1. मुख्यपृष्ठ
  2. चालू घडामोडी
  3. संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF)
  4. नोव्हेंबर 2026

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) चालू घडामोडी – नोव्हेंबर 2026

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) पेपरमध्ये विचारल्या जाणाऱ्या नोव्हेंबर 2026 मधील बातम्या. भारतीय नौदलाने सर्व-भारतीय किनारी संरक्षण सरावाची पाचवी आवृत्ती सी व्हिजिल-26 हा सराव 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू केल्याचे वृत्त आहे; तो 19 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल, त्यात 11-17 नोव्हेंबर तयारीचा टप्पा आणि 18-19 नोव्हेंबर सागरी टप्पा असेल. भारत आणि फ्रान्स यांच्यात 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी पॅरिस येथे 3 रा सामरिक अंतराळ संवाद आणि पहिला आर्थिक सुरक्षा आणि महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांवरील संवाद झाला; परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री आणि मार्टिन ब्रिएन्स यांनी सहअध्यक्षपद भूषवले. बातम्यांत: COP31 परिषद 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी अंताल्या, तुर्कीये येथे सुरू झाली; UNFCCC 1992 मध्ये स्वीकारले गेले, पॅरिस करार 2015 मध्ये COP21 मध्ये झाला आणि मागील परिषद COP30 बेलेम, ब्राझील येथे झाली.

अद्ययावत: 146 बातम्या 165 MCQ उत्तरांसह

थेट अद्ययावत होत आहे

या पानावर दररोज नवीन चालू घडामोडी जोडल्या जातात आणि ताज्या दिवसाची भर दिवसभर पडत राहते. आज थोड्या वेळाने पुन्हा पाहा आणि कोणतीही अपडेट चुकू नये म्हणून हे पान बुकमार्क करा.

माइंड मॅप

फांदीवर टॅप करून ती उघडा. या पानावरील प्रत्येक बातमी मॅपमध्ये आणि खाली मजकुरातही आहे.

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) चालू घडामोडी – नोव्हेंबर 2026 — सर्व मजकूर वाचा

अद्ययावत: · अद्ययावत:

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) चालू घडामोडी – नोव्हेंबर 2026 — 146 news items

एका नजरेत

ठळक घटना

या पानावरील सर्वात महत्त्वाच्या घटना आणि प्रत्येक विषयात किती बातम्या आहेत ते.

ठळक घटना
  1. 5 नोव्हें — बातम्यांत: अमित शाह यांनी अंबाला छावणी येथे आझादी की पहली लडाई (1857) का शहीद स्मारक याचे उद्घाटन केले; 1857 चा उठाव मेरठ येथे 10 मे 1857 रोजी सुरू झाला आणि लष्करप्रमुख जनरल अन्सन 23 मे रोजी अंबाल्याहून दिल्लीकडे निघाले व 27 मे रोजी कॉलऱ्याने मरण पावले.
  2. 3 नोव्हें — स्पॅनिश कथालेखिका क्रिस्टिना फर्नांडेझ क्युबास यांना स्पॅनिश भाषेतील साहित्यासाठीचा सर्वोच्च सन्मान असलेला 2026 चा सर्व्हान्टेस पुरस्कार मिळाला असून त्याची घोषणा 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी झाली; हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या सातव्या महिला आहेत.
  3. 3 नोव्हें — भारत आणि इंडोनेशियाच्या विशेष दलांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी पूर्व जावा येथे गरुड शक्ती 2026 सरावाचा 48 तासांचा पडताळणी सराव सुरू केला; यात विशेष लढाऊ कौशल्ये, सहनशक्ती आणि दबावाखालील निर्णयक्षमता तपासली जात आहे.
  4. 3 नोव्हें — विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाने 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की, भारताच्या सौर वेधशाळा आदित्य-एल1 वरील व्हीईएलसी कोरोनाग्राफच्या निरीक्षणातून शक्तिशाली सौर उद्रेक अंतराळात असमान पद्धतीने पसरतात, असे आढळले आहे.
  5. 2 नोव्हें — भारती एअरटेलचे कार्यकारी उपाध्यक्ष गोपाल विट्टल यांची मोबाइल ऑपरेटरची जागतिक संस्था असलेल्या जीएसएमएच्या अध्यक्षपदी 2027-28 कार्यकाळासाठी पुन्हा निवड झाली असून ही घोषणा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी करण्यात आली.
  6. 1 नोव्हें — बातम्यांत: पश्चिम सहारामधील संयुक्त राष्ट्रांची शांतिरक्षक मोहीम MINURSO चा आदेश 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी संपुष्टात आल्याने 35 वर्षांनंतर ती गुंडाळण्यात आली; हा प्रदेश वायव्य आफ्रिकेत असून मोरोक्को, अल्जेरिया आणि मॉरिटानिया यांच्या सीमांना लागून आहे.
  7. 1 नोव्हें — मर्सिडीजचा इटालियन चालक किमी अँटोनेली हा 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी मेक्सिको सिटी ग्रां प्रीमध्ये तिसरे स्थान मिळवून 20 वर्षे 68 दिवस वयात सर्वांत तरुण फॉर्म्युला वन जागतिक ड्रायव्हर्स चॅम्पियन ठरला आणि त्याने सेबॅस्टियन फेटेलचा 2010 मधील विक्रम मोडला.
  8. 1 नोव्हें — पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालय (एमओईएफसीसी) आणि सीएक्यूएम यांच्या आकडेवारीनुसार ऑक्टोबर 2026 मध्ये दिल्लीचा सरासरी हवा गुणवत्ता निर्देशांक (एक्यूआय) 166 इतका होता; हा गेल्या आठ वर्षांतील ऑक्टोबरमधील सर्वात कमी आकडा असून ऑक्टोबर 2025 मध्ये तो 223 होता.
  9. 1 नोव्हें — एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी हवाई दलाचे 29वे प्रमुख म्हणून औपचारिकपणे पदभार स्वीकारला आणि भारतीय हवाई दलासाठी 'वायु' दृष्टिकोन (Vigilance, Victory, Readiness, Aatmanirbharta, Yukti, Unity) जाहीर केला.
  10. 1 नोव्हें — केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलाने (सीआयएसएफ) 1 नोव्हेंबर 2026 पासून आपली प्रादेशिक कमांड रचना बदलून क्षेत्रनिहाय (सेक्टर-आधारित) देखरेख व्यवस्था लागू केली; गृह मंत्रालयाच्या संमतीने आस्थापनांचे गट त्यांच्या ठिकाणाऐवजी त्यांच्या सामरिक क्षेत्रानुसार करण्यात आले आहेत.
विषयानुसार बातम्या
संरक्षण आणि सुरक्षा
15 वन-लायनर
आंतरराष्ट्रीय संबंध
34 वन-लायनर
विज्ञान, अंतराळ आणि पर्यावरण
34 वन-लायनर
क्रीडा, पुरस्कार, नियुक्त्या आणि दिवस
63 वन-लायनर

संरक्षण आणि सुरक्षा

15 वन-लायनर

सैन्यदले · शस्त्रे · सराव · सीमा.

संरक्षण आणि सुरक्षा

15 वन-लायनर

15 संरक्षण आणि सुरक्षा — 1 नोव्हें – 11 नोव्हें.

  • 11 नोव्हें — भारतीय नौदलाने सर्व-भारतीय किनारी संरक्षण सरावाची पाचवी आवृत्ती सी व्हिजिल-26 हा सराव 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू केल्याचे वृत्त आहे; तो 19 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल, त्यात 11-17 नोव्हेंबर तयारीचा टप्पा आणि 18-19 नोव्हेंबर सागरी टप्पा असेल.
  • 11 नोव्हें — संरक्षण मंत्रालयाने 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोचीन शिपयार्ड लिमिटेडशी 498.58 कोटी रुपयांचा करार केला; हा करार फ्रिगेट INS बेतवाच्या दुरुस्ती आणि पुनर्-इंजिनीकरणासाठी असून त्यात तिची वाफेवरील प्रणोदन व्यवस्था डिझेल-इंजिन प्रणालीने बदलली जाईल.
  • 10 नोव्हें — 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी बहारीनमधील मनामा येथे झालेल्या GCC संयुक्त संरक्षण परिषदेच्या 23 व्या अधिवेशनात सहा GCC देशांनी संयुक्त लष्करी कमांडअंतर्गत कुवेतमध्ये प्रगत लष्करी कमांड मुख्यालय उभारण्यास मंजुरी दिली.
  • 7 नोव्हें — भारतीय हवाई दलाच्या IL-76MD या जड वाहतूक विमानाने लडाखमधील न्योमा हवाई तळावर 13,629 फूट उंचीवर लँडिंग केले; हवाई दलाच्या म्हणण्यानुसार, कोणत्याही ठिकाणी IL-76MD ने केलेले हे आतापर्यंतचे सर्वाधिक उंचीवरील लँडिंग आहे.
  • 5 नोव्हें — भारत आणि म्यानमार यांनी भारतीय नौदलाच्या समन्वयाखाली 5 आणि 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी चेन्नई येथे आपला पहिला द्विपक्षीय त्रिसेवा मानवतावादी मदत व आपत्ती निवारण (एचएडीआर) सराव 'राहत मित्र' घेतला; दोन्ही देशांच्या लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाचे 300 हून अधिक जवान त्यात सहभागी झाले.
  • 5 नोव्हें — 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय नौदलाला कोलकात्यातील GRSE कडून आयएनएस अमिनी हे अर्णाळा श्रेणीतील स्वदेशी बनावटीचे पाणबुडीविरोधी युद्धासाठीचे उथळ पाण्यातील जहाज मिळाले. आठ जहाजांच्या मालिकेतील हे पाचवे जहाज असल्याचे वृत्त आहे.
  • 5 नोव्हें — बातम्यांत: DRDO ने नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला ओडिशा किनाऱ्यावर प्रलय या अर्ध-बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राची उड्डाण चाचणी घेतली; अशा चाचण्या बालासोरमधील चांदीपूर येथील एकात्मिक चाचणी क्षेत्रात होतात, ज्याच्या प्रक्षेपण संकुलांमध्ये 2015 मध्ये नामकरण झालेले डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम बेट आहे.
  • 5 नोव्हें — भारत-अमेरिका त्रिसेवा मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती निवारण सरावाच्या टायगर ट्रायम्फ 2026 या पाचव्या आवृत्तीचा 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी विशाखापट्टणम येथे समारोप समारंभाने शेवट झाला; हा सराव 31 ऑक्टोबरपासून सुरू होता.
  • 4 नोव्हें — उत्तर कोरियाने सांगितले की, त्यांच्या क्षेपणास्त्र प्रशासनाने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी नव्याने रचना केलेल्या हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र प्रणालीची चाचणी घेतली, तर दुसऱ्या एका तुकडीने आभासी विमानतळाच्या लक्ष्यावर लांब पल्ल्याचे सामरिक क्रूझ क्षेपणास्त्र डागले.
  • 4 नोव्हें — केंद्रीय मंत्रिमंडळाने चार वर्षांनंतर सेवामुक्त होणार असलेल्या 75 टक्के अग्निवीरांना दोन वर्षांची मुदतवाढ देण्यास मंजुरी दिली; सीडीएस जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणी यांनी 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी ही घोषणा केली, त्यामुळे अग्निपथ योजनेतील त्यांची सेवा आता सहा वर्षांपर्यंत वाढू शकते.
  • 3 नोव्हें — संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी जैसलमेर येथे संरक्षण मंत्रालयाच्या सल्लागार समितीच्या बैठकीचे अध्यक्षपद भूषवले; बैठक सशस्त्र दलांच्या आधुनिकीकरणावर होती. त्यांनी 2029 पर्यंत 3 लाख कोटी रुपयांचे संरक्षण उत्पादन आणि 50,000 कोटी रुपयांची निर्यात ही उद्दिष्टे पुन्हा सांगितली.
  • 3 नोव्हें — बातम्यांत: भारताची एकमेव त्रिसेवा कार्यकारी कमांड असलेल्या अंदमान आणि निकोबार कमांडने श्री विजयपुरम (पूर्वीचे पोर्ट ब्लेअर) येथे 30 ऑक्टोबर ते 3 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान पहिल्या BIMSTEC सागरी सुरक्षा सरावाचे आयोजन केले; BIMSTEC चे सात सदस्य असून त्याचे सचिवालय ढाका येथे आहे.
  • 2 नोव्हें — नौदलाचे शिडाचे प्रशिक्षण जहाज आयएनएस सुदर्शिनी हे 287 दिवस आणि सुमारे 41,000 किमी अंतराच्या 'लोकायन 26' मोहिमेनंतर 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोची येथे परतले; या मोहिमेत जहाजाने पहिल्यांदाच अटलांटिक महासागर ओलांडला, असे 3 नोव्हेंबरच्या वृत्तात म्हटले आहे.
  • 1 नोव्हें — भारत-ऑस्ट्रेलिया लष्करी सरावाच्या ऑस्ट्राहिंद 2026 या पाचव्या आवृत्तीचा 14 दिवसांनंतर 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील फॉरेन ट्रेनिंग नोडवर 36 तासांच्या संयुक्त पडताळणी सरावाने समारोप झाला.
  • 1 नोव्हें — एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी हवाई दलाचे 29वे प्रमुख म्हणून औपचारिकपणे पदभार स्वीकारला आणि भारतीय हवाई दलासाठी 'वायु' दृष्टिकोन (Vigilance, Victory, Readiness, Aatmanirbharta, Yukti, Unity) जाहीर केला.

आंतरराष्ट्रीय संबंध

34 वन-लायनर

द्विपक्षीय · परिषदा · करार.

आंतरराष्ट्रीय

23 वन-लायनर

23 आंतरराष्ट्रीय — 1 नोव्हें – 9 नोव्हें.

  • 9 नोव्हें — बातम्यांत: COP31 परिषद 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी अंताल्या, तुर्कीये येथे सुरू झाली; UNFCCC 1992 मध्ये स्वीकारले गेले, पॅरिस करार 2015 मध्ये COP21 मध्ये झाला आणि मागील परिषद COP30 बेलेम, ब्राझील येथे झाली.
  • 9 नोव्हें — बातम्यांत: भारत आणि युरोपीय संघाची 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी 7 वी धोरणात्मक भागीदारी आढावा बैठक झाली; युरोपीय संघात 27 सदस्य देश असून त्याचे मुख्यालय ब्रसेल्समध्ये आहे, आणि त्याची सुरुवात मास्ट्रिख्ट करारापासून झाली (1 नोव्हेंबर 1993 पासून लागू).
  • 9 नोव्हें — बातम्यांत: पंतप्रधान मोदी यांनी 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांच्याशी संवाद साधला; युक्रेनची राजधानी कीव नीपर नदीवर असून त्याला काळा समुद्र आणि अझोव्हचा समुद्र लागून आहे, आणि त्याचा क्रिमिया द्वीपकल्प रशियाने 2014 मध्ये जोडून घेतला.
  • 9 नोव्हें — पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्होलोदिमिर झेलेन्स्की यांच्याशी दूरध्वनीवरून संवाद साधला आणि हा संघर्ष संवाद आणि मुत्सद्देगिरीतून सोडवला गेला पाहिजे, ही भारताची भूमिका पुन्हा मांडली, तसेच शांतता प्रयत्नांत योगदान देण्याची तयारी दर्शवली.
  • 9 नोव्हें — भारत आणि लेबनॉन यांची पहिली परराष्ट्र कार्यालय सल्लामसलत 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत झाली; सचिव (CPV आणि OIA) श्रीप्रिया रंगनाथन आणि लेबनॉनचे महासचिव अब्देल सत्तार इसा यांनी सहअध्यक्षपद भूषवले; व्यापार, डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा आणि औषधनिर्मिती ही प्राधान्य क्षेत्रे म्हणून नमूद करण्यात आली.
  • 9 नोव्हें — येमेनमधील भारतीय दूतावासाने सुमारे दोन आठवडे अडकून पडलेल्या 19 भारतीय खलाशांची होदैदा आणि सना येथून सुटका केली; सर्वजण सुरक्षित असून भारतात परतीच्या मार्गावर आहेत, असे दूतावासाने सांगितले.
  • 9 नोव्हें — बातम्यांत: ब्रिटन आणि फ्रान्सने 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी पोलंडमध्ये कोआलित्सिया 26.2 हा भूदलाचा सराव सुरू केला; वॉर्सा ही राजधानी असलेला पोलंड 1999 मध्ये NATOमध्ये सामील झाला, त्याच्या सीमा सात देशांना लागून आहेत आणि तेथील चलन झ्लॉटी आहे.
  • 8 नोव्हें — भारतीय नौदलाची विनाशिका INS सुरत 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी ओमानमधील मस्कत येथे दाखल झाली; भारत-ओमान द्विपक्षीय नौदल सरावाची 15 वी आवृत्ती नसीम अल बहर 8 ते 11 नोव्हेंबर दरम्यान होणार असून त्यानंतर समन्वित गस्त घातली जाईल.
  • 8 नोव्हें — इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग यांनी यशर पक्षाचे नेते गादी आयसेनकॉट यांना पुढील सरकार स्थापन करण्याची जबाबदारी सोपवली; नेसेटमधील 120 पैकी 67 सदस्यांनी त्यांची शिफारस केली, तर पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्यासाठी 46 शिफारशी होत्या.
  • 6 नोव्हें — बातम्यांत: उएनो बँक घोटाळ्यानंतर सँटियागो पेना यांनी पद सोडल्याने पेद्रो अलियाना यांनी 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी पॅराग्वेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेतली; पॅराग्वे हा भूवेष्टित देश असून असुन्सियोन ही त्याची राजधानी आहे.
  • 6 नोव्हें — बातम्यांत: भारत आणि युरोपीय संघ (EU) यांनी, EU च्या 2021-2027 कालावधीतील 93.5 अब्ज युरो मूल्याच्या हॉरिझन युरोप संशोधन कार्यक्रमात भारताच्या सहभागाबाबतची चर्चा पूर्ण केली; युरोपीय संघात 27 सदस्य देश असून त्याचे मुख्यालय ब्रसेल्स येथे आहे.
  • 5 नोव्हें — बातम्यांत: भारताने गयानासाठी 500 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरची लाइन ऑफ क्रेडिट जाहीर केली; गयाना हा दक्षिण अमेरिकेतील एकमेव इंग्रजी भाषिक देश असून जॉर्जटाउन ही त्याची राजधानी आहे आणि भारतीय करारबद्ध मजूर तेथे प्रथम 1838 मध्ये पोहोचले.
  • 5 नोव्हें — ग्रेनडामध्ये पंतप्रधान डिकन मिचेल यांच्या नेतृत्वाखालील सत्ताधारी नॅशनल डेमोक्रॅटिक काँग्रेसने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत 15 पैकी 14 जागा जिंकल्या (2022 मध्ये ही संख्या नऊ होती), तर न्यू नॅशनल पार्टीला एक जागा मिळाली.
  • 4 नोव्हें — 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या मध्यावधी निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अब्दुल एल-सैयद यांनी रिपब्लिकन पक्षाच्या माइक रॉजर्स यांचा पराभव करून मिशिगनची अमेरिकी सिनेट जागा जिंकली; अमेरिकी सिनेटवर निवडून आलेले ते पहिले मुस्लिम असल्याचे सांगितले जाते.
  • 4 नोव्हें — बहामास 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीचा (ISA) 116 वा सदस्य देश बनला; नवी दिल्लीतील 9 व्या ISA असेंब्लीदरम्यान तेथील उच्चायुक्तांनी सदस्यत्वाचे औपचारिक दस्तऐवज सुपूर्द केले.
  • 4 नोव्हें — 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या मध्यावधी निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाने अमेरिकेच्या प्रतिनिधिगृहात बहुमत मिळवले आणि सिनेटचे नियंत्रणही मिळवले, असे 4 ते 5 नोव्हेंबर रोजी आलेल्या निकालांतून दिसते; यामुळे काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांवरील रिपब्लिकन पक्षाचे नियंत्रण संपले.
  • 4 नोव्हें — अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी इराणच्या पेट्रोलियम आणि जहाज वाहतूक व्यापाराला मदत केल्याबद्दल भारतातील आठ संस्था आणि चार भारतीय व्यक्तींवर कार्यकारी आदेश 13902 अंतर्गत निर्बंध घातले; ही कारवाई ऑपरेशन इकॉनॉमिक आउटकास्ट अंतर्गत झाली असून तिची घोषणा ट्रेझरी सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी 24 ऑगस्ट 2026 रोजी केली होती.
  • 3 नोव्हें — बातम्यांत: भारताचे नेपाळमधील नवे राजदूत सुधाकर दलेला 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी काठमांडू येथे पोहोचले; भारत आणि नेपाळ 1950 च्या शांतता आणि मैत्री कराराने जोडलेले आहेत, तर सुगौली करारा (1816)ने महाकाली नदीला पश्चिम सीमा ठरवले.
  • 3 नोव्हें — बातम्यांत: भूतानने गेलेफू माइंडफुलनेस सिटी येथे एकाच दिवसात 108 स्तूपांची प्रतिष्ठापना केल्याबद्दल गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड मिळवला; भूतान हे हिमालयातील भूवेष्टित राजतंत्र असून थिंपू ही त्याची राजधानी आहे आणि नगुलट्रम हे चलन भारतीय रुपयाशी जोडलेले आहे.
  • 3 नोव्हें — बातम्यांत: अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रतिनिधिगृहाच्या सर्व 435 जागा, सिनेटच्या 35 जागा आणि 36 राज्यपालपदांसाठी झाल्या; अमेरिकी राज्यघटनेच्या अनुच्छेद I नुसार प्रतिनिधिगृहाचा कार्यकाळ 2 वर्षांचा, तर सिनेटचा 6 वर्षांचा असतो.
  • 2 नोव्हें — व्हिएतनामच्या अधिकृत दौऱ्यावर असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान व संरक्षणमंत्री फान व्हान जियांग आणि इतर नेत्यांशी चर्चा केली; संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
  • 1 नोव्हें — बातम्यांत: पश्चिम सहारामधील संयुक्त राष्ट्रांची शांतिरक्षक मोहीम MINURSO चा आदेश 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी संपुष्टात आल्याने 35 वर्षांनंतर ती गुंडाळण्यात आली; हा प्रदेश वायव्य आफ्रिकेत असून मोरोक्को, अल्जेरिया आणि मॉरिटानिया यांच्या सीमांना लागून आहे.
  • 1 नोव्हें — इलियाना योटोवा यांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी बल्गेरियाच्या अध्यक्षीय निवडणुकीची दुसरी फेरी सुमारे 57.6 टक्के मतांनी जिंकली; त्यांचे प्रतिस्पर्धी आंद्रे ग्युरोव्ह यांना सुमारे 39.5 टक्के मते मिळाली. जानेवारी 2026 पासून अध्यक्षपदी असलेल्या योटोवा या बल्गेरियाच्या पहिल्या निवडून आलेल्या महिला अध्यक्ष ठरल्या.

शिखर परिषदा, करार आणि सराव

11 वन-लायनर

11 शिखर परिषदा, करार आणि सराव — 2 नोव्हें – 9 नोव्हें.

  • 9 नोव्हें — भारत आणि सौदी अरेबिया यांनी 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी जेद्दा येथे द्विपक्षीय हज करार 2027 वर स्वाक्षरी केली; त्यानुसार भारताचा कोटा 1,75,025 यात्रेकरू निश्चित झाला असून अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्री किरेन रिजिजू यांनी सौदीचे हज आणि उमरा मंत्री तौफिक बिन फवझान अल-रबिया यांच्यासह करारावर सह्या केल्या.
  • 9 नोव्हें — भारत आणि युरोपीय संघाची 7 वी धोरणात्मक भागीदारी आढावा बैठक 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत झाली; FTA आणि संयुक्त सर्वंकष धोरणात्मक कार्यक्रमाचा आढावा घेण्यासाठी परराष्ट्र मंत्रालयाचे सचिव (पश्चिम) सिबी जॉर्ज आणि युरोपीय संघाचे उपमहासचिव मट्टी मासिकास यांनी सहअध्यक्षपद भूषवले.
  • 5 नोव्हें — बांगलादेश हवाई दल आणि अमेरिकेचे पॅसिफिक हवाई दल यांनी द्विपक्षीय सराव कोप साउथ 2026 चा समारोप 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी ढाका येथे केला; 1 नोव्हेंबरला बीर उत्तम ए. के. खंडकर हवाई तळावर सुरू झालेल्या या सरावात C-130J मधून हवाई वाहतूक आणि आपत्ती प्रतिसादावर भर होता.
  • 5 नोव्हें — परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी अँटिग्वा आणि बार्बुडाची राजधानी सेंट जॉन्स येथे CHOGM 2026 च्या निमित्ताने गयानाचे अध्यक्ष इरफान अली यांच्याशी चर्चा केल्यानंतर 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी रस्ते, आरोग्य आणि संरक्षण क्षेत्रातील प्रकल्पांसाठी गयानाला 50 कोटी अमेरिकी डॉलरची लाइन ऑफ क्रेडिट जाहीर केली.
  • 4 नोव्हें — बातम्यांत: भारतीय नौदलाची युद्धनौका INS सह्याद्री मलबार 2026 सरावासाठी जपानमधील योकोसुका येथे पोहोचली; मलबार सराव 1992 मध्ये भारत-अमेरिका सराव म्हणून सुरू झाला आणि जपान (2015 पासून कायम सदस्य) व ऑस्ट्रेलिया (2020) यांच्या सहभागाने तो क्वाडचा सराव बनला.
  • 4 नोव्हें — बंगालच्या उपसागर कार्यक्रम आंतरसरकारी संघटनेने (BOBP-IGO) या प्रदेशातील मत्स्यव्यवसायावर काम करणाऱ्या सागरी शास्त्रज्ञांना जोडण्यासाठी 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी बंगालच्या उपसागरातील सागरी संशोधकांचे मत्स्यव्यवसाय नेटवर्क (BOB-NOR) सुरू केल्याची घोषणा केली.
  • 3 नोव्हें — भारतीय नौदल आणि नॅशनल मेरिटाइम फाउंडेशन यांनी नवी दिल्लीत 3 ते 5 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान 'इंडो-पॅसिफिकमधील विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि शैक्षणिक सहकार्य' या विषयावर तीन दिवसांचा इंडो-पॅसिफिक रीजनल डायलॉग (IPRD-2026) आयोजित केला.
  • 3 नोव्हें — भारत आणि कॅनडा यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी आभासी पद्धतीने पहिला भारत-कॅनडा संरक्षण संवाद घेतला; भारताच्या संरक्षण मंत्रालयाचे डॉ. अमित तेलंग आणि कॅनडाच्या राष्ट्रीय संरक्षण विभागाचे स्कॉट मिलर हे सह-अध्यक्ष होते. संरक्षण उद्योग, लष्करी-तांत्रिक सहकार्य आणि संरक्षण संशोधन व विकास हे विषय चर्चेत होते.
  • 3 नोव्हें — भारत आणि इंडोनेशियाच्या विशेष दलांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी पूर्व जावा येथे गरुड शक्ती 2026 सरावाचा 48 तासांचा पडताळणी सराव सुरू केला; यात विशेष लढाऊ कौशल्ये, सहनशक्ती आणि दबावाखालील निर्णयक्षमता तपासली जात आहे.
  • 2 नोव्हें — परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी ऑपरेशन सिंदूरबाबत अझरबैजानच्या भूमिकेमुळे ताणलेले संबंध सुधारण्यासाठी अझरबैजानची राजधानी बाकू येथे भेट दिली, तसेच उझबेकिस्तानच्या परराष्ट्रमंत्र्यांची भेट घेतली, कारण भारत मध्य आशियावर पुन्हा लक्ष केंद्रित करत आहे.
  • 2 नोव्हें — अमेरिका आणि बांगलादेश यांच्या नौदलांनी अमेरिकी माइन काउंटरमेजर जहाज USS वॉरियर आणि P-8A विमानासह 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी चट्टोग्राम येथे CARAT बांगलादेश 2026 सरावाला सुरुवात केली; पाच दिवसांचा हा सराव 6 नोव्हेंबरपर्यंत चालला.

विज्ञान, अंतराळ आणि पर्यावरण

34 वन-लायनर

ISRO · DRDO · तंत्रज्ञान · परिसंस्था.

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान

21 वन-लायनर

21 विज्ञान आणि तंत्रज्ञान — 1 नोव्हें – 10 नोव्हें.

  • 10 नोव्हें — OpenAI आणि ADNOC यांनी अबू धाबी येथील ADIPEC 2026 मध्ये तेल कामकाजात AI वापरण्याचा करार केला; हे फिजिकल AI कडे होणारे स्थित्यंतर मानले जाते, ज्यात AI प्रत्यक्ष जगातील रोबोट आणि यंत्रे नियंत्रित करते.
  • 10 नोव्हें — भारत आणि फ्रान्स यांच्यात 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी पॅरिस येथे 3 रा सामरिक अंतराळ संवाद आणि पहिला आर्थिक सुरक्षा आणि महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांवरील संवाद झाला; परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री आणि मार्टिन ब्रिएन्स यांनी सहअध्यक्षपद भूषवले.
  • 9 नोव्हें — पशुसंवर्धन विभागाने आणि ICAR-NIVEDI ने भारतात अद्याप नोंद नसलेल्या लाळ्या-खुरकूत रोगाच्या SAT-1 सेरोटाइपच्या संभाव्य प्रवेशाच्या तयारीसाठी बेंगळुरूमध्ये VAJRA-SAT हा दोन दिवसीय राष्ट्रीय टेबलटॉप सराव घेतला.
  • 9 नोव्हें — बेंगळुरूतील स्टार्टअप प्रानोस फ्यूजनने भारतातील पहिला खासगीरीत्या विकसित कॉम्पॅक्ट टोकामाक म्हणून वर्णन केलेला PRAGYA सादर केला, जो प्रगत प्लाझ्मा नियंत्रण आणि उच्च-तापमान अतिवाहक चुंबकांच्या चाचण्यांसाठी बनवला आहे.
  • 8 नोव्हें — थायलंडमधील उबोन रात्चाथानी येथे 1 ते 8 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान झालेल्या 5 व्या कनिष्ठ आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी ऑलिम्पियाड (IOAA-Jr)मध्ये भारताच्या पाच सदस्यीय संघाने दोन सुवर्ण, दोन रौप्य आणि एक कांस्य अशी पाच पदके जिंकली, असे वृत्त आहे.
  • 7 नोव्हें — चीनच्या खासगी कंपनी गॅलेक्टिक एनर्जीने 7 नोव्हेंबर 2026 रोजी जिउक्वान येथून सेरेस-2 Y3 रॉकेटचे प्रक्षेपण केले आणि चार उपग्रह सुमारे 535 किमी उंचीवरील सूर्यसमकालिक कक्षेत स्थापित केले; जानेवारीतील अयशस्वी पहिल्या प्रयत्नानंतर कंपनीचे हे उड्डाणातील पुनरागमन आहे.
  • 6 नोव्हें — भारताच्या मत्स्य-6000 या मानवयुक्त सबमर्सिबलने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी कट्टुपल्ली, तमिळनाडू येथील L&T च्या गोदीत मानवरहित चाचण्या पूर्ण केल्या; डीप ओशन मिशनअंतर्गत यात तरंगण्याची क्षमता, पाण्याखालील स्थैर्य आणि बॅलास्ट प्रणालींची तपासणी करण्यात आली.
  • 5 नोव्हें — बातम्यांत: तियांगोंग अंतराळ स्थानकावरील एका चिनी पथकाने सुमारे 9.7 पिकोकेल्विन तापमानावरील विक्रमी थंड रुबिडियम बोस-आईनस्टाईन कंडेन्सेट तयार केल्याचे सांगितले; पदार्थाच्या या अवस्थेचे नाव एस.एन. बोस आणि अल्बर्ट आईनस्टाईन यांच्या नावावरून पडले आहे.
  • 5 नोव्हें — माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने सांगितले की, जानेवारी 2026 मध्ये आधार ऑफलाइन पडताळणीची सुरुवात झाल्यापासून UIDAIने 300 ऑफलाइन पडताळणी मागणाऱ्या संस्था (OVSE) जोडल्या आहेत; पहिल्या तीन महिन्यांत ही संख्या 100 होती.
  • 5 नोव्हें — चीनने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी बीजिंग वेळेनुसार रात्री 11:58 वाजता सिचांग उपग्रह प्रक्षेपण केंद्रावरून लाँग मार्च 2C रॉकेटद्वारे तीन याओगान-51 उपग्रह (07 ते 09) प्रक्षेपित केले; लाँग मार्च मालिकेचे हे 675 वे उड्डाण होते.
  • 5 नोव्हें — सुमारे 1 मीटर रुंदीचा लघुग्रह 2026 QQ8, जो हंगेरियन खगोलशास्त्रज्ञ क्रिस्टियान शार्नेत्स्की यांनी शोधला, हा पृथ्वीचा तात्पुरता मिनी-चंद्र असून डिसेंबर 2026 पर्यंत गुरुत्वाकर्षणामुळे पृथ्वीभोवती राहणार आहे; मायनर प्लॅनेट सेंटरने 29 ऑक्टोबर रोजी तो नैसर्गिक असल्याची पुष्टी केली.
  • 5 नोव्हें — बंगळुरूतील JNCASR येथील डॉ. अभिषेक कुमार यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधकांनी विशेष रचना केलेल्या अडथळ्यांमधून टेराहर्ट्झ लहरी अत्यल्प हानीसह 100 Gbit/s पर्यंतच्या गतीने वाहून नेणारी सिलिकॉन चिप तयार केली असून, हे 6G दुव्यांच्या दिशेने टाकलेले पाऊल आहे; हे संशोधन Advanced Materials मध्ये प्रकाशित झाले आहे.
  • 4 नोव्हें — सीईआरटी-इनने (CERT-In) एआय सुरक्षा लेखापरीक्षण मार्गदर्शक तत्त्वे (आवृत्ती 1.0, 4 नोव्हेंबर 2026) जारी केली असून त्यात एआय प्रणालींची चार जोखीम पातळ्यांत (कमी, मध्यम, उच्च, गंभीर) विभागणी केली आहे आणि जनरेटिव्ह व एजेंटिक एआयसह नऊ लेखापरीक्षण क्षेत्रे निश्चित केली आहेत.
  • 4 नोव्हें — नासा आणि NOAA ने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर केले की निरीक्षणाच्या 48 वर्षांत 2026 चे अंटार्क्टिक ओझोन छिद्र हे सातवे सर्वात मोठे होते; 18 सप्टेंबर रोजी त्याचा एका दिवसातील उच्चांक 2.71 कोटी चौरस किमी होता, आणि याचे मुख्य कारण असामान्यपणे प्रबळ ध्रुवीय भोवरा मानले जात आहे.
  • 4 नोव्हें — नासाची नील गेहरेल्स स्विफ्ट वेधशाळा ही गॅमा-किरण स्फोटांचा वेध घेणारी दुर्बीण 2004 मध्ये प्रक्षेपित झाली होती; तिची कक्षा उंचावण्याचा खासगी बचाव प्रयत्न अयशस्वी ठरल्याने ती 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी इंडोनेशियातील उत्तर सुमात्रावरून पृथ्वीच्या वातावरणात परतली.
  • 3 नोव्हें — भारतीय पेटंट कार्यालयाने अमेरिकास्थित TB अलायन्सने औषध-प्रतिरोधी क्षयरोगाविरुद्धच्या BPaL उपचार पद्धतीसाठी (बेडाक्विलिन, प्रेटोमॅनिड, लाइनझोलिड) मागितलेले पेटंट नाकारले, ज्यामुळे स्वस्त जेनेरिक आवृत्त्यांचा मार्ग मोकळा झाला.
  • 3 नोव्हें — इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी इंडियाएआय मिशन अंतर्गत स्वदेशी मॉडेल्स जारी केली: सोकेट लॅब्सचे 26.3 अब्ज पॅरामीटरचे 'ईकेए-1' आणि झेंटेईक्यूचे हलक्या वजनाचे 'धीर 2B' व 'धीर 5B'.
  • 3 नोव्हें — नासाचे व्हॉयेजर 1 हे यान 18 नोव्हेंबर 2026 रोजी पृथ्वीपासून एक प्रकाश-दिवस अंतरावर, म्हणजे सुमारे 25.9 अब्ज किमी अंतरावर पोहोचेल, असा अंदाज आहे; आता त्याचा संदेश पृथ्वीवर पोहोचण्यास सुमारे 24 तास लागतात.
  • 3 नोव्हें — विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाने 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की, भारताच्या सौर वेधशाळा आदित्य-एल1 वरील व्हीईएलसी कोरोनाग्राफच्या निरीक्षणातून शक्तिशाली सौर उद्रेक अंतराळात असमान पद्धतीने पसरतात, असे आढळले आहे.
  • 1 नोव्हें — मुंबई-अहमदाबाद हायस्पीड रेल्वे कॉरिडॉरसाठी बीईएमएल, बंगळुरू येथे तयार करण्यात आलेल्या भारतनिर्मित बुलेट ट्रेनचा चाचणी वेग ताशी 280 किमी आणि परिचालन वेग ताशी 249 किमी आहे; आठ डब्यांची ही गाडी सुमारे 557 प्रवासी वाहून नेऊ शकते.
  • 1 नोव्हें — डिजी यात्राने 1 नोव्हेंबर 2026 पासून भारतीय ई-पासपोर्टधारकांसाठी सात विमानतळांवर (दिल्ली, बंगळुरू, हैदराबाद, कोची, मुंबई, चेन्नई, अमृतसर) एअर इंडिया आणि इंडिगोच्या निवडक आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांवर आंतरराष्ट्रीय चाचण्या सुरू केल्या.

पर्यावरण आणि परिसंस्था

13 वन-लायनर

13 पर्यावरण आणि परिसंस्था — 1 नोव्हें – 9 नोव्हें.

  • 9 नोव्हें — Nature मधील अभ्यासात आढळले की ॲमेझॉन वर्षावन कार्बन डायऑक्साइडचा निव्वळ स्रोत बनले आहे, ते शोषण्यापेक्षा दरवर्षी सुमारे 1.17 अब्ज टन जास्त उत्सर्जित करते, आणि 2024 हे सुमारे 2.97 अब्ज टनांसह सर्वात वाईट वर्ष होते.
  • 9 नोव्हें — संयुक्त राष्ट्रांची (UN) 31 वी हवामान बदल परिषद (COP31) अंताल्या (तुर्कीये) येथे 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू झाली असून ती 20 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल; तुर्कीयेकडे अध्यक्षपद असून मुरत कुरुम अध्यक्षस्थानी आहेत, तर ऑस्ट्रेलियाचे ख्रिस बोवेन वाटाघाटींचे नेतृत्व करत आहेत.
  • 6 नोव्हें — केंद्रीय मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी भारत नवीकरणीय ऊर्जा (BRE) शिखर परिषद 2026च्या समारोपात सांगितले की, 2030 पर्यंत 190 GW अपारंपरिक (बिगर-जीवाश्म) क्षमता जोडण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सुमारे 220 अब्ज डॉलर गुंतवणुकीच्या उद्दिष्टापेक्षा जास्त गुंतवणूक येण्याची अपेक्षा आहे.
  • 6 नोव्हें — वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग (CAQM)ने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी खबरदारी म्हणून दिल्ली-NCR मध्ये श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती योजनेचा (GRAP) तिसरा टप्पा लागू केला; दिल्लीचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) सुमारे 380 (अतिशय खराब) असून या टप्प्यासाठीच्या नेहमीच्या 401-450 पट्ट्यापेक्षा तो कमी आहे.
  • 4 नोव्हें — कुनो राष्ट्रीय उद्यानाबाहेर जखमी झालेल्या 19 महिन्यांच्या चित्ता KNG22 च्या मृत्यूतून दिसून आले की GPS उपग्रह कॉलर सुमारे दर सहा तासांनी एकदाच माहिती देतात आणि चित्त्यांचा रिअल टाइममध्ये मागोवा घेऊ शकत नाहीत.
  • 4 नोव्हें — बातम्यांत: NASA आणि NOAA ने सांगितले की 2026 मधील अंटार्क्टिक ओझोन छिद्र हे 48 वर्षांतील सातवे सर्वांत मोठे होते; ओझोन थराचे संरक्षण व्हिएन्ना करार (1985), माँट्रिअल प्रोटोकॉल (1987) आणि किगाली सुधारणा (2016) यांद्वारे केले जाते.
  • 4 नोव्हें — संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रमाच्या (युनेप) 'अडॅप्टेशन गॅप रिपोर्ट 2026' नुसार विकसनशील देशांना हवामान अनुकूलनासाठी 2035 पर्यंत दरवर्षी सुमारे 305 अब्ज डॉलर लागतील, तर अनुकूलन वित्तपुरवठा तिप्पट करण्याचे सीओपी30 चे उद्दिष्ट या गरजेच्या केवळ 20 ते 29 टक्के भाग भागवेल.
  • 4 नोव्हें — बातम्यांत: राजस्थानने 7 आणि 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी आपल्या NCR जिल्ह्यांत फक्त CSIR-NEERI प्रमाणित ग्रीन फटाक्यांना परवानगी दिली; NEERI चे मुख्यालय नागपूरमध्ये असून ती 1958 मध्ये स्थापन झाली, आणि तिची ग्रीन फटाक्यांची सूत्रे SWAS, STAR आणि SAFAL ही आहेत.
  • 3 नोव्हें — भारतीय प्राणिशास्त्र सर्वेक्षणाच्या (झूलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया) शास्त्रज्ञांनी प्रवाळ भित्तींच्या पहिल्या जागतिक आययूसीएन रेड लिस्ट ऑफ इकोसिस्टम्स मूल्यांकनातील दक्षिण आशियाविषयीच्या भागाचे सहलेखन केले; भविष्यातील सागरी तापमानवाढ गृहीत धरल्यास या मूल्यांकनात दक्षिण आशियातील सर्व 13 प्रवाळ भित्ती परिसंस्था क्षेत्रे 'अतिसंकटग्रस्त' ठरतात.
  • 3 नोव्हें — भारतीय वनस्पती सर्वेक्षण विभागाच्या वनस्पतिशास्त्रज्ञांनी उत्तराखंडमधील गोविंद पशु विहार राष्ट्रीय उद्यान आणि अभयारण्यात सुमारे 2,550 मीटर उंचीवर आढळलेल्या ब्युप्लुरम ओस्लाएन्से या नव्या वनस्पती प्रजातीचे शास्त्रीय वर्णन प्रसिद्ध केले असून तिला अतिसंकटग्रस्त श्रेणीत ठेवले आहे.
  • 3 नोव्हें — बातम्यांत: भारताने दिलेले नाव असलेले (तमिळमध्ये ढोल या अर्थाचा शब्द) तीव्र चक्रीवादळ मुरसू 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंध्र प्रदेशच्या किनाऱ्यावर ओंगोल जवळ धडकले; उत्तर हिंद महासागरातील चक्रीवादळांना IMD कडील यादीतून नावे दिली जातात.
  • 3 नोव्हें — पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की, तुर्कीयेतील अंताल्या येथे 9 नोव्हेंबरपासून सुरू होणाऱ्या सीओपी31 परिषदेत भारत उपायाभिमुख आणि न्याय्य हवामान कृतीसाठी आग्रह धरेल.
  • 1 नोव्हें — पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालय (एमओईएफसीसी) आणि सीएक्यूएम यांच्या आकडेवारीनुसार ऑक्टोबर 2026 मध्ये दिल्लीचा सरासरी हवा गुणवत्ता निर्देशांक (एक्यूआय) 166 इतका होता; हा गेल्या आठ वर्षांतील ऑक्टोबरमधील सर्वात कमी आकडा असून ऑक्टोबर 2025 मध्ये तो 223 होता.

क्रीडा, पुरस्कार, नियुक्त्या आणि दिवस

63 वन-लायनर

निकाल · सन्मान · प्रमुख · दिवस.

राष्ट्रीय

1 वन-लायनर

1 राष्ट्रीय — 1 नोव्हें.

  • 1 नोव्हें — केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलाने (सीआयएसएफ) 1 नोव्हेंबर 2026 पासून आपली प्रादेशिक कमांड रचना बदलून क्षेत्रनिहाय (सेक्टर-आधारित) देखरेख व्यवस्था लागू केली; गृह मंत्रालयाच्या संमतीने आस्थापनांचे गट त्यांच्या ठिकाणाऐवजी त्यांच्या सामरिक क्षेत्रानुसार करण्यात आले आहेत.

क्रीडा

28 वन-लायनर

28 क्रीडा — 1 नोव्हें – 11 नोव्हें.

क्रीडा — 28 वन-लायनर

भाग 1

6 नोव्हें – 11 नोव्हें

क्रीडा: 14.

  • 11 नोव्हें — भारताने SAFF चॅम्पियनशिप 2026 मधील ब गटाच्या शेवटच्या सामन्यात 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी ढाका येथे मालदीवला 1-0 ने हरवले; 38 व्या मिनिटाला सुहेल अहमद भट याने पेनल्टीवर गोल केला आणि भारत गटात अव्वल राहून उपांत्य फेरीत पोहोचला.
  • 9 नोव्हें — अंजू बॉबी जॉर्ज (53 मते), राणी रामपाल (50), डोला बॅनर्जी (45) आणि सायना नेहवाल (43) यांनी 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी IOA च्या ‘स्पोर्ट्सपर्सन्स ऑफ आउटस्टँडिंग मेरिट’ निवडणुकीतील महिलांच्या चार जागा जिंकल्या; पी.टी. उषा यांना 40 मते मिळाली आणि त्या पराभूत झाल्या.
  • 9 नोव्हें — पोलंडच्या मॅग्डा लिनेटने चेन्नई ओपन 2026 स्पर्धेचे एकेरीचे विजेतेपद पटकावले; अंतिम सामन्यात अव्वल मानांकित आणि गतविजेत्या जॅनिस ट्जेनचा तिने 5-7, 6-1, 6-4 असा पराभव केला; पावसाच्या व्यत्ययामुळे हा सामना एक दिवस उशिरा 9 नोव्हेंबर रोजी खेळला गेला.
  • 9 नोव्हें — BCCI ने स्मृती मानधना हिच्याकडे भारताच्या महिला संघांचे तिन्ही प्रकारांतील कर्णधारपद सोपवले; डिसेंबर 2026 मधील दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यात 9 डिसेंबरपासून ग्केबेर्हा येथे एक कसोटी, तसेच तीन एकदिवसीय आणि तीन टी-20 सामने होतील.
  • 8 नोव्हें — जागतिक क्रमवारीत नंबर 1 असलेल्या दक्षिण कोरियाच्या आन से-यंगने 8 नोव्हेंबर रोजी योसू येथे कोरिया ओपन 2026 स्पर्धेतील महिला एकेरीचे विजेतेपद जिंकले; अंतिम सामन्यात तिने जपानच्या अकाने यामागुचीचा 21-12, 15-21, 21-16 असा पराभव करून वर्षातील 11 वे विजेतेपद मिळवले.
  • 8 नोव्हें — वैष्णवी आडकर आणि ऋतुजा भोसले या WTA टूर पातळीवरील दुहेरी अंतिम फेरी गाठणारी पहिली संपूर्ण भारतीय जोडी ठरल्या, मात्र चेन्नई ओपनच्या अंतिम सामन्यात स्वित्झर्लंडच्या सिमोना वॉल्टर्ट आणि नाईमा कारामोको यांच्याकडून त्यांना 2-6, 0-6 असा पराभव पत्करावा लागला.
  • 8 नोव्हें — ओमानमध्ये झालेल्या ACC पुरुष 19 वर्षांखालील आशिया कप स्पर्धेतील अ गटाच्या सामन्यात भारताचा पाकिस्तानकडून तीन गडी राखून पराभव झाला; भारताने 208 धावा केल्या, त्यात अर्जुन राजपूतने 107 धावांची शतकी खेळी केली, तर हमझा झहूरच्या नाबाद 100 धावांनी पाकिस्तानला विजय मिळवून दिला.
  • 8 नोव्हें — तुषार सुवीर आणि रक्षिता रामराज यांनी तेलंगणा इंडिया इंटरनॅशनल चॅलेंज 2026 बॅडमिंटन स्पर्धेत अनुक्रमे पुरुष आणि महिला एकेरीचे विजेतेपद पटकावले, आणि भारताने पाचपैकी तीन विजेतेपदे जिंकली.
  • 8 नोव्हें — काइल लार्सन याने 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी होमस्टेड-मायामी स्पीडवे येथे सलग दुसरे आणि एकूण तिसरे NASCAR कप सिरीज विजेतेपद पटकावले; 2010 मध्ये जिमी जॉन्सन यांच्यानंतर सलग दोन वर्षे विजेतेपद मिळवणारा तो पहिलाच चालक ठरला.
  • 8 नोव्हें — आंतरराष्ट्रीय मास्टर अनुज श्रीवत्री (वय 22) याने फिलिपाइन्समधील ओझामिझ सिटी येथे झालेली 7 वी आसियान प्लस वैयक्तिक खुली स्पर्धा जिंकून 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारताचा 100 वा बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर होण्याचा मान मिळवला; तो मध्य प्रदेशातील पहिला ग्रँडमास्टरही आहे.
  • 8 नोव्हें — लँडो नॉरिसने 8 नोव्हेंबर रोजी इंटरलागोस येथे पावसातील शर्यतीत पोलवरून सुरुवात करून 2026 ची साओ पावलो ग्रां प्री जिंकली, तर तीन फेऱ्या शिल्लक असतानाच मर्सिडीजने 2026 चे कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिप पटकावले; संघाचे हे नववे विजेतेपद आहे.
  • 8 नोव्हें — तमिळनाडूच्या निवेदिता वेलूर नायरने 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी दोहा येथील ISSF जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत महिलांच्या 25 मीटर स्टँडर्ड पिस्तूल (567-13x) प्रकारात कांस्यपदक आणि मानवी जैन व सिमरनप्रीत कौर ब्रार यांच्यासह सांघिक रौप्यपदक जिंकले; यामुळे भारताच्या पदकांची संख्या सात झाली.
  • 7 नोव्हें — भारताने वेलिंग्टन येथे 7 नोव्हेंबर 2026 रोजी पावसाने बाधित दुसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात न्यूझीलंडचा डकवर्थ-लुईस पद्धतीने 4 धावांनी पराभव करून पाच सामन्यांच्या मालिकेत 2-0 अशी आघाडी घेतली; गुरनूर ब्रारने 30 धावांत 4 बळी घेतले आणि न्यूझीलंडचा डाव 134 धावांत आटोपला.
  • 6 नोव्हें — वाइल्ड कार्डवर खेळणारी 17 वर्षीय माया राजेश्वरन रेवती हिचा चेन्नई ओपनच्या उपांत्यपूर्व फेरीत 6 नोव्हेंबर रोजी अमेरिकेच्या रॉबिन माँटगोमरीकडून 3-6, 3-6 असा पराभव झाला; सानिया मिर्झानंतर WTA एकेरीच्या उपांत्यपूर्व फेरीत पोहोचणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली होती.

भाग 2

1 नोव्हें – 6 नोव्हें

क्रीडा: 14.

  • 6 नोव्हें — वेगवान गोलंदाज मोहम्मद शमी याने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी कसोटी क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली; त्याने 64 कसोटींत 229 बळी घेतले. पदार्पणाला नेमकी 13 वर्षे पूर्ण होताच त्याने हा निर्णय घेतला असून तो पांढऱ्या चेंडूचे क्रिकेट खेळत राहणार आहे.
  • 5 नोव्हें — पोर्तुगालचा आघाडीपटू क्रिस्तियानो रोनाल्डो (41) याने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्ती जाहीर केली; पोर्तुगालसाठी 234 सामने खेळून आणि पुरुषांमधील विक्रमी 146 गोल करून त्याची 23 वर्षांची कारकीर्द संपली.
  • 4 नोव्हें — पी. व्ही. सिंधूने हायलो ओपन जिंकल्यानंतर जागतिक क्रमवारीत 6 व्या स्थानी झेप घेतल्याने चीनमधील हांगझोऊ येथे 9 ते 13 डिसेंबर रोजी होणाऱ्या BWF वर्ल्ड टूर फायनल्स 2026 साठी पात्रता मिळवली; ही तिची सहावी वेळ असून 2021 नंतरची पहिलीच.
  • 4 नोव्हें — मोहाली येथे 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या पुरुषांच्या 9 व्या हिरो आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी हॉकी स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत भारताने दक्षिण कोरियाचा 8-1 असा पराभव केला आणि स्पर्धेत अपराजित राहत 5 नोव्हेंबर रोजी अंतिम फेरी गाठली.
  • 4 नोव्हें — भारताने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी न्यूझीलंडविरुद्धचा पहिला एकदिवसीय सामना ऑकलंडच्या ईडन पार्क येथे डीएलएस पद्धतीने पाच गडी राखून जिंकला आणि पाच सामन्यांच्या मालिकेत 1-0 अशी आघाडी घेतली; पावसामुळे भारताचे लक्ष्य 32 षटकांत 143 धावांपर्यंत कमी करण्यात आले होते.
  • 4 नोव्हें — ओडिशाची 15 वर्षीय बॅडमिंटनपटू तन्वी पात्री हिने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी उपांत्य फेरीत जपानच्या युझुनो वाटानाबे हिचा 21-14, 11-21, 21-19 असा पराभव केला आणि सेनेगलमधील डकार येथे होणाऱ्या युवा ऑलिम्पिक स्पर्धेत बॅडमिंटन एकेरीची अंतिम फेरी गाठणारी पहिली भारतीय महिला ठरली; त्यामुळे भारताचे किमान रौप्यपदक निश्चित झाले.
  • 4 नोव्हें — भारतीय पुरुष हॉकी संघाचा कर्णधार हरमनप्रीत सिंग याने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी मोहाली येथे आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफीत दक्षिण कोरियावर 8-1 अशा उपांत्य फेरीतील विजयात नवव्या मिनिटाला पेनल्टी कॉर्नरवर गोल करत वरिष्ठ संघासाठी आपला 250 वा आंतरराष्ट्रीय गोल नोंदवला.
  • 3 नोव्हें — आशियाई फुटबॉल महासंघाने (एएफसी) 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर केले की प्रदेशातील अपवादात्मक परिस्थितीमुळे एएफसी आशियाई चषक सौदी अरेबिया 2027 ही स्पर्धा 7 जानेवारी ते 5 फेब्रुवारी 2027 या तारखांऐवजी 23 डिसेंबर 2027 ते 21 जानेवारी 2028 दरम्यान होईल.
  • 3 नोव्हें — ऑस्ट्रेलियाचा 38 वर्षीय अष्टपैलू खेळाडू ग्लेन मॅक्सवेलने 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली. 7 कसोटी, 149 एकदिवसीय आणि 130 टी-20 सामन्यांचा समावेश असलेली त्याची 14 वर्षांची कारकीर्द यामुळे संपुष्टात आली.
  • 1 नोव्हें — इशान किशन याने भारतीय फलंदाजाची एका कॅलेंडर वर्षातील सर्वाधिक आंतरराष्ट्रीय टी-20 धावांची नोंद केली; 2026 मध्ये त्याच्या 1,220 धावा झाल्या असून त्याने सूर्यकुमार यादवच्या 2022 मधील 1,164 धावांना मागे टाकले. हॅमिल्टन येथे 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी झालेल्या पाचव्या टी-20 सामन्यात 32 चेंडूंत 61 धावांच्या खेळीदरम्यान त्याने हा विक्रम केला.
  • 1 नोव्हें — भारताने न्यूझीलंडमधील पाच सामन्यांची आंतरराष्ट्रीय टी-20 मालिका 3-2 अशी जिंकली: 3-0 अशा आघाडीनंतर चौथा सामना 87 धावांनी आणि 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी हॅमिल्टनच्या सेडन पार्क येथील पाचवा सामना सात गडी राखून गमावला; ग्लेन फिलिप्स मालिकावीर ठरला.
  • 1 नोव्हें — मर्सिडीजचा इटालियन चालक किमी अँटोनेली हा 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी मेक्सिको सिटी ग्रां प्रीमध्ये तिसरे स्थान मिळवून 20 वर्षे 68 दिवस वयात सर्वांत तरुण फॉर्म्युला वन जागतिक ड्रायव्हर्स चॅम्पियन ठरला आणि त्याने सेबॅस्टियन फेटेलचा 2010 मधील विक्रम मोडला.
  • 1 नोव्हें — लक्ष्य सेनने 1 नोव्हेंबर रोजी झालेल्या अंतिम फेरीत इंडोनेशियाच्या चौथ्या मानांकित जोनाटन ख्रिस्तीचा 21-17, 21-10 असा पराभव करत हायलो ओपन 2026 स्पर्धेत पुरुष एकेरीचे विजेतेपद पटकावले; हे त्याचे या मोसमातील पहिले विजेतेपद आहे.
  • 1 नोव्हें — पी. व्ही. सिंधूने 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी जर्मनीतील झारब्रुकन येथे झालेल्या हायलो ओपन (बीडब्ल्यूएफ सुपर 500) स्पर्धेत महिला एकेरीचे विजेतेपद पटकावले; अंतिम फेरीत तिने डेन्मार्कच्या लाईन होयमार्क कजेर्सफेल्ट हिचा 21-12, 21-14 असा पराभव केला.

पुरस्कार आणि सन्मान

11 वन-लायनर

11 पुरस्कार आणि सन्मान — 2 नोव्हें – 9 नोव्हें.

तारीखपुरस्कारविजेता / कारण
9 नोव्हेंबुकर पुरस्कार 2026एम. जॉन हॅरिसन, द एंड ऑफ एव्हरीथिंग
9 नोव्हेंस्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्कार 2025-2610 वी आवृत्ती; राष्ट्रपती मुर्मू 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रदान करणार
5 नोव्हेंशेव्हालिए (नाइट) ऑफ द ऑर्द्र नॅशनल दु मेरितडॉ. देवी प्रसाद शेट्टी, नारायणा हेल्थचे संस्थापक-अध्यक्ष
5 नोव्हेंपीएम सूर्य घर उत्कृष्टता पुरस्कार 2026 (केंद्रीय मंत्रालये)रेल्वे मंत्रालय
4 नोव्हेंशारजा पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय नॉन-फिक्शन पुस्तक 2026निर्मला लक्ष्मण, The Tamils: A Portrait of a Community
4 नोव्हेंजेम्स डायसन अवॉर्ड 2026, सस्टेनेबिलिटी विजेताअल्ड्रेई ओंग (फिलिपिन्स), सेंटिनेल
4 नोव्हेंबेली गिफर्ड नॉनफिक्शन पारितोषिक 2026एडमंड रिचर्डसन, अलेक्झांडर: गॉड, किंग, मॅन
3 नोव्हेंकॉलिन्स वर्ड ऑफ द इयर 2026मॉगिंग (एखाद्याला झाकोळून टाकण्यासाठीचा स्लँग शब्द)
3 नोव्हेंसर्व्हान्टेस पुरस्कार 2026क्रिस्टिना फर्नांडेझ क्युबास (स्पेन)
3 नोव्हेंक्यूएस आशिया विद्यापीठ क्रमवारी 2027आयआयटी दिल्ली, 66 वे स्थान (भारतात अव्वल)
2 नोव्हेंकोळसा मंत्रालयाचे स्टार रेटिंग पुरस्कार (2024-25)सर्वाधिक रेटिंग मिळालेल्या कोळसा आणि लिग्नाइट खाणी; समारंभ रायपूर येथे

नियुक्त्या

11 वन-लायनर

11 नियुक्त्या — 1 नोव्हें – 7 नोव्हें.

तारीखनावनियुक्त पद
7 नोव्हेंशिवानी गुप्तासदस्य, संयुक्त राष्ट्र प्रशासकीय आणि अर्थसंकल्पीय प्रश्नांवरील सल्लागार समिती (ACABQ), 2027-29
6 नोव्हेंपी.व्ही. सिंधू आणि हरमनप्रीत सिंगअध्यक्ष आणि उपाध्यक्ष, IOA खेळाडू आयोग (2026-30)
6 नोव्हेंस्टीफन मिलरअमेरिकेचे व्हाइट हाऊस चीफ ऑफ स्टाफ (9 नोव्हेंबर 2026 पासून)
5 नोव्हेंन्यायमूर्ती राजेश बिंदलअध्यक्ष, NCLAT
4 नोव्हेंराफेल नदालरिअल माद्रिदच्या संचालक मंडळाचे सदस्य (मंजुरी प्रलंबित)
4 नोव्हेंविशाल कनवटीव्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, NPCI टेक सोल्युशन्स लिमिटेड (NTSL)
3 नोव्हेंसुधाकर दलेलानेपाळमधील भारताचे राजदूत (पदभार, 3 नोव्हेंबर 2026)
2 नोव्हेंजेफ्री रू द बेझ्यूअध्यक्ष, आल्प 2030 आयोजन समिती
2 नोव्हेंगोपाल विट्टलअध्यक्ष, जीएसएमए (फेरनिवड, 2027-28 कार्यकाळ)
1 नोव्हेंलेफ्टनंट जनरल सुशील चंदर महंतमहासंचालक, एकात्मिक प्रशिक्षण, भारतीय लष्कर
1 नोव्हेंमेहताब सिंग देसवालएओसी-इन-सी, पूर्व हवाई कमांड

महत्त्वाचे दिवस

11 वन-लायनर

11 महत्त्वाचे दिवस — 1 नोव्हें – 11 नोव्हें.

  • 11 नोव्हें — बातम्यांत: 11 नोव्हेंबरचा राष्ट्रीय शिक्षण दिन हा 1888 मध्ये जन्मलेल्या मौलाना अबुल कलाम आझाद यांची 138 वी जयंती आहे; ते भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री (1947-58) होते आणि त्यांना 1992 मध्ये भारतरत्न मिळाले.
  • 11 नोव्हें — जागतिक मधुमेह दिन 14 नोव्हेंबर रोजी येतो; 2026-27 साठी इंटरनॅशनल डायबेटीस फेडरेशनची संकल्पना ‘मधुमेहावर लवकर कृती’ आहे, ज्यात लवकर निदान, उपचारांची उपलब्धता आणि कमी कलंकभाव यावर भर आहे.
  • 10 नोव्हें — शांतता आणि विकासासाठी जागतिक विज्ञान दिन 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी साजरा झाला; युनेस्कोने यंदाची संकल्पना “विज्ञान मुत्सद्देगिरीतून समान भूमी” अशी ठेवली होती; 1999 च्या बुडापेस्ट जागतिक विज्ञान परिषदेनंतर युनेस्कोने 2001 मध्ये हा दिवस जाहीर केला.
  • 9 नोव्हें — उत्तराखंडचा 26 वा स्थापना दिवस 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी साजरा झाला; 9 नोव्हेंबर 2000 रोजी हे राज्य उत्तर प्रदेशमधून वेगळे करण्यात आले, आणि राष्ट्रपती व पंतप्रधानांनी शुभेच्छा दिल्या.
  • 5 नोव्हें — दरवर्षी 5 नोव्हेंबर रोजी साजऱ्या होणाऱ्या जागतिक त्सुनामी जागरूकता दिनाची 2026 ची संकल्पना 'त्सुनामीसाठी सज्ज व्हा: लवचिकतेची सुरुवात तुमच्यापासून' (Be Tsunami Ready: Resilience Starts With You) अशी होती; संयुक्त राष्ट्रांच्या आपत्ती जोखीम न्यूनीकरण कार्यालयाने #GetToHighGround मोहिमेचा प्रसार केला.
  • 4 नोव्हें — भारतीय सशस्त्र क्रांतीचे जनक मानले जाणारे वासुदेव बळवंत फडके यांचा जन्म 4 नोव्हेंबर 1845 रोजी महाराष्ट्रातील शिरढोण येथे झाला; त्यांनी 1870 च्या दशकात ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध सशस्त्र उठाव केला.
  • 3 नोव्हें — आंतरराष्ट्रीय जीवावरण राखीव क्षेत्र दिन 3 नोव्हेंबर रोजी पाळला जातो; भारतात 18 अधिसूचित जीवावरण राखीव क्षेत्रे असून त्यांपैकी 13 युनेस्कोच्या जागतिक जीवावरण राखीव क्षेत्र जाळ्यात समाविष्ट आहेत.
  • 2 नोव्हें — पत्रकारांविरुद्धच्या गुन्ह्यांतील दंडमुक्ती समाप्त करण्याचा आंतरराष्ट्रीय दिन दरवर्षी 2 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो; 2026 ची संकल्पना “धोके बदलतात, दंडमुक्ती कायम.” अशी होती, आणि युनेस्कोने मुख्य कार्यक्रम पॅरिसमधील आपल्या मुख्यालयात आयोजित केला.
  • 1 नोव्हें — लक्षद्वीपने कवरत्ती येथील गांधी चौकात आपला 70वा स्थापना दिन साजरा केला, तर अंदमान आणि निकोबार बेटांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी श्री विजयपुरम येथे स्थापना दिन साजरा केला; राज्य पुनर्रचना कायद्यानुसार 1 नोव्हेंबर 1956 रोजी या दोन्ही केंद्रशासित प्रदेशांची स्थापना झाली होती.
  • 1 नोव्हें — पहिल्यांदाच भोपाळ येथे होणाऱ्या 79व्या सेना दिनाच्या (15 जानेवारी 2027) उलटगणतीला 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी शौर्य स्मारक येथे सुरुवात झाली; याच दिवशी मध्य प्रदेशचा 71वा स्थापना दिन होता.
  • 1 नोव्हें — स्वातंत्र्यानंतरच्या राज्य पुनर्रचनेनुसार 1 नोव्हेंबर हा कर्नाटक (राज्योत्सव), केरळ (पिरवी), मध्य प्रदेश, छत्तीसगड आणि हरियाणा या अनेक राज्यांचा स्थापना दिन आहे.

कला, संस्कृती आणि पर्यटन

1 वन-लायनर

1 कला, संस्कृती आणि पर्यटन — 5 नोव्हें.

  • 5 नोव्हें — बातम्यांत: अमित शाह यांनी अंबाला छावणी येथे आझादी की पहली लडाई (1857) का शहीद स्मारक याचे उद्घाटन केले; 1857 चा उठाव मेरठ येथे 10 मे 1857 रोजी सुरू झाला आणि लष्करप्रमुख जनरल अन्सन 23 मे रोजी अंबाल्याहून दिल्लीकडे निघाले व 27 मे रोजी कॉलऱ्याने मरण पावले.

झटपट क्विझ

स्वतःची चाचणी घ्या

या कालावधीवरील सराव प्रश्न. उत्तर तपासण्यासाठी पर्यायावर टॅप करा.

रिकाम्या जागा भरा: वन-लायनर फ्लॅशकार्ड
_____ने (सीआयएसएफ) 1 नोव्हेंबर 2026 पासून आपली प्रादेशिक कमांड रचना बदलून क्षेत्रनिहाय (सेक्टर-आधारित) देखरेख व्यवस्था लागू केली; गृह मंत्रालयाच्या संमतीने आस्थापनांचे गट त्यांच्या ठिकाणाऐवजी त्यांच्या सामरिक क्षेत्रानुसार करण्यात आले आहेत.
केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दला
_____ यांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी हवाई दलाचे 29वे प्रमुख म्हणून औपचारिकपणे पदभार स्वीकारला आणि भारतीय हवाई दलासाठी 'वायु' दृष्टिकोन (Vigilance, Victory, Readiness, Aatmanirbharta, Yukti, Unity) जाहीर केला.
एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित
पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालय (एमओईएफसीसी) आणि सीएक्यूएम यांच्या आकडेवारीनुसार ऑक्टोबर 2026 मध्ये दिल्लीचा _____ 166 इतका होता; हा गेल्या आठ वर्षांतील ऑक्टोबरमधील सर्वात कमी आकडा असून ऑक्टोबर 2025 मध्ये तो 223 होता.
सरासरी हवा गुणवत्ता निर्देशांक (एक्यूआय)
मर्सिडीजचा इटालियन चालक _____ हा 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी मेक्सिको सिटी ग्रां प्रीमध्ये तिसरे स्थान मिळवून 20 वर्षे 68 दिवस वयात सर्वांत तरुण फॉर्म्युला वन जागतिक ड्रायव्हर्स चॅम्पियन ठरला आणि त्याने सेबॅस्टियन फेटेलचा 2010 मधील विक्रम मोडला.
किमी अँटोनेली
भारताने न्यूझीलंडमधील पाच सामन्यांची _____ 3-2 अशी जिंकली: 3-0 अशा आघाडीनंतर चौथा सामना 87 धावांनी आणि 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी हॅमिल्टनच्या सेडन पार्क येथील पाचवा सामना सात गडी राखून गमावला; ग्लेन फिलिप्स मालिकावीर ठरला.
आंतरराष्ट्रीय टी-20 मालिका
_____ पश्चिम सहारामधील संयुक्त राष्ट्रांची शांतिरक्षक मोहीम MINURSO चा आदेश 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी संपुष्टात आल्याने 35 वर्षांनंतर ती गुंडाळण्यात आली; हा प्रदेश वायव्य आफ्रिकेत असून मोरोक्को, अल्जेरिया आणि मॉरिटानिया यांच्या सीमांना लागून आहे.
बातम्यांत:
_____च्या अधिकृत दौऱ्यावर असलेले राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान व संरक्षणमंत्री फान व्हान जियांग आणि इतर नेत्यांशी चर्चा केली; संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्यावर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले.
व्हिएतनाम
भारती एअरटेलचे कार्यकारी उपाध्यक्ष _____ यांची मोबाइल ऑपरेटरची जागतिक संस्था असलेल्या जीएसएमएच्या अध्यक्षपदी 2027-28 कार्यकाळासाठी पुन्हा निवड झाली असून ही घोषणा 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी करण्यात आली.
गोपाल विट्टल
नौदलाचे शिडाचे प्रशिक्षण जहाज _____ हे 287 दिवस आणि सुमारे 41,000 किमी अंतराच्या 'लोकायन 26' मोहिमेनंतर 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोची येथे परतले; या मोहिमेत जहाजाने पहिल्यांदाच अटलांटिक महासागर ओलांडला, असे 3 नोव्हेंबरच्या वृत्तात म्हटले आहे.
आयएनएस सुदर्शिनी
पर्यावरण मंत्री _____ यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी सांगितले की, तुर्कीयेतील अंताल्या येथे 9 नोव्हेंबरपासून सुरू होणाऱ्या सीओपी31 परिषदेत भारत उपायाभिमुख आणि न्याय्य हवामान कृतीसाठी आग्रह धरेल.
भूपेंद्र यादव
MCQ
  1. 1 नोव्हेंबर 2026 पासून सीआयएसएफने आपल्या प्रादेशिक कमांडऐवजी कोणत्या प्रकारची रचना स्वीकारली?

    1. विभागीय (झोनल) कमांड
    2. प्रादेशिक (रिजनल) कमांड
    3. जिल्हा कमांड
    4. क्षेत्रनिहाय (सेक्टर-आधारित) कार्यात्मक कमांड
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: क्षेत्रनिहाय (सेक्टर-आधारित) कार्यात्मक कमांड — सीआयएसएफने भूगोलाऐवजी सामरिक क्षेत्रानुसार गट करून ऊर्जा, कोळसा, पोलाद आणि बंदरे अशा क्षेत्रनिहाय कार्यात्मक कमांड स्वीकारल्या.

  2. हवाई दलाचे 29वे प्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारताना एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी कोणता दृष्टिकोन जाहीर केला?

    1. वायु (VAYU)
    2. आकाश (AKASH)
    3. गरुड (GARUD)
    4. सूर्य (SURYA)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: वायु (VAYU) — त्यांनी भारतीय हवाई दलासाठी 'वायु' दृष्टिकोन (Vigilance, Victory, Readiness, Aatmanirbharta, Yukti, Unity) जाहीर केला.

  3. हायलो ओपन 2026 च्या महिला एकेरी अंतिम फेरीत पी. व्ही. सिंधूने कोणाचा पराभव केला?

    1. अनमोल खर्ब
    2. अकाने यामागुची
    3. आन से-यंग
    4. लाइन होयमार्क क्येर्सफेल्ट
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: लाइन होयमार्क क्येर्सफेल्ट — सिंधूने अंतिम फेरीत डेन्मार्कच्या लाइन होयमार्क क्येर्सफेल्टचा 21-12, 21-14 असा पराभव करत हायलो ओपन 2026 चे विजेतेपद पटकावले.

  4. 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू झालेल्या डिजी यात्राच्या आंतरराष्ट्रीय चाचण्यांमध्ये भारतीय ई-पासपोर्टधारकांसाठी कोणती ओळख पद्धत वापरली जाते?

    1. एनएफसी चिपद्वारे व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल आणि सेल्फी
    2. केवळ क्यूआर कोड स्कॅन
    3. बोटांचे ठसे स्कॅन
    4. बुबुळ स्कॅन
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: एनएफसी चिपद्वारे व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल आणि सेल्फी — आंतरराष्ट्रीय चाचणीत ई-पासपोर्टच्या एनएफसी चिपमधील व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल वाचून त्याची सेल्फीशी पडताळणी केली जाते.

  5. इंदरपाल सिंग वालिया यांच्या जागी 1 नोव्हेंबर 2026 पासून पूर्व हवाई कमांडचे एओसी-इन-सी म्हणून कोणी पदभार स्वीकारला?

    1. आशुतोष दीक्षित
    2. मेहताब सिंग देसवाल
    3. अमर प्रीत सिंग
    4. संजय सिंघल
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: मेहताब सिंग देसवाल — वालिया हवाई दलाचे उपप्रमुख झाल्यानंतर एअर मार्शल मेहताब सिंग देसवाल यांनी पूर्व हवाई कमांडचे एओसी-इन-सी म्हणून पदभार स्वीकारला.

  6. दिवाळी 2026 साठी सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली-एनसीआरमध्ये परवानगी दिलेल्या ग्रीन फटाक्यांचे प्रमाणीकरण कोणती संस्था करते?

    1. सीएसआयआर-नीरी
    2. केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ
    3. भारतीय मानक ब्युरो
    4. हवा गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: सीएसआयआर-नीरी — नागपूरच्या सीएसआयआर-नीरीने मान्यता देऊन यादीत समाविष्ट केलेलेच ग्रीन फटाके तयार करता व विकता येतात आणि उत्पादकांना पेसो परवानाही आवश्यक असतो.

  7. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांनी 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी हनोई येथे उपपंतप्रधान आणि संरक्षणमंत्री अशी दोन्ही पदे सांभाळणाऱ्या व्हिएतनामच्या कोणत्या नेत्याशी चर्चा केली?

    1. ले होआई चुंग
    2. फान व्हान जियांग
    3. लुओंग ताम क्वांग
    4. तो लाम
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: फान व्हान जियांग — जनरल फान व्हान जियांग हे व्हिएतनामचे उपपंतप्रधान आणि संरक्षणमंत्री असून डोभाल यांनी त्यांच्यासोबत संरक्षण सहकार्याचा आढावा घेतला.

  8. भारतातील 18 अधिसूचित जीवावरण राखीव क्षेत्रांपैकी किती क्षेत्रे युनेस्कोच्या जागतिक जीवावरण राखीव क्षेत्र जाळ्यात समाविष्ट आहेत?

    1. 10
    2. 11
    3. 12
    4. 13
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 13 — युनेस्कोच्या जाळ्यात 13 क्षेत्रे आहेत; सप्टेंबर 2025 मध्ये हिमाचल प्रदेशातील शीत वाळवंटाचा (कोल्ड डेझर्ट) त्यात नुकताच समावेश झाला.

  9. गरुड शक्ती हा विशेष दलांचा सराव भारत आणि कोणत्या देशादरम्यान होतो?

    1. मलेशिया
    2. इंडोनेशिया
    3. थायलंड
    4. व्हिएतनाम
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: इंडोनेशिया — गरुड शक्ती हा भारत-इंडोनेशिया विशेष दलांचा सराव असून त्याचा 2026 चा पडताळणी टप्पा पूर्व जावा येथे पार पडला.

  10. क्यूएस आशिया विद्यापीठ क्रमवारी 2027 मध्ये 66 व्या स्थानासह भारतातील कोणती संस्था सर्वोच्च ठरली?

    1. आयआयटी दिल्ली
    2. आयआयएससी बेंगळुरू
    3. आयआयटी मुंबई
    4. आयआयटी मद्रास
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: आयआयटी दिल्ली — आयआयटी दिल्ली ही भारतातील अव्वल संस्था ठरली; त्यानंतर आयआयएससी बेंगळुरू (79 वे) आणि आयआयटी मुंबई (83 वे) यांचा क्रमांक लागला.

  11. लष्करी आणि शैक्षणिक सन्मान वगळता इतर पदव्या रद्द करणारा अनुच्छेद संविधानातील कोणता?

    1. अनुच्छेद 14
    2. अनुच्छेद 16
    3. अनुच्छेद 18
    4. अनुच्छेद 17
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अनुच्छेद 18 — समानतेच्या हक्कातील अनुच्छेद 18 राज्याला पदव्या प्रदान करण्यास मनाई करतो; पद्म पुरस्कार या पदव्या नाहीत, असे सर्वोच्च न्यायालयाने 1995 मध्ये म्हटले.

  12. 2026 मधील पहिल्याच बिम्सटेक सागरी सुरक्षा सरावाचे यजमानपद भारताच्या कोणत्या कमांडने भूषवले?

    1. दक्षिण नौदल कमांड
    2. अंदमान आणि निकोबार कमांड
    3. पूर्व नौदल कमांड
    4. पश्चिम नौदल कमांड
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अंदमान आणि निकोबार कमांड — भारताची एकमेव त्रिसेवा कमांड असलेल्या अंदमान आणि निकोबार कमांडने पहिल्या बिम्सटेक सागरी सुरक्षा सरावाचे यजमानपद भूषवले.

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) साठी हे पान कसे वापरावे

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

महत्त्वाच्या चालू घडामोडी कोणत्या (संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF))?

भारतीय नौदलाने सर्व-भारतीय किनारी संरक्षण सरावाची पाचवी आवृत्ती सी व्हिजिल-26 हा सराव 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुरू केल्याचे वृत्त आहे; तो 19 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल, त्यात 11-17 नोव्हेंबर तयारीचा टप्पा आणि 18-19 नोव्हेंबर सागरी टप्पा असेल. भारत आणि फ्रान्स यांच्यात 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी पॅरिस येथे 3 रा सामरिक अंतराळ संवाद आणि पहिला आर्थिक सुरक्षा आणि महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांवरील संवाद झाला; परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री आणि मार्टिन ब्रिएन्स यांनी सहअध्यक्षपद भूषवले. बातम्यांत: COP31 परिषद 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी अंताल्या, तुर्कीये येथे सुरू झाली; UNFCCC 1992 मध्ये स्वीकारले गेले, पॅरिस करार 2015 मध्ये COP21 मध्ये झाला आणि मागील परिषद COP30 बेलेम, ब्राझील येथे झाली.. वरील माइंड मॅपमध्ये सर्व 1845 बातम्या आहेत.

हे पान कसे मांडले आहे?

माइंड मॅपमध्ये प्रत्येक परीक्षा-विषयासाठी एक फांदी आहे: सरकार आणि राज्ये, आंतरराष्ट्रीय आणि करार, अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग, विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण, क्रीडा, दिवस आणि संस्कृती, तसेच पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके. फांदीवर टॅप केली की तिचे वन-लायनर उघडतात. तीच बातमी मॅपच्या खाली साध्या मजकुराच्या रूपातही दिली आहे.

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF): कोणत्या प्रकारच्या चालू घडामोडी विचारल्या जातात?

संरक्षण परीक्षा (NDA, CDS, CAPF) पेपर (NDA, CDS, CAPF (AC), AFCAT आणि अग्निवीर) संरक्षण करार, सराव, शस्त्रे व क्षेपणास्त्रे, अंतराळ व विज्ञान, आंतरराष्ट्रीय संबंध, क्रीडा, पुरस्कार आणि सेनाप्रमुखांच्या नियुक्त्या यावर भर देतात. हे पान बातम्या त्याच क्रमाने मांडते.

किती महिन्यांच्या चालू घडामोडी अभ्यासाव्यात?

बहुतेक परीक्षांसाठी गेले 6 महिने सर्वात महत्त्वाचे असतात; राज्यसेवा आणि UPSC साठी त्याआधीचे 6 महिनेही जोडा. महिना फिल्टर वापरून महिन्यानुसार वाचा, मग MCQ सोडवा.

या चालू घडामोडींवर MCQ आहेत का?

होय, या विभागातील प्रश्नोत्तरे पानावर उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह 165 प्रश्न आहेत.

हे मोफत आहे का?

होय. चालू घडामोडींच्या पानांवरील प्रत्येक माइंड मॅप, वन-लायनर, प्रश्न आणि उत्तर वाचणे मोफत आहे.

उजळणीसाठी आणखी

आजउत्तरांसह GK प्रश्नमोफत मॉक टेस्ट

Free Study Planner