1. मुख्यपृष्ठ
  2. चालू घडामोडी
  3. UPSC (IAS)
  4. मार्च 2026
  5. सराव प्रश्न

UPSC (IAS) चालू घडामोडी प्रश्नोत्तरे मार्च 2026

83 प्रश्न, उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह. प्रत्येक प्रश्न आधी सोडवून पाहा, मग "उत्तर दाखवा" वर टॅप करा.

अद्ययावत: 83 MCQ उत्तरांसह

सराव प्रश्न

  1. ‘जैन अशोक’ म्हणून ओळखला जाणारा मौर्य सम्राट कोणता?

    1. दशरथ
    2. संप्रति
    3. बिंदुसार
    4. बृहद्रथ
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. संप्रति — अशोकाचा नातू संप्रति याने जैन धर्माचा मोठ्या प्रमाणात प्रसार केला; त्याच्या सन्मानार्थ गांधीनगरमधील कोबा येथे संग्रहालय सुरू झाले.

  2. मार्च 2026 च्या FATF अहवालाने ऑफशोअर क्रिप्टो प्लॅटफॉर्मचे 85 URL कोणत्या पोर्टलद्वारे ब्लॉक केल्याबद्दल भारताचे कौतुक केले?

    1. सहयोग पोर्टल
    2. उमंग पोर्टल
    3. सचेत पोर्टल
    4. सायबर दोस्त पोर्टल
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. सहयोग पोर्टल — प्राधिकरणांनी केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या सहयोग पोर्टलचा वापर करून 85 URL काढून टाकण्याचे निर्देश दिले.

  3. बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनीचे दोन वाहिन्यांत विभाजन करणारे येमेनचे बेट कोणते?

    1. सोकोत्रा
    2. होर्मुझ बेट
    3. खार्ग बेट
    4. पेरिम बेट
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. पेरिम बेट — येमेनच्या मालकीचे पेरिम बेट 32 किमी रुंद सामुद्रधुनीचे दोन वाहिन्यांत विभाजन करते.

  4. मार्च 2026 च्या प्रभू कुमार निकालात उद्धृत केल्यानुसार RPwD कायदा, 2016 मध्ये किमान बेंचमार्क दिव्यांगत्व किती निर्धारित केले आहे?

    1. 40%
    2. 25%
    3. 50%
    4. 60%
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. 40% — कायद्यात केवळ 40% किमान बेंचमार्क आहे आणि वरची कमाल मर्यादा नाही, म्हणून 60% ची मर्यादा रद्द करण्यात आली.

  5. 28 मार्च रोजी पाळलेल्या अर्थ अवर 2026 ची संकल्पना कोणती होती?

    1. पृथ्वीसाठी एक तास द्या
    2. निसर्गासाठी दिवे बंद
    3. एक पृथ्वी, एक तास
    4. बंद करा, पृथ्वी वाचवा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. पृथ्वीसाठी एक तास द्या — अर्थ अवर 2026 ने डब्ल्यूडब्ल्यूएफ मोहिमेची 20 वर्षे साजरी केली; संकल्पना ‘पृथ्वीसाठी एक तास द्या’ अशी होती.

  6. 24 मार्चचा जागतिक क्षयरोग दिन कोणाच्या 1882 मधील क्षयरोग जंतूच्या शोधाचे स्मरण करतो?

    1. लुई पाश्चर
    2. अलेक्झांडर फ्लेमिंग
    3. एडवर्ड जेनर
    4. रॉबर्ट कोख
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. रॉबर्ट कोख — रॉबर्ट कोख यांनी 1882 मध्ये मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिसचा शोध लावला.

  7. मार्च 2026 मध्ये RBI ने कोणत्या साधनाच्या 3 दिवसांच्या लिलावातून तरलता उपलब्ध करून दिली?

    1. स्थायी ठेव सुविधा
    2. रोख राखीव प्रमाण
    3. परिवर्तनीय दर रेपो
    4. रिव्हर्स रेपो
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. परिवर्तनीय दर रेपो — परिवर्तनीय दर रेपोमध्ये व्याजदर लिलावातून ठरतो; RBI ने 25,000 कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम उपलब्ध करून दिली.

  8. डॉ. बी.आर. आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखालील महाड सत्याग्रहाच्या स्मरणार्थ 20 मार्च रोजी कोणता दिवस पाळला जातो?

    1. सामाजिक न्याय दिन
    2. संविधान दिन
    3. दलित अभिमान दिन
    4. सामाजिक सक्षमीकरण दिन
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. सामाजिक सक्षमीकरण दिन — 20 मार्च 1927 च्या महाड सत्याग्रहाचे स्मरण सामाजिक सक्षमीकरण दिन म्हणून केले जाते.

  9. भारत औद्योगिक विकास योजना (BHAVYA) अंतर्गत किती प्लग-अँड-प्ले औद्योगिक उद्याने नियोजित आहेत?

    1. 50
    2. 75
    3. 150
    4. 100
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. 100 — 33,660 कोटी रुपयांच्या BHAVYA योजनेतून 100 ते 1,000 एकर आकाराची 100 औद्योगिक उद्याने उभारली जातील.

  10. सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020 मधील दत्तक मातांची प्रसूती रजा मुलाच्या वयानुसार मर्यादित करणारे कोणते कलम सर्वोच्च न्यायालयाने रद्द केले?

    1. कलम 60(4)
    2. कलम 12(1)
    3. कलम 45(2)
    4. कलम 7(3)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. कलम 60(4) — कलम 60(4) ने हा लाभ तीन महिन्यांपेक्षा लहान मुलांपुरता मर्यादित ठेवला होता; न्यायालयाने ते असंवैधानिक ठरवले.

  1. मार्च 2026 मध्ये जाहीर झालेल्या Xi-cc-plus बॅरिऑनचा शोध कोणत्या प्रयोगाने लावला?

    1. CERN येथील ATLAS
    2. CERN येथील LHCb
    3. CERN येथील CMS
    4. CERN येथील ALICE
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. CERN येथील LHCb — लार्ज हॅड्रॉन कोलायडरवरील LHCb प्रयोगाने Xi-cc-plus जाहीर केला, जो दोन चार्म क्वार्क आणि एका डाउन क्वार्कने बनलेला आहे.

  2. सायलेंट व्हॅली राष्ट्रीय उद्यानात कोणत्या गोड्या पाण्यातील खेकड्याच्या प्रजातीमध्ये गायनँड्रोमॉर्फी (gynandromorphy) नोंदवली गेली?

    1. वेला कार्ली (Vela carli)
    2. बार्यटेल्फुसा क्युनिक्युलारिस (Barytelphusa cunicularis)
    3. पोटामॉन फ्लुव्हिएटाइल (Potamon fluviatile)
    4. ट्रॅव्हनकोरियाना श्रिर्नेराए (Travancoriana schirnerae)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. वेला कार्ली (Vela carli) — सायलेंट व्हॅलीतील झाडांच्या ढोलींत आढळणाऱ्या स्थानिक वेला कार्लीमध्ये या कुटुंबातील पहिलेच असे प्रकरण दिसले.

  3. मार्च 2026 मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या आर्थिक स्थिरीकरण निधीचा आकार किती आहे?

    1. 57,381 कोटी रुपये
    2. 53 लाख कोटी रुपये
    3. 1 लाख कोटी रुपये
    4. 33,660 कोटी रुपये
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. 1 लाख कोटी रुपये — 1 लाख कोटी रुपयांचा हा निधी तेल आणि पश्चिम आशियातील धक्क्यांविरुद्ध संरक्षक कवच असून तो आर्थिक व्यवहार विभागाच्या अखत्यारीत ठेवला आहे.

  4. मार्च 2026 मध्ये ISRO ने जाहीर केल्यानुसार NavIC प्रणालीच्या कोणत्या उपग्रहाचे अणुघड्याळ बंद पडले?

    1. IRNSS-1A
    2. NVS-01
    3. IRNSS-1F
    4. IRNSS-1I
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. IRNSS-1F — ISRO ने IRNSS-1F चे घड्याळ बिघडल्याची माहिती दिली, त्यामुळे केवळ चार उपग्रह स्थाननिश्चितीची माहिती देऊ शकतात.

  5. राजस्थान, मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेश यांच्यात सामायिक असलेले भारतातील एकमेव त्रिराज्यीय संरक्षित क्षेत्र कोणते मानले जाते?

    1. काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान
    2. सुंदरबन राष्ट्रीय उद्यान
    3. राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य
    4. गीर राष्ट्रीय उद्यान
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य — राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य तीन राज्यांत पसरलेले असून जगातील सुमारे 90% वन्य घरियाल येथे आढळतात.

  6. मार्च 2026 मधील 98 व्या ऑस्कर पुरस्कारांत सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा पुरस्कार कोणत्या चित्रपटाने जिंकला?

    1. सिनर्स
    2. हॅम्नेट
    3. फ्रँकेनस्टाइन
    4. वन बॅटल आफ्टर अनदर
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. वन बॅटल आफ्टर अनदर — वन बॅटल आफ्टर अनदर ने सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि एकूण सहा ऑस्कर जिंकले.

  7. आसाम, केरळ, तमिळनाडू, पश्चिम बंगाल आणि पुदुच्चेरी या 2026 च्या विधानसभा निवडणुकांची मतमोजणी कोणत्या तारखेला ठरली?

    1. 29 एप्रिल 2026
    2. 4 मे 2026
    3. 9 एप्रिल 2026
    4. 23 एप्रिल 2026
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. 4 मे 2026 — निवडणूक आयोगाने पाचही ठिकाणी मतमोजणी 4 मे 2026 रोजी ठेवली; मतदान 9 ते 29 एप्रिल दरम्यान झाले.

  8. 60 व्या ज्ञानपीठ पुरस्कारासाठी (2025 साठी) कोणाची निवड झाली?

    1. जयकांतन
    2. अकिलन
    3. वैरामुथू
    4. गुलजार
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. वैरामुथू — अकिलन (1975) आणि जयकांतन (2002) यांच्यानंतर हा पुरस्कार जिंकणारे वैरामुथू हे तिसरे तमिळ लेखक आहेत.

  9. प्रवेगक-चालित प्रणालींसाठी (Accelerator-Driven Systems) उच्च-ऊर्जा प्रोटॉन प्रवेगक उभारण्यासाठी मार्च 2026 मध्ये भारतातील कोणत्या शहराची निवड झाली?

    1. इंदूर
    2. विशाखापट्टणम
    3. कल्पक्कम
    4. मुंबई
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. विशाखापट्टणम — विशाखापट्टणमची निवड झाली; हा प्रकल्प इंदूरची RRCAT विकसित करत आहे.

  10. 2018 च्या कॉमन कॉज निकालात सन्मानाने मरण्याचा अधिकार घटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार मूलभूत अधिकार मानला गेला?

    1. अनुच्छेद 21
    2. अनुच्छेद 14
    3. अनुच्छेद 19
    4. अनुच्छेद 32
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. अनुच्छेद 21 — घटनापीठाने तो अनुच्छेद 21 मधील जगण्याच्या अधिकाराचा भाग मानला; 2026 च्या हरीश राणा आदेशात हीच चौकट लागू करण्यात आली.

  1. ओबीसी क्रीमी लेयरचा दर्जा केवळ पालकांच्या पगारावरून ठरवता येत नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने मार्च 2026 मध्ये कोणत्या खटल्यात म्हटले?

    1. इंद्रा साहनी विरुद्ध भारत सरकार
    2. भारत सरकार विरुद्ध रोहित नाथन
    3. मेनका गांधी विरुद्ध भारत सरकार
    4. ओल्गा टेलिस विरुद्ध मुंबई महानगरपालिका
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. भारत सरकार विरुद्ध रोहित नाथन — हा निकाल भारत सरकार विरुद्ध रोहित नाथन (2026 INSC 230) या खटल्यात देण्यात आला.

  2. जल जीवन मिशनला जेजेएम 2.0 म्हणून कोणत्या तारखेपर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे?

    1. डिसेंबर 2026
    2. मार्च 2027
    3. डिसेंबर 2028
    4. मार्च 2030
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. डिसेंबर 2028 — केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सुमारे 8.69 लाख कोटी रुपयांच्या खर्चासह ती डिसेंबर 2028 पर्यंत वाढवली.

  3. मार्च 2026 मध्ये प्रेस नोट 3 मध्ये दिलेल्या शिथिलतेनुसार भूसीमा असलेल्या देशांतील गुंतवणूकदार स्वयंचलित मार्गाने नियंत्रणरहित लाभार्थी मालकीचा किती वाटा धारण करू शकतात?

    1. 5% पर्यंत
    2. 10% पर्यंत
    3. 26% पर्यंत
    4. 49% पर्यंत
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. 10% पर्यंत — 10% पर्यंत नियंत्रणरहित लाभार्थी मालकी असलेले गुंतवणूकदार निर्दिष्ट क्षेत्रांमध्ये स्वयंचलित मार्ग वापरू शकतात.

  4. मार्च 2026 मध्ये MNRE ने अधिसूचित केलेल्या मानकानुसार ग्रीन मिथेनॉलसाठी कमाल किती उत्सर्जन अनुज्ञेय आहे?

    1. 0.22 किलो CO2e प्रति किलो
    2. 0.38 किलो CO2e प्रति किलो
    3. 0.44 किलो CO2e प्रति किलो
    4. 2 किलो CO2e प्रति किलो
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. 0.44 किलो CO2e प्रति किलो — ग्रीन मिथेनॉलमधून जास्तीत जास्त 0.44 किलो CO2e प्रति किलो उत्सर्जन चालते; ग्रीन अमोनियासाठी 0.38 किलो आणि ग्रीन हायड्रोजनसाठी 2 किलो.

  5. मार्च 2026 मध्ये RBI ने जाहीर केलेल्या सरकारी रोख्यांच्या OMO खरेदीचे एकूण मूल्य किती होते?

    1. 25,000 कोटी रुपये
    2. 50,000 कोटी रुपये
    3. 1 लाख कोटी रुपये
    4. 2 लाख कोटी रुपये
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. 1 लाख कोटी रुपये — RBI ने प्रत्येकी 50,000 कोटी रुपयांचे दोन हप्ते जाहीर केले, म्हणजे एकूण 1 लाख कोटी रुपये.

  6. भारताने CBD ला सादर केलेल्या 7 व्या राष्ट्रीय अहवालात 23 राष्ट्रीय जैवविविधता लक्ष्यांपैकी किती लक्ष्ये योग्य मार्गावर असल्याचे नोंदवले गेले?

    1. दोन
    2. सात
    3. बारा
    4. वीस
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. दोन — 23 राष्ट्रीय जैवविविधता लक्ष्यांपैकी केवळ दोनच योग्य मार्गावर असल्याचे नोंदवले गेले.

  7. CREA ने 238 शहरांचे केलेल्या विश्लेषणात 2025-26 च्या हिवाळ्यात भारतातील सर्वाधिक प्रदूषित शहर कोणते आढळले?

    1. दिल्ली
    2. नोएडा
    3. लखनऊ
    4. गाझियाबाद
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. गाझियाबाद — गाझियाबादमध्ये सरासरी PM2.5 172 मायक्रोग्रॅम प्रति घनमीटर नोंदले गेले, जे नोएडा आणि दिल्लीपेक्षा अधिक होते.

  8. मार्च 2026 मध्ये इराणी युद्धनौका IRIS देना अमेरिकी पाणबुडीने कोणत्या देशाच्या किनाऱ्याजवळ बुडवली?

    1. ओमान
    2. मालदीव
    3. पाकिस्तान
    4. श्रीलंका
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. श्रीलंका — भारतातून परतत असताना ही युद्धनौका श्रीलंकेच्या गॉलपासून सुमारे 40 सागरी मैलांवर टॉर्पेडोने बुडवण्यात आली.

  9. जागतिक वन्यजीव दिन 2026 ची संकल्पना कोणती आहे?

    1. प्रमुख प्रजातींची पुनर्प्राप्ती
    2. औषधी आणि सुगंधी वनस्पती: आरोग्य, वारसा आणि उपजीविकेचे संवर्धन
    3. वन्यजीव संवर्धन वित्तपुरवठा
    4. संवर्धनातील डिजिटल नवोन्मेष
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. औषधी आणि सुगंधी वनस्पती: आरोग्य, वारसा आणि उपजीविकेचे संवर्धन — जागतिक वन्यजीव दिन 3 मार्च रोजी असतो; 1973 मध्ये याच दिवशी सायटीज करारावर स्वाक्षरी झाली होती.

  10. सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांसाठीच्या EASE 9.0 सुधारणा कार्यक्रमाच्या चार स्तंभांना काय म्हटले जाते?

    1. SAFE
    2. R.I.S.E.
    3. S.T.A.R.
    4. G.R.O.W.
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. R.I.S.E. — EASE 9.0 जोखीम आणि लवचिकता, नावीन्य, सामाजिक-आर्थिक प्रभाव आणि उत्कृष्टता या स्तंभांवर उभा असून त्याचे संक्षिप्त रूप R.I.S.E. आहे.

  1. StartupBlink च्या इनोव्हेटर्स बिझनेस एन्व्हायर्नमेंट इंडेक्स 2026 मध्ये भारताला कोणते स्थान मिळाले?

    1. 24 वे
    2. 39 वे
    3. 54 वे
    4. 85 वे
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. 54 वे — भारत 55.035 गुणांसह 54 व्या स्थानी राहिला, चीन 85 व्या स्थानी मागे राहिला; अमेरिका पहिल्या स्थानी होती.

  2. पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्या मार्च 2026 च्या भेटीत भारताच्या अणुऊर्जा विभागासोबत दीर्घकालीन युरेनियम पुरवठा करार कोणत्या कॅनडाच्या कंपनीने केला?

    1. कॅमेको
    2. ओरानो
    3. कझाटोमप्रोम
    4. रिओ टिंटो
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. कॅमेको — कॅमेकोने 2027 ते 2035 या काळातील वितरणासाठी भारताला युरेनियम कॉन्सन्ट्रेट पुरवण्याचा करार केला.

  3. समान नागरी संहिता मंजूर करणारे उत्तराखंडनंतरचे दुसरे राज्य कोणते ठरले?

    1. राजस्थान
    2. गुजरात
    3. मध्य प्रदेश
    4. हरियाणा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. गुजरात — गुजरात विधानसभेने गुजरात समान नागरी संहिता, 2026 मंजूर केली आणि गुजरात असे करणारे दुसरे राज्य ठरले.

  4. 100 प्लग-अँड-प्ले औद्योगिक उद्याने उभारणारी ₹33,660 कोटींची कोणती योजना आहे?

    1. उडान (UDAN)
    2. रिलीफ (RELIEF)
    3. भव्य (BHAVYA)
    4. प्रारंभ (PRARAMBH)
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. भव्य (BHAVYA) — केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 100 ते 1,000 एकरांच्या 100 औद्योगिक उद्यानांसाठी भव्य (BHAVYA) योजनेला मंजुरी दिली.

  5. अग्निट (Agnite) हे जगातील पहिले पूर्णपणे 3D-प्रिंटेड बूस्टर रॉकेट इंजिन चाचणीत उतरवणारा चेन्नईचा स्टार्ट-अप कोणता?

    1. अग्निकुल कॉसमॉस
    2. स्कायरूट एरोस्पेस
    3. ध्रुव स्पेस
    4. ओम्स्पेस
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. अग्निकुल कॉसमॉस — अग्निकुल कॉसमॉसने इन्कोनेल या निकेल सुपरअलॉयपासून बनवलेल्या अग्निटची चाचणी घेतली.

  6. धोलेराजवळून स्वतःच्या भूभागातून साउंडिंग रॉकेट प्रक्षेपित करणारे पहिले राज्य कोणते?

    1. तमिळनाडू
    2. गुजरात
    3. ओडिशा
    4. आंध्र प्रदेश
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. गुजरात — अहमदाबादच्या ओम्स्पेस स्टार्ट-अपने गुजरातमधील बावळियारी गावातून रॉकेट प्रक्षेपित केले.

  7. मार्च 2026 मध्ये ARCI येथे Nd-Fe-B दुर्मिळ मृदा चुंबकांचा पायलट प्रकल्प कोणत्या शहरात उभारण्यात आला?

    1. बेंगळुरू
    2. चेन्नई
    3. हैदराबाद
    4. पुणे
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. हैदराबाद — हैदराबाद येथील ARCI मधील हा प्रकल्प Nd-Fe-B चुंबक बनवेल आणि चीनवरील अवलंबित्व कमी करेल.

  8. भारतीय हवाई दलाचे वायू बाण ड्रोन कोणत्या माध्यमातून सोडले जाते?

    1. उडत्या हेलिकॉप्टरमधून
    2. युद्धनौकेवरून
    3. पाणबुडीतून
    4. जमिनीवरील ट्रकवरून
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. उडत्या हेलिकॉप्टरमधून — वायू बाण हा उडत्या हेलिकॉप्टरमधून सोडला जाणारा ड्रोन आहे; ADC-150 हा विमानातून टाकला जाणारा कंटेनर आहे.

  9. ADC-150 या हवाई मार्गे टाकता येणाऱ्या कंटेनरमधून कमाल किती वजनाचा पुरवठा नेता येतो?

    1. 100 किलो
    2. 150 किलो
    3. 250 किलो
    4. 500 किलो
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. 150 किलो — DRDO आणि नौदलाने P-8 विमानातून ADC-150 ची चाचणी घेतली; तो समुद्रातील जहाजांपर्यंत 150 किलोपर्यंत सामान पोहोचवतो.

  10. 60व्या ज्ञानपीठ पुरस्कारासाठी निवडलेले आर. वैरामुथू कोणत्या भाषेत लिहितात?

    1. तेलुगू
    2. मल्याळम
    3. तमिळ
    4. कन्नड
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. तमिळ — वैरामुथू हे तमिळ कवी आणि गीतकार असून ज्ञानपीठ मिळवणारे तिसरे तमिळ साहित्यिक आहेत.

  1. सरस्वती सन्मान कोणती संस्था देते?

    1. भारतीय ज्ञानपीठ
    2. साहित्य अकादमी
    3. संस्कृती मंत्रालय
    4. के. के. बिर्ला फाउंडेशन
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. के. के. बिर्ला फाउंडेशन — आठव्या अनुसूचीतील 22 भाषांमधील सर्वोत्कृष्ट साहित्यकृतीसाठी के. के. बिर्ला फाउंडेशन हा पुरस्कार देते.

  2. शीतल देवी यांना 'पॅरा तिरंदाज ऑफ द इयर 2025' हा किताब कोणत्या संस्थेने दिला?

    1. वर्ल्ड आर्चरी
    2. आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती
    3. भारतीय पॅरालिम्पिक समिती
    4. भारतीय तिरंदाजी संघटना
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. वर्ल्ड आर्चरी — ग्वांगजू येथील जागतिक पॅरा तिरंदाजी स्पर्धेतील सुवर्णपदकानंतर वर्ल्ड आर्चरीने त्यांचा सन्मान केला.

  3. भारतातील पहिले LPG ATM BPCL ने कोणत्या शहरात बसवले?

    1. नोएडा
    2. जयपूर
    3. पुणे
    4. गुरुग्राम
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. गुरुग्राम — हरियाणातील गुरुग्राम येथील LPG ATM मधून OTP पडताळणी आणि UPI किंवा डेबिट कार्डाने पैसे दिल्यानंतर हलके संमिश्र सिलिंडर मिळतात.

  4. नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कोठे आहे?

    1. जेवर
    2. ग्रेटर नोएडा
    3. गाझियाबाद
    4. मेरठ
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. जेवर — पंतप्रधान मोदी यांनी उत्तर प्रदेशातील जेवर येथील विमानतळाच्या पहिल्या टप्प्याचे उद्घाटन केले.

  5. नीति आयोगाच्या राजकोषीय आरोग्य निर्देशांक 2026 मध्ये कोणते राज्य पहिल्या क्रमांकावर आले?

    1. गोवा
    2. ओडिशा
    3. झारखंड
    4. गुजरात
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. ओडिशा — ओडिशाला 73.1 गुण मिळाले; त्यानंतर गोवा आणि झारखंड आले.

  6. SIPRI नुसार 2021-2025 मध्ये जगातील शस्त्र आयातदार देशांत भारताचा क्रमांक कोणता होता?

    1. पहिला
    2. तिसरा
    3. दुसरा
    4. चौथा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. दुसरा — जागतिक शस्त्र आयातीत भारताचा वाटा 8.2% होता आणि तो दुसऱ्या क्रमांकावर होता.

  7. NIRYAT आकडेवारीनुसार 2024-25 मध्ये भारताचे सर्वात मोठे वस्त्रोद्योग निर्यातदार राज्य कोणते होते?

    1. गुजरात
    2. महाराष्ट्र
    3. उत्तर प्रदेश
    4. तमिळनाडू
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. तमिळनाडू — तमिळनाडूने सुमारे 7,998 दशलक्ष डॉलरचे वस्त्र निर्यात केले, जे एकूण निर्यातीच्या सुमारे 21.84% आहे.

  8. ICJS 2.0 आणि CCTNS डॅशबोर्ड क्रमवारीत 93.46 गुणांसह कोणते राज्य अव्वल ठरले?

    1. उत्तराखंड
    2. हरियाणा
    3. आसाम
    4. केरळ
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. उत्तराखंड — उत्तराखंड पहिले राहिले; त्यानंतर हरियाणा आणि आसाम आले.

  9. ऑपरेशन ऊर्जा सुरक्षा कोणत्या सामुद्रधुनीत भारतीय ऊर्जा-वाहक जहाजांचे संरक्षण करते?

    1. मलाक्काची सामुद्रधुनी
    2. होर्मुझची सामुद्रधुनी
    3. बाब-अल-मांदेब
    4. जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. होर्मुझची सामुद्रधुनी — होर्मुझची सामुद्रधुनी इराणला ओमान आणि UAE पासून वेगळे करते; भारताने ओमानच्या आखातात पाचपेक्षा जास्त युद्धनौका पाठवल्या.

  10. रायसीना डायलॉग 2026 चे प्रमुख पाहुणे कोण होते?

    1. मार्क कार्नी
    2. बालेंद्र शाह
    3. अलेक्झांडर स्टब
    4. होजे अँतोनिओ कास्ट
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. अलेक्झांडर स्टब — नवी दिल्लीत 5-7 मार्च 2026 दरम्यान झालेल्या या परिषदेचे प्रमुख पाहुणे फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष अलेक्झांडर स्टब होते.

  1. मार्च 2026 मधील 14वी WTO मंत्रिस्तरीय परिषद (MC14) कोठे झाली?

    1. जिनिव्हा
    2. नैरोबी
    3. अबू धाबी
    4. याऊंदे
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. याऊंदे — MC14 26 ते 30 मार्च 2026 दरम्यान कॅमेरूनमधील याऊंदे येथे झाली.

  2. MC14 मध्ये संपुष्टात आलेल्या 26 वर्षे जुन्या WTO स्थगितीचा विषय काय होता?

    1. इलेक्ट्रॉनिक प्रसारणावरील सीमाशुल्क
    2. मासेमारी अनुदाने
    3. शेती अनुदाने
    4. सार्वजनिक साठेबाजी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. इलेक्ट्रॉनिक प्रसारणावरील सीमाशुल्क — ही स्थगिती ई-कॉमर्स डाउनलोडवर सीमाशुल्क लावण्यास प्रतिबंध करत होती; सहमती न झाल्याने तिला मुदतवाढ देता आली नाही.

  3. मार्च 2026 मध्ये FATF ने कोणत्या दोन देशांना आपल्या ग्रे लिस्टमध्ये टाकले?

    1. पाकिस्तान आणि म्यानमार
    2. कुवेत आणि पापुआ न्यू गिनी
    3. तुर्कस्तान आणि नायजेरिया
    4. इराण आणि सीरिया
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. कुवेत आणि पापुआ न्यू गिनी — मेक्सिको सिटी येथील FATF पूर्ण सभेने त्यांचा समावेश केला, त्यामुळे या यादीतील देशांची संख्या 22 झाली.

  4. भारताने लामितिये-2026 (LAMITIYE-2026) हा संयुक्त सराव कोणत्या देशासोबत केला?

    1. सेशेल्स
    2. मॉरिशस
    3. मालदीव
    4. मोझांबिक
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. सेशेल्स — हा सराव 9-20 मार्च 2026 दरम्यान सेशेल्स संरक्षण अकादमीत झाला; भारताच्या तिन्ही दलांनी पहिल्यांदाच त्यात भाग घेतला.

  5. गुआम येथील अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील सी ड्रॅगन 2026 सरावाचा प्रशिक्षण-केंद्रबिंदू कोणता आहे?

    1. सुरुंग युद्ध
    2. पाणबुडीविरोधी युद्ध
    3. हवाई संरक्षण
    4. उभयचर लँडिंग
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. पाणबुडीविरोधी युद्ध — सी ड्रॅगन 2026 मध्ये भारत, अमेरिका, जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड पाणबुडीविरोधी युद्धाचे प्रशिक्षण घेत आहेत.

  6. NATO चा कोल्ड रिस्पॉन्स 2026 सराव कोणत्या देशांत झाला?

    1. पोलंड आणि लिथुआनिया
    2. एस्टोनिया आणि लात्व्हिया
    3. नॉर्वे आणि फिनलंड
    4. स्वीडन आणि डेन्मार्क
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. नॉर्वे आणि फिनलंड — आर्क्टिक क्षेत्रातील सामर्थ्य वाढवण्यासाठी 14 देशांच्या सुमारे 25,000 सैनिकांनी नॉर्वे आणि फिनलंडमध्ये प्रशिक्षण घेतले.

  7. स्टॉकहोम जल पुरस्कार 2026 चे विजेते कावेह मदानी (Kaveh Madani) कोणत्या देशाचे आहेत?

    1. इराक
    2. इजिप्त
    3. तुर्कस्तान
    4. इराण
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. इराण — इराणचे मदानी 44 व्या वर्षी हा पुरस्कार मिळवणारे सर्वांत तरुण विजेते आहेत आणि ते UNU-INWEH चे प्रमुख आहेत.

  8. कुष्ठरोग निर्मूलनासाठी WHO कडून प्रमाणित होणारा चिली कोणत्या प्रदेशातील पहिला देश ठरला?

    1. अमेरिका खंड
    2. आशिया
    3. आफ्रिका
    4. युरोप
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. अमेरिका खंड — WHO ने चिलीला मान्यता दिली; जॉर्डननंतर जगातील हा दुसरा देश आहे.

  9. पश्चिम आशियातील संकटाचा सामना करण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी सात गटांची घोषणा कोणत्या तारखेला केली?

    1. 10 मार्च 2026
    2. 15 मार्च 2026
    3. 20 मार्च 2026
    4. 24 मार्च 2026
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. 24 मार्च 2026 — परराष्ट्र सचिवांच्या नेतृत्वाखालील धोरणात्मक बाबींच्या गटासह सात गटांची घोषणा 24 मार्च 2026 रोजी करण्यात आली.

  10. जागतिक दहशतवाद निर्देशांक 2026 मध्ये कोणता देश पहिल्या क्रमांकावर आहे?

    1. नायजेरिया
    2. अफगाणिस्तान
    3. बुर्किना फासो
    4. पाकिस्तान
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. पाकिस्तान — पाकिस्तान निर्देशांकात अग्रस्थानी आहे; भारताचा क्रमांक 13 वा आहे.

  1. जागतिक आनंद अहवाल 2026 मध्ये भारताचा क्रमांक कोणता होता?

    1. 126 वा
    2. 116 वा
    3. 107 वा
    4. 99 वा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. 116 वा — भारत 116 व्या क्रमांकावर होता; फिनलंड सलग नवव्या वर्षी पहिला राहिला, आणि नेपाळ (99 वा) व पाकिस्तान (104 वा) हे भारताच्या वर होते.

  2. जनगणना 2027 च्या अधिकृत शुभंकरांची (मॅस्कॉट) नावे कोणती?

    1. संपर्क आणि गती
    2. लक्ष्य आणि विकास
    3. प्रगती आणि विकास
    4. दिशा आणि गती
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. प्रगती आणि विकास — भारताच्या पहिल्या डिजिटल जनगणनेसाठी अमित शहा यांनी प्रगती (स्त्री) आणि विकास (पुरुष) यांचे अनावरण केले.

  3. इराण संघर्षादरम्यान जागतिक तेल व्यापारासाठी महत्त्वाचा कोणता अरुंद जलमार्ग धोक्यात आला?

    1. मलाक्काची सामुद्रधुनी
    2. होर्मुझची सामुद्रधुनी
    3. बाब-अल-मंदेब
    4. सुएझ कालवा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. होर्मुझची सामुद्रधुनी — होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ तणाव वाढला; जगातील तेलाचा मोठा वाटा याच मार्गाने जातो.

  4. 8 मार्च 2026 रोजी इराणचे तिसरे सर्वोच्च नेते म्हणून कोणाची घोषणा झाली?

    1. अलिरेझा अराफी
    2. मसूद पेझेश्कियान
    3. मोजतबा खामेनेई
    4. हसन रूहानी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. मोजतबा खामेनेई — अली खामेनेई यांचे पुत्र मोजतबा खामेनेई यांना 8 मार्च 2026 रोजी तिसरे सर्वोच्च नेते म्हणून घोषित करण्यात आले.

  5. संसदेच्या विशेषाधिकार समितीचा आधार संविधानातील कोणता अनुच्छेद आहे?

    1. अनुच्छेद 79
    2. अनुच्छेद 85
    3. अनुच्छेद 101
    4. अनुच्छेद 105
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. अनुच्छेद 105 — अनुच्छेद 105 मध्ये संसदेच्या सभागृहांचे आणि त्यांच्या सदस्यांचे अधिकार व विशेषाधिकार यांचा समावेश आहे.

  6. मार्च 2026 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने प्रत्यक्ष रुग्णाच्या बाबतीत प्रथमच निष्क्रिय इच्छामरण कोणाच्या प्रकरणात लागू केले?

    1. हरीश राणा
    2. अरुणा शानबाग
    3. पिंकी विराणी
    4. रमेश नायर
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. हरीश राणा — 32 वर्षीय हरीश राणा सुमारे 13 वर्षे बेशुद्ध होता; न्यायालयाने जीवनरक्षक पोषण आणि जलपुरवठा काढून घेण्यास परवानगी दिली.

  7. बँक ऑफ बडोदाची जन धन योजनेतील स्वयंसहाय्यता गटांच्या महिलांसाठीची UPI क्रेडिट लाइन किती रकमेपर्यंत ओव्हरड्राफ्ट देते?

    1. ₹2,000
    2. ₹10,000
    3. ₹5,000
    4. ₹25,000
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. ₹5,000 — या सुविधेत UPI द्वारे ₹5,000 पर्यंत ओव्हरड्राफ्ट मिळतो; ही सुविधा देणारी बँक ऑफ बडोदा ही पहिली बँक आहे.

  8. अकाशा300 (Akasha300) हा 3D प्रिंटर ISRO च्या कोणत्या केंद्राला सुपूर्द करण्यात आला?

    1. VSSC, तिरुवनंतपुरम
    2. LPSC, वलियामला
    3. SDSC, श्रीहरिकोटा
    4. URSC, बेंगळुरू
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. LPSC, वलियामला — केरळच्या एका स्टार्ट-अपने हा प्रिंटर वलियामला येथील द्रव प्रणोदन प्रणाली केंद्राला (Liquid Propulsion Systems Centre) दिला.

  9. भारतातील पहिली हायड्रोजन रेल्वे कोणत्या दोन ठिकाणांदरम्यान धावणार आहे?

    1. दिल्ली आणि मेरठ
    2. कालका आणि शिमला
    3. जिंद आणि सोनीपत
    4. अंबाला आणि चंदीगड
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. जिंद आणि सोनीपत — ही हायड्रोजन रेल्वे हरियाणातील जिंद-सोनीपत मार्गावर धावेल आणि जिंद येथे हायड्रोजन प्रकल्प असेल.

  10. दिल्ली सरकारची ANMOL योजना नवजात बालकांची किती अनुवांशिक आणि चयापचय विकारांसाठी तपासणी करते?

    1. 12
    2. 28
    3. 100
    4. 56
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. 56 — ANMOL मध्ये 56 विकारांसाठी टाचेतून रक्त घेऊन मोफत तपासणी केली जाते.

  1. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने तमिळनाडूतील कोणत्या विमानतळाला आंतरराष्ट्रीय दर्जा दिला?

    1. मदुराई
    2. सेलम
    3. तुतिकोरीन
    4. वेल्लोर
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. मदुराई — कोलंबो, दुबई आणि अबू धाबीसाठी आधीच उड्डाणे असलेला मदुराई विमानतळ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ झाला.

  2. लांबीनुसार भारताचे मेट्रो जाळे आता जगात कोणत्या क्रमांकाचे आहे?

    1. दुसरे
    2. तिसरे
    3. चौथे
    4. पाचवे
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. तिसरे — चीन आणि अमेरिकेनंतर भारत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे; सुमारे 1,143 किमी मेट्रो मार्ग कार्यरत आहेत.

  3. कालिंजर किल्ल्याजवळील टेकड्यांना राष्ट्रीय भू-वारसा स्थळाचा दर्जा मिळाला; हा किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे?

    1. महोबा
    2. झाशी
    3. चित्रकूट
    4. बांदा
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. बांदा — कालिंजर उत्तर प्रदेशातील बांदा जिल्ह्यात आहे; भू-वारसा दर्जा भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाने (GSI) दिला.

  4. भारतातील पहिल्या 'आश्रय बंदर' (Port of Refuge) सुविधा कोणत्या दोन बंदरांना मिळाल्या?

    1. दिघी आणि गोपाळपूर
    2. मुंद्रा आणि कांडला
    3. कोची आणि चेन्नई
    4. पारादीप आणि हल्दिया
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. दिघी आणि गोपाळपूर — अदानी पोर्ट्सने दिघी (पश्चिम किनारा, महाराष्ट्र) आणि गोपाळपूर (पूर्व किनारा, ओडिशा) येथे या सुविधा उभारल्या.

  5. संगीत कलानिधी 2026 मिळवणाऱ्या जयंती कुमारेश कोणते वाद्य वाजवतात?

    1. व्हायोलिन
    2. वीणा
    3. मृदंगम
    4. बासरी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: B. वीणा — त्या वीणावादिका असून सरस्वती वीणा जगभर नेण्यासाठी ओळखल्या जातात.

  6. हुरून ग्लोबल रिच लिस्ट 2026 नुसार भारतात एकूण किती अब्जाधीश आहेत?

    1. 250
    2. 270
    3. 290
    4. 308
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. 308 — भारताची संख्या निव्वळ 24 ने वाढून 308 झाली (57 नवे प्रवेशक, 27 बाहेर पडले); अमेरिका आणि चीननंतर भारत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

  7. IQAir च्या जागतिक वायू गुणवत्ता अहवाल 2025 मध्ये भारताची सरासरी PM2.5 पातळी WHO मर्यादेच्या सुमारे किती पट होती?

    1. दहा पट
    2. दोन पट
    3. पाच पट
    4. वीस पट
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. दहा पट — भारताची राष्ट्रीय सरासरी 48.9 मायक्रोग्रॅम प्रति घनमीटर होती, जी WHO च्या सुरक्षित मर्यादेच्या सुमारे दहा पट आहे.

  8. ऑस्ट्रेलियातील एक्सरसाइज काकाडू 2026 मध्ये कोणत्या भारतीय युद्धनौकेने भाग घेतला?

    1. INS विक्रांत
    2. INS दिल्ली
    3. INS कोलकाता
    4. INS निलगिरी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. INS निलगिरी — प्रोजेक्ट 17A मधील पहिली फ्रिगेट INS निलगिरी या बहुराष्ट्रीय नौदल सरावात सहभागी झाली.

  9. जागतिक आनंद अहवाल 2026 मध्ये सलग नवव्या वर्षी कोणता देश अव्वल ठरला?

    1. फिनलंड
    2. डेन्मार्क
    3. आइसलँड
    4. स्वीडन
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. फिनलंड — फिनलंड पहिला आला, त्यानंतर आइसलँड, डेन्मार्क, कोस्टा रिका आणि स्वीडन यांचा क्रमांक लागला.

  10. इंडोनेशियाने कोणत्या वयापेक्षा कमी वयाच्या मुलांच्या समाजमाध्यम खात्यांवर बंदी घातली?

    1. 12 वर्षे
    2. 14 वर्षे
    3. 18 वर्षे
    4. 16 वर्षे
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: D. 16 वर्षे — इंडोनेशियाने 16 वर्षांखालील मुलांना प्रमुख प्लॅटफॉर्मवर बंदी घातली; आग्नेय आशियात असे करणारा हा पहिला देश आहे.

  1. कुष्ठरोगाचे उच्चाटन करून स्थानिक प्रसार थांबवल्याबद्दल WHO कडून प्रमाणित झालेला अमेरिका खंडांतील पहिला देश कोणता?

    1. चिली
    2. ब्राझील
    3. मेक्सिको
    4. अर्जेंटिना
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. चिली — मार्च 2026 मध्ये प्रमाणित झालेला चिली, जॉर्डननंतर जगात हा टप्पा गाठणारा दुसरा देश आहे.

  2. आबेल पुरस्कार 2026 कोणत्या गणितज्ञाने जिंकला?

    1. टेरेन्स ताओ
    2. पीटर शोल्झे
    3. गर्ड फाल्टिंग्ज
    4. अँड्र्यू वाइल्स
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: C. गर्ड फाल्टिंग्ज — जर्मनीच्या गर्ड फाल्टिंग्ज यांना अंकगणितीय भूमितीसाठी हा पुरस्कार मिळाला; मॉर्डेलची अटकळ आता फाल्टिंग्जचे प्रमेय म्हणून ओळखली जाते.

  3. मार्च 2026 मधील 14वी WTO मंत्रिस्तरीय परिषद कोणत्या शहरात झाली?

    1. याऊंदे
    2. जिनिव्हा
    3. नैरोबी
    4. अबू धाबी
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: A. याऊंदे — ही परिषद 26 मार्च 2026 पासून कॅमेरूनमधील याऊंदे येथे झाली आणि 30 मार्चला संपली; प्रलंबित निर्णय जिनिव्हाकडे पाठवण्यात आले.

एका ओळीचे प्रश्न: रिकाम्या जागा भरा

  1. जनगणना 2027 ही भारताची पहिली पूर्णपणे डिजिटल जनगणना असेल: कागदी अर्जांऐवजी सुरक्षित मोबाइल अ‍ॅप वापरले जाईल आणि कुटुंबे _____वर आपली माहिती भरू शकतील, जी गणनाकर्ते नंतर प्रत्यक्ष क्षेत्रात तपासतील.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: स्व-गणना पोर्टल

  2. चेन्नईतील स्टार्टअप _____ने जगातील पहिले पूर्णपणे 3D-प्रिंटेड बूस्टर रॉकेट इंजिन अग्निट (Agnite) याची चाचणी घेतली. ते मोटरचलित पंप प्रणाली वापरते आणि निकेल सुपरअलॉय इंकोनेलपासून बनवले आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अग्निकुल कॉसमॉस

  3. अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यातील तणावादरम्यान भारताने _____ आपल्या कच्चे तेल, LPG आणि LNG जहाजांचे संरक्षण करण्यासाठी ऑपरेशन ऊर्जा सुरक्षा सुरू केले. ओमानच्या आखातात पाचहून अधिक युद्धनौका तैनात करण्यात आल्या.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत

  4. ई-कॉमर्सवरील (इलेक्ट्रॉनिक प्रसारणे) सीमाशुल्कावरील 26 वर्षे जुन्या _____ MC14 मध्ये सहमती न झाल्याने मुदतवाढ मिळाली नाही. आता WTO सदस्य अशा डाउनलोडवर कर आकारण्यास मोकळे आहेत.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: WTO स्थगितीला

  5. काठमांडूचे माजी महापौर, स्ट्रक्चरल इंजिनिअर आणि हिप-हॉप कलाकार _____ (35) यांनी राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाला (RSP) मोठा जनादेश मिळाल्यानंतर नेपाळचे सर्वात तरुण पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: बालेन शाह

  6. भारताच्या आंतरराष्ट्रीय फ्लीट रिव्ह्यू 2026 मधून परतत असलेल्या इराणी फ्रिगेट _____ला श्रीलंकेतील गॉलपासून सुमारे 40 सागरी मैलांवर एका अमेरिकी पाणबुडीने टॉर्पेडो मारून बुडवले; बचावकार्य श्रीलंकेच्या नौदलाने केले.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: IRIS देना

  7. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी मंजूर केलेल्या नऊ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांतील राज्यपाल व नायब राज्यपालांच्या फेरबदलात _____ तमिळनाडूतून पश्चिम बंगालचे राज्यपाल झाले; सी. व्ही. आनंद बोस यांचा राजीनामा आधीच स्वीकारण्यात आला होता.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: आर. एन. रवी

  8. गृहमंत्री _____ यांनी जनगणना 2027 साठी प्रगती (स्त्री) आणि विकास (पुरुष) हे शुभंकर जाहीर केले; ही भारताची पहिली पूर्णपणे डिजिटल जनगणना असून तिच्यात स्वयं-गणना पोर्टल आणि 1931 नंतरची पहिली जातिनिहाय मोजणी आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अमित शहा

  9. भारताने जैवविविधता परिषदेला (Convention on Biological Diversity)_____7 वा राष्ट्रीय अहवाल सादर केला, ज्यात कुन्मिंग-माँट्रियल आराखड्याअंतर्गत 23 राष्ट्रीय जैवविविधता लक्ष्ये आणि 142 निर्देशक आहेत; केवळ दोन लक्ष्ये योग्य मार्गावर असल्याचे नोंदवले आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: आपला

  10. अमेरिका-इस्रायल हवाई हल्ल्यात अली खामेनेई यांच्या कथित मृत्यूनंतर _____ यांची 8 मार्च 2026 रोजी इराणचे तिसरे सर्वोच्च नेते म्हणून निवड होईपर्यंत तीन सदस्यीय अंतरिम परिषदेने (आयतुल्ला अलीरेझा अराफी, राष्ट्राध्यक्ष आणि सरन्यायाधीश) इराणचा कारभार चालवला.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: मोजतबा खामेनेई

  11. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने _____ला JJM 2.0 म्हणून डिसेंबर 2028 पर्यंत मुदतवाढ दिली; एकूण तरतूद सुमारे 8.69 लाख कोटी रुपये असून लक्ष पाईप बसवण्यावरून भरवशाची सेवा देण्याकडे वळले आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: जल जीवन मिशन

  12. 11 मार्च रोजी प्रसिद्ध झालेल्या नीती आयोगाच्या _____ मध्ये 18 प्रमुख राज्यांत ओडिशा पहिले आले, गुण 73.1; त्यानंतर गोवा आणि झारखंड.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: वित्तीय आरोग्य निर्देशांक 2026

  13. सुमारे 13 वर्षे बेशुद्ध असलेल्या 32 वर्षीय _____ यांच्यासाठी जीवनरक्षक पोषण आणि जलपुरवठा काढून घेण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने परवानगी दिली; अरुणा शानबाग (2011) आणि कॉमन कॉज (2018) निकालांनंतर निष्क्रिय इच्छामरणाचा हा पहिला प्रत्यक्ष वापर आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: हरीश राणा

  14. तमिळ कवी आणि गीतकार _____ यांना 60 वा ज्ञानपीठ पुरस्कार (2025) मिळाला; तमिळ काव्यासाठी हा सन्मान मिळवणारे ते पहिले लेखक असून अखिलन (1975) आणि जयकांतन (2002) यांच्यानंतरचे तिसरे तमिळ विजेते आहेत; त्यांनी 7,000 हून अधिक चित्रपट गीते लिहिली आहेत.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: वैरामुथु

  15. लॉस एंजेलिसच्या डॉल्बी थिएटरमध्ये झालेल्या _____ सोहळ्यात वन बॅटल आफ्टर अनदर ने सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि एकूण सहा ऑस्कर जिंकले; पॉल थॉमस अँडरसन यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक आणि मायकेल बी. जॉर्डन यांना सिनर्ससाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार मिळाला.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 98 व्या अकादमी पुरस्कार

  16. निवडणूक आयोगाने आसाम, केरळ, तमिळनाडू, पश्चिम बंगाल आणि पुदुच्चेरी येथील विधानसभा निवडणुका जाहीर केल्या: मतदान _____ला (आसाम, केरळ, पुदुच्चेरी), 23 एप्रिलला (तमिळनाडू), 23 आणि 29 एप्रिलला (पश्चिम बंगाल); मतमोजणी 4 मेला.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 9 एप्रिल

  17. अर्थमंत्र्यांनी _____ सुरू केला; हा 1 लाख कोटी रुपयांचा राखीव निधी आर्थिक व्यवहार विभागांतर्गतच्या राखीव निधींमध्ये ठेवला जातो, जेणेकरून 4.4% तुटीचे लक्ष्य न वाढवता तेल आणि पश्चिम आशियातील धक्क्यांपासून भारताचे संरक्षण होईल.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: आर्थिक स्थिरीकरण निधी

  18. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने _____ खर्चाच्या भारत औद्योगिक विकास योजनेला (BHAVYA) मंजुरी दिली, ज्यातून 100 ते 1,000 एकरांचे 100 प्लग-अँड-प्ले औद्योगिक उद्याने उभारली जातील, ती राज्ये चॅलेंज मोडमध्ये निवडतील.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 33,660 कोटी रुपये

  19. _____ निर्णय दिला की दत्तक मातांना मुलाच्या वयाची पर्वा न करता प्रसूती रजा मिळेल, सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020 च्या कलम 60(4) मधील तीन महिन्यांखालील वयाची मर्यादा रद्द केली, आणि वैधानिक पितृत्व रजेचे आवाहन केले.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: सर्वोच्च न्यायालयाने

  20. _____ मध्ये सलग नवव्या वर्षी फिनलंड प्रथम क्रमांकावर राहिला, त्यानंतर आइसलँड, डेन्मार्क, कोस्टा रिका आणि स्वीडन; कोस्टा रिकाचे चौथे स्थान हे लॅटिन अमेरिकी देशाचे आतापर्यंतचे सर्वोच्च स्थान आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: जागतिक आनंद अहवाल 2026

  21. नागरी उड्डयन मंत्रालयाच्या _____ योजनेची सुरुवात रीवा (मध्य प्रदेश) ते रायपूर (छत्तीसगड) या विमानाने झाली; केंद्रीय नागरी उड्डयन मंत्री आणि मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री यांनी ते रवाना केले.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: फेअर से फुर्सत – वन रूट वन फेअर

  22. भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाने _____ (बांदा, उत्तर प्रदेश) भारताच्या भू-वारसा स्थळांत समाविष्ट केली. येथे बुंदेलखंड ग्रॅनाइट आणि कैमूर वाळूखडक यांच्यातील सुमारे 1.3 अब्ज वर्षांचा खंड दाखवणारी दुर्मिळ इपार्कियन अनकन्फॉर्मिटी दिसते.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: कालिंजर किल्ला टेकडी

  23. जागतिक व्यापार संघटनेची सर्वोच्च निर्णयकर्ती संस्था असलेली _____ 26 मार्च 2026 पासून याउंदे, कॅमेरून येथे झाली आणि मंत्रिस्तरीय घोषणेशिवाय 30 मार्चला संपली. तिची बैठक किमान दर दोन वर्षांनी एकदा होणे आवश्यक आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 14 वी WTO मंत्रिस्तरीय परिषद

  24. 35 वर्षीय _____ यांनी 27 मार्च 2026 रोजी नेपाळच्या पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली आणि ते देशाचे सर्वात तरुण पंतप्रधान ठरले. राष्ट्रपती रामचंद्र पौडेल यांनी त्यांना शपथ दिली.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: बालेंद्र शाह

  25. पंतप्रधान मोदींनी उत्तर प्रदेशातील जेवर येथे _____ पहिल्या टप्प्याचे उद्घाटन केले; झ्युरिच विमानतळ इंटरनॅशनलच्या सहकार्याने उभारलेला हा दिल्ली-NCR चा दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. तो वार्षिक 1.2 कोटी प्रवाशांसह सुरू होतो आणि 7 कोटी पर्यंत वाढू शकतो.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या

  26. _____ 24 भाषांमधील कविता, कादंबऱ्या, आठवणी अशा साहित्यप्रकारांना मिळाले असून पुरस्काराचे स्वरूप 1 लाख रुपये आणि कोरीव तांब्याचा फलक असे आहे; ते 31 मार्च 2026 रोजी नवी दिल्लीत प्रदान केले जाणार होते.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 2025 चे साहित्य अकादमी पुरस्कार

  27. भारताच्या पहिल्या _____, ICF चेन्नई येथे बनवलेल्या 10 डब्यांच्या, 2,400 kW च्या सेटने RDSO सोबतची दोलन चाचणी पूर्ण केली; ती हरियाणातील जिंद ते सोनीपत दरम्यान धावेल आणि जिंद येथील प्रकल्पातून इंधन घेईल.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: हायड्रोजनवर चालणाऱ्या गाडीने

  28. _____ने (न्यायमूर्ती पी.के. मिश्रा आणि मनमोहन यांचे खंडपीठ) म्हटले की संविधान (अनुसूचित जाती) आदेश, 1950 अंतर्गत SC दर्जा केवळ हिंदू, शीख आणि बौद्ध धर्म मानणाऱ्यांपुरता मर्यादित आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: सर्वोच्च न्यायालया

  29. सर्वोच्च न्यायालयाने पुढे स्पष्ट केले की ख्रिश्चन धर्मासह इतर कोणत्याही धर्मात धर्मांतर करणारी व्यक्ती _____ गमावते. अशी व्यक्ती अनुसूचित जाती/जमाती अत्याचार प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत संरक्षणाचाही दावा करू शकत नाही.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अनुसूचित जातीचा दर्जा

  30. राष्ट्रपती _____ यांनी मार्च 2026 मध्ये 9 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील राज्यपाल आणि नायब राज्यपाल बदलले.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: द्रौपदी मुर्मू

  31. संरक्षण मंत्री _____ यांनी एकात्मिक संरक्षण कर्मचारी मुख्यालयाने तयार केलेले संरक्षण दल दृष्टिकोन 2047 प्रसिद्ध केले. आधुनिक, तंत्रज्ञानाधारित, संयुक्त सशस्त्र दले आणि AI व सायबर सुरक्षेचा अधिक वापर हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: राजनाथ सिंह

  32. _____ यांनी निवडून आलेल्या सरकारचे प्रमुख म्हणून 8,931 दिवसांहून अधिक काळ पूर्ण केला (2001 पासून गुजरातचे मुख्यमंत्री आणि 2014 पासून पंतप्रधान). पवन कुमार चामलिंग यांचा विक्रम मोडून ते भारतात सर्वाधिक काळ सेवा देणारे ठरले.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: नरेंद्र मोदी

  33. अमेरिकेतील _____ सर्वेक्षणात पंतप्रधान मोदींना 68% पसंतीसह जगातील सर्वात लोकप्रिय नेता ठरवण्यात आले. स्वित्झर्लंड आणि दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष 62% सह त्यांच्या मागे होते.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: मॉर्निंग कन्सल्ट

  34. BHAVYA उद्यानांपैकी प्रत्येक उद्यान 100 ते 1,000 एकरांचे असेल आणि त्यांची निवड स्पर्धात्मक _____ द्वारे होईल. एकूण खर्चाच्या 25% पर्यंत रक्कम बाह्य संपर्क सुविधांवर खर्च करता येईल.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: चॅलेंज मोड

  35. ₹2,584.60 कोटी किमतीची _____ 2026-27 ते 2030-31 दरम्यान चालेल. तिचे लक्ष्य सुमारे 1,500 MW क्षमतेचे लघु जलविद्युत प्रकल्प (प्रत्येकी 1 ते 25 MW) असून ईशान्य आणि सीमावर्ती राज्यांना अधिक मदत दिली जाईल.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: लघु जलविद्युत विकास योजना

  36. _____अंतर्गत सरकारने अध्यापन, संशोधन आणि कौशल्ये वाढवण्यासाठी 23 शैक्षणिक संस्थांना क्वांटम तंत्रज्ञान प्रयोगशाळांमध्ये रूपांतरित करण्यास मंजुरी दिली.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: राष्ट्रीय क्वांटम मिशन

  37. 2031-2035 साठी भारताचे सुधारित हवामान उद्दिष्ट म्हणजे 2035 पर्यंत 2005 च्या पातळीच्या तुलनेत _____ आणि जीवाश्मेतर ऊर्जा क्षमता 52% वरून 60% पर्यंत वाढवणे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: GDP ची उत्सर्जन तीव्रता 47% ने कमी करणे

  38. सुधारित _____ 2026-27 ते 2035-36 अशी दहा वर्षे चालेल आणि तिचे अंदाजपत्रक ₹28,840 कोटी आहे. सेवा नसलेल्या आणि कमी सेवा असलेल्या भागांना हवाई मार्गाने जोडणे हे तिचे उद्दिष्ट आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: उडान योजना

  39. सुधारित उडान योजना नवी गंतव्यस्थाने जोडेल आणि टियर-2 आणि टियर-3 शहरांतील व्यापार व पर्यटनाला चालना देईल. सुमारे _____ याचा लाभ अपेक्षित आहे.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: 4 कोटी प्रवाशांना

  40. _____ (₹497 कोटी) पश्चिम आशियातील संकटामुळे फटका बसलेल्या निर्यातदारांना मदत करते. ती निर्यात प्रोत्साहन अभियानांतर्गत ECGC लिमिटेडमार्फत राबवली जाते आणि वाढलेल्या लॉजिस्टिक्स व विमा खर्चाचा भार हलका करते.

    उत्तर दाखवा

    उत्तर: RELIEF योजना

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

हे पान कसे मांडले आहे?

माइंड मॅपमध्ये प्रत्येक परीक्षा-विषयासाठी एक फांदी आहे: सरकार आणि राज्ये, आंतरराष्ट्रीय आणि करार, अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग, विज्ञान, संरक्षण आणि पर्यावरण, क्रीडा, दिवस आणि संस्कृती, तसेच पुरस्कार, नियुक्त्या आणि पुस्तके. फांदीवर टॅप केली की तिचे वन-लायनर उघडतात. तीच बातमी मॅपच्या खाली साध्या मजकुराच्या रूपातही दिली आहे.

UPSC (IAS): कोणत्या प्रकारच्या चालू घडामोडी विचारल्या जातात?

UPSC (IAS) पेपर (UPSC नागरी सेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा (IAS, IPS, IFS)) धोरण व शासन, आंतरराष्ट्रीय संबंध, अर्थव्यवस्था, पर्यावरण व परिसंस्था, विज्ञान व तंत्रज्ञान, सुरक्षा, संस्कृती आणि बातम्यांत झळकलेली ठिकाणे यावर भर देतात. हे पान बातम्या त्याच क्रमाने मांडते.

किती महिन्यांच्या चालू घडामोडी अभ्यासाव्यात?

बहुतेक परीक्षांसाठी गेले 6 महिने सर्वात महत्त्वाचे असतात; राज्यसेवा आणि UPSC साठी त्याआधीचे 6 महिनेही जोडा. महिना फिल्टर वापरून महिन्यानुसार वाचा, मग MCQ सोडवा.

या चालू घडामोडींवर MCQ आहेत का?

होय, या विभागातील प्रश्नोत्तरे पानावर उत्तरे आणि स्पष्टीकरणांसह 83 प्रश्न आहेत.

हे मोफत आहे का?

होय. चालू घडामोडींच्या पानांवरील प्रत्येक माइंड मॅप, वन-लायनर, प्रश्न आणि उत्तर वाचणे मोफत आहे.

उजळणीसाठी आणखी

आजउत्तरांसह GK प्रश्नमोफत मॉक टेस्ट

Free Study Planner