव्हेंबरच्या वृत्तात म्हटले आहे.
अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
3 वन-लायनर
RBI · बाजार · व्यापार · अहवाल.
अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
- 2 नोव्हें — केंद्रीय मंत्री राजीव रंजन सिंह यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सिक्कीम दौऱ्यात ईशान्य भारतातील मत्स्यव्यवसायाच्या सेंद्रिय प्रमाणीकरणासाठी मानक कार्यपद्धतीचा (एसओपी) शुभारंभ केला; सिक्कीममधील सोरेंग हा पीएमएमएसवाय अंतर्गत अधिसूचित झालेला देशातील पहिला सेंद्रिय मत्स्यव्यवसाय क्लस्टर आहे.
- 2 नोव्हें — 2 नोव्हेंबर रोजी जाहीर झालेला ऑक्टोबर 2026 चा एचएसबीसी इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय सप्टेंबरमधील 55.1 वरून घटून 54.7 वर आला, तर नव्या निर्यात ऑर्डरमधील वाढ सहा महिन्यांच्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचली.
- 2 नोव्हें — उत्तर प्रदेशच्या पहिल्या वंदे भारत स्लीपर रेल्वेची वाराणसी ते नवी दिल्ली नियमित प्रवासी सेवा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू झाली; दोन दिवसांपूर्वी मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ आणि रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी वाराणसी येथून या गाडीला हिरवा कंदील दाखवला होता.
झटपट क्विझ
स्वतःची चाचणी घ्या
या कालावधीवरील सराव प्रश्न. उत्तर तपासण्यासाठी पर्यायावर टॅप करा.
रिकाम्या जागा भरा: वन-लायनर फ्लॅशकार्ड
- उत्तर प्रदेशच्या पहिल्या _____ रेल्वेची वाराणसी ते नवी दिल्ली नियमित प्रवासी सेवा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू झाली; दोन दिवसांपूर्वी मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ आणि रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी वाराणसी येथून या गाडीला हिरवा कंदील दाखवला होता.
- वंदे भारत स्लीपर
- _____ने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी व्हीबी-जी राम जी तक्रार निवारण नियम, 2026 अधिसूचित केले; यानुसार नव्या ग्रामीण रोजगार हमी योजनेसाठी कालबद्ध, त्रिस्तरीय तक्रार निवारण व्यवस्था उभारण्यात आली आहे.
- ग्रामविकास मंत्रालया
- _____ने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की देशात आता 20 परदेशी नागरिक प्रादेशिक नोंदणी कार्यालये (एफआरआरओ) असून 2027 पर्यंत प्रत्येक राज्याच्या राजधानीत एक कार्यालय सुरू करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- गृह मंत्रालया
- 2 नोव्हेंबर रोजी जाहीर झालेला ऑक्टोबर 2026 चा _____ सप्टेंबरमधील 55.1 वरून घटून 54.7 वर आला, तर नव्या निर्यात ऑर्डरमधील वाढ सहा महिन्यांच्या उच्चांकी पातळीवर पोहोचली.
- एचएसबीसी इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय
- _____च्या अधिकृत दौऱ्यावर असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान व संरक्षणमंत्री फान व्हान जियांग आणि इतर नेत्यांशी चर्चा केली; संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
- व्हिएतनाम
- भारती एअरटेलचे कार्यकारी उपाध्यक्ष _____ यांची मोबाइल ऑपरेटरची जागतिक संस्था असलेल्या जीएसएमएच्या अध्यक्षपदी 2027-28 कार्यकाळासाठी पुन्हा निवड झाली असून ही घोषणा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी करण्यात आली.
- गोपाल विट्टल
- नौदलाचे शिडाचे प्रशिक्षण जहाज _____ हे 287 दिवस आणि सुमारे 41,000 किमी अंतराच्या 'लोकायन 26' मोहिमेनंतर 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोची येथे परतले; या मोहिमेत जहाजाने पहिल्यांदाच अटलांटिक महासागर ओलांडला, असे 3 नोव्हेंबरच्या वृत्तात म्हटले आहे.
- आयएनएस सुदर्शिनी
- 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी जारी केलेल्या सरकारी माहितीपत्रकात _____ या मृदा आरोग्य मोहिमेचा तपशील देण्यात आला; 22 ऑक्टोबर ते 30 नोव्हेंबर 2026 या काळात चालणाऱ्या या मोहिमेचे सुमारे 50 लाख शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- खेत बचाओ अभियान - रब्बी 2026
- पत्रकारांविरुद्धच्या गुन्ह्यांतील दंडमुक्ती समाप्त करण्याचा आंतरराष्ट्रीय दिन_____2 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो; 2026 ची संकल्पना “धोके बदलतात, दंडमुक्ती कायम.” अशी होती, आणि युनेस्कोने मुख्य कार्यक्रम पॅरिसमधील आपल्या मुख्यालयात आयोजित केला.
- दरवर्षी
- फ्रेंच उद्योजक _____ यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी एडगर ग्रोस्पिरॉन यांच्या जागी फ्रेंच आल्प्समधील 2030 च्या हिवाळी ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिकचे आयोजन करणाऱ्या आल्प 2030 समितीच्या अध्यक्षपदाची सूत्रे स्वीकारली.
- जेफ्री रू द बेझ्यू
MCQ
गृह मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी दिलेल्या माहितीनुसार देशात आता किती परदेशी नागरिक प्रादेशिक नोंदणी कार्यालये (एफआरआरओ) आहेत?
- 12
- 16
- 20
- 24
उत्तर दाखवा
उत्तर: 20 — जयपूर, चंडीगड, गुवाहाटी, आयझॉल आणि अमरावती येथील नव्या कार्यालयांसह आणि आणखी तीन अधिसूचित कार्यालयांमुळे ही संख्या 20 झाली आहे.
स्थलांतर आणि परदेशी नागरिकांविषयीचे आधीचे चार कायदे एकत्र करणाऱ्या कोणत्या कायद्यानुसार एफआरआरओ इमिग्रेशन ब्युरोला साहाय्य करतात?
- परदेशी नागरिक कायदा, 1946
- नागरिकत्व कायदा, 1955
- पारपत्र कायदा, 1967
- स्थलांतर आणि परदेशी नागरिक कायदा, 2025
उत्तर दाखवा
उत्तर: स्थलांतर आणि परदेशी नागरिक कायदा, 2025 — स्थलांतर आणि परदेशी नागरिक कायदा, 2025 ने चार जुने कायदे एकत्र केले असून इमिग्रेशन ब्युरोला साहाय्य करण्यासाठी एफआरआरओची तरतूद त्यात आहे.
30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत चालणाऱ्या 'खेत बचाओ अभियान - रब्बी 2026' या मृदा आरोग्य मोहिमेचे घोषवाक्य कोणते?
- हर खेत को पानी
- स्वस्थ धरा, समृद्ध किसान
- पर ड्रॉप मोअर क्रॉप
- मिट्टी बचाओ, देश बचाओ
उत्तर दाखवा
उत्तर: स्वस्थ धरा, समृद्ध किसान — रब्बी 2026 मोहीम 'स्वस्थ धरा, समृद्ध किसान' या घोषवाक्याखाली राबवली जात असून ती खतांच्या संतुलित वापराला प्रोत्साहन देते.
दिवाळी 2026 साठी सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली-एनसीआरमध्ये परवानगी दिलेल्या ग्रीन फटाक्यांचे प्रमाणीकरण कोणती संस्था करते?
- सीएसआयआर-नीरी
- केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ
- भारतीय मानक ब्युरो
- हवा गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग
उत्तर दाखवा
उत्तर: सीएसआयआर-नीरी — नागपूरच्या सीएसआयआर-नीरीने मान्यता देऊन यादीत समाविष्ट केलेलेच ग्रीन फटाके तयार करता व विकता येतात आणि उत्पादकांना पेसो परवानाही आवश्यक असतो.
2 नोव्हेंबर 2026 रोजी दिल्ली-एनसीआरमध्ये लागू झालेला ग्रॅपचा दुसरा टप्पा एक्यूआय कोणत्या मर्यादेत असताना लागू होतो?
- 201-300
- 301-400
- 401-450
- 450 हून अधिक
उत्तर दाखवा
उत्तर: 301-400 — दुसरा टप्पा 'अतिशय वाईट' हवेसाठी (एक्यूआय 301-400) असतो; दिल्लीचा एक्यूआय 324 वर पोहोचला होता.
2 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झालेला ऑक्टोबर 2026 चा अंतिम एचएसबीसी इंडिया मॅन्युफॅक्चरिंग पीएमआय किती होता?
- 55.1
- 54.9
- 56.2
- 54.7
उत्तर दाखवा
उत्तर: 54.7 — अंतिम पीएमआय 54.7 होता; तो सप्टेंबरमधील 55.1 आणि 54.9 या प्राथमिक अंदाजापेक्षा कमी असला तरी विस्ताराच्या पातळीवरच राहिला.
2 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारत रिन्युएबल एनर्जी समिटमध्ये पंतप्रधान मोदी यांनी सांगितल्यानुसार आता सुमारे किती सरकारी इमारतींमध्ये सौरऊर्जेचा वापर होतो?
- 14,000
- 24,000
- 64,000
- 44,000
उत्तर दाखवा
उत्तर: 44,000 — 44,000 हून अधिक सरकारी इमारती सौरऊर्जा वापरत असून त्यामुळे दरवर्षी सुमारे 700 कोटी रुपयांची बचत होते, असे मोदी यांनी सांगितले.
ऑक्टोबर 2026 मध्ये झारखंडमधील कोणत्या कोळसा खाणीला खाण सुरू करण्याची परवानगी मिळाल्याने कार्यरत कॅप्टिव्ह आणि व्यावसायिक कोळसा खाणींची संख्या 87 झाली?
- लोहारी
- पाकरी बरवाडीह
- गेवरा
- कुसमुंडा
उत्तर दाखवा
उत्तर: लोहारी — अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या झारखंडमधील लोहारी खाणीला ऑक्टोबर 2026 मध्ये खाण सुरू करण्याची परवानगी मिळाली.
प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेअंतर्गत अधिसूचित झालेला देशातील पहिला सेंद्रिय मत्स्यव्यवसाय क्लस्टर सिक्कीमच्या कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
- मंगन
- पाकयोंग
- सोरेंग
- ग्यालशिंग
उत्तर दाखवा
उत्तर: सोरेंग — सोरेंग हा पीएमएमएसवाय अंतर्गत देशातील पहिला सेंद्रिय मत्स्यव्यवसाय क्लस्टर असून तेथे कार्प आणि ट्राउट माशांच्या रसायनमुक्त पालनावर भर दिला जातो.
2 नोव्हेंबर 2026 रोजी संरक्षण मंत्रालयाने आठ नेक्स्ट जनरेशन कॉर्व्हेट बांधण्यासाठी कोणत्या दोन जहाजबांधणी कंपन्यांशी करार केले?
- जीआरएसई आणि गोवा शिपयार्ड
- माझगाव डॉक आणि कोचीन शिपयार्ड
- हिंदुस्तान शिपयार्ड आणि जीआरएसई
- कोचीन शिपयार्ड आणि गोवा शिपयार्ड
उत्तर दाखवा
उत्तर: जीआरएसई आणि गोवा शिपयार्ड — कोलकात्याची जीआरएसई पाच कॉर्व्हेट, तर गोवा शिपयार्ड लिमिटेड तीन कॉर्व्हेट बांधणार आहे.
2 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या सुमारे 53,866 कोटी रुपयांच्या करारांतर्गत भारतीय नौदलासाठी किती नेक्स्ट जनरेशन कॉर्व्हेट बांधल्या जाणार आहेत?
- चार
- सहा
- आठ
- बारा
उत्तर दाखवा
उत्तर: आठ — या करारांनुसार आठ कॉर्व्हेट बांधल्या जाणार असून त्यापैकी पाच जीआरएसई आणि तीन गोवा शिपयार्ड बांधणार आहे.
राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान आणि संरक्षणमंत्री अशी दोन्ही पदे सांभाळणाऱ्या व्हिएतनामच्या कोणत्या नेत्याशी चर्चा केली?
- ले होआई चुंग
- फान व्हान जियांग
- लुओंग ताम क्वांग
- तो लाम
उत्तर दाखवा
उत्तर: फान व्हान जियांग — जनरल फान व्हान जियांग हे व्हिएतनामचे उपपंतप्रधान आणि संरक्षणमंत्री असून डोभाल यांनी त्यांच्यासोबत संरक्षण सहकार्याचा आढावा घेतला.