महाराष्ट्र चालू घडामोडी – मार्च 2026 — सर्व मजकूर वाचा
अद्ययावत: · अद्ययावत:
महाराष्ट्र चालू घडामोडी – मार्च 2026 — 18 news items
एका नजरेत
ठळक घटना
या पानावरील सर्वात महत्त्वाच्या घटना आणि प्रत्येक विषयात किती बातम्या आहेत ते.
ठळक घटना
- 31 मार्च — 'मुंबईची मेट्रो वुमन' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या IAS अधिकारी अश्विनी भिडे यांनी 31 मार्च 2026 रोजी निवृत्त होणाऱ्या भूषण गगराणी यांच्या जागी BMC च्या पहिल्या महिला महापालिका आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारला.
- 31 मार्च — अदानी पोर्ट्स (APSEZ) ने संकटात सापडलेल्या जहाजांसाठी महाराष्ट्रातील दिघी (पश्चिम किनारा) आणि ओडिशातील गोपाळपूर (पूर्व किनारा) येथे भारतातील पहिल्या आश्रय बंदर (Port of Refuge) सुविधा सुरू केल्या; त्यात SMIT सॅल्व्हेज आणि सागरी आपत्कालीन प्रतिसाद केंद्र यांच्याकडून बचाव, अग्निशमन, भग्नावशेष हटवणे आणि प्रदूषण नियंत्रण सेवा मिळतात.
- 27 मार्च — भारतीय प्राणिशास्त्र सर्वेक्षणाच्या शास्त्रज्ञांनी पुण्यातील दौंड येथील झुरळाच्या नव्या प्रजातीला निओलोबोप्टेरा पेनिन्सुलारिस असे नाव दिले; DNA बारकोडिंग वापरून ओळखली गेलेली ही भारतातील पहिली झुरळाची प्रजाती आहे.
- 23 मार्च — केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी ‘केळी नगरी’ जळगाव येथे 200 कोटी रुपयांच्या केळी क्लस्टरला मंजुरी दिली; यात MIDH आणि AIF च्या सहाय्याने उत्पादन, शीतगृह, पिकवणी, प्रक्रिया आणि निर्यात सुविधा समाविष्ट आहेत.
- 19 मार्च — भारताने मार्च 2026 मध्ये मुंबई आणि पुणे येथे पहिला BIMSTEC युवा व्यावसायिक देवाणघेवाण कार्यक्रम आयोजित केला; तो परराष्ट्र मंत्रालयाने राज्य सरकारच्या सहकार्याने आयोजित केला आणि त्यात सुमारे 30 सहभागी होते.
- 19 मार्च — महाराष्ट्र विधिमंडळाने महाराष्ट्र धर्म स्वातंत्र्य विधेयक, 2026 मंजूर केले: सामान्य गुन्ह्यांसाठी 3-5 वर्षे कारावास, सामूहिक धर्मांतरासाठी 10 वर्षांपर्यंत शिक्षा, जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांना 60 दिवस आधी नोटीस आणि सिद्ध करण्याची जबाबदारी आरोपीवर.
- 10 मार्च — हुरुन ग्लोबल रिच लिस्ट 2026 नुसार भारतातील अब्जाधीशांची संख्या 308 आहे, म्हणजे निव्वळ 24 ची वाढ (57 नवे, 27 वगळले गेले); अमेरिका आणि चीननंतर भारत तिसरा आहे. मुंबई 95 अब्जाधीशांसह भारताची अब्जाधीश राजधानी कायम आहे (आशियात आता शेन्झेन आघाडीवर), आणि मुकेश अंबानी हे भारतातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती राहिले.
- 6 मार्च — देवेंद्र फडणवीस यांनी 6 मार्च रोजी महाराष्ट्राचा 2026-27 चा अर्थसंकल्प सादर केला; खर्चाची तरतूद 7,69,467 कोटी रुपये, महसुली तूट 40,552 कोटी रुपये आणि वित्तीय तूट 1,50,491 कोटी रुपये आहे.
विषयानुसार बातम्या
- सरकार आणि राज्ये
- 2 वन-लायनर
- आंतरराष्ट्रीय आणि करार
- 3 वन-लायनर
- पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके
- 1 वन-लायनर
- विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण
- 5 वन-लायनर
- अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
- 7 वन-लायनर
सरकार आणि राज्ये
2 वन-लायनर
धोरण · कायदे · योजना · राज्ये.
राष्ट्रीय
- 19 मार्च — महाराष्ट्र विधिमंडळाने महाराष्ट्र धर्म स्वातंत्र्य विधेयक, 2026 मंजूर केले: सामान्य गुन्ह्यांसाठी 3-5 वर्षे कारावास, सामूहिक धर्मांतरासाठी 10 वर्षांपर्यंत शिक्षा, जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांना 60 दिवस आधी नोटीस आणि सिद्ध करण्याची जबाबदारी आरोपीवर.
- 6 मार्च — महाराष्ट्राच्या अर्थसंकल्पात पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमाफी योजना जाहीर झाली; 30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत घेतलेली प्रत्येक शेतकऱ्याची 2 लाख रुपयांपर्यंत पीककर्जे माफ केली जातील, तसेच नियमित परतफेड करणाऱ्यांना 50,000 रुपयांचे प्रोत्साहन मिळेल.
आंतरराष्ट्रीय आणि करार
3 वन-लायनर
जग · परिषदा · MoU · सराव.
शिखर परिषदा, करार आणि सराव
- 19 मार्च — भारताने मार्च 2026 मध्ये मुंबई आणि पुणे येथे पहिला BIMSTEC युवा व्यावसायिक देवाणघेवाण कार्यक्रम आयोजित केला; तो परराष्ट्र मंत्रालयाने राज्य सरकारच्या सहकार्याने आयोजित केला आणि त्यात सुमारे 30 सहभागी होते.
- 14 मार्च — भारतीय हज समितीने नवी मुंबईतील आगामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाजवळ खारघर, नवी मुंबई येथे नवीन हज हाऊस उभारण्यासाठी CPWD सोबत सामंजस्य करार केला; त्याचा अंदाजे खर्च 225 कोटी रुपये आहे.
- 10 मार्च — महाराष्ट्राने मुंबईच्या ऐतिहासिक मासेमारी बंदराचे ससून डॉक चे आधुनिकीकरण करण्यासाठी — कचरा हाताळणी, प्लास्टिक पुनर्वापर आणि जाळी दुरुस्ती सुधारण्यासह — फिनलंडच्या तीन कंपन्यांशी, Helvar, Mirasis आणि River Recycle यांच्याशी सामंजस्य करार केला.
पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके
1 वन-लायनर
सन्मान · नवी पदे · पुस्तके · निधन.
नियुक्त्या
| तारीख | नाव | नियुक्त पद |
|---|---|---|
| 31 मार्च | अश्विनी भिडे | महापालिका आयुक्त, BMC (पहिल्या महिला) |
विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण
5 वन-लायनर
अंतराळ · तंत्रज्ञान · सैन्यदले · परिसंस्था.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान
- 27 मार्च — भारतीय प्राणिशास्त्र सर्वेक्षणाच्या शास्त्रज्ञांनी पुण्यातील दौंड येथील झुरळाच्या नव्या प्रजातीला निओलोबोप्टेरा पेनिन्सुलारिस असे नाव दिले; DNA बारकोडिंग वापरून ओळखली गेलेली ही भारतातील पहिली झुरळाची प्रजाती आहे.
- 12 मार्च — IIT मुंबई आणि हनीवेल यांनी पवई परिसरात शाश्वतता आणि भविष्यकालीन कौशल्ये शिकवण्यासाठी उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केले; 2030 पर्यंत 1 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण देण्याचे त्याचे उद्दिष्ट असून त्याला हनीवेल हॉमटाउन सोल्युशन्स इंडिया फाउंडेशनचा निधी आहे.
- 6 मार्च — भारतातील पहिली AI-आधारित कौशल्य जनगणना म्हणून वर्णन केलेली ‘सक्षम कौशल्य जनगणना’ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात वांद्रे पश्चिम येथे सुरू झाली; सुरुवातीला H-West वॉर्डातील सुमारे 55,000 कुटुंबांना समाविष्ट करून 18-40 वयोगटातील तरुणांची कौशल्ये नोंदवली जातील.
- 2 मार्च — राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी आयुष मंत्रालयाच्या आयोजनाखाली पारंपरिक वैद्यकीय पद्धतींना चालना देण्यासाठी आणि ज्येष्ठ वैद्यांचा सन्मान करण्यासाठी शेगाव (बुलढाणा) येथे राष्ट्रीय आरोग्य मेळावा 2026 चे उद्घाटन केले.
संरक्षण आणि सुरक्षा
- प्रोजेक्ट 17A मधील उर्वरित सहा फ्रिगेट्स हिमगिरी, उदयगिरी, तारागिरी, दुनागिरी, विंध्यगिरी आणि महेंद्रगिरी या असून त्या माझगाव डॉक (मुंबई) आणि गार्डन रीच शिपबिल्डर्स (कोलकाता) येथे बांधल्या जात आहेत.
अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
7 वन-लायनर
RBI · बाजार · व्यापार · अहवाल.
अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग
- 31 मार्च — अदानी पोर्ट्स (APSEZ) ने संकटात सापडलेल्या जहाजांसाठी महाराष्ट्रातील दिघी (पश्चिम किनारा) आणि ओडिशातील गोपाळपूर (पूर्व किनारा) येथे भारतातील पहिल्या आश्रय बंदर (Port of Refuge) सुविधा सुरू केल्या; त्यात SMIT सॅल्व्हेज आणि सागरी आपत्कालीन प्रतिसाद केंद्र यांच्याकडून बचाव, अग्निशमन, भग्नावशेष हटवणे आणि प्रदूषण नियंत्रण सेवा मिळतात.
- 23 मार्च — केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी ‘केळी नगरी’ जळगाव येथे 200 कोटी रुपयांच्या केळी क्लस्टरला मंजुरी दिली; यात MIDH आणि AIF च्या सहाय्याने उत्पादन, शीतगृह, पिकवणी, प्रक्रिया आणि निर्यात सुविधा समाविष्ट आहेत.
- 10 मार्च — हुरुन ग्लोबल रिच लिस्ट 2026 नुसार भारतातील अब्जाधीशांची संख्या 308 आहे, म्हणजे निव्वळ 24 ची वाढ (57 नवे, 27 वगळले गेले); अमेरिका आणि चीननंतर भारत तिसरा आहे. मुंबई 95 अब्जाधीशांसह भारताची अब्जाधीश राजधानी कायम आहे (आशियात आता शेन्झेन आघाडीवर), आणि मुकेश अंबानी हे भारतातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती राहिले.
- 6 मार्च — महाराष्ट्राच्या अर्थसंकल्पात नदीजोड आणि वाहतूक प्रकल्पांसाठी निधी दिला गेला: वैनगंगा-नळगंगा जोडप्रकल्प (सुमारे 94,968 कोटी रुपये), वडाळा ते गेटवे ऑफ इंडिया मेट्रो मार्ग 11 (23,487 कोटी रुपये) आणि शिरूर-छत्रपती संभाजीनगर द्रुतगती मार्गाचा टप्पा 2.
- 6 मार्च — देवेंद्र फडणवीस यांनी 6 मार्च रोजी महाराष्ट्राचा 2026-27 चा अर्थसंकल्प सादर केला; खर्चाची तरतूद 7,69,467 कोटी रुपये, महसुली तूट 40,552 कोटी रुपये आणि वित्तीय तूट 1,50,491 कोटी रुपये आहे.
- 5 मार्च — पाहणी अहवालात महाराष्ट्र उद्योग, गुंतवणूक व सेवा धोरण (MIISP) 2025 अधोरेखित केले आहे; त्याचे उद्दिष्ट सुमारे 40 लाख कोटी रुपयांची गुंतवणूक आणि 50 लाख रोजगार असून मागास क्षेत्रातील जिल्ह्यांना अधिक प्रोत्साहन आहे.
- 5 मार्च — 5 मार्च रोजी सादर झालेल्या महाराष्ट्राच्या आर्थिक पाहणी अहवाल 2025-26 मध्ये राज्याच्या सकल उत्पन्नात (GSDP) 7.9% वाढ, सुमारे 51 लाख कोटी रुपये GSDP आणि 3,47,903 रुपये दरडोई उत्पन्न अपेक्षित आहे.
झटपट क्विझ
स्वतःची चाचणी घ्या
या कालावधीवरील सराव प्रश्न. उत्तर तपासण्यासाठी पर्यायावर टॅप करा.
रिकाम्या जागा भरा: वन-लायनर फ्लॅशकार्ड
- _____ यांनी 6 मार्च रोजी महाराष्ट्राचा 2026-27 चा अर्थसंकल्प सादर केला; खर्चाची तरतूद 7,69,467 कोटी रुपये, महसुली तूट 40,552 कोटी रुपये आणि वित्तीय तूट 1,50,491 कोटी रुपये आहे.
- देवेंद्र फडणवीस
- 'मुंबईची मेट्रो वुमन' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या IAS अधिकारी _____ यांनी 31 मार्च 2026 रोजी निवृत्त होणाऱ्या भूषण गगराणी यांच्या जागी BMC च्या पहिल्या महिला महापालिका आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारला.
- अश्विनी भिडे
- राष्ट्रपती _____ यांनी आयुष मंत्रालयाच्या आयोजनाखाली पारंपरिक वैद्यकीय पद्धतींना चालना देण्यासाठी आणि ज्येष्ठ वैद्यांचा सन्मान करण्यासाठी शेगाव (बुलढाणा) येथे राष्ट्रीय आरोग्य मेळावा 2026 चे उद्घाटन केले.
- द्रौपदी मुर्मू
- 5 मार्च रोजी सादर झालेल्या महाराष्ट्राच्या _____ मध्ये राज्याच्या सकल उत्पन्नात (GSDP) 7.9% वाढ, सुमारे 51 लाख कोटी रुपये GSDP आणि 3,47,903 रुपये दरडोई उत्पन्न अपेक्षित आहे.
- आर्थिक पाहणी अहवाल 2025-26
- पाहणी अहवालात महाराष्ट्र उद्योग, गुंतवणूक व सेवा धोरण (MIISP) 2025 अधोरेखित केले आहे; त्याचे उद्दिष्ट सुमारे _____ गुंतवणूक आणि 50 लाख रोजगार असून मागास क्षेत्रातील जिल्ह्यांना अधिक प्रोत्साहन आहे.
- 40 लाख कोटी रुपयांची
- भारतातील पहिली AI-आधारित कौशल्य जनगणना म्हणून वर्णन केलेली _____ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात वांद्रे पश्चिम येथे सुरू झाली; सुरुवातीला H-West वॉर्डातील सुमारे 55,000 कुटुंबांना समाविष्ट करून 18-40 वयोगटातील तरुणांची कौशल्ये नोंदवली जातील.
- ‘सक्षम कौशल्य जनगणना’
- महाराष्ट्राच्या अर्थसंकल्पात पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमाफी योजना_____30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत घेतलेली प्रत्येक शेतकऱ्याची 2 लाख रुपयांपर्यंत पीककर्जे माफ केली जातील, तसेच नियमित परतफेड करणाऱ्यांना 50,000 रुपयांचे प्रोत्साहन मिळेल.
- जाहीर झाली;
- महाराष्ट्राच्या अर्थसंकल्पात नदीजोड आणि वाहतूक प्रकल्पांसाठी निधी दिला गेला: _____ (सुमारे 94,968 कोटी रुपये), वडाळा ते गेटवे ऑफ इंडिया मेट्रो मार्ग 11 (23,487 कोटी रुपये) आणि शिरूर-छत्रपती संभाजीनगर द्रुतगती मार्गाचा टप्पा 2.
- वैनगंगा-नळगंगा जोडप्रकल्प
- महाराष्ट्राने मुंबईच्या ऐतिहासिक मासेमारी बंदराचे _____ चे आधुनिकीकरण करण्यासाठी — कचरा हाताळणी, प्लास्टिक पुनर्वापर आणि जाळी दुरुस्ती सुधारण्यासह — फिनलंडच्या तीन कंपन्यांशी, Helvar, Mirasis आणि River Recycle यांच्याशी सामंजस्य करार केला.
- ससून डॉक
- _____ यांनी पवई परिसरात शाश्वतता आणि भविष्यकालीन कौशल्ये शिकवण्यासाठी उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केले; 2030 पर्यंत 1 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण देण्याचे त्याचे उद्दिष्ट असून त्याला हनीवेल हॉमटाउन सोल्युशन्स इंडिया फाउंडेशनचा निधी आहे.
- IIT मुंबई आणि हनीवेल
MCQ
भारतातील पहिल्या 'आश्रय बंदर' (Port of Refuge) सुविधा कोणत्या दोन बंदरांना मिळाल्या?
- दिघी आणि गोपाळपूर
- मुंद्रा आणि कांडला
- कोची आणि चेन्नई
- पारादीप आणि हल्दिया
उत्तर दाखवा
उत्तर: दिघी आणि गोपाळपूर — अदानी पोर्ट्सने दिघी (पश्चिम किनारा, महाराष्ट्र) आणि गोपाळपूर (पूर्व किनारा, ओडिशा) येथे या सुविधा उभारल्या.
2026 मध्ये पुणे जिल्ह्यात डीएनए बारकोडिंगद्वारे झुरळाची कोणती नवी प्रजाती आढळली?
- निओलोबोप्टेरा पेनिन्सुलारिस
- ब्लाटा इंडिका
- पेरिप्लॅनेटा पुणे
- ग्रोम्फाडोरिना माहा
उत्तर दाखवा
उत्तर: निओलोबोप्टेरा पेनिन्सुलारिस — भारतीय प्राणिसर्वेक्षण संस्थेने तिला निओलोबोप्टेरा पेनिन्सुलारिस असे नाव दिले.
महाराष्ट्र अर्थसंकल्प 2026-27 चा एकूण खर्च किती आहे?
- 6,12,293 कोटी रुपये
- 7,00,000 कोटी रुपये
- 7,69,467 कोटी रुपये
- 8,26,000 कोटी रुपये
उत्तर दाखवा
उत्तर: 7,69,467 कोटी रुपये — फडणवीस यांनी 6 मार्च 2026 रोजी 7,69,467 कोटी रुपयांचा अर्थसंकल्प सादर केला.